– Bilindiği üzere, 3065 sayılı KDV Kanununun 21/c maddesi uyarınca, “gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler“, ithalatta KDV matrahına dahil edilmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığının “Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği“nin “III/A-2” bölümünde, “Ayrıca, gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve munzam sigorta ücreti, destekleme ve fiyat istikrar fonu ve konut fonuna katılma payları gibi ödemeler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan ve yine gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar oluşan fiyat farkı ve kur farkı gibi ödemeler KDV’nin matrahına dahildir.
Bu kapsamda, örneğin, ithal edilen eşyanın gümrük antreposuna konulduğu tarihten gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar geçen süre için ödenen ardiye ücreti üzerinden KDV Kanununun (17/4-o) maddesine göre KDV hesaplanmadığından vergilendirilmeyen bu tutar, ithalatta KDV matrahına dahil edilir. Malın, ithalat işlemi gerçekleştikten sonra da gümrük antreposunda kalmaya devam etmesi durumunda gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar verilen hizmet için ayrı bir fatura düzenlenebileceği gibi antrepodan çekiş sırasında işlem için tek bir fatura da düzenlenebilir. Bu durumda gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar verilen ardiye hizmet bedeline isabet eden tutar, fatura üzerinde ayrıca gösterilir ya da “İşlem bedelinin… TL’si gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar verilen hizmet bedeline aittir.” şeklinde bir açıklama yapılır.” denilmektedir.

Bu düzenleme çerçevesinde, eşyanın, ithalat işlemi gerçekleştikten sonra da gümrük antreposunda kalmaya devam etmesi durumunda gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar verilen hizmet için ayrı bir fatura düzenlenmesinin mümkün bulunduğu; tek fatura düzenlenmesi durumunda ise; gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar verilen ardiye hizmet bedeline isabet eden tutarın fatura üzerinde ayrıca gösterilebileceği ya da “İşlem bedelinin … TL’si gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar verilen hizmet bedeline aittir.” şeklinde bir açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır    …” denilmektedir.

II- DEĞERLENDİRME VE SONUÇ  

Gümrük beyannamesinin tescili tarihine kadar yapılan, Gümrük beyannamesinin tescili sırasında belli olan Gümrük kıymet unsurları ile vergilendirilmeyen İthalatta KDV Matrahına girin KDV Matrah Unsurlarının (depolama, tahmil-tahliye, liman giderleri, demoraj gibi yurt içi giderleri ile ithalatta katma değer vergisi matrahına giren diğer KDV matrah unsurlarının) beyan sırasında/ beyannamenin tescili anında  beyan edilmesi,

– Gümrük beyannamesinin tescil tarihi itibarıyla mevcut bilgi ve belgelere istinaden beyanda bulunulan ancak tutarı kesin olarak belirlenemeyen ardiye, depolama, tahmil-tahliye, liman giderleri, demoraj gibi ithalatta Katma Değer Vergisi Matrah Unsurları için, en geç söz konusu matrah unsurunun firma  muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar ilgili/ beyannamenin tescil edildiği Gümrük idaresine beyanda bulunulması ve vergileri de aynı süre içinde ödenmesi,

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                    Sayfa 2 / 5

– İthalatta KDV Matrahına Giren; Ardiye, Depolama, Demoraj, vb. giderlerin tespiti/ hesaplanması sırasında Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar (tescil tarihi dahil) yapılan kısmın dikkate alınması (KDV matrahına katılması), beyanname tescil tarihinden sonraki kısma tekabül eden tutarların KDV matrahına katılmaması/ beyan edilmemesi, ayrıca Demoraj faturalarında “Free döneme” tekabül eden tutarında KDV matrahına katılmaması/ beyan edilmemesi, 

 [e) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile 5520 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve  (p) bentlerinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri] KDV’den istisna olup, özellikle döviz transferleri (Mal bedeli ödemeleri) başta olmak üzere banka transfer yazılarına dikkat edilerek, Banka ve Sigorta Muamelesine tabi olan (BSMV tahsil edilmiş) işlemler 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 17/4-e.maddesi gereği KDV’den istisna olduğu için, BSMV tahsil edilen söz konusu dekont/ yazı tutarlarının ithalatta KDV matrahına katılmaması,

– Söz konusu giderlerle ilgili olarak süresi içinde tamamlayıcı beyanda bulunularak (Eksik İthalatta KDV Matrah Unsurlarının mahiyet ve tutar itibariyle tahakkuk ettiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar ilgili gümrük idaresine bilgi verilmesi ve vergilerin de aynı süre içinde ödenmesi) işlemin tamamlanması,

– ithal eşyasının gümrük kıymetine veya ithalatta KDV matrahına girmesi gereken, ancak gümrük beyannamesinin tescili anında beyan sahibi tarafından mevcudiyetinin bilinmesi mümkün olmayan kıymet veya KDV matrah unsurları için, en geç söz konusu kıymet veya matrah unsurunun muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar beyanda bulunulması ve tahakkuk eden vergilerin de aynı süre içinde ödenmesi,

Gerekir.

Öte Yandan, belirtilen süre içinde böyle bir beyanın verilmemesi ve bu durumun sonradan yapılan denetimler sonucunda Müfettişler veya Gümrük idaresice tespit edilmesi halinde Gümrük Kanunu’nun 234/1. Maddesine göre üç kat para cezası uygulanması gerekir.

Diğer taraflar, mezkûr süre içinde böyle bir beyanın verilmemesi, ancak söz konusu aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce, beyan sahibince ilgili gümrük idaresine bildirilmesi/ beyan edilmesi durumunda ise söz konusu cezalar yüzde on (% 10) oranında uygulanır.

Kişisel görüşümüz: KDV Kanunu’nun 21/c maddesi yürürlükte iken, bu madde değiştirilmeden, KDV Kanunu’nun 24/c maddesinden hareketle Vadeli ithalatlarda oluşan Kur Farkı İthalatta KDV Matrahına katılamaz ve KDV alınamaz.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                    Sayfa 3 / 5

Bilindiği üzere; “Vadeli Akraditif, Mal Mukabili Ödeme ve Kabul Kredili Ödeme” şekillerine göre yapılan ithalatlar ile,

– “Peşin ödeme” şekline göre yapılan ithalatta, ithalat bedeli, ithalat beyannamenin (SDGB)’nin tescil tarihinden çok daha önce bankaya/ aracı bankaya yatırılmış olsa bile, ithalat/ mal bedelinin ithalat beyannamesinin tescil tarihinden üç iş günü ve sonrasında yurt dışına transfer edilmesi/ gönderilmesi durumunda % 6 KKDF ödenmesi gerekmektedir. 

Bize göre:  KDV Kanunu’nun 24.maddesindeki kur farkı, (KDV Kanunu’nun 21/c maddesinde belirtilen “Beyannamesin tescil tarihine kadar” sınırlaması sebebiyle İthalatta KDV matrahına katılamaz.

– KDV Kanunu’nun 24.maddesindeki kur farkı Hizmet İthalatını ilgilendirmekte, Mal/ Eşya ithalatını ilgilendirmemekte, eşya/ mal ithalatını Kanun’un 21/c maddesi ilgilendirmektedir.

Örneğin: Firmamızın makine parkı ve demirbaş makinelerin bakımı ve onarımı için yurtdışından mühendislik hizmeti alındığını, Türkiye’ye mühendislerin gelerek bir hafta çalıştıkları ve karşılığında da 01.01.2025 tarihi itibarı ile 10.000-USD tutarında mühendislik (hizmet) faturası düzenlendiğini ve faturanın 05.01.2025 tarihinde Firmamıza ulaştığını ve 10.01.2025 tarihinde Firmamızın muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiğini, bahse konu mühendislik gideri faturası eşya ithalatını/ gümrük idaresini ilgilendirmediği, hizmet ithalatı olduğu için Firmamız tarafından Ocak ayı içinde veya takip eden ayın (Şubat) 26’sına kadar bağlı bulunduğumuz vergi dairesine beyan edilmesi gerektiğinden hareketle, Firmamızın bu faturayı 26.02.2025 tarihinde Sorumlu Sıfatıyla 2 Nolu KDV Beyannamesiyle ilgili Vergi Dairesine beyan ettiğini, beyan tutarının / Matrahın (1-USD= 30-TL, 10.000-USD X 30-TL = 300.000-TL) 300.000-TL olduğunu ve Vergi Dairesine 300.000-TL beyan edildiğini fakat, ilgili mühendislik fatura tutarının/ giderinin bir kısmının veya tamamının yurt dışına transferinin daha sonra, örneğin 01.04.2025 tarihinde yapıldığını ve (01.04.2025 tarihi itibari ile döviz kurunun 1-USD = 32-TL olduğunu ve 10.000-USD x 32-TL = 320.000-TL) 20.000-TL kur farkının doğduğunu varsayalım.

Mali mevzuata göre, ilgili hizmet/ gider tutarının bir kısmının veya tamamının 2 Nolu KDV beyanından sonra Yurtdışına yapılması ve bu arada döviz kurunun yükselmesi nedeniyle, aradaki kur farkının da, döviz transferinin yapıldığı ay içinde veya takip eden ayın 26’sına kadar İlgili Vergi Dairesine Düzeltme  Beyannamesiyle beyan edilerek tekabül eden KDV’nin ödenmesi gerekmektedir.  

Yine, başka bir Örnek (Müfettişken yaptığımız bir Sonradan Kontrol İncelemesi sonucu düzenlenen rapordan küçük bir alıntı): [[ “…   2) Raporumuz eki Tablo III’de ayrıntılı bilgileri yer alan ve Firmanızın muhasebe kayıtlarından seçilen bazı gider unsurlarına ilişkin yurt dışı döviz transferlerinin (Toplam 153 satır ödeme/transfer), sorumlu sıfatıyla ilgili vergi dairesine verilen 2 Nolu KDV Beyannamelerinden (Beyandan) sonra yapıldığı ve bu arada döviz kurlarının yükseldiği, döviz kurlarının yükselişinden  kaynaklanan matrah farkına tekabül eden KDV’nin ilgili vergi dairesine düzeltme beyannamesi verilerek beyan edilmediği/ödenmediği anlaşılmıştır. Konu hakkındaki kanuni dayanak ve gerekçeler ile ilgili mevzuat son derece açık ve sarih olup, döviz kurunun yükselişinden kaynaklanan ve TL olarak artan söz

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                    Sayfa 4 / 5

konusu matrah farklarına tekabül eden KDV’nin; 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 24.maddesi, 117 sayılı  Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “4.2.Matrahta Değişiklik” başlıklı mevzuat hükümleri, KDV Uygulama Genel Tebliği ile Maliye Bakanlığı’nın konuya ilişkin Muktezaları/Özelgeleri {Örneğin: 1) “… Bedeli döviz olarak ifade edilen işlemlerde, işlem tarihi ile nakden veya hesaben tahsil edildiği tarih arasındaki kur farkı bedelin bir unsuru olarak işleme ait oran üzerinden katma değer vergisine tabi olacaktır…..” (Maliye Bakanlığı’nın 04.08.1995 tarih ve 53532 Sayılı Muktezası), Örneğin: 2) “…Katma değer vergisine tabi bir mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak ortaya çıkan vade farkı, faiz, fiyat farkı ve mahiyet olarak bunlardan farklı olmayan kur farkları Kanunun 24’üncü maddesi uyarınca vergiye tabi işlemin matrahına dahil edilerek vergilendirilmektedir…” (Maliye Bakanlığı’nın 19/10/2006 Tarih ve 82206 Sayılı Muktezası)} gereği KDV Düzeltme Beyannamesiyle ilgili vergi dairesine beyan edilmesi gerekir. ”  

Kısacası, Raporumuz eki Tablo III’de ayrıntıları yer alan ve kur farklarından kaynaklanan KDV’nin, 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 6, 8, 9 ve 10, 24, 34, 35.maddeleriyle 117 sayılı KDV Genel Tebliği’nin 4.2. “Matrahta Değişiklik” başlıklı mevzuat hükümleri, KDV Uygulama Genel Tebliği ile bu konudaki Muktezalar ve diğer ilgili mevzuat hükümleri gereği ilgili Vergi Dairesi’ne beyan edilerek ödenmesi gerekir ( Ek: 2 ). 

– 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 371.maddesinden “Pişmanlık ve Islah” faydalanabilirsiniz. ]].  …

Bilgilerine sunulur.

Kocaeli, 08.12.2025

Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                    Sayfa 5 / 5