2) Başvuru sahibinin iştigal ettiği iş alanının özellikleri, kapasite raporu ve mali bilançosu göz önüne alındığında, yeterli bir mali durumda bulunması ve hakkında iflas işlemleri başlatılmamış olması.
e) Başvuru yılından önceki son üç takvim yılı veya başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük üç yıl içerisinde, yılda asgari beş milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat gerçekleştirmiş olması,
f) 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılıSanayi Sicil Kanunu hükümleri kapsamında sanayi sicil belgesini haiz olması ve/veya 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılıTürkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre sanayici sayılması,
g) İzin kapsamında ithal edilen eşyanın üretim ve/veya imalatta kullanılacağına dair taahhüt verilmesi.
(2) Firmanın yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahibi olması halinde birinci fıkrada yer alan şartlar aranmaz.
(3) Resmî daireler, sermayesinin tamamı devlete ait olan iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait bağlı müesseselerin yapacakları izin başvurularında birinci fıkrada sayılan koşullar aranmaz. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 4.maddesi). 

Eşyaya Ve Rejime İlişkin Koşullar

1) Bu Tebliğ hükümlerinden yararlanacak eşya Gümrükler Genel Müdürlüğünce belirlenir ve Bakanlık internet sitesinde duyurulur.
2) Serbest dolaşıma giriş ve dahilde işleme rejimi kapsamında denizyolu konteyner taşımacılığı veya havayolu taşımacılığı ile Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın bu Tebliğ hükümlerinden faydalanmasına izin verilir. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 5.maddesi). 

Başvuru

1) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü (YYS) sahipleri Tebliğ hükümlerinden doğrudan yararlanır.
2) Başvuru formu ile başvuruda yer alması gereken bilgi ve belgeler Bakanlık internet sitesinde duyurulur.
3) Varış Öncesi Gümrük İşlemlerinden faydalanmak isteyen YYS harici yükümlüler ise Bakanlık internet sayfasında da yer alan Ek-1‘deki başvuru formu ve eki belgelerle birlikte başvuru sahibinin ticaret sicili kaydı uyarınca şirket merkezinin bulunduğu ilin bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne yapılır. 
Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce, başvuru formu ve eki belgeler incelenerek söz konusu Tebliğin 4.maddesi çerçevesinde gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir. Başvuruda eksik bilgi ve belge bulunduğunun tespit edilmesi halinde eksikliklerin tamamlanması için başvuru sahibine 30 günlük süre verilir. Söz konusu ek sürede de istenilen bilgi ve belgelerin tamamlanmaması halinde, başvuru yapılmamış sayılır ve başvurunun yeniden yapılması gerekir.
Bölge Müdürlüğünce yapılan değerlendirme sonucunda uygun görülen başvurular Ek-2‘de yer alan değerlendirme formuyla birlikte Gümrükler Genel Müdürlüğüne iletilir. Gümrükler Genel Müdürlüğünce yapılan değerlendirme sonucunda uygun bulunan başvurulara ilişkin BİLGE Sisteminde gerekli tanımlamalar yapılır ve izin sahibi ile ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne bilgi verilir.              (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 6, 7.maddesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2021/16 Sayılı Genelgesi). 

İzin Süresi, Sürenin Uzatılması Ve İznin İptali  1)İzin süre sonu, iznin verildiği yılı izleyen takvim yılını takip eden üçüncü yılın son günüdür. İzin sahibi tarafından izin süresinin uzatılmasının talep edilmesi halinde iznin sona erdiği yılın Kasım ayı içerisinde 6.maddede belirtilen belge ve bilgilerle birlikte başvuruda bulunulur. Başvuru, 7.madde kapsamında değerlendirilerek uygun bulunması halinde izin süresi izleyen takvim yılını takip eden üçüncü yılın son gününe kadar uzatılır.

2) Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası sahipleri, sertifika geçerlilik süresince bu Tebliğ hükümlerinden yararlandırılırlar. Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasının askıya alınması, geri alınması ve iptal edilmesi hallerinde, belgenin askıya alındığı, geri alındığı veya iptal edildiği tarih itibarıyla Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası sahipleri bu Tebliğ hükümlerinden faydalanamazlar.
3) Bu Tebliğ kapsamında verilen izin, aşağıdaki hallerde iptal edilir:
a) İznin, izin sahibinin başvuru sırasında verdiği yanlış veya eksik bilgi ya da belgeye dayanılarak verildiğinin tespit edilmesi.
b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerinde sayılan koşulların kaybedildiğinin tespit edilmesi.
c) İzin sahibinin bu Tebliğ kapsamındaki taahhütlerine aykırı hareket ettiğinin ve/veya bu Tebliğ kapsamındaki işlemlerine ilişkin ciddi ihlal ve usulsüzlüklerin tespit edilmesi. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 8.maddesi).

Beyanname İşlemleri

1) 1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliği kapsamı eşyanın gümrük beyannamesine konu edilebilmesi için tescil edilmiş statüde bir özet beyanın bulunması gereklidir.
2) İzin kapsamında işlem görecek gümrük beyannamesinin “BS” kutusuna “BS-18” yazılır.
3) İzin kapsamında tescil edilecek gümrük beyannamesinin, özet beyanın ilgili satırında yer alan eşyanın tamamını kapsaması gerekir.
4) Varış Öncesi Gümrükleme izni kapsamında tescil edilecek gümrük beyannamesine konu denizyoluyla gelen eşyanın bulunduğu konteyner içerisinde sadece aynı alıcıya ait Tebliğ kapsamındaki eşya olmalı ve başka alıcılara ait eşya olmamalıdır.
5) Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre herhangi bir kontrole tabi olan eşyaya ilişkin ilgili mevzuatına göre alınmış bilgi veya belgenin beyannameye kaydedilmesi halinde eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine varışından önce beyannamenin tescil edilmesine izin verilir.
6) İzin kapsamındaki eşyanın taşınmasına veya ambalajlanmasına mahsus geçici ithalat rejimine konu eşya için de Türkiye Gümrük Bölgesine varışından önce beyannamenin tescil edilmesine izin verilir; bu eşya sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmez. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 9.maddesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2021/16 Sayılı Genelgesi). 

Havayolu Taşımacılığında Geçici Depolama Yerine Alınan Eşyaya İlişkin İşlemler

Varış öncesi gümrük işlemleri kapsamında beyan edilen ancak havayolu taşımacılığının gereği olarak fiziken geçici depolama yerine alınan eşyanın yükümlüsüne teslimi için; geçici depolama işleticisi, çıkış işlemleri elektronik ortama aktarılıncaya kadar eşyanın bilgilerini ekteki tutanağa (Ek-3) kaydeder.
Geçici depolama yerinde görevli memur, beyannamenin kapanmış/kapatılabilir statüde olduğunu ve beyannamedeki kap bilgilerinin doğru olduğunu teyit ettikten sonra eşyanın teslimine onay verir ve eşya yükümlüsüne teslim edilebilir.
Havayolu taşımacılığında varış öncesi gümrük işlemleri kapsamında beyan edilen eşyaya ilişkin olarak, varış bildiriminin onaylanmasından itibaren 24 saat içerisinde vergilerin ödenmemesi veya teminata bağlanmaması durumunda beyannamede redrese yapılarak BS-18 kodu silinir ve eşyanın BİLGE sistemi üzerinden de geçici depolama yeri giriş işlemleri yapılır. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2021/16 Sayılı Genelgesi). 

Risk Analizi Ve Beyanın Kontrolü

1) Bu Tebliğ kapsamında işlem gören gümrük beyannamelerinin beyanın kontrolü türü (hat bildirimi), varış bildirimi onayına kadar yükümlülere bildirilmez.

2) Bu Tebliğ kapsamında işlem gören gümrük beyannamelerine ilişkin beyanın kontrolü, eşyaya ait beyanname ve eklerinin doğruluğu ve birbiriyle uygunluğu itibarıyla veya belge kontrolüne tabi tutulmaksızın gerçekleştirilir.
3) Eşyaya ait beyanname ve eklerinin doğruluğu ve birbiriyle uygunluğu kontrol edilen veya belge kontrolüne tabi tutulmayan bu Tebliğ kapsamındaki gümrük beyannamelerinin, herhangi bir nedenle varış bildirimi onayına kadar fiziki muayeneye yönlendirilmesi mümkündür. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 10.maddesi). 

Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Getirilmesi

1) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın taşıttan boşaltılması gümrük gözetimi altında gerçekleştirilir.
2) Özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı, Yönetmeliğin 75 inci maddesi çerçevesinde gerçekleştirilir.
3) Bu Tebliğ kapsamında işlem gören gümrük beyannamesine konu eşya veya konteynerin boşaltma listesinde bulunmaması halinde söz konusu beyanname yükümlü talebine istinaden Kanun ve Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde iptal edilir. 
4) Üçüncü fıkra kapsamı eşyaya ilişkin ödenmiş bir vergi bulunması halinde Kanun ve Yönetmeliğin geri verme hükümlerine göre işlem yapılır. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 11.maddesi). 

Özet Beyan Verisinin Değişmesi

1) İzin kapsamında gümrük beyannamesine konu edilen özet beyanın ilgili satırında varış bildirimi verilinceye kadar değişiklik yapılması veya özet beyanın iptali halinde tescil edilmiş olan beyanname, yükümlü talebine istinaden, Kanun ve Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde iptal edilir ya da beyannamede idare tarafından gerekli düzeltmeler yapılarak beyanname işlemleri ikmal edilir.
2) Birinci fıkra kapsamında iptal edilen gümrük beyannamesine ilişkin ödenmiş bir vergi bulunması halinde Kanun ve Yönetmeliğin geri verme hükümlerine göre işlem yapılır. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 12.maddesi).

