INF 2 Bilgi Formu: Hariçte işleme rejimi kapsamında üçgen trafik kullanımına izin veren gümrük idaresi  tarafından düzenlenen ve Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi’nin bir parçasından geçici olarak ihraç edilerek üçüncü ülkede işlem görmüş ürünlerin, Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi’nin diğer parçasında kısmi veya tam gümrük vergisi muafiyetiyle serbest dolaşıma girişine imkân veren belgeyi,

INF 3 Bilgi Formu: İhracatın yapıldığı Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi’nin bir parçasından diğer parçasına geri gelen eşyanın gümrük vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi amacıyla ihracatçının talebi üzerine ihracatçı gümrük idaresi tarafından düzenlenen belgeyi,

Menşe İspat Belgesi: EUR.1 Dolaşım Belgesi veya EUR-MED Dolaşım Belgesi veya fatura beyanı veya EUR-MED fatura beyanını,

INF 4 Bilgi Formu: Tedarikçi beyanının gerçekliğinin ve tedarikçi beyanında yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesi amacıyla menşe ispat belgesinin düzenleneceği gümrük idaresinin talebi üzerine tedarikçinin yerleşik olduğu veya gerekli bilgi ve belge akışının yapılmış olması kaydıyla ihracatın  gerçekleştirildiği ülke gümrük idaresince düzenlenen, tedarikçi tarafından ihracatçı ülke gümrük idaresine verilmek üzere ihracatçıya sunulan belgeyi,

Bu Rejimde Geçen, Değişmemiş Eşya: Herhangi bir işleme faaliyetine tabi tutulmadan tekrar ithal edilen geçici ihracat eşyasını,

Önceden İthalat: Geçici ihracat eşyasının ihracından önce, teminat alınmak koşuluyla yerine geçecek aynı nitelikteki eşyanın ithalini,

Standart Değişim Sistemi: Geçici ihracat eşyasının yerine kullanılmak üzere ikame ürünle değiştirilmesi usulünü,

İkame Ürün: Geçici ihracat eşyasının yerine kullanılmak üzere getirilen yabancı menşeli eşyayı,

Düşüm Yapılacak Tutar: Geçici ihracat eşyasına en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden getirilerek Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşıma girişi tarihinde uygulanacak gümrük vergileri tutarını,

İfade eder.

II- HARİÇTE İŞLEME REJİMİNE İLİŞKİN MEVZUAT HÜKÜMLERİ

Rejimin Uygulanmayacağı Eşya: Hariçte işleme rejimi;

a) İhracı, ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata bağlanmış ithalat vergilerinin kaldırılmasına yol açan,
b) İhracından önce, nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları taşımaya devam eden,
c) İhracı, ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında bir mali avantaj sağlanan,

Serbest dolaşımdaki eşyaya  uygulanmaz. (b) bendinin istisnaları yönetmelikle belirlenir. 

Örnek 1: 0904.22.00.00.12 GTİP’de yer alan Yenibahar maddesinden, üretimi gerçekleştirilecek nihai ürün olarak Aroma üretilmesi için söz konusu eşyanın (nihai kullanım için) ithalinde Gümrük vergisi oranı % 0 olarak uygulanır. Yani gümrük vergisi alınmaz. Bu eşyaya hariçte işleme rejimi uygulanmaz. Yine, ihracı, ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında bir mali avantaj sağlanan, Serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.

Ekonomik Koşullar: Dahilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme ve hariçte işleme rejimlerine ait ekonomik koşulların yerine getirilmiş addedildiği hükümler saklı kalmak kaydıyla, ekonomik etkili gümrük rejimleri kullanım izinleri ekonomik koşullar incelenmeksizin verilmez.

Hariçte işleme rejiminde, ekonomik koşulların incelenmesi sonucunda;
a) İşleme faaliyetinin ülke dışında yapılmasının, ülke içinde işleme faaliyeti yapanlar için ciddi bir zarara yol açmayacağının,
b) İşleme faaliyetinin ülke içinde yapılmasının ekonomik olmadığının veya teknik nedenlerle ya da sözleşmeden doğan yükümlülükler nedeniyle uygun olmadığının, belirlenmesi gerekir.

Örnek 2: Türkiye’nin Rusya Federasyonu ile S-400 savunma sistemininin Türkiye’de ortak üretimi için anlaşma yaptığını ve 2021 yılında üretime başladığını varsayalım. Türkiye’nin elindeki teknolojik imkanlar sınırlı olduğu (S-400 savunma sistemininin tamamının Türkiye’de üretilmesine imkân vermediği) için ve yapılan anlaşma/sözleşme gereği üretimin tamamlanması için hariçte işleme rejiminden faydalanılır, eşyanın/parçaların bir kısmı Rusya’da işlem görmesi için geçici ihraç edilir, Rusya’ya gönderilir ve Rusya’da göreceği işçilikten/üretimden sonra akabinde de tam muafiyet uygulanarak Türkiye’ye ithal edilir/serbest dolaşıma sokulur. 

Düzenlenecek Hariçte İşleme İzni (Ticari Tamir Amaçlı)’ne ilişkin başvuru, iznin verilmesi ve kullanılmasına ilişkin işlemler aşağıda belirtildiği şekilde gerçekleştirilir:

1) Başvuru, yükümlüsünce E-Devlet Kapısı’nda Ticaret Bakanlığı menüsü altında bulunan Tek Pencere Sistemi (TPS) hizmetine ilişkin linkten gerçekleştirilir.
2) Yapılan inceleme neticesinde herhangi bir eksiklik veya hata bulunmadığı tespit edilen başvurular ile tespit edilen eksiklik ve/veya hataların yükümlüsünce giderildiği anlaşılan başvurular gümrük idareleri tarafından incelenmek üzere kabul edilir.
3) Kabul edilen başvurunun uygun bulunması halinde, gümrük idareleri tarafından 1006 kodlu TPS-Hariçte İşleme İzni (Ticari Tamir Amaçlı) Tek Pencere Sistemi üzerinden onaylanır ve sistem tarafından bu belge başvurusuna ait 23 haneli numara üretilir.
4) Tek Pencere Sistemi tarafından verilen 23 haneli belge numarası/belge satır numarası (Örnek: Referans No: 16545419881006000000392/1) ilgili gümrük beyannamesinin 44 no.lu kutusunda “Belge Referans No” ve “Belge Tarihi” alanlarında beyan edilir.
5) Söz konusu belgeye ilişkin bilgiler elektronik ortamda yer alacağından, beyanname ekinde ayrıca kâğıt ortamında ıslak imzalı belge aranmaz. Gümrük işlemleri sırasında ihtiyaç duyulması durumunda belge içeriğinin Tek Pencere Sistemi üzerinden sorgulanması mümkün bulunmaktadır.

Örnek 3: Türkiye’de faaliyet gösteren A firmasının yüksek/ileri teknoloji gerektiren tıbbi cihazlar ürettiğini ve bunların bir kısmını da Türki Cumhuriyetlerine ihraç ettiğini fakat, söz konusu eşyaların nihai üretim ve testlerinin İsveç’te faaliyet gösteren B firması tarafından gerçekleştirildiğini varsayalım. A firmasının hariçte işleme başvurusunu E-Devler üzerinden Ticaret Bakanlığı menüsü altında bulunan Tek Pencere Sistemi (TPS) hizmetine ilişkin linkten gerçekleştirir. E-Devlet Kapısı üzerinden yapılan başvuru ilgili gümrük idaresince değerlendirilir, herhangi bir eksiklik ve/veya hata tespit edilmesi durumunda eksikliklerin tamamlanmasını ve/veya hatanın düzeltilmesini teminen başvuru, gerekçe belirtilmek suretiyle elektronik ortamda reddedilir. Reddedilen başvurular yükümlü (A firması) tarafından eksikliklerin tamamlanması ve/veya hataların düzeltilmesi sonrasında Tek Pencere Sistemi üzerinden tekrar gönderilir. Yapılan inceleme neticesinde herhangi bir eksiklik veya hata bulunmadığı tespit edilen başvuru ile tespit edilen eksiklik ve/veya hataların yükümlüsünce giderildiği anlaşılan başvuru gümrük idaresi tarafından incelenmek üzere kabul edilir. Kabul edilen başvurunun uygun bulunması halinde, gümrük idaresi tarafından …. kodlu TPS-Hariçte İşleme İzni (Ticari Üretim Amaçlı) Tek Pencere Sistemi üzerinