kategoriler arşivleri - Page 6 of 40 - Çoban Gümrük Denetim

TEST AMAÇLI EŞYALARIN TÜRKİYE’YE İTHALİ

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

TEST AMAÇLI EŞYALARIN TÜRKİYE’YE İTHALİ

15.12.2025

I- KONUYA İLİŞKİN MEVZUATIN DEĞERLENDİRİLMESİ

1- Gümrük Kanunu ve 2009/15481 sayılı Kararın İlgili Maddeleri:

– İnceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen eşyanın serbest dolaşıma sokulması halinde gümrük vergilerinden muaftır.

2009/15481 sayılı Kararın 92.maddesi hükümlerine uygun olarak getirilen aşağıda belirtilen [a) Bilgi edinme veya endüstriyel ya da ticari araştırma amaçlarına yönelik olarak, nitelikleri veya diğer teknik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla inceleme, analiz veya test edilmek üzere getirilen eşya. b) Yurtdışından ülkemize tıbbi tetkik amacıyla gönderilen biyolojik materyaller.] eşyaya muafiyet tanınır.

– (1) 91.maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsi geçen muafiyetin;
a) İnceleme, analiz veya test işlemleri kendi başlarına satış promosyonuna konu teşkil etmeyen,
b) Serbest dolaşıma sokulma amacına uygun miktarı aşmayan,
Eşya için uygulanır.
(2) 91.maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen muafiyetin, incelenecek veya analiz edilecek ya da test edilecek eşyanın, inceleme, analiz veya test sırasında tamamıyla sarf edilmesi veya aynı amaçla tekrar kullanılamayacak hale gelmesi halinde muafiyet tanınır.
(3) İnceleme, analiz veya test sonucu artık kalan ürünlerin, gümrük idaresinin kontrolü altında tamamen yok edilmesine, ticari olarak değersiz hale getirilmesine, gümrüğe terk edilmesine veya mücbir sebepler ve beklenmeyen haller göz önüne alınarak ihraç edilmesine izin verilir.
(4) Geride kalan artık ürünlere üçüncü fıkra hükümlerinin uygulanmadığı durumlarda, eşyaya isabet eden gümrük vergileri, eşyanın inceleme, analiz veya test işlemlerinin tamamlandığı tarihteki niteliği, miktarı ve kıymeti göz önüne alınarak Gümrük Kanunu’nun 181 ilâ 194.maddelerindeki esaslara göre tahsil olunur.
(5) Artık ürünler deyiminin, yapılan inceleme, analiz veya test sonucu ortaya çıkan ürünler; geride kalan ürünler deyiminin ise kullanılmamış ürünler anlamına gelir.
(6) 91.maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan biyolojik materyallerin Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış Tıbbi Laboratuvarlar ve Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri adına gönderilmesi gerekir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 1 / 10

Geçici İthalat Rejimi: Serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında, herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına imkân sağlayan hükümlerin uygulandığı bir rejimdir.

– 1) İthal eşyasının yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için gerekli sürelerin, izin verilen kullanımın amacına uygun olacak şekilde Ticaret Bakanlığı’nca belirlenir.
2) 131.madde uyarınca tespit edilecek özel süreler saklı kalmak üzere, eşyanın geçici ithalat rejimi altında kalma süresinin azami yirmidört (24) ay olarak belirlenir. Bununla birlikte, gümrük idarelerinin ilgili kişinin de kabul etmesiyle daha kısa süreler saptayabilir. …

– İthal vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminin uygulanabileceği durumlar ve özel şartların Cumhurbaşkanınca tespit edilir.

– Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyadan her ay için alınacak ithalat vergilerinin, geçici ithalat rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma girmiş olması halinde alınacak vergiler tutarının % 3’ü olarak tespit edilir. Söz konusu vergilerin eşyanın bu rejimden yararlandığı her ay için alınır ve bir aydan daha az süreler tam ay olarak değerlendirilir.
2) Alınacak ithalat vergileri tutarının, uygulanacak faizler hariç olmak üzere, söz konusu eşyanın geçici ithalat rejimine tabi tutulduğu tarihte serbest dolaşıma girmesi halinde alınacak vergileri/ vergi tutarlarını aşamaz. …

– 1) İthal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğduğunda, gümrük vergilerinin tutarının, geçici ithalat rejimine ilişkin beyanda bulunulduğu tarihte söz konusu eşyaya ait vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden tespit edilir. Ancak, tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilen eşya ile ilgili olarak gümrük yükümlülüğü doğması halinde ise,193.maddede belirtilen tarihte söz konusu eşyaya ilişkin vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarının esas alınır.
2) Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat hükümleri dışında herhangi bir nedenle ithal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğması halinde, 1.fıkra uyarınca hesaplanan vergi tutarından 133.madde hükümlerine göre ödenen vergi miktarının düşülür.

2- 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu:

4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun Amacı (Madde 1): Üniversiteler, araştırma kurum ve kuruluşları ile üretim sektörlerinin işbirliği sağlanarak, ülke sanayiinin uluslararası rekabet edebilir ve ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulması maksadıyla teknolojik bilgi üretmek, üründe ve üretim yöntemlerinde yenilik geliştirmek, ürün kalitesini veya standardını yükseltmek, verimliliği artırmak,

Sayfa 2 / 10

üretim maliyetlerini düşürmek, teknolojik bilgiyi ticarileştirmek, teknoloji yoğun üretim ve girişimciliği desteklemek, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yeni ve ileri teknolojilere uyumunu sağlamak, teknoloji yoğun alanlarda yatırım olanakları oluşturmak, araştırmacı ve vasıflı kişilere iş imkânı sağlamak, teknoloji transferine yardımcı olmak ve yüksek/ileri teknoloji sağlayacak yabancı sermayenin ülkeye girişini hızlandıracak teknolojik alt yapıyı oluşturmaktır.

4691 Sayılı Kanun’un 3.Maddesine göre:

Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Bölge); Yüksek/ileri teknoloji kullanan ya da yeni teknolojilere yönelik firmaların, belirli bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün olanaklarından yararlanarak teknoloji veya yazılım ürettikleri/geliştirdikleri, teknolojik bir buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için faaliyet gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda bulundukları, aynı üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsü alanı içinde veya yakınında; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği siteyi veya bu özelliklere sahip teknoparkı,

Araştırma ve Geliştirme (AR-GE); Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yazılım dahil yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen orjinal çalışmaları,

AR-GE Merkez veya Enstitüleri: Kamuya ait, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine dayalı makine, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, teknoloji ve ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin yapıldığı mekânları,

Destek Personeli; AR-GE veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli,

AR-GE Personeli; AR-GE faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı, yazılımcı ve teknisyenleri,

Teknoloji Transfer Ofisi (TTO); Teknoloji geliştiricisi AR-GE kurum ve kuruluşları ile teknoloji kullanıcısı sanayi şirketleri veya diğer teknoloji ya da AR-GE kurum ve kuruluşları arasında bilgilendirme, koordinasyon, araştırmayı yönlendirme, yeni AR-GE şirketlerinin oluşturulmasını teşvik etme, işbirliği geliştirme, fikri mülkiyet haklarının korunması, pazarlanması, satılması, fikri mülkiyetin satışından elde edilen gelirlerin yönetilmesi konularında faaliyet gösteren yapıyı,

Teknolojik Ürün; Toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve yaşam standardını yükseltmek amacıyla nitelikli işgücü tarafından bilimsel bilgi ve teknolojik araştırmalar kullanılarak ortaya çıkarılan, var olandan belirgin bir şekilde farklılık gösteren, katma değeri ve rekabet edebilirliği yüksek ürünü,

Sayfa 3 / 10

İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesi (İhtisas TGB); Aynı sektör grubunda ve bu sektör grubuna dâhil alt sektörlerde faaliyet gösteren girişimcilerin yer aldığı tematik teknoloji geliştirme bölgelerini,

Kuluçka Merkezi (İnkübatör): Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimcilere bölge içinde veya dışında ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapıları,

AR-GE Projesi; Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve AR-GE faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen ve araştırmacı ve/veya yazılımcı personel tarafından yürütülen projeyi,

Tasarım Faaliyeti; Sanayi alanında ve Cumhurbaşkanının uygun göreceği diğer alanlarda katma değer ve rekabet avantajı oluşturma potansiyelini haiz, ürün veya ürünlerin işlevselliğini artırma, geliştirme, iyileştirme ve farklılaştırmaya yönelik yenilikçi faaliyetlerin tümünü,

Tasarım Projesi; Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve tasarım faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde tasarımcı tarafından yürütülen projeyi,

Desteklenecek Programlar; Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programları ile Yükseköğretim Kurulundan alınan görüş üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek diğer programları,

İfade etmektedir.

4691 Sayılı Kanun’a Göre Destek ve Muafiyetler:

– Bölgelerde alt yapı, idare binası, AR-GE binası, atölye ve kuluçka merkezi inşası ile atölyelerde kullanılacak makine, ekipman ve yazılımlar ile AR-GE ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve teknoloji iş birliği programları ile ilgili giderler, yardım amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir.

– İşletmeler, Bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları AR-GE veya tasarım projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla Bölge içerisinde yapabilirler. Söz konusu yatırıma konu olan teknolojik ürünün üretim izin

Sayfa 4 / 10

belgeleri, ilgili kurum ve kuruluş tarafından Bakanlık (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) görüşü alınarak, öncelikle verilir. Bu yatırımlara ilişkin faaliyetler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince tutulması zorunlu defterlerde, yatırım yapan işletmelerin Bölgede yürüttükleri AR-GE veya tasarım faaliyetlerinden ayrı olarak izlenir. Bu yatırımlar nedeniyle Bölgede çalışan personel ve bu yatırımlarından elde edilecek kazançlar Bölge dışında faaliyet gösteren işletmelerin ve bunların personelinin tabi olduğu esaslara göre vergilendirilir.

– Yönetici şirket, bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, yapılan işlemler bakımından harçlardan ve Bölge alanı içerisinde sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden muaftır. Atık su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli alınmaz. …

– 4691 Sayılı Kanun kapsamında yürütülen yazılım, AR-GE, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan müstesnadır.

3- 5746 Sayılı Araştırma, Geliştirme Ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun:

5746 Sayılı Araştırma, Geliştirme Ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un Amacı (Madde 1); 1) Ar-Ge, yenilik ve tasarım yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik bilgi üretilmesini, üründe ve üretim süreçlerinde yenilik yapılmasını, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesini, verimliliğin artırılmasını, üretim maliyetlerinin düşürülmesini, teknolojik bilginin ticarileştirilmesini, rekabet öncesi işbirliklerinin geliştirilmesini, teknoloji yoğun üretim, girişimcilik ve bu alanlara yönelik yatırımlar ile Ar-Ge’ye, yeniliğe ve tasarıma yönelik doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin hızlandırılmasını, Ar-Ge ve tasarım personeli ve nitelikli işgücü istihdamının artırılmasını desteklemek ve teşvik etmektir.
(2) Bu Kanun, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Kanuna göre oluşturulan teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri), Türkiye’deki Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri, Ar-Ge projeleri, tasarım projeleri, rekabet öncesi işbirliği projeleri ve teknogirişim sermayesine ilişkin destek ve teşvikleri kapsar.

Ar-Ge Merkezi; Ar-Ge ve yenilik projelerini veya sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere kurulan ve dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dahil, kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurtiçinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en az elli tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve yeteneği olan birimleri,

Sayfa 5 / 10

Ar-Ge Projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen ve araştırmacı tarafından yürütülen projeyi,

Rekabet Öncesi İşbirliği Projeleri: Birden fazla kuruluşun; ölçek ekonomisinden yararlanmak suretiyle yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlayarak verimliliği artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine yönelik olarak yapılan işbirliği anlaşması kapsamındaki bilimsel ve teknolojik niteliği olan projeleri,

Teknogirişim Sermayesi: Örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrenci, yüksek lisans veya doktora öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön başvuru tarihinden en çok on yıl önce almış kişilerin, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini, desteği veren merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından desteklenmesi uygun bulunan bir iş planı çerçevesinde, katma değer ve nitelikli istihdam sağlama potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmelerini teşvik etmek için yapılan sermaye desteğini,

Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans mezunu uzmanları,

Tasarım Faaliyeti: Sanayi alanında ve Cumhurbaşkanının uygun göreceği diğer alanlarda katma değer ve rekabet avantajı sağlama potansiyelini haiz, ürün veya ürünlerin işlevselliğini artırma, geliştirme, iyileştirme ve farklılaştırmaya yönelik yenilikçi faaliyetlerin tümünü,

Tasarım Merkezi: Tasarım projelerini veya sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürütülen tasarım faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere kurulan ve dar mükellef kurumların Türkiye’deki iş yerleri dâhil, kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurtiçinde tasarım faaliyetlerinde bulunan ve en az on tam zaman eşdeğer tasarım personeli istihdam eden, yeterli tasarım birikimi ve yeteneği olan birimleri,

Tasarım Personeli: Tasarım faaliyetlerinde doğrudan görevli tasarımcı ve teknisyenleri,

Tasarımcı: Tasarım faaliyetleri kapsamındaki projelerin gerçekleştirilmesi ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan, üniversitelerin; mühendislik, mimarlık veya tasarım ile ilgili bölümlerinden mezun en az lisans derecesine sahip kişiler ile tasarım alanlarından herhangi birinde en az lisansüstü eğitim derecesine sahip diğer kişileri,

Sayfa 6 / 10

Tasarım Projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve tasarım faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde tasarımcı tarafından yürütülen projeyi,

Desteklenecek Programlar: Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programları ile Yükseköğretim Kurulundan alınan görüş üzerine Bakanlıkça belirlenecek diğer programları,

İfade eder.

İndirim, İstisna, Destek Ve Teşvik Unsurları:

– (1) Ar-Ge ve tasarım indirimi: Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile bu Kanun kapsamında yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen münhasıran tasarım harcamalarının tamamı, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10.maddesine göre kurum kazancının ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89.maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır. … Belirlenen kriterlere göre kanuni hadler içerisinde oranları ayrı ayrı veya birlikte farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Ayrıca bu harcamalar, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilir, bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan gider yazılır. Kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlar, takip eden yıllarda 213 sayılı Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır. …

(8) Bu Kanun kapsamında yürütülen Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan müstesnadır.

– 1) Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 100’ü, bu kapsamdaki projelerin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Ar-Ge ve yenilik projesi olarak değerlendirilmesi şartıyla, 5520 sayılı Kanunun 10.maddesi ve 193 sayılı Kanunun 89.maddesi uyarınca kazancın tespitinde

Sayfa 7 / 10

indirim konusu yapılır. Ayrıca bu harcamalar, 213 sayılı Kanuna göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilir, bir iktisadi kıymet oluşmaması hâlinde ise doğrudan gider yazılır.

2) Kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili vergilendirme döneminde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki vergilendirme dönemlerine devredilir. Devredilen tutar, takip eden yıllarda 213 sayılı Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.

3) Araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden Ar-Ge indirimi hesaplanmaz. Ar-Ge indirimi tutarının hesabında tamamen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetler için hesaplanan amortismanlar ile başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizat için hesaplanan amortismanların bu kıymetlerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanıldıkları gün sayısına isabet eden kısmı dikkate alınabilir. Bu madde kapsamında Ar-Ge indiriminden yararlanılacak harcamaların kapsamını ve uygulamadan yararlanılabilmesi için gerekli belgeler ile usulleri belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı müştereken yetkilidir.
…

II- DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

1- 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167/8-e maddesinde; İnceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen eşyanın serbest dolaşıma sokulması halinde gümrük vergilerinden muaf alacağı belirtilmesine karşın, bu maddeyi de içine alan ve ilgili diğer maddeleri de içeren, bu maddelerin açıklaması niteliğinde olan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında 2009/15481 sayılı Karar’ın konuya ilişkin 91/1-a maddesinde: Bilgi edinme veya endüstriyel ya da ticari araştırma amaçlarına yönelik olarak, nitelikleri veya diğer teknik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla inceleme, analiz veya test edilmek üzere getirilen eşyaya muafiyet tanınacağının,

Karar’ın 92.maddesinde: (1) 91.maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsi geçen muafiyetin; a) İnceleme, analiz veya test işlemleri kendi başlarına satış promosyonuna konu teşkil etmeyen, b) Serbest dolaşıma sokulma amacına uygun miktarı aşmayan,

Eşya için uygulanacağının,

(2) 91.maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen muafiyetin, incelenecek veya analiz edilecek ya da test edilecek eşyanın, inceleme, analiz veya test sırasında tamamıyla sarf edilmesi veya aynı amaçla tekrar kullanılamayacak hale gelmesi halinde tanınacağının, …

Belirtildiği,

Kanun’un 167/8-e maddesinde ve Karar’ın 91 ve 92.maddelerinde belirtilen (inceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen) eşyanın birer tüketim eşyası olduğu ve bu eşyaların yapılacak test sırasında

Sayfa 8 / 10

tamamıyla sarf edilmesi veya aynı amaçla tekrar kullanılamayacak hale gelmesi gerektiği, kısacası, söz konusu eşyaların bizim anladığımız manada; diğer eşyaları test etmede ve/veya incelemede, analiz etmede kullanılan/ kullanılacak araç, gereç makine ve ekipmanlar olmadığı, haliyle bu eşyaların ithalatta gümrük muafiyetini kapsamadığı,

2- Söz konusu eşyaların Geçici İthalat Rejimi kapsamında Türkiye’ye ithalinin de [oluşturulacak/ kurulacak AR-GE merkezi veya Test merkezinin uzun yıllar Türkiye’de faaliyet göstermesi/ hizmet vermesi amaçlandığı için] umümkün olmadığı, zira bu eşyalar Geçici İthalat Rejimi (Kısmi muafiyet veya Tam muafiyet) kapsamında Türkiye’ye ithal edilseler bile en fazla iki yıl (24 ay) sonra söz konusu eşyaların yurt dışı edilmesi ya da Türkiye’de tüketilmesi veya imha edilmesi ya da Gümrük idaresine/ Gümrüğe terk edilmesinin gerekeceği,

Sonuç Olarak:

Almanya’da vb. yurt dışında bulunan bir fabrikasının/ üretim bandının/ test merkezinin, tamamının veya bir kısmının Türkiye’ye getirilerek, Türkiye’de monte edilip faaliyete geçirilebilmesi için yapılması gerekenler;

1) İlgili Gümrük Müşaviri ve/ veya Müşavirlik Firması tarafından bahse konu eşyaların incelenerek; söz konusu eşyaların kıymet, miktar, model yılı (yaş) vb. ayrıntılı özelliklerini gösteren liste veya listelerinin hazırlanması,

2) Listeler eksiksiz olarak hazırlandıktan sonra, ilgili Gümrük Müşaviri ve/ veya Müşavirlik Firması tarafından söz konusu eşyaların Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlarının (GTİP) belirlenmesi/ tespiti,

3) Sonrasında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’ne müracaat edilerek;

a. Aynı konuda daha önce alınmış Yatırım Teşvik Belgesi varsa, var olan bu teşvik belgesinde revize yapılarak söz konusu eşyaların bu Yatırım Teşvik Belgesine dahil edilmesi/ eklenmesi,
b. Aynı konuda daha önce alınmış ve devam etmekte olan bir Yatırım Teşvik Belgesi yoksa; Konuya ilişkin yeni bir, Yatırım Teşvik Belgesi alınması,
c. Yatırım Teşvik Belgesine bağlanan eşyaların Gümrük Vergisi, İlave Gümrük Vergisi ve Katma Değer Vergisinden [3065 sayılı Kanun’un 13.maddesine, 2012/3305 sayılı Karar’ın 9.maddesine, Gümrük Genel Tebliği “Yatırım Teşvik” Seri No 9’un 5 ve 6.maddelerine istinaden] muaf olarak ithal edilmesi,

4) Söz konusu eşyalardan, 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar eki (Gümrük Vergisi Muafiyetinden Yararlanamayacak Makine ve Teçhizat Listesi EK-8) Ek-8’e girenler olursa,

Sayfa 9 / 10

bunların Gümrük Vergilerinin ödenerek Türkiye’ye ithal edilmesi [2012/3305 sayılı Karar’ın 9.maddesinin 4.fıkrası: Ek-8’de belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez. Ancak, EK-8’de yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.]

5) Bahse konu eşyalardan Yatırım Teşvik Belgesi’ne dahil edilmeyenler/ YTB izni verilmeyenler için;

a) İthalat Rejim Kararı’nın 2 ve 7.maddeleri ile Kullanılmış Veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin 2020/9 Sayılı İthalat Tebliği eki (Ek-1) ve (Ek-2)’de yer alan listelerde GTİP’leri belirtilen kullanılmış veya yenileştirilmiş eşyalarla karşılaştırılarak, söz konusu eşyalar (Ek-1) ve (Ek-2)’de GTİP’leri belirtilen eşyalar arasında yer alıyorsa, listelerde yer alan bu eşyaların ithalatını da, karşılarında belirtilen Kg kıymetlerini dikkate alarak gümrük vergilerinin ödenerek (AB – Almanya’dan geldiği, ATR. Belgeli olacağı, Gümrük Vergisi olmayacağı için sadece KDV ödeyerek, varsa ÖTV ödeyerek) ithal edilmesi,
b) Söz konusu eşyalardan (a) fıkrası dışında kalanlar [(Ek-1) ve (Ek-2)’de GTİP’leri belirtilen eşyalar arasında yer almayanlar] olursa, bu eşyalar için de Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü’nden “İstisnai İthalat İzni”/ izin alarak, alınacak izin sonrası, bahse konu eşyaların gümrük vergilerinin ödenerek (AB – Almanya’dan geldiği, ATR. Belgeli olacağı, Gümrük Vergisi olmayacağı için sadece KDV ve varsa ÖTV ödeyerek) ithalatın gerçekleştirmesi,

Gerekir.

Kocaeli, 15.12.2025

Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Sayfa 10 / 10

YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA İTHAL EDİLEN EŞYAYA TARİFE FARKI NEDENİYLE CEZA UYGULANIR MI?

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA İTHAL EDİLEN EŞYAYA TARİFE FARKI NEDENİYLE CEZA UYGULANIR MI?

12.12.2025

Müdürlüğümüzce firmanız adına işlem gören …….. sayı 10.11.2022 tarihli serbest dolaşıma giriş beyanname konusu “CZ/XXL Cutting Machine (Deri Kesme Makinası)” ticari tanımlı eşya; ayakkabı imali ve tamirine özel bir makina olmadığı gibi ayakkabı üreticilerinden tüm deri, çanta ve saraciye üreticilerine, otomotivden, koltuk üreticilerine kadar geniş bir alanda kullanılabilen ve üzerinde teknik anlamda mekatronik kontrol yazılımlı özel elmas bıçak tasarımlı ve hassas takip sistemi ile kesim yapmaya yarayan robotik kol altyapısına sahip olduğu, üretim konusu maddelerin sonsuz konveyör bant üzerinde hareket eden yeşil keçe halı üzerinde resimlenip işaretlenerek kesim işlemlerinin yapılabildiği bir makine olduğunun anlaşılmakta olduğu, Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinin 8453.10 pozisyonundaki eşyanın; “(I) Post, Deri ve Köselenin Hazırlanması, Dabaklanması veya İşlenmesine Mahsus Makina ve Cihazlar kısmında belirtildiği şekilde göz önüne alındığında bu tarife pozisyonunda yer alan eşyaların; Bu gruba dahil makina ve cihazların çoğu uygulamada deri ve köselenin tabi tutulduğu işlemlerin çeşitli safhalarında (yıkama, dabaklamaya hazırlama, dabaklama, boyama ve benzeri finisaj işlemleri gibi) kullanılan makina ve cihazlardır. Bunlar, çalkalayıcı ve döndürücü mekanizmalarla ve derinin manipülasyonuna ait tertibatlı özel tekneler, tamburalar, yıkama cihazları, vb’den meydana gelirler.” Açıklaması doğrultusundaki iş ve işlemler için kullanılan makinalar olduğu anlaşılmakta olduğu, bu minvalde firmanız adına tescilli 10.11.2022 tarihli ……….. sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi konusu 8453.10.00.00.00 GTİP’de “CZ/XXL Cutting Machine Model Deri Kesme Makinası” ticari tanımlı eşyanın; Gümrük Tarife Cetvelinin 8453 tarife pozisyonu açıklama notları ve Genel Yorum Kuralları 1 ve 3(c) göz önüne alındığında eşyanın 8453.10.00.00.00 GTİP’inin aksine 8453.80.00.00.00 GTİP’te sınıflandırılması gerekmekte olduğu, söz konusu beyannamenin birinci kaleminde ticari tanımı ‘CZXL Cutting Machine Model Deri Kesme Makinası’ olarak beyan edilen eşyanın beyanname eki fatura üzerinde yapılan incelemesi sonucunda TARDGM’den alınan 07.03.2023 tarih ve 83413506 sayılı yazı eki İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 08.02.2023 tarihli ve 34RS2023-21217/14 sayılı raporda adı geçen eşya ile birebir aynı eşya olduğu, eşyanın göndericisinin de aynı olduğu görüldüğü, eşyanın 8453.10.00.00.00 GTİP’te beyan edildiği ancak, 8453.80.00.00.00 GTİP’te yer alması gerektiği anlaşıldığı, beyannamenin birinci kalemindeki eşya için Beyanname tescil tarihi itibariyle beyan edilen 8453.10.00.00.00 GTİP’inde GV %0, KDV %0, tespit edilen 8453.80.00.00.00 GTİP’inde GV %1,7, KDV %18 olduğundan vergisel farklar olduğu, mezkûr serbest dolaşıma giriş beyannamesi ekinde ve BİLGE sistemi “Vergi ve Dokümanlar” bölümünde beyan edilen 24.10.2022 tarihli, G 384781 sayılı A.TR Dolaşım Belgesi kapsamında gümrük vergisinden muaf olduğunun görüldüğü, 3065 sayılı KDV Kanununun Geçici 39 uncu maddesi ekindeki İthali Katma Değer Vergisinden İstisna Makina ve Teçhizat listesi içerisinde, tespiti yapılan 8453.80.00.00.00 GTİP’in istisna listesi kapsamında yer almadığının görüldüğü, KDV istinasının uygulanmaması gerektiğinin tespit edildiği, dolayısıyla 4.870.328,66 TL Gümrük Vergisi matrahına %18 oranında 876.659,16 TL Katma Değer vergisi (KDV) yükümlülüğü doğduğu belirtildiğinden, eksik alınan verginin tahsilini teminen 4458 sayılı Gümrük Kanunu 181, 193/3, 197/2, 229 uncu maddeleri, Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) (Seri No:2) 6/d maddesi ve KDV Kanununun 48. Maddesi uyarınca Ek Tahakkuk uygulanmasına ve eksik alınan vergiye isabet eden cezanın tahsilini teminen 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 234/1-a Maddesi ve KDV kanununun 51. Maddesi uyarınca para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.’’ Şeklinde açıklanmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT; 10.11.2022 Tarihli …………. Sayılı beyanname ile ithal edilen eşyalar ………………. Sayılı …………….. Tarihli Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında ithal edilmiştir.

Bilindiği gibi Yatırım Teşvik Belgesi ile ilgili işlemler 19.06.2012 Tarihli RG yayınlanan YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA 2012/3305 sayılı karar çerçevesinde yürütülmektedir. Söz konusu kararın Tanımlar başlıklı 2. Maddesi (ç) fıkrası Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını, Teşvik belgesi düzenlenmesi başlıklı 7. Maddesi/1. Fıkrası Yatırımların bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılacak sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir, Yetki ve denetim başlıklı 27. Maddesi bu Kararın uygulanmasını teminen Bakanlık;
a) Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, talimat vermeye,
b) Makroekonomik politikalar ve gelişen şartları gözönünde bulundurarak gerekli tedbirleri almaya ve bu yönde düzenlemeler yapmaya,
c) İlgili kişi, kurum ve kuruluşlardan gerekli görülen her türlü ilave bilgi, belge, görüş, izin, ruhsat vb. istemeye,
ç) Bu Kararda öngörülen hâller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, görüş vermeye, mücbir sebep ve fevkalade hal durumlarının varlığı hâlinde teşvik belgesi ile ilgili gerekli işlemleri yapmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları çözmeye,
d) Teşvik belgesinde öngörülen şartlara uyulup uyulmadığını denetlemeye ve denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almaya, yetkilidir.

(2) Denetim sırasında, denetim görevlilerinin yatırımla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi inceleme taleplerinin karşılanması, talep edilmesi halinde belgelerin onaylı örneklerinin verilmesi ve mahallinde incelemeye izin verilmesi zorunludur,

Müeyyide başlıklı 28. Maddesi (1) Bu Karar ile uygulama mevzuatında belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, diğer kurum, kuruluş veya firmalara karşı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle icra veya iflas yoluyla yapılan işlemler de dâhil belge kapsamındaki makine ve teçhizatı öngörülen sürelerden önce satan veya satılmasına sebebiyet veren, teşvik belgesinde öngörülen sürede yatırımları tamamlamayan, belirlenen asgari yatırım tutarlarına uymayan yatırımcıların teşvik belgeleri bu maddenin ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir.
(2) Yatırımcının mükellefiyetlerini kısmen yerine getirmediği ancak, belge iptalinin de gerekmediği durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerden bir kısmı müeyyide uygulanarak geri alınır.
(3) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.
(4) Yatırımcının mükellefiyetlerini yerine getirmemesi hâlinde uygulanacak olan müeyyidelerden finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata tekabül eden bölümü, kısmen veya tamamen finansal kiralama şirketlerine de uygulanabilir hükmünü, Yürütme ile ilgili 32. Maddesi ise Bu Karar hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür. Hükümlerini taşımaktadır.

20.06.2012 tarihli RG yayınlanan YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN 2012-1 sayılı tebliğin tanımlar başlıklı 2 maddesi d fıkrası Komple yeni yatırım: Mal ve hizmet üretimine yönelik olarak ana makine ve teçhizat ile yardımcı tesisleri içeren, gerektiğinde arazi-arsa ve bina-inşaat harcamalarını da ihtiva eden, yatırımın yapılacağı yerde aynı üretim konusunda mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile altyapı bütünlüğü bulunmayan

yatırımları, E fıkrası ise Modernizasyon: Mevcut tesislerin üretim hatlarında teknik ve/veya ekonomik ömrünü tamamlamış makine ve teçhizata uygun parçaların eklenmesini veya mevcut makine ve teçhizatın yenileri ile değiştirilmesini, tesiste eksik kalmış bölümlerin tamamlanmasını, nihai ürünün doğrudan kalitesinin yükseltilmesini veya modelinin değiştirilmesini içeren yatırımları, Söz konusu tebliğin Teşvik belgesi başlıklı 3. Maddesi Teşvik belgesi, yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkânı sağlayan bir belge olup Kararın amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir. Yine aynı tebliğin Teşvik belgesi müracaatının değerlendirilmesi başlıklı 7.maddesi 1. Fıkrası Teşvik belgesi düzenlenmesi talep edilen yatırım projelerinin, makroekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik yönden yapılacak değerlendirme ve gerektiğinde ilgili kurum, kurul ve kuruluşlardan alınacak görüşler sonucunda uygun bulunması halinde, yatırıma ait teşvik belgesi ile ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleri Genel Müdürlükçe onaylanır. Aynı maddenin 5. Fıkrası Müracaat ekinde ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan yatırımcılar sorumlu olup, yatırımın herhangi bir aşamasında aksinin tespiti halinde, Genel Müdürlükçe teşvik belgesi iptal edilebileceği gibi belge iptalini gerektirmeyen durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerden bir kısmı müeyyide uygulanmak suretiyle geri alınır Hükümlerini taşımaktadır.

12.11.2009 Tarihli RG yayınlanan GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (YATIRIM TEŞVİK) (SERİ NO: 9 sayılı tebliğin Teşvik belgesinin iptali veya makine ve teçhizatın belge kapsamından çıkartılması başlıklı 12. Maddesi; (1) Ekonomi Bakanlığı tarafından herhangi bir nedenle; a) Teşvik belgesinin iptal edilmesi durumunda, iptale ilişkin karar mezkûr Bakanlık tarafından Resmî Gazetede yayımlanır. Gümrük müdürlüklerinin işlemlerin takibine ilişkin sorumlulukları yayım tarihinde başlar ve iptal kararları düzenli olarak takip edilerek üçüncü fıkra uyarınca işlemler tamamlanır. b) Belge iptal edilmeden makine ve teçhizatın belge kapsamından çıkartılması durumunda, Ekonomi Bakanlığınca çıkartılma nedeni ve herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı hususu Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) bildirilir. Söz konusu makine ve teçhizata sağlanan destek unsurları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde geri alınır.

(2) Yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilen makine ve teçhizata ait istisna uygulanmış katma değer vergisi, teşvik belgesinin iptal edilmesi veya makine ve teçhizatın teşvik belgesi kapsamından çıkarılması nedeniyle tahsil edilirken, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca alınması gereken gecikme faizi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde uygulanır.

(3) Ekonomi Bakanlığı tarafından herhangi bir nedenle teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde gümrük idarelerince;

a) İptal edilen yatırım teşvik belgesine istinaden Ticaret Bakanlığınca onaylanan makine ve teçhizat listesi kapsamında gümrüklerinden yapılan ithalat işlemleri tespit edilerek, sağlanan destek unsurları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde geri alınır.
b) İthalat için müracaatta bulunulması durumunda muafiyet uygulanmaz. Hükümlerini taşımaktadır.

Yatırım Teşvik belgesi kapsamı işlemlerle ilgili yukarda özetlenen mevzuata göre; Yatırım Teşvik Belgeleri Komple yeni yatırım şeklinde olabileceği gibi, Mevcut tesislerin üretim hatlarında teknik ve/veya ekonomik ömrünü tamamlamış makine ve teçhizata uygun parçaların eklenmesini veya mevcut makine ve teçhizatın yenileri ile değiştirilmesi ile veya Ürün çeşitlendirmek için Mevcut tesisler ile

altyapı müşterekliği olan, aynı işletmede mevcut makine ve teçhizata yapılacak ilave yatırımla farklı bir nihai ürün elde edilmesine yönelik olarak yatırımcıların hazırlamış olduğu bir projenin yetkili kurum olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından incelenmesi sonrasında uygun bulunması üzerine düzenlenen bir belgedir.

Teşvik belgeleri üzerinde Yatırımcıya ait bilgiler, Yatırımın yeri, Yatırımın Sektörü, Konusu, Cinsi, ilave istihdam sayısı, Kapasitesi, Yatırımın yararlanacağı destek unsurları, Yatırımın tutarı, kullanılacak kredi tutarları, ithal edilecek ve iç piyasadan temin edilecek makine ve teçhizata ait bilgiler (Makine marka, model, tipleri, adetleri, kıymetleri) ve yatırımın tamamlanmasına ilişkin öngörülen süre gibi çok çeşitli bilgiler bulunmaktadır. 02.05.2016 tarihinden itibaren Teşvik Belgesi taleplerinin tek pencere sistemine alınması nedeniyle İthal edilecek makine teçhizata ilişkin GTİP bilgilerinin de Yatırım Teşvik Belgelerinin yazılması uygulaması başlamıştır.

Diğer taraftan Bakanlığımız Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan ve Teşvik Belgelerinin İptali veya Makine-Teçhizatın Belge Kapsamından Çıkartılması Halinde uygulanacak Müeyyidelerin açıklandığı 2017-13 sayılı Genelgede Özetle; ‘‘Yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması hususu yükümlülerin yapmış olduğu işlemlerde matrah farkı oluşmasını sağlamayacaktır. Dolayısıyla, yatırım teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya makine-teçhizatın belge kapsamından çıkartılması halinde, sağlanan destek unsurlarından KDV’nin, 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 51 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu itibarla, iptal edilen yatırım teşvik belgeleri veya belge kapsamından çıkartılan makine-teçhizat çerçevesinde alınması gereken KDV için Gümrük Kanununun 234 üncü maddesi uygulanmayacaktır..’’ Denilmektedir.

Bilindiği gibi Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yapılan ithalatlarda KDV bakımından istisnayı düzenleyen madde kanunun 13-d maddesidir. Ancak ceza kararında gerekçe yanlış bir şekilde 3065 sayılı KDV kanununu Geçici 39. Maddesine dayandırılmıştır.

Ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenen 10.11.2022 tarihli …………. tarih ve sayılı beyannamenin 1.Kaleminde ithal edilen, 3580/22 sayılı 24.10.2022 Tarihli fatura muhteviyatı “CZ/XXL CUTTİNG MACHİNE” isimli eşya ……… sayı ve ……………. Tarihli Yatırım Teşvik Belgesi ……..sırasında aynı isimle kayıtlıdır.

İtiraz Nedenlerimiz

Yukarda açıklanan mevzuat düzenlemelerine göre;

Yatırım Teşvik Belgelerinin düzenlenmesi için yatırımcıların yetkili kurum olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne Yatırımın yeri, Yatırımın Sektörü, Konusu, Cinsi, ilave istihdam sayısı, Kapasitesi, Yatırımın yararlanacağı destek unsurları, Yatırımın tutarı, kullanılacak kredi tutarları, ithal edilecek ve iç piyasadan temin edilecek makine ve teçhizata ait bilgiler (Makine marka, model, tipleri, adetleri, kıymetleri) ve yatırımın tamamlanmasına ilişkin öngörülen süre gibi bilgileri ihtiva eden bir proje sunmaları gerektiği,

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne tarafından yapılan inceleme ve araştırmalar sonucu uygun bulunanların Yatırım Teşvik Belgesi düzenlendiği,

Teşvik mevzuatında belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, belge kapsamındaki makine ve teçhizatı öngörülen sürelerden önce satan veya satılmasına sebebiyet veren, teşvik belgesinde öngörülen sürede yatırımları tamamlamayan yükümlüler için Yatırım Teşvik Belgesinin iptali, Yatırımcının mükellefiyetlerini kısmen yerine getirmediği ancak, belge iptalinin de gerekmediği durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerden bir kısmı müeyyide uygulanarak geri alınmasına, Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınması konusunda Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün yetkili olduğu.

Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde, yatırımın her aşamasında tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından değişiklik yapılabileceği, Teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarında veya belgede kayıtlı diğer bilgilerde değişiklik olması durumunda, yatırımcı tarafından revize gerekçesi veya ilgili bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığa müracaat edilerek teşvik belgesinin revizesi talebinde bulunabileceği, Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde gerekçesi uygun bulunan teşvik belgelerinin revize edilebileceği [Nitekim yükümlü firmanın … tarihli müracaatı üzerine ……….sayı ve ……………. Tarihli Yatırım Teşvik Belgesi yetkili kurum tarafından gerekli revize işlemi yapılmıştır.] hususları dikkate alındığında,

Gümrük idaresinin, beyan edilen eşyanın Yatırım Teşvik Belgesinde ismen geçen eşya olduğunu, ithal edilmek istenen eşyanın sektör itibarı ile Yatırım Teşvik Belgesinde kayıtlı, revize işlemi yapılan ve sektörde kullanılan eşyalardan olduğunu dikkate almadan sırf eşyanın GTİP yanlış beyan edildiğinden bahisle, yetki aşımı yaparak, eşyayı Yatırım Teşvik Belgesi kapsamından çıkararak ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlemesi Anayasamızın 73.maddesine (… Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. …) ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine aykırıdır.

Bilindiği gibi Yatırım Teşvik belgesi eki ithal makine ve teçhizat listesi sektör ve makine bazında düzenlenmektedir. Bir başka deyişle Gümrük vergisi ve KDV istisnası yatırımla uyumlu makineye verilmektedir. Gümrük idaresinin eşyanın Yatırım Teşvik Belgesi kapsamı ithal makine Teçhizat listesinde olduğunu ancak GTİP’inin yanlış beyan edildiğini tespit etmesi karşısında yapması gereken, eşyayı Yatırım Teşvik Belgesi kapsamından çıkarmak değil yükümlüyü yetkili kuruma yönlendirmek ve Yatırım Teşvik Belgesinde kayıtlı olan söz konusu eşyanın GTİP’inin revize edilmesini sağlamak olmalıydı. Nitekim, yükümlü firmanın müracaatı üzerine ………. sayı ve ……………. Tarihli Yatırım Teşvik Belgesinin gerekli revize işlemi, yetkili kurum (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) tarafından yapılmıştır.

Bilindiği gibi Katma Değer Vergisi 51.maddesi mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahla tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında Gümrük Kanunu uyarınca Gümrük Vergisindeki esaslar dairesinde ceza

uygulanır. Hükmünü taşımakta olup, olayımızda KDV bakımından bir matrah farkı da bulunmamaktadır. KDV yönünden düzenlenen ceza kararı bu bakımdan da mevzuata uygun bulunmamaktadır. Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan ve Teşvik Belgelerinin İptali veya Makine-Teçhizatın Belge Kapsamından Çıkartılması Halinde uygulanacak Müeyyidelerin açıklandığı 2017-13 sayılı Genelgede bu husus vurgulanmaktadır.

Gümrük idaresinin yapmış olduğu işlem; nihayetinde yanlış bir uygulama olmakla birlikte, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamı ithalat listesinde kayıtlı eşyayı, GTİP’inin yanlış beyan edildiği gerekçesi ile yatırım Teşvik belgesi kapsamından çıkarmak işlemidir. Bu durumda da Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan ve Teşvik Belgelerinin İptali veya Makine-Teçhizatın Belge Kapsamından Çıkartılması Halinde uygulanacak Müeyyidelerin açıklandığı 2017-13 sayılı Genelgede yapılan açıklamalara uygun hareket etmesi gerekirken buna da uymayarak KDV bakımından ceza kararı düzenlemiştir.

Sonuç Olarak

Yukarda açıklanan nedenlerle; Ankara Gümrük Müdürlüğü tarafından, Anayasamızın 73.maddesine, 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 48, 51 ve 13/1-d maddesine, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234.maddesine, İlgili Karar ve Tebliğler hükümlerine, 2017-13 sayılı Genelge hükümlerine ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine aykırı olarak düzenlenen ………… Sayılı Bila tarihli ek tahakkuk ve ……….. Sayılı Bila tarihli Ceza kararlarının (Gümrük Kanunu’nun 211/1.maddesi gereği) kaldırılması gerekir.

Kocaeli, 12.12.2025

Kerim Çoban
Emekli Gümrü,k ve Ticaret Başmüfettişi

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında İthal Edilen Eşyaya Ek Tahakkuk Ve Ceza Kararı Uygulanması Hakkında

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında İthal Edilen Eşyaya Ek Tahakkuk Ve Ceza Kararı Uygulanması Hakkında

I- İTİRAZA KONU İŞLEMLERİN ÖZETİ

Esenboğa Gümrük Müdürlüğü’nce, Bölge Müdürlüklerinden aldıkları 15.08.2022 tarihli 7……… sayılı yazıları eki Araştırma ve Tespit Raporunda yer alan, …………A. Ş. adına tescilli 14.06.2022 tarih ve ………….SDGB’nin 1. ve 2. kaleminde; 8474.10.00.10.00 GTİP’inde beyan edilen eşyanın 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın 9.maddesinin 2.bendinde yer alan Ek-8 muhteviyatı eşya olduğu tespit edildiğinden, eşyanın KDV’den muaf tutulması gerektiği, ancak Gümrük Vergisi ve İlave Gümrük Vergisinden muaf tutulmaması gerektiği anlaşılmış olup, 3065 sayılı KDV Kanununun 21.maddesi uyarınca aynı Kanun’un 48 ve 51.maddelerine atıfla iş bu Ek tahakkuk kararı ve İdari para cezası kararı alınmıştır/ uygulanmıştır.

II- CEZA KARARLARININ KALDIRILMASINI GEREKTİREN HUKUKÎ NEDENLER

1) 29 Haziran 2021 Tarihli ve 31526 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 4191 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı İle 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’da Yapılan Değişikliklerin Ayrıntılı Şekilde İncelenmesi Gerekir.

29 Haziran 2021 tarih ve 31526 tayılı Resmî Gazetede yayımlanan 4191 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın bazı maddeleri değiştirilmiş olup, “Gümrük Vergisi Muafiyeti” başlıklı 9.maddesine “Gümrük Vergisi Muafiyetinden Yararlanamayacak Makine ve Teçhizat Listesi” başlıklı EK-8 eklenmiştir.

2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 9.maddesinin 4.fıkrası aynen: “ Baskı, basım, matbaa, tekstil, hazır giyim, konfeksiyon ve çimento imalatı yatırımlarına yönelik teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat temin edilemez. Ek-8’de belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez. Ancak, EK-8’de yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.” Şeklindedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Buna göre; EK-8’de belirtilen makine ve teçhizat, kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilmesi mümkün değildir. EK-8’de yer alan makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanmaz.
Ancak, EK-8’de yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat, KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti (Gümrük vergisi, İlave gümrük vergisi, Ek mali yükümlülük, vb.) sağlanmaksızın -gümrük vergisi ödenerek- ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

Öte yandan, EK-8’de sayılan makine ve teçhizatın; Gerekli şartları taşıması durumunda, tercihli tarife uygulamaları, örneğin: ülkemiz ile AB üyesi ülkeler arasında oluşturulan gümrük birliği anlaşması kapsamında A.TR dolaşım belgesi ya da Serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde EUR.1 ve EUR-MED dolaşım belgeleri, Fatura Beyanı, Form A, vb. menşe ispat belgeleri kapsamında ithal edilmesi halinde Gümrük vergisi ve İlave gümrük vergisi muafiyeti sağlanabilir, GV ve İGV ödenmeden ithalat yapılabilir.

– 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 9.maddesine ilişkin EK-8’de yer alan Yeni makine ve teçhizat, gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın teşvik belgesi kapsamında temin edilebilir.
Ancak, EK-8’de yer alan bu makine ve techizat “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak” Teşvik Belgesi kapsamında temin edilemez.

Söz konusu uygulama, 29/06/2021 tarihi ve sonrasında yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerini kapsamakta olup, 29.06.2021 tarihinden önce alınan/düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri için geçerli değildir.
Yani, 29/06/2021 tarihi öncesi düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri kapsamında EK-8’de yer alan eşyaların ithalinin yapılması durumunda Gümrük vergisi ve İlave gümrük vergisi tahsil edilmez.

Belirtilen mevzuat hükümlerinden hareketle; Gümrük İdarelerinden firma ve şahıslara gelen Ek Tahakkuk ve Ceza Kararları bu açılardan incelenerek, gerekli şartları taşıması halinde ek tahakkuk ve ceza kararlarına Gümrük Kanunu’nun 242.maddesi kapsamında itiraz edilmesi, gerekir ise Dava yoluna gidilmesi veya Kanun’un 244.maddesi ile Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği gereği Uzlaşmaya gidilmesi gerekir.

2) Ek tahakkuk ve ceza kararına konu edilen eşyaya ilişkin eşyanın muafiyet kodu konusunda düzenleme bulunmadığından uygulanan ceza kararı hukuku aykırıdır.

İlgili yazının incelenmesinden de görüldüğü üzere, muafiyet kodu konusunda düzenleme bulunmadığından BİLGE sisteminde BİLGE Sisteminde “Teşvik belgesi Özel şart kodu 037, 043, 044 ve 048 (KDV İstisnası) olarak belirtilen beyanname kalemlerinde EK-8 listesi kapsamında olan eşyanın muafiyet kodunun YTTSV olarak seçilmesini engelleyecek düzenleme yapılması, belirtilmiştir.” Bu bağlamda, yapılan beyan BİLGE Sisteminde beyanın yapılması gereken düzenleme olmadığından mecburiyetten kaynaklı olarak beyan yapılmaktadır.

Açıklanan nedenle ek tahakkuku konu edilen vergiler tarafımızca ödenecek olup, ceza kararının kaldırılması gerekir.

3) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendi şartları oluşmadığından ceza kararının kaldırılması gerekir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; “Serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15.maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark % 5’i aştığı takdirde, gümrük vergisinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı, …” hükme bağlanmıştır.

– Maddede, tarife uygulamasını etkileyebileceği kabul edilen durumlar, Gümrük Kanununun 60.maddesinde, beyannameye yazılması veya eklenmesi zorunlu kılınan ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün bilgi ve belgelerle ilgilidir. Bu bilgi ve belgelerin beyannameye eklenmesi yasal zorunluluktur.

– “Bakanlıkça belirlenecek haller hariç olmak üzere ve bu Yönetmeliğin eksik beyana ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kodları ile açıklamaları ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenerek Bakanlığın kurumsal internet sayfasında duyurulan ve aşağıda belirtilen belgelerin gümrük beyannamesine eklenmesi zorunludur. Bu belgeler dışında gümrük beyannamesine herhangi bir belge eklenmez…”

– Beyanname bu bilgi ve belgeler olmadan tek başına bir belge değildir. Adı üstünde beyandır. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu da beyannamedeki diğer bilgiler gibi beyannameyi doğrulayan belgelere göre yapılan bir beyandan ibarettir.

– Gümrük vergilerinin, Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği belirtilmiş; Kanun’un 15’inci maddesinin 1’inci fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı öngörüldükten sonra, 7’nci fıkrasında da, bu maddenin 3’üncü fıkrasının (c) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı belirtilen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır.

– Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin tahakkukundan hemen sonra yükümlüye tebliğ edileceği, belirtilmiştir.

– “1. Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere; a) Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebilir,
b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabilirler.
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları, muayene edilmemesi halinde ise, beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınır …” şeklinde düzenleme ile de Gümrük İdaresinin sorumlulukları belirlenmiştir.

– “1) Beyanın kontrolü ile görevli memurlar, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.

(2) Beyannameyi kontrol edenler ile ikinci muayeneyi yapanlar yaptıkları kontrol ve muayeneden gümrük vergilerinin hesaplanmasından veya doğruluğunun kontrolünden ya da muafiyet hükümlerinin uygulanmasından sorumludur.

(3) Laboratuvar tahliline konu edilen eşyanın tahlilini gerçekleştirenler tahlil sonucuna bağlı olarak yapılan GTİP belirlenmesinden müteselsilen sorumludur.” Hükmüne amirdir.

– Gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli bu İdarelere (Gümrük İdarelerine) aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin, vergi oranının ve muafiyet hükümlerinin de, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması/ yüklenilmesi olanaklı bulunmamakta olup, bunun mükelleflerden talep edilmesi Anayasamıza göre Angarya hükmündedir.

– Gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edileceği belirtilmiştir.

Bu bağlamda, gümrük vergileri, normal usulde, yani ek tahakkuk gerektirmeyen durumlarda, yükümlü tarafından beyan edilmekte ve BİLGE sistemi tarafından otomatik olarak hesaplanmakta muayene memuru tarafından sistem üzerinden kontrol edilmekte ve beyannameye ilişkin muayene işlemlerinden sonra beyanname üzerindeki bloke muayene memuru tarafından kaldırıldığında vergiler ödenebilir aşamaya gelmektedir.

Beyannamenin muayene kriterlerinden sarı hat (belge kontrolü) veya kırmızı hatta (eşyanın fiziki muayene) yönlendirilmesi halinde, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevli muayene memurunun yapacağı kontrolden sonra; Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 10.11.2014 tarihli 3787584 sayılı tasarruflu yazısından (Muayene Açıklama ve Müzekkere Ekranı hk.) hareketle, muayene ve kontrol sonuçlarına göre uygun sonuç alınmış ise, BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sisteminde yer alan “Muayene Açıklamaları” bölümüne “Yapılan muayene ve kontrol sonucunda uygun sonuç alınmıştır.” veya “Muayene ve Kontrol sonucunda uygun sonuç alınmamıştır.” şeklinde bilgi girilmekte, ek tahakkuk gerektiren bir durum yoksa muayene memurları tarafından tahakkuk ettirilen vergiler üzerinden beyanname üzerindeki bloke kaldırılmakta ve Gümrük Vergileri ödenebilir hale gelmektedir.

BİLGE Sistemine Veri Giriş Salonlarından, internet üzerinden veya EDİ sistemi aracılığı ile kendi bürolarından erişen yükümlüler, beyannamelerini elektronik ortamda tescil ettikten sonra sistemce hesaplanan vergi tutarı; bir önceki başlık altında anlatıldığı gibi, muayene memuru tarafından vergileri tahakkuk ettirildikten ve beyannamedeki blokenin kaldırılmasıyla gümrük vergilerini ödemek isteyen yükümlünün beyanı ile; beyanname tescil numarasına göre online sorgulama yapılarak ve tahakkuk eden vergi miktarı belirlenerek tahsil edilmekte, tahsilatın yapılmasını takiben tahsil bilgisi gümrük sistemine iletilmekte ve “Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi” Bilge sistemi tarafından otomatik olarak kapatılmaktadır.

Bu bakımdan; eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonu dahil gümrük idaresince ek tahakkukun eksik yapılmasını etkileyecek herhangi bir yanlış bilgi ve belge bulunmaması, nitekim ek tahakkuk kararının beyan edilen GTİP ile beyanname ve eki bilgi ve belgelere dayanılarak yapılması, “Yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15.maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görülmemesi” nedeniyle; ceza kararının 4458 sayılı Kanunun 234/1-a maddesinde belirtilen şartları taşımadığından ilgili Ceza Kararının kaldırılması gerekir.

4) 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 231.maddesinin 5.fıkrasına göre; “Gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazı ile yanlış izahat verilmiş olması hâlinde bu Kısım hükümlerine göre idari para cezası ve faiz uygulanmaz.” Kaidesinden hareketle:

Aynı Kanunun 195’inci maddesinin 1.fıkrası hükmünde, gümrük vergilerinin Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği, Kanun’un 15.maddesinin 1’inci fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı belirtilmiş, 7’nci fıkrasında da, bu maddenin 3’üncü fıkrasının (e) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı söylenen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır. Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli Gümrük İdarelere aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu görevin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.
Bu nedenlerle, ………. sayı ve …/09/2022 tarihli Ceza Kararının kaldırılmaması/ iptal edilmemesi gerekir.

5) Danıştay 7.Dairesinin Esas No: 2009/1308 ve Karar No: 2010/3656 sayılı örnek niteliğindeki kararında para cezası alınmasında hukuka uyarlık olmadığına karar verildiğinden para cezası kararının aldırılması gerekir.

Söz konusu kararda özetle; … Gümrük Kanununun 5.maddesi hükmü karşısında sanık dolaylı temsilci sıfatına haiz bulunduğundan, kendi adına fakat ithalatçı şirket hesabına hareket etmektedir. Dolayısıyla ithalat işleminden dolayı meydana gelecek kâr ve zarar ithalatçı şirkete ait olup, bu işten sadece gümrük müşaviri sıfatı ile herhangi bir menfaati bulunmamaktadır. Bu işlemden elde edeceği tek kazanım vermiş olduğu gümrük müşavirliği hizmeti karşılığında almaya hak kazanacağı bedeldir.

Gümrük Müşaviri sıfatı ile hareket eden sanığın, Gümrük Kanununun 61.maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 563.maddelerindeki hükümler mevcuttur. Gümrük Yönetmeliğinin 563.maddesi hükmü, Gümrük Kanunu’nun 61.maddesi hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde söz konusu sorumluluğun sadece vergiler ve Gümrük Kanunu’nda öngörülen idari yaptırım niteliğindeki para cezalarından dolayı cezaî hükümlerin uygulanmasını düzenlediği anlaşılmaktadır.

Gümrük müşaviri olarak hareket eden sanığın dolaylı temsilci sıfatı ile hareket ettiğinden işlemden herhangi bir menfaati de bulunmamaktadır. Bu sebeplerle gümrük idaresince tescil edilen beyannamelerin içeriğindeki bilgilerin doğru olmamasından sanığın sorumlu tutularak müsnet suçları işlediği sonucuna varılması ceza hukuku sorumluluğu ilkesine aykırı olup aynı zamanda hakkaniyete de uygun düşmemektedir.

Yapılan yargılama sırasında da sanığın savunmasının aksini gösterir, cezalandırılmasına yeterli müsnet suçları işlediğini kanıtlayan her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yasal herhangi bir delil elde edilememiştir. … Tersine dosyadaki delil durumuyla uyumlu olayı ayrıntılı olarak irdeleyen ve bu sebeple Mahkememizce itibar edilen bilirkişiler İsmet Kılıç ve Zikri Cenk Bora tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda, sanıkların … olaydan sorumlu tutulmamaları gerektiğine dair kanaat belirtilmiştir. Bir fiilin sabit olduğunu kabul edilerek faili hakkında mahkûmiyet hükmü kurulabilmesi için, fiilin sabit olduğu hususunun mahkûmiyete yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yasal delillerle kanıtlanması gereklidir. Bu durum karşısında sanık … yönünden fiilin sabit olduğu hususunda ortada bir şüphenin mevcut olduğunun kabulüyle mevcut olan işbu şüphenin, “şüpheden sanık yararlanır” kuralı gereğince sanık lehine yorumlanarak, adı geçen sanığın müsnet suçlardan beraatine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır” şeklinde hüküm vermiştir. Ek: içtihat.

Temyiz başvurusu; 7318.12.10 00.00 tarife ve İstatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen eşyanın 7318.14.91,00.00 tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki İtirazın reddine dair İşlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulması İstemine ilişkindir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşya için, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; eşyanın tarife uygulamasını etkileyen cins, tür ve niteliklerinde veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark % 5’i aştığı takdirde, gümrük vergisinden başka bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

4458 sayılı Kanunun 3’üncü ve davamı maddeleriyle de, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli Gümrük İdarelere aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.

Gümrük İdaresince, kendisine sunular beyannamenin eşyanın kodu kutusuna ‘7316.12.10,00.001’ tarife ve istatistik pozisyonunun yazıldığından bahisle para cezası kararı alınmasında hukuka uyarlık yoktur. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına, … karar verilmiştir. (Ek: 3 İçtihat: Danıştay 7 nci mahkemesinin Esas No 2009/1308 ve Karar No :2010/3656 sayılı 01.07.2010 tarihli kararı).

SONUÇ

Gerekçeleri yukarıda açıklanan nedenlerle; Eşyanın muafiyet kodunun nasıl beyan edileceğine ilişkin düzenleme yapılmamış olmasından kaynaklı gümrük vergilerinin eksik hesaplanması ve tahsilinin kusuru, yükümlü şirkete yüklenemeyeceğinden, ayrıca, gerek ilgili gümrük mevzuatına, gerekse ilgili örnek Danıştay kararına göre para cezası kararının uygulanması için gerekli hukuki şartlar oluşmadığından, bahse konu para cezası kararının kaldırılması gerektiği değerlendirilmektedir.

INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

19.12.2025

İncoterms 2020 göre teslim şekilleri yeniden düzenlenmiştir. D türü teslim şekillerinde Türkiye de gönderici tarafından Türkiye’de beyan yapılamamaktadır. Bunun nedeni ise gümrük kanununa göre beyan yapabilmek için Türkiye’de yerleşik olma koşulunun bulunmasıdır.

TEMİNAT UYGULANMASINA İLİŞKİN HUKUKİ DAYANAKLAR

1- INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

1 Ocak 2020 itibarıyla yürürlüğe girmiş olan INCOTERMS 2020 ile teslim şekillerinde düzenlemeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra EXW ve DDP kurallarının içeriğinde muhtelif değişiklikler yapılmış ve FCA teslim şeklinin bir önceki versiyonunda yer alan bazı kısımlar daha açık hale getirilmiştir.

TÜM TAŞIMA ŞEKİLLERİNDE KULLANILABİLEN

INCOTERMS KODLARI (2020)

EXW	Ex Works (İş Yerinde Teslim)
FCA	Free Carrier (Taşıyıcıya Masrafsız Teslim)
FAS	Free Alongside Ship (Sea and IW) (Gemi Doğrultusunda Masrafsız Teslim)
FOB	Free on Board (Sea and IW) (Gemide Masrafsız Teslim)
CPT	Carriage Paid to (Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim)
CİP	Carriage and Insurance Paid to (Taşıma Ücreti ve Sigorta Ödenmiş Teslim)
CFR	Cost and Freight (Sea and IW) (Masraflar ve Navlun Dahil Teslim)
CİF	Cost Insurance and Freight (Sea and IW) (Masraflar, Sigorta ve Navlun Dahil Teslim)
DAP	Delivered at Place (Belirtilen Yerde Teslim)
DPU	Delivered at Place Unloaded (Belirtilen Yerde Eşya Boşaltılmış Teslim)
DDP	Delivery Duty Paid (Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim)

Yukarıdaki tabloda yer alan teslim şekillerini incelediğimizde;

a) EXW, FAS FOB, FCA gibi teslim şekillerinin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-(e) maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken nakliye ve sigorta giderlerini içermediği,

b) CPT, CFR gibi teslim şekillerinin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken navlun giderlerini içerdiği, sigorta giderlerini ise içermediği,

c) CIF, CIP gibi teslim şekillerinin de 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içerdiği,

d) DAP teslim şeklinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içermekle birlikte, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 28/1-a maddesi hükmü gereği eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken ancak KDV matrahına ilave edilmesi gereken boşaltma giderleri ile dahili vergileri içeren özellikle KDV yurt içi nakliye giderlerini de içerdiği, satıcı yani ihracatçı firma, fabrikada yükleme, iç nakliye, limanda gemiye yükleme ve sevkiyat süreçlerini organize ederek, yükü, alıcının yani ithalatçının ülkesinde alıcının belirttiği gümrük noktasında, alıcı tarafından gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra alıcının önceden belirttiği bir terminale veya bir taşıma noktasına teslim edilecek şekilde operasyonu tamamlar. Alıcının ülkesindeki iç nakliye süreçleri de satıcıya aittir.

e) DPU teslim şeklinde ihracatçı, kendi tesislerinde yükleme yapar, ihracat yüklerini iç sevkiyatı organize ederek limana ulaştırır, yükün gemiye yüklenmesini sağlar, ihraç ülkesindeki gümrük işlemlerini tamamlar, navlun masrafı kendisine ait olacak şekilde sevkiyatı organize eder.

İthalatçı yükü taşıyan araç varış noktasına ulaştığı andan itibaren, yükü boşaltma işlemleri ve ithal ülkesinde gümrükleme dahil tüm masraf ve risklerden sorumludur.

Nakliye sigortası (sözleşme ile belirlenir, anlaşmaya göre ihracatçı ya da ihracatçı tarafından üstlenilebilir.)

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken nakliye ücretleri yanında, yapılan sözleşmeye göre, sigorta giderlerini kapsaması halinde sigorta giderleri faturada gösterilir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 28/1-a maddesi hükmü gereği eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken boşaltma giderleri ithalatta KDV’nin maliyetine eklenir.

f) DDP teslim şeklinin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içerdiği, buna karşın mezkur Kanunu’nun 28/1-a ve 28/1-f maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken, eşyanın ithali veya satışı nedeni ile Türkiye’de ödenecek olan ithalat vergileri ile eşyanın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinden sonra yapılan nakliye giderlerini de içermektedir.

Genel olarak, Incoterms 2020 DAP, DPU ve DDP terimleri satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yapma borcu yüklememektedir. Satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yaptırmamış ise, Gümrük Yönetmeliğinin Fiilen ödenen veya ödenecek olan fiyata ilave edilecek unsurlar başlıklı 51 inci maddesine göre; “Navlun makbuzu ve/veya sigorta poliçesinin ibrazının imkansız olduğu veya kabul edilebilir nitelikte bulunmadığı hallerde, yükümlü tarafından nedenleri de belirtilerek verilecek bir dilekçe ile bu durumun bildirilmesi suretiyle; emsal navlun ve/veya sigorta gideri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata eklenir. Vergi kaybı söz konusu olmaması ve yükümlünün talep etmesi halinde, ithal eşyasının FOB kıymetinin % 10 unun navlun ve % 3 ünün sigorta bedeli olarak ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına eklenebilir. Ancak, 71.08 tarife pozisyonunda yer alan eşyanın sigorta poliçesi veya navlun faturasının ibraz edilememesi halinde, vergi kaybı olmaması kaydıyla, işlemler eşyanın faturasında belirtilen teslim şekli esas alınarak tekemmül ettirilir.” Hükmü uyarıca işlem yapılır.

Gümrük Kanunu’nun 24/1 maddesi; “…1-İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır…’

Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi; “…1. 24’üncü madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır: …e) 28 inci maddenin (a) bendi hükmü saklı kalmak üzere, ithal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri ile eşyanın giriş liman veya yerine kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme ve elleçleme giderleri.…”

DDP teslim şekli; eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan ithal ülkesindeki belirlenen yerde tüm gümrük işlemleri ile masrafları ve gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar ihracatçı firmaya (satıcı) ait olmak üzere ithal ülkesinde alıcıya teslim edilmesini ifade eder. DDP teslim şekli tüm taşıma türlerinde kullanılan bir teslim şeklidir.

Bu teslim şeklinde, yurt dışındaki ihracatçı firma (satıcı), eşyaları nakliyecisine teslim ettikten sonra ihraç ülkesindeki gümrük işlemlerini yaptırır ve eşyanın ithalatçı firmaya teslim edildiği yere kadar ki navlun giderleri ile sigorta giderlerini üstlenir. Ayrıca; eşyanın ithal ülkesindeki tüm gümrük işlemleri ile masrafları ve gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar ihracatçı firmaya (satıcı) aittir. DDP teslim şeklinde tüm risk ve her türlü masraflar ihracatçı firmaya (satıcı) ait olup, ihracatçı firma (satıcı) ithalatçının ülkesinde faaliyet gösteren herhangi bir firmadan farksız bir şekilde eşyaları ithalatçıya teslim eder.

II- UYGULAMADA DDP TESLİM ŞEKLİ

D ile başlayan teslim şekillerinde gönderici Türkiye’de beyan yapılamamaktadır. DDP teslim şeklinde ihracatçının vergiyi nasıl ya da ne şekilde ödeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada ithalatçılar gümrük vergilerini eşyanın ithal anında, (serbest dolaşıma giriş beyannamesi kendi adlarına tescil edildiğinden doğal olarak gümrük yükümlüsü de kendileri olduklarından) kendileri ödeyip, ödedikleri bu vergileri ihracatçıdan tahsil etme yoluna gitmektedirler.

İthalatçı firmalar ya da temsilcileri gümrükte bir sorunla karşılaşmamak için çoğu zaman -en azından bizim karşılaştığımız örneklerde- DDP teslim şeklini CIF gibi düşünerek beyan etmekte eşya kıymetinden düşüm yapmadan vergiyi de kendileri ödemekte ödedikleri vergiyi ihracatçıdan tahsil etmektedirler.

Aslında DDP teslim şeklinde ihracatçının ithal vergilerini ödemesi gerekmekte birlikte bu vergiyi nasıl ödeyeceği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

III- GÜMRÜK VERGİLERİ VE DDP TESLİM ŞEKLİ

DDP teslim şekli, İngilizce Delivered Duty Paid baş harflerinin kısaltılmasından oluşturulmuş DDP kodu (adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak teslim) herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal ülkesinde adı belirtilen yerde malları gümrüklenmiş olarak alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk ve maliyeti (vergiler dâhil) satıcı üstlenmektedir. Bu durumda satıcının en fazla risk ve maliyet üstlendiği terim DDP olmaktadır. Nakliye sigortası konusunda taraflar(ihracatçı-ithalatçı) arasında bir sözleşme ile nakliye sözleşmesinin kimin tarafından yapılacağını açıklığa kavuşturmalıdır.

DDP teslim şeklinde Gümrük Vergilerini de ihracatçı öder. Ancak bu ödediği vergileri fatura toplam fiyatı üzerinden ithalatçıdan tahsil eder. Uygulama örnekleri üzerinde ödenen/ödenecek vergiler fatura birim ya da toplam kıymetinden ayrı gösterilmemektedir.

DDP teslim şeklinde ihracatçının vergiyi nasıl ya da ne şekilde ödeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada ithalatçılar, gümrük vergilerini eşyanın ithal anında, (serbest dolaşıma giriş beyannamesi kendi adlarına tescil edildiğinden doğal olarak gümrük yükümlüsü de kendileri olduklarından) kendileri ödeyip, ödedikleri bu vergileri ihracatçıdan tahsil etme yoluna gitmektedirler.

Görüldüğü gibi, İthal eşyasının teslim şekli doğrudan vergilendirmeyi etkilemektedir. Bu nedenle ithal edilen eşyanın maliyeti konusunda önemli bir etkiye sahiptir. DDP teslim şeklinde vergileri ihracatçının ödemesi gerekmektedir. Bu durumda DDP teslim şeklinde ithalatçı beyanda bulunuyorsa ki uygulamada çoğu zaman böyledir, ihracatçının ödediği vergi kadar kısmın gümrük kıymetinden düşmesi gerekir, aksi halde vergi üzerinden (ödenen ithalat vergileri kadar kıymet artmış olacağından) vergi alınmış olacaktır.

İthalatçı firmalar ya da temsilcileri gümrükte bir sorunla karşılaşmamak için çoğu zaman -en azından bizim karşılaştığımız örneklerde- DDP teslim şeklini CIF gibi düşünerek beyan etmekte eşya kıymetinden düşüm yapmadan vergiyi de kendileri ödemekte, ödedikleri vergiyi ihracatçıdan tahsil etmektedirler. Bu durumda ödenen vergilerin ithal edilen eşyanın/malın maliyetine atılmaması gerekir.

DDP teslim şeklinde gümrük beyanının ithalatçı tarafından yapıldığı durumlarda, ihracatçının ithal vergilerini (varsa ihraç vergilerini) ödemesi gerekmekte birlikte, bu vergiyi nasıl ödeyeceği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Türk Gümrük idarelerinde mevcut düzenlemelere göre, DDP teslim şeklinde beyanın mümkün olmakla birlikte, uygulamanın mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

IV- TESLİM ŞEKİLLERİ VE SİGORTA POLİÇESİ

İfadelerine yer verildiği ve ilgi (a)’da kayıtlı yazımızda belirtilen hususlardan bahisle; taraflarca aksinin kararlaştırılmamış olması kaydıyla, INCOTERMS 2020`de yer alan DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde mallara ilişkin tüm ziya ve hasarın teslim yerine kadar satıcıya ait olduğu, bu teslim şekillerinde sigorta masraflarının satıcıya ait olduğunun anlaşıldığı belirtilmiştir.

Bu nedenle taraflarca bu hususta bir farklı bir anlaşma sağlanmışsa, gümrük kıymetinin tespitinde bu hususun dikkate alınması ve hangi masrafların hangi tarafça üstlenildiğinin bu anlaşma dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekecektir.

5. INCOTERMS’e yapılacak atıflar

INCOTERMS 2020’nin “Giriş” bölümünün 9 uncu ve 10 uncu paragraflarında, “9. Eğer taraflar Incoterms 2020 kurallarının sözleşmelerine uygulanmasını isterlerse, bunu sağlamanın en güvenli yolu, tarafların bu niyetlerini şu gibi ifadeler kullanarak sözleşmelerinde açıkça belirtmeleridir:

DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde sigorta giderlerinin ne şekilde değerlendirileceği ilgi (b)’de kayıtlı yazımız ve yukarıda 2 nci maddede açıklanmaktadır.

Bu çerçevede, INCOTERMS 2020 kapsamında bulunan işlemlerde, her bir beyanname için yükümlülerden sigorta yükümlülüğünün kimde olduğunu gösteren belge ibrazı istenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır

Ancak tarafların kendi aralarında farklı bir düzenlemeye gitmelerinin de söz konusu olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu çerçevede, alıcının sigorta masraflarını üstlenmesi durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27/1-e maddesi uyarınca bu giderlerin gümrük kıymetinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

Beyan edilen gümrük kıymetinin gerçeklik veya doğruluğu konusunda tereddüt hasıl olması durumunda konunun 2012/29 sayılı Genelge kapsamında araştırma konusu yapılabileceği açıktır.” Şeklinde açıklanmıştır.

V- SİGORTA POLİÇESİ DÜZENLENMİŞ VE BEYAN EDİLMEMİŞ İSE CEZA UYGULANMASI

Orta Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 09.11.2018/38713016 tarih ve sayılı yazısında; INCOTERMS 2010 kurallarına göre, CİP ve CİF gibi teslim şekillerinde asgari (yangın, patlama, karaya oturma, batma, devrilme, raydan çıkma, çarpışma, denize atılma v.b kapsayacak şekilde) bir teminat sigortası (C klozu) ödemesini satıcının sorumluluğuna bırakmakta iken, DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerinde satıcıya direkt olarak bir teminat sigortası ödeme zorunluluğu getirmediği, satıcı ile alıcı arasında yapılacak sözleşme kapsamında bu yükümlülüğü satıcı ya da alıcıya yüklediği; bu kapsamda, G JVAS üzerinde yapılan sorgulama neticesinde; teslim şekli DAP, DAT, DDP, DDU (01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli değil) olan ithalat beyannamelerine ilişkin bazı firmaların beyannamede “sigorta bedeli” beyan ettikleri görülürken bazı firmaların herhangi bir “sigorta bedeli” beyanında bulunmadığının tespit edilmesi üzerine, mevcut durumla alakalı olarak nasıl bir işlem yapılması gerektiğine yönelik, Bölge Müdürlüğümüzün 23.05.2018 tarih ve 34589139 barkod numaralı yazıları ile Bakanlığımız Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne görüş sorulmuş, Makamlarından cevaben alınan ve Bölge Müdürlüğümüz kayıtlarına 08.10.2018 tarih ve 37680277 berkod numarası ile giren ve bir örneği yazımız ekinde gönderilmiş olan yazılarında özetle: [“…Bu itibarla, alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27’inci maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir.”] denilmiştir. Alınan bu talimat doğrultusunda Bölge Müdürlüğümüz Kontrol Şubesince: GÜVAS üzerinde O1.11.2015 – 06.11.2018 tarih aralığı baz alınarak yeniden bir sorgulama yapılmış ve elde edilen sonuçlara ilişkin oluşturulan Excel tablosu ile konuya ilişkin düzenlenmiş olan 2018/3 sayılı Kontrol ve Değerlendirme Raporu rapor yazımız ekinde gönderilmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun zaman aşımı ile alakalı maddeleri de göz önünde bulundurularak öncelikli olarak zaman aşımına uğraması muhtemel beyannamelerden başlamak üzere, yazımız ekinde gönderilen ithalat beyannamelerine ilişkin gerekli işlemlerin, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün talimatları ile anılan Kontrol ve Değerlendirme Raporu’nun “Değerlendirme ve Sonuç” kısmında belirtilen hususlar doğrultusunda gerçekleştirilmesi ve yapılan işlemlerin sonucundan Bölge Müdürlüğümüze bilgi verilmesi …” istenilmektedir.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

İncoterm teslim şeklinde tartışılması gereken konuları ana başlıklar halinde sıralarsak,

Birincisi, Katma Değer Vergisi ihracatçı tarafından ödenmiş ise, ödenen bu verginin ithalatçı tarafından mahsup ya da iade konusu edilmemesi gerekir.
İkincisi, DDP teslim şeklinde vergiler fatura kıymeti üzerinde gösterilmiş olacağından, gümrük kıymetini artırmaktadır. Vergiler KKDF’den kaçırma ya da kaçınma için mi kullanılıyor. Vergiler kadar KKDF kesintisinden mi kaçılıyor? Ya da vergiler kadar kısım için vadeli ödemlerde KKDF ödenmeyecek midir? İhracatçı tarafından ithalatçıya vergiler kadar kredi mi açılıyor? Vergileri ithalatçı ödediğine göre, faturada gözüken gümrük vergileri Gümrük Kanunu’nun 211 inci maddesinin 1.nci fıkrası, “Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır…” hükmü uyarınca geri alınıyor mu gibi akla bir çok teknik soru gelmektedir.
Üçüncüsü, aslında, DDP teslim şeklinde eşya kıymetine ödenecek gümrük vergileri de eklenerek bu vergiler ithalatçı tarafından ihracatçıya ya peşin ya da vadeli olarak ödenmekte ihracatçılarda eşya kıymeti üzerine bu vergileri de ekleyerek fatura düzenlemekte ve faturada DDP teslim şeklini göstererek bu durumu belgelendirmektedirler. İthalatçı vergileri ödediği halde DDP teslim şeklinde eşyaları ithal ediyorsa dahili vergiler açısından gümrük vergileri kadar maliyetlerini şişirerek dahili vergilerin matrahını düşürüyor mu?
Dördüncüsü, gümrük vergileri ithalatçı tarafından ödeniyor ise bunu belgelendirmediği veya belgelendiremediğinde, DDP teslim şeklinde ithalat vergileri kadar iskonto mu yapılıyor sorusu akla gelebilir?
Beşincisi, ithalat vergileri yurt dışına hiç transfer edilmez ise, haksız rekabeti önceleme açısından damping mi yapılıyor sorusu akla gelebilir.
Altıncısı, Geçici ithalat rejiminde kısmi muafiyet suretiyle yapılan ya da yapılacak ithalat da DDP teslim şekli uygulanabilir mi? Gibi bir soru akla gelmektedir.

Yedincisi, DDP teslim şeklinde, eşyanın dolaşım belgeleri eşliğinde ithal edilmesi ve vergi oranının sıfır olması ya da Avrupa birliğinden ATR eşliğinde ithal edilmesi halinde, gümrük kıymetinden (tekil anlamda) gümrük vergisinin düşülmemesi

DDP teslim şeklinin gümrük idareleri ya da başka idareler tarafından alınan vergiler ya da eşya kıymeti konusundaki etkisi dikkate alındığında, üzerinde çok düşünülmesi gereken ve sadece uluslararası mevzuata bırakılamayacak kadar geniş ve derin bir konu olduğu ortadadır. Bu nedenle konunun bütün ilgili taraflarının da görüşleri alınarak uluslararası mevzuata uyumlu hukuki bir altyapının oluşturulması gerekir.
Teslim şekli DAP, DPU VE DDP olarak beyan edilen eşyalar için, navlun ücreti ihracatçı tarafından ödendiğinden, navlun faturasının olmaması ve kâğıt ortamında ya da elektronik ortamda (muhasebe kaydı gibi) ithalatçı adına düzenlenmiş Navlun Faturası veya navlun gider kaydı bulunmamalıdır.
Birden fazla teslim şekli olan faturalarda bir beyanname düzenlenmesi halinde vergi ya fazla ya da az ödenmektedir. CIF teslim şekli olan fatura ile FOB teslim olan fatura aynı anda beyan edildiğinde BİLGE sistemi bunu FOB ya da CIF kabul ederek vergileri hesaplamaktadır. Bu sorunun çözülmesi gerekmektedir.
Gümrükler Genel Müdürlüğünün yukarıda yer alan 26.02.2021 tarihli 61634634 sayılı yazısında; DAP, DPU ve DDP’den oluşan “D”li terimlerde teslim varma yerinde gerçekleşir. Bu nedenle “D”li terimler, “boşaltmada (varma yerinde) satışlar” olarak adlandırılan grubun içinde yer alırlar. Bu terimler uyarınca mallar varma yerinde, yani taşımanın gerçekleştirilmesinden sonra alıcıya teslim edildiği için, mallara ilişkin tüm ziya ve hasar bu noktaya kadar satıcıya aittir. Bu nedenle satıcının, bu hasar ve kayıp riskine karşı sigorta yaptırması mutlaka önerilir. Ancak bu sigorta, Incoterms 2020 terimleri kapsamında bir sigorta değildir ve tamamen satıcının ihtiyarındadır.” denildiği belirtilmiştir.

Incoterms 2020 DAP, DPU ve DDP terimleri satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yapma borcu yüklememektedir. Ancak, ithalatçı nakliye sigortası yapmışsa gümrük kıymetine eklenmesi gerekir.

Gümrükler Genel Müdürlüğünün yukarıda yer alan 26.02.2021 tarihli 61634634 sayılı yazısında; INCOTERMS 2020 kapsamında bulunan işlemlerde, DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde “satıcının alıcıya karşı sigorta sözleşmesi yapmak yükümlülüğü yoktur.” Açıklaması yanında, her bir beyanname için yükümlülerden sigorta yükümlülüğünün kimde olduğunu gösteren belge ibrazı istenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır. Ancak tarafların kendi aralarında farklı bir düzenlemeye gitmelerinin de söz konusu olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu çerçevede, alıcının sigorta masraflarını üstlenmesi durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27/1-e maddesi uyarınca bu giderlerin gümrük kıymetinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Şeklindeki açıklamaları ile Orta Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 09.11.2018/38713016 tarih ve sayılı

yazısında, Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne görüş sorulmuş, Makamlarından cevaben alınan ve Bölge Müdürlükleri kayıtlarına 08.10.2018 tarih ve 37680277 berkod numarası ile giren yazıda özetle: “…alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan… teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27’inci maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir…” görüşünü birlikte değerlendirdiğimizde; DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde, sigorta yükümlülüğünü ithalatçının üstlendiği durumlarda, gümrük kıymetine ilave edilmesi gerektiği ve bunun beyan edilmediğinde ise eğer şartları oluşmuş ise ek tahakkuk ile birlikte ceza uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Uygulamada; özellikle distribütörlük verdikleri firmaları desteklemek için ihracatçı firmaların, kota tutturmak, piyasayı ele geçirmek, rekabet dayanıklılığını artırmak vb., gibi nedenlerle, DDP ödeme şeklinde teslimi seçtikleri gözlemlenmiştir. Ancak, gümrük vergileri beyana tabi vergi olduğundan, gümrük yükümlülüğü beyannameyi tescil eden firma adına doğduğundan, ilgili beyan (SDGB) ithalatçı firma adına yapıldığı/ düzenlendiği için DDP teslim şekli teorik olarak (teoride) kalmakta ve gümrük vergileri ithalatçı tarafından ödenmektedir.

Bilgilerine rica/arz olunur.

Saygılarımızla.

Kocaeli, 19.12.2025

Kerim ÇOBAN Sefa YAYLA
(Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi) (Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)

Tasfiye’den Satın Alınan Araçların Vergi ve Resimleri

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

Tasfiye’den Satın Alınan Araçların Vergi ve Resimleri

19.12.2025

A) Eşya Bedelinin Tespiti:

1) 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tasfiye edilecek her türlü eşyanın bedeli, gümrük muayene memurlarınca düzenlenecek tespit ve tahakkuk belgesinde gösterilir. Eşya bedelinin tespitinde aşağıda belirtilen esaslar uygulanır:
a) Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değer esas alınır. Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır. Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahilolmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir. Eşya ihale ile satılacaksa, bu durum şartname eki listenin özel hükümler bölümünde belirtilir. Ayrıca, satış anında isteklilere bu konuda bilgi verilerek tekliflerini buna göre vermeleri istenir.
b) Kaçak eşyanın bedeli, varsa mahkemece belirlenen bedel, bedel belirlenmemiş ise kaçak eşyaya ait tespit tutanağındaki bedel, yoksa rayiç değer esas alınarak belirlenir.
c) İmha edilecek eşyanın nitelik ve nicelikleri ile değeri, istatistik bilgilerine esas olmak üzere tespit ve tahakkuk belgesinde veya imha kararında gösterilir.
ç) Perakende satılacak eşyanın bedeli, tespit ve tahakkuk belgesindeki bedele bağlı kalınmadan serbest piyasa koşulları göz önünde bulundurularak işletme müdürlüklerince belirlenir.
d) İhale yoluyla yapılan birinci ve ikinci satışta teklif almayan veya teklifi uygun görülmeyen eşyanın ihaleye esas bedeli, eşyanın özelliği, durumu, piyasa şartları, satış kabiliyeti, rayiç değeri ve varsa teklif değeri de dikkate alınarak ihale komisyonunca sonradan değiştirilir. Komisyon tarafından değiştirilen fiyat, ilk belirlenen fiyatın yüzde elli ve üstünde olması halinde işletme müdürünün, yüzde ellinin altında olması durumunda işletme müdürlüğünün görüşü ve bölge müdürlüğünün onayı ile geçerli olur.
e) Tespit ve tahakkuk belgesinde yer alan eşyanın kıymetinin aynı veya benzer eşyaya ait tespit ve tahakkuk belgesindeki kıymetlerle aynı olup olmadığı kontrol edilir ve aralarında bariz farklılık olması durumunda gerekli düzeltmeler işletme müdürlüğünce yapılabilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 1 / 10

B) Eşyanın Vergi ve Resimleri

– Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır. Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.

– İhaleler açık artırma usulüyle yapılır.

– Artırma sonunda eşya, en yüksek bedeli verene satılır. İhale komisyonu kararı duyurularak alıcının ve ihale komisyonunun satış kâğıdını imzalamasıyla satış tamamlanır.

– Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değer esas alınır. Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır. Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahil olmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir. Eşya ihale ile satılacaksa, bu durum şartname eki listenin özel hükümler bölümünde belirtilir. Ayrıca, satış anında isteklilere bu konuda bilgi verilerek tekliflerini buna göre vermeleri istenir.

– Damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenir. Ödememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının yeterli olmadığı halde teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir.

– Diğer taraftan, spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir. Hangi eşyanın spesifik vergiye tabi olduğu ve bu vergilerin satış bedelinden ayrı olarak tahsil edileceği ihale ve şartname eki listelerin özel hükümler bölümünde belirtilmektedir.

– İhale bedeli haricinde, damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenmektedir.

Kısacası, Tasfiyelik Eşyanın Satışı:

1) Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değer esas alınır. Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği tarihteki, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır.

2) Satış (Müşteri tarafından alış) işlemi “Eşyanın Satış Bedeli” üzerinden yapılmaktadır. Spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 2 / 10

– Tasfiye Yönetmeliği 18/6.maddesine göre; Tasfiyelik hale gelen araçlardan tahsisi veya satışı yapılanlar, teslim tesellüm belgesi ile teslim edilir ve deftere kaydedilerek stoklardan düşümü yapılır.

Araçların Satış Sonrası İşlemleri Nelerdir?

Satılan araçlardan, tescili zorunlu ve Ülkemizde ilk defa tescili yapılacak olanlar için trafik şahadetnamesi düzenlenecek, ancak Ülkemizde daha önce tescil kaydı bulunanlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmeyecek olup satış kâğıdı trafik şahadetnamesi yerine kullanılacaktır.

Araç satışlarında teslim fişlerinin gelmesini müteakip düzenlenen trafik şahadetnamesi ile satış kâğıdının bir örneği alıcının isteğine bırakılmaksızın, alıcı gerçek kişi ise kimlik paylaşım sisteminde yer alan yerleşim yeri adresinin, tüzel kişi ise ticaret sicil gazetesi, tüzük veya diğer resmi kayıt belgelerinde belirtilen adresinin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluşuna gönderilecektir.

Ancak, hasar oranı % 70 ve daha fazla olan araçlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmemektedir.

Genel Bilgi

1) Bedel (Kıymet) Tespiti

Tasfiye edilecek her türlü eşyanın bedeli, gümrük muayene memurlarınca düzenlenecek tespit ve tahakkuk belgesinde gösterilir.

– Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değeri yani Gümrük Kanununun 23-31 maddeleri uyarınca belirlenen: a) ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile ithalat vergileri toplamı,
b) İhraç eşyası için FOB kıymeti ile ihracat vergileri toplamıdır.

Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır.

Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahil olmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir.

Kaçak eşyanın bedeli, varsa mahkemece belirlenen bedel, bedel belirlenmemiş ise kaçak eşyaya ait tespit tutanağındaki bedel, yoksa rayiç değer esas alınarak belirlenir.

– Tespit ve tahakkuk belgesinde yer alan eşyanın kıymetinin aynı veya benzer eşyaya ait tespit ve tahakkuk belgesindeki kıymetlerle aynı olup olmadığı kontrol edilir ve aralarında bariz farklılık olması durumunda gerekli düzeltmeler işletme müdürlüğünce yapılabilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 3 / 10

– Tasfiyelik hale gelen ve yapılan denetimlerde insan, bitki, hayvan ve çevre sağlığı yönünden yurda girişinde bir sakınca bulunmadığı tespit edilen eşya (taşıt dahil), perakende satış niteliğine haiz değilse, gümrüklenmiş değeri üzerinden Tasfiye İşletme Müdürlüklerimiz tarafından ihale suretiyle satılmaktadır.

2) Teminat Alınması

(1) İhale yoluyla yapılacak satışlara katılacaklardan, satış ilanı ve şartnamede belirtilen yer ve süre şartı dâhilinde yatırılmak kaydıyla, eşyanın ihaleye esas bedelinin en az yüzde onu oranında teminat alınır. İhaleye esas bedeli 1.000.000 TL’yi geçen eşyada 100.000 TL teminat bedeli alınır ve arttırmaya söz konusu teminat bedeli yeterli olanlar katılabilir.

(2) Aşağıdaki değerler teminat olarak kabul edilir:
a) Tedavülde olan nakit Türk Parası,
b) Bankalar ve katılım bankaları tarafından verilen süresiz teminat mektupları,
c) Devlet tahvilleri veya Hazine kefaletini haiz tahviller,
ç) Bütçe kanunlarına konulan özel hükümler gereğince devlet ihalelerinde teminat olarak kabul edilen diğer değerler.

(3) Nakit olarak yatırılan teminat tutarı, ilgilinin isteği üzerine ihale bedelinden mahsup edilir. Şartname hükümlerine uygun olarak ihale bedelinin tamamının ödenmesi şartıyla teminat geri verilir. Satış bedelinin takside bağlandığı durumda iade veya borcuna mahsup işleminin yapılması taksit tutarlarıyla faizlerin toplamı kadar teminat gösterilmesine bağlıdır.

(4) Teminatın alıcıya iade edilmesi gereken durumlarda, teminat alındı belgesi aslının arka sayfasına “Teminatın İade Edilmesinde Sakınca Yoktur” ibaresi yazılarak ihale komisyonu başkanı, işletme müdürü veya görevlendireceği personel tarafından imzalanarak teminat alındı belgesi alıcıya geri verilir. Teminat bedelinin nakit olarak yatırılmış olması halinde iadesi alıcının banka hesabına da yapılabilir.

(5) Teminat bedelinin yatırılmasıyla satış şartnamesi ve şartname eki listede yer alan koşullar kabul edilmiş sayılır.

(6) Yatırılan teminat, adlarına teminat belgesi düzenlenen kişiler için hüküm ifade eder ve açık artırmalı ihalelerde teminat miktarını karşılayan tüm eşya için geçerlidir. Teminat bedelinin geri alınmaması halinde teminat alındı belgesi başka ihalelerde de kullanılabilir.

(7) Bu madde kapsamındaki uygulamalar elektronik ortamda gerçekleştirildiği takdirde dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz. Teminatın alıcıya iade edilmesi gereken durumlarda teminat bedeli, en yakın işletme müdürlüğünden veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Saymanlık Müdürlüğü’nden iade alınabilir veya iadesi alıcının banka hesabına yapılabilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 4 / 10

(8) Teminat;

a) Alıcının satış anında damga vergisini ödememesi,
b) Alıcının, 38 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca teminat bedelini tamamlamaması,
c) Alıcının, 38 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca teminat bedelini tamamlama hakkına sahip olmayacak şekilde teminatı yeterli olmadığı halde pey sürdüğünün tespit edilmesi,
ç) Alıcının, ihale bedelini ödememesi,
d) 42 nci maddenin birinci fıkrasında sayılan yasak fiillerde bulunulması,

Nedeniyle teminatının gelir kaydedilmesi gereken durumlarda iade edilmez.

3) Teminat İade Ediliyor Mu?

Şartname hükümlerine uygun olarak ihale bedelinin tamamının ödenmesi durumunda teminat geri verilmektedir.

Diğer taraftan, teminat tutarının nakit olarak yatırıldığı durumlarda, ilgilinin isteği üzerine teminat tutarı ihale bedelinden mahsup edilebilmektedir.

Satış bedelinin takside bağlandığı durumlarda ise, iade veya borcuna mahsup işleminin yapılması taksit tutarlarıyla faizlerin toplamı kadar teminat gösterilmesine bağlıdır.

Teminat bedelinin nakit olarak yatırılmış olması halinde iadesi alıcının banka hesabına da yapılabilir.

Elektronik (e-ihale) ihale yoluyla satılan eşya/araçlarda taksitlendirme yapılmaz.

4) Teminatın İade Edilmediği Durumlar Nelerdir?

Teminat bedeli,

a) Alıcının, satış anında damga vergisini ödememesi,
b) Alıcının, teminatının yeterli olmadığı halde ihaleye teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde,
c) Alıcının, ihale bedelini ödememesi, …
e) İhalede yasak fiillerde bulunulması, nedeniyle teminatının gelir kaydedilmesi gereken durumlarda iade edilmez.

5) İhale Bedeli Haricinde Bir Vergi Ödenmekte Midir?

İhale bedeli haricinde damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenmektedir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 5 / 10

Diğer taraftan, spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir. Hangi eşyanın spesifik vergiye tabi olduğu ve bu vergilerin satış bedelinden ayrı olarak tahsil edileceği ihale ve şartname eki listelerin özel hükümler bölümünde belirtilmektedir.

6) İhale Sonucunda En Yüksek İkinci Teklif Sahibiyim Aracı/Eşyayı Alabilir Miyim?

İhale sonucunda satışa esas bedelin % 75’i ve üzerinde olan ikinci en yüksek teklifin teminatı serbest bırakılmaz. İlk teklif sahibinin ihale bedelini yatırmaması halinde ikinci en yüksek teklif sahibi (yedek kazanan) bedelini ödeyerek eşyayı/aracı alabilir. İkinci en yüksek teklif sahibinin de süresi içerisinde ihale bedelini yatırmaması halinde teminatı gelir olarak kaydedilir.

7) İhale Bedeli Ne Zaman Ödenir?

İhalenin tamamlanmasını izleyen yedi gün içinde, bekletilmeyecek eşyada iki iş günü içinde ihale bedelinin ödenmesi zorunludur.

8) Satış Hangi Hallerde Tamamlanmış Sayılır?

Satış;

a) En yüksek teklifin ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beş ve üzerinde olması halinde şartnamenin ve satış kâğıdının satış yerinde alıcı tarafından imzalanması,
b) En yüksek teklifin ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beşinin altında olması halinde teklife ait sonucun teklif sahibine tebliğ edilmesi,
c) Son çekilene yapılan satışlarda, satıştan son çekilenin satış kâğıdını ve şartnameyi imzalaması,

durumlarından herhangi birinin gerçekleşmesi ile tamamlanmış sayılır.

9) İhalede Alınan Eşyanın İadesi Mümkün Müdür?

Eşya mevcut durumu ile satışa sunulmakta olup, şartname eki listelerde yer alan hasar oranlarına ilişkin hususlar yalnızca “bilgi” mahiyetindedir. Alıcının eşyayı yerinde bizzat görerek satışa katıldığı kabul edildiğinden; hasar oranları gösterilmiş olsun veya olmasın belirtilen hususlara itiraz edilemez. Bu konuda yapılan itirazlar idarece reddedilmektedir.

Satışın iptal edildiği durumlarda eşyanın iade edilmesi gerekmektedir.

10) Eşyanın Teslim Alınması İçin Bir Süre Var Mıdır?

Eşyanın, ihale bedelinin ödenmesini izleyen on gün, bekletilmeyecek eşyanın ise üç gün içinde alıcı tarafından bulunduğu yerden teslim alınması zorunludur.

Bu sure, ihale bedelinin ödendiği tarihten itibaren yeniden ihraç amacıyla satılacak eşyada otuz gündür.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 6 / 10

11) Eşya Süresinde Teslim Alınmazsa Ne Olur?

Son çekilenin eşyayı almayı kabul etmemesi Eşyanın süresinde teslim alınmaması halinde, eşya için varsa satıştan son çekilene yazılı tebligat yapılarak ihalede verdiği teklif üzerinden eşyayı satın alabileceği bildirilir. Bildirimin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde kabul etmesi halinde teminat alınmak, satış kâğıdı ve şartname imzalattırılmak suretiyle eşya, son çekilene satılır.

Son çekilenin olmaması veya eşyayı almayı kabul etmemesi veya süresi içerisinde ihale bedelini ödememesi durumunda ise eşya pazarlık usulü ile satılır.

12) Eşya Bedeli Ödenmezse Ne Olur?

İhalenin tamamlanmasını izleyen yedi gün içinde, bekletilmeyecek eşyada iki iş günü içinde ihale bedelinin ödenmesi zorunludur. İhale bedelinin bu süre içinde ödenmemesi halinde satış bozularak teminat döner sermayeye gelir kaydedilir.

İhaleden son çekilenin verdiği teklifin eşyanın ihaleye esas bedelinin;

a) Yüzde yetmiş beş ve üstünde, bekletilmeyecek eşyada ise yüzde elli ve üstünde olması,
b) Yüzde yetmiş beşinin, bekletilmeyecek eşyada yüzde ellinin altında olmakla beraber ihale bedelini ödemeyen alıcının vermiş olduğu teklif bedelinin yüzde doksanı ve üzerinde olması,

halinde son çekilene yazılı tebligat yapılarak ihalede verdiği teklif üzerinden eşyayı satın alabileceği bildirilir.

– Bildirimin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün, bekletilmeyecek eşyada ise elektronik yolla yapılan bildirimi takip eden iki gün içinde isteklinin eşyayı almayı kabul etmesi halinde, teminat alınmak, satış kâğıdı ve şartname imzalattırılmak suretiyle eşya, satıştan son çekilene satılır. Son çekilenin kabul etmemesi veya son çekilenin olmaması durumunda ise eşya yeniden satışa çıkarılır.

13) Eşyayı Teslim Aldıktan Sonra Başka Bir İşlem Yapmak Gerekiyor Mu?

Eşyanın tesliminden sonra ilgili kurumlar nezdinde yerine getirilmesi gereken işlemlerin (araçların tescil işlemleri için yapılması gereken işlemler ve ilgili kuruluşlardan alınması gereken izin/belgelerin alınması) alıcı tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.

14) Satın Alınan Eşyanın Fazla veya Eksik Çıkması Halinde Ne Yapılmalı?

Sayı, ağırlık, uzunluk ve hacim esası üzerinden yapılan satışlarda, eşyanın tesliminde eksiklik görülürse eksikliklerin bedeli iade edilir, fazlalık görülürse fazlalıkların bedeli tahsil edilir. Ancak, fazlalık oranının yüzde otuzu geçmesi halinde, teslimat ihale edilen miktar kadar yapılır. Eksiklik oranının yüzde otuzu geçmesi halinde Alıcı’nın talebi halinde ihale iptal edilerek satış bedeli iade edilir. Tahsil edilmiş olan vergilerin red ve iadesi ise vergi mevzuatı çerçevesinde yapılır.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 7 / 10

15) Yeniden İhraç Amaçlı Eşya Satışı Ne Demektir?

İthalatı yasak veya kısıtlamaya tabi eşya yürürlükte bulunan mevzuat gereğince sadece yeniden ihraç amacıyla satılır. Yeniden ihraç amaçlı satışa sunulan eşya ihale bedelinin yatırıldığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde gümrük müdürlüğünün denetiminde yurtdışına çıkarılmalıdır.

16) Bekletilmeyecek Eşya Satışı Ne Demektir?

Çabuk bozulma, telef olma, ekonomik değerini kaybetme riski bulunan eşya ile saklanması masraflı, külfetli veya tehlikeli olan eşyayı ifade etmektedir. Bekletilmeyecek eşya e-ihale sistemi üzerinden satışa sunulmakta olup diğer ihalelere göre daha kısa sürelere tabidir. Bekletilmeyecek eşya ihaleleri 1 gün ilanda kalır, 1 iş günü de teklif verme süresine tabidir. Eşyanın ödeme süresi 2 iş günü, teslim süresi 3 gündür.

İhale Yoluyla Yapılacak Satışlarda Uyulacak Kurallar

(1) İhale yoluyla yapılacak satışlar ihale komisyonu tarafından yürütülür. İhaleler açık artırma usulüyle yapılır. Katılımı ve rekabeti artırmak amacıyla miktarı çok olan eşya bölünebilir. Araçlar tek olarak, eşya ise tek olarak veya gruplar halinde satışa sunulur.

(2) Açık artırma suretiyle satışlar aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Açık artırma ihale komisyonu başkanı tarafından açılır. İhale komisyonu başkanı, satışa başlamadan önce, satışa ilişkin genel bilgiler ile o satış için getirilen özel düzenlemeler hakkında ihaleye katılanlara açıklama yapar. 37.maddede belirtilen belgelerle ilgili gerekli işlemlerin tamamlandığı ve satış düzeninin sağlandığı anlaşıldıktan sonra satışa başlanır. Açık artırmaya katılacaklarla görevliler dışındakiler satış yerine giremezler. Satış, işletme personeli veya görevlendirilen tellal tarafından yürütülür.

b) Açık artırmada istekliler, tekliflerini kendilerine verilen giriş kartını göstererek verir. Alıcıların sürecekleri pey miktarını, eşyanın ihaleye esas bedeli 1.000 TL’den çok olan eşya için 100 TL’den az olmamak üzere ihale komisyonu belirler. İhaleye esas bedeli 1.000 TL’nin altında olan eşyada daha düşük pey miktarı belirlenebilir. Satışı yürütmekle görevli olanlar isteklilerin vereceği teklifleri bu peye göre takip eder ve uygulatır.

c) İhale komisyonu gerekçesini belirtmek suretiyle satışı yapıp yapmamakta serbesttir. İhale komisyonunun kararı kesindir. Artırma sırasında varsa ihaleden en son çekilenin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi ile sürdüğü pey satış kâğıdına yazılarak imzası alınır.

ç) Artırma sonunda eşya, en yüksek bedeli verene satılır. İhale komisyonu kararı duyurularak alıcının ve ihale komisyonunun satış kâğıdını imzalamasıyla satış tamamlanır.

d) Damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenir. Ödememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının yeterli olmadığı halde teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının gelir kaydedildiği durumlarda varsa son çekilenin verdiği teklif üzerinden satışa devam edilir. Artırma olmaması halinde son çekilene satış yapılır. Son çekilenin de yukarıda belirtilen ödemeleri yapmaması halinde, satış iptal edilir ve teminatı gelir kaydedilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 8 / 10

e) Satışlarda eşyanın ihaleye esas bedeli kadar teklif gelmemesi halinde, ihaleye esas bedelin altında teklif veren olup olmadığı sorulur. Teklif verilirse, bu tekliften artırmaya devam olunur. Verilen en yüksek teklifin ihaleye esas bedelin en az yüzde yetmiş beşini bulması halinde satış yapılır, bulmaması halinde teklifler ihale komisyonunca değerlendirilmek üzere kaydedilir.

f) Teklifler değerlendirilerek; eşya, gümrüklenmiş değer dikkate alınmadan teklif edilen bedel üzerinden en yüksek teklifi verene satılabileceği gibi kamu kurum ve kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere de verilebilir. Teklifler eşyanın özelliği, durumu, piyasa şartları, satış kabiliyeti, rayiç değeri ve satılamaması halinde eşyanın uğrayabileceği değer kaybı ile beklemesi halinde oluşturacağı külfet gibi hususlar dikkate alınarak ve ihale komisyonu tarafından değerlendirilerek, verilen teklifin eşyanın ihaleye esas bedelinin yüzde elli ve üstünde olması halinde üç iş günü içinde işletme müdürüne, teklifin yüzde ellinin altında olması durumunda ise üç iş günü içinde işletme müdürlüğünün görüşü ile birlikte bölge müdürlüğüne kabul veya reddedilmesi için sunulur. Verilen teklifin beş iş günü içinde onaylanmaması veya teklif verilmemiş olması halinde, ilk ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beşi ihaleye esas bedel kabul edilerek, eşya aynı koşullarla bir defa daha satışa sunulur.

g) Satışın gerçekleşmemesi durumunda eşya diğer yollarla tasfiye edilebileceği gibi 31.maddenin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılarak, belirlenen yeni bedel üzerinden aynı koşullarla en fazla iki defa daha satışa sunulur. Yine de satışın gerçekleşmemesi durumunda eşya diğer yollarla tasfiye edilir.

ğ) İhalelerde, satışın başlangıcından bitimine kadar kesintisiz sesli ve görüntülü video çekimi yapılır. Satış anında 42 nci madde uyarınca herhangi bir ihtilaf yaşanmışsa, bu husus ayrıntılı olarak tutanağa bağlanır. Varsa düzenlenen tutanak ile çekilen video kaydına ait kaset veya CD’nin bir örneği yedi gün içinde bölge müdürlüğüne gönderilir.

h) İhale komisyonu, artırma üzerinde kaldığı halde satış kâğıdını imzalamayan, (d) bendi uyarınca eksik teminat bedelini tamamlayanlar hariç teminat tutarı yeterli olmadığı halde pey süren, satış anında damga vergisini ödemeyen istekliyi ihale salonundan çıkartır. Varsa son çekilenin verdiği teklif üzerinden satışa devam eder. Artırma olmaması halinde son çekilen istekliye satışı yapar. Son çekilenin de yukarıda belirtilen kapsama girmesi halinde, ihale komisyonu teminatını döner sermayeye gelir kaydedilmek üzere işlem yapar ve o eşyaya ait satışı iptal eder.

ı) İhale komisyonunca, üzerine ihale kalan alıcının ve varsa son çekilenin, ihaleye girerken vermiş oldukları ikâmetgah veya işyeri merkezi adresini içeren yetkili birimlerden alınmış belge veya “Adres Beyanı” ile vekaletname kartı bulunmayan vekil veya kanuni temsilciye, son çekilen vekil veya kanuni temsilci ise bu kişilere 37 nci maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde yer alan belgeleri iade edilmez.

(3) Yüzde yetmiş ve daha fazla hasarlı durumda olan araçlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmez.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 9 / 10

(4) İhaleli satışlara ilişkin hükümler ve idarece belirlenecek diğer kurallar şartnamelerde gösterilir. İmzalanan şartnameler sözleşme yerine geçer. Alıcı, şartnamede belirtilen haller dışında ihalenin iptalini isteyemez.

(5) İşletme müdürlüğü, ihalenin duyurulması aşamasında bölge müdürlüğüne yapılacak ihale ile ilgili bilgi verir. Bölge müdürlüğü, ihale öncesinde veya ihalenin iptalini gerektirir bir ihtilaf olması halinde ihale sonrasında ihaleyi tamamen veya kısmen iptal etmeye, tasfiye yönteminin değiştirilmesine yetkilidir.

(6) Komisyon, satılan eşya için “Satış Kâğıdı” düzenler. Aynı zamanda komisyon kararı yerine geçen bu kâğıdı, komisyon üyeleri ile alıcı ve varsa satıştan son çekilen istekli imzalar. Satış kâğıdının bir nüshası alıcıya verilir.

(7) İhalede satılamayan ve yeniden ihaleye çıkartılacak eşyanın, en geç üç ay içinde satışa sunulması esastır. Bu sürede satışa sunulmayan eşya ile ilgili durumları inceleyip sonuçlandırmaya bölge müdürlüğü yetkilidir.

Kocaeli, 19.12.2025

Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 10 / 10