Özet Beyan İle Gümrük Beyannamesi Arasındaki Bağlantı

Söz konusu uygulamada tescil edilmiş statüde olan özet beyanda bir değişiklik yapıldığında BS-18 ile tescil edilen gümrük beyannamesi ile özet beyan arasındaki bağlantı kurulamamaktadır. Bu durumda yükümlü tarafından beyannamede düzeltme talep edilir ve Gümrük idaresince (Muayene memurunca) beyannamede düzeltme yapılarak beyannamenin “Özet Beyan Açmalar” kısmında özet beyan numarasının yazılıp bağlantının tekrar kurulması,
Ancak, yeşil hatta işlem gören beyannamelerde düzeltme yapılmak istenmesi halinde idare tarafından muayene memuru ataması yapıldığında beyanname kırmızı hatta sevk edilmektedir. Bu durumda, ikinci bir talimata kadar beyannamede düzeltme yapıldığında “Kırmızı Hat Muayene Değişikliği” seçilerek bir muayene memurunun atanması ve düzeltme notu olarak “Varış Öncesi Gümrük İşlemleri kapsamında özet beyan açmalarda ilgili özet beyan numarasının eklenmesi amacıyla muayene memuru ataması yapılmıştır” İbaresinin girilmesi, başka bir gerekçe veya şüphe yoksa, fiziki muayene gerçekleştirilmeksizin beyanname işlemlerinin sonlandırılması,
Gerekmektedir. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 05.08.2019 Tarih ve 46373109 Sayılı Tasarruflu Yazısı).

Geçici Depolama Giriş-Çıkış İşlemleri

1) Sarı ve yeşil hatta işlem gören gümrük beyannamesi kapsamı eşyanın BİLGE sisteminde geçici depolama giriş-çıkış kaydı yapılmaz. Havayolu taşımacılığının gereği olarak geçici depolama yerine alınan eşyanın teslimine ilişkin işlemler Bakanlıkça belirlenir.
2) 10.maddenin üçüncü fıkrası kapsamında kırmızı hatta sevki yapılan veya varış bildirimi onayı ile birlikte yükümlülerce beyanın kontrol türünün kırmızı hat olduğunun öğrenildiği gümrük beyannamesi kapsamı eşya izin kapsamında değerlendirilmez. Bu durumda, gümrük beyannamesinde düzeltme yapılarak “BS-18” basitleştirilmiş usul kodu iptal edilir. Ayrıca, izin kapsamında değerlendirilmeyen söz konusu eşyanın geçici depolama giriş kaydı yapılır. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 13.maddesi). 

Beyannamenin Statüsü

Beyanın kontrolü tamamlanan ve ilgili rejim uyarınca vergileri ödenen veya teminata bağlanan gümrük beyannamesi, varış bildirimi onayı ile birlikte serbest dolaşıma giriş rejiminde kapanmış, dahilde işlem rejiminde kapatılabilir statüye gelir. Havayolu taşımacılığında vergilerin ödenmesi veya teminata bağlanması varış bildiriminden sonra da gerçekleştirilebilir. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 14.maddesi). 

Saha Çıkış İşlemleri

1) 14.madde kapsamında serbest dolaşıma giriş rejiminde kapanmış, dahilde işleme rejiminde kapatılabilir statüye gelen beyannameye ilişkin olarak;
a) Denizyolu konteyner taşımacılığında eşyanın bulunduğu konteynerlerin,
b) Havayolu taşımacılığında ise eşya veya eşyanın bulunduğu kapların,
saha ve geçici depolama yeri çıkışı yapılır. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 15.maddesi). 

Sonradan Kontrol İşlemleri

1) 1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliği kapsamında işlem gören eşyanın gümrük işlemlerine ve/veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve veriler, 27/10/2008 tarihli ve 27037 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sonradan Kontrol ve Riskli İşlemlerin Kontrolü Yönetmeliği uyarınca sonradan kontrol kapsamında denetlenir veya beyannamenin tescil edildiği gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde yer alan Kontrol Şubelerince incelemeye tabi tutulur.
2) Yapılan kontrol işlemleri sırasında izin sahibinin izne ilişkin koşulları taşımaya devam edip etmediği de kontrol edilir. (1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin 16.maddesi). 

İznin Geri Alınması

1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliği hükümlerinden yararlanan yükümlünün Tebliğin 4.maddesinde belirtilen şartları kaybetmesi halinde Varış Öncesi Gümrükleme İzni geri alınır.
İzni geri alınan yükümlünün Tebliğ hükümlerinden tekrar faydalanabilmesi için şartların sağlanması ve ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne yeniden izin başvurusunda bulunması gerekmektedir.

Varış Öncesi Gümrük İşlemleri İzninin Avantajları: 

Varış Öncesi Gümrükleme İzni sahibi kişi ve firmalar ile Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) sahibi firmalar; 1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliği ve ilgili mevzuat kapsamında, bahse konu Tebliğ eki (Ek-  2)’de “Varış Öncesi Gümrük İşlemleri Tebliğinden Yararlanacak Eşya Listesinde” yer alan eşyaların, Serbest Dolaşıma Giriş ve Dahilde İşleme Rejimi kapsamında denizyolu konteyner taşımacılığı ve havayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesi, yerli üretimde girdi olarak kullanılabilecek söz konusu eşyanın ilgili rejime (Serbest dolaşım ve Dahilde işleme rejimine) giriş işlemlerinin Türkiye Gümrük Bölgesine gelişinden önce başlanabilmesine imkân sağlamaktadır.
Bu şekilde firmalar; Zaman tasarrufu sağlamakta (Söz konusu eşya ve ilgili belgeleri ilgili Gümrük idaresine ibraz edildikten sonra fazla bekletilmemekte, normalden çok daha kısa süre içinde eşyayı gümrükten çekerek üretim bandına ve/veya deposuna, stok kayıtlarına sokabilmekte), Gümrükleme ve muayene masrafları, boşaltma, tahmil, tahliye, ardiye, depolama, demoraj, tahlil vb. giderlerini azaltmakta, ithal eşyasının Katma Değer Vergisini ve varsa ÖTV’yi daha az ödemekte. Daha az teminat ve teminat mektubu maliyetine katlanmaktadırlar.

– İzin kapsamındaki eşya ve bu eşyanın taşınmasına veya ambalajlanmasına mahsus geçici ithalat rejimine konu eşya için Türkiye Gümrük Bölgesine varışından önce ilgili beyannamenin tescil edilmesine izin verilmekte, bu eşya, sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmemektedir.

SONUÇ

Varış Öncesi Gümrükleme İzni kapsamında tescil edilecek gümrük beyannamesinin, özet beyanın ilgili satırında yer alan taşıma senedinin tamamını kapsaması gerekir. İzin kapsamında tescil edilecek gümrük beyannamesine konu eşyanın bulunduğu konteyner içerisinde sadece aynı alıcıya ait Tebliğ kapsamındaki eşya olmalı ve bir başka alıcılara ait eşya olmamalıdır.
Gümrük Yönetmeliğinin 181.maddesinin dördüncü fıkrasına göre herhangi bir kontrole tabi olan eşyanın, kontrole ilişkin izin/uygunluk yazısının beyannameye kaydedilmesi halinde eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine varışından önce beyannamenin tescil edilmesine izin verilir.
İzin kapsamındaki eşyanın taşınmasına veya ambalajlanmasına mahsus geçici ithalat rejimine konu eşya için de Türkiye Gümrük Bölgesine varışından önce beyannamenin tescil edilmesine izin verilmekte olup bu eşyanın sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmemesi gerekmektedir.

1) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın taşıttan boşaltılması gümrük gözetimi altında gerçekleştirilir.
2) Özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı, Gümrük Yönetmeliğin 75.maddesi çerçevesinde gerçekleştirilir.
3) Varış bildirimi onayı ile kapanmış/kapatılabilir statüye gelen gümrük beyannamesinde belirtilen konteynerin boşaltma listesinde bulunmaması halinde söz konusu beyanname iptal edilir.
4) Üçüncü fıkra kapsamı eşyaya ilişkin ödenmiş bir vergi bulunması halinde Kanun ve Yönetmeliğin geri verme (4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 210, 211 ve 212.maddesi) hükümlerine göre işlem yapılır.
5) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi halinde iptale ilişkin bilgi yükümlüye; gümrük beyannamesinde belirtilen konteyner numaraları ise liman işletmesine sistem üzerinden bildirilir. 

– Beyanın kontrolü tamamlanan ve ilgili rejim uyarınca vergileri ödenen veya teminata bağlanan gümrük beyannamesi, varış bildirimi onayı ile birlikte serbest dolaşıma giriş rejiminde kapanmış, dahilde işleme rejiminde kapatılabilir statüye gelir.

– 1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliğinin hükümlerinden yararlanan yükümlü, Tebliğin 4.maddesinde belirtilen şartları kaybetmesi halinde Varış Öncesi Gümrükleme İzni geri alınır.

Kocaeli, 29.11.2025 

Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

KAYNAKÇA:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.
• 1 Sayılı Varış Öncesi Gümrük İşlemlerine İlişkin Gümrükler Genel Tebliği.
• Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2021/16 Sayılı Genelgesi.
• Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün Çeşitli Tasarruflu Yazıları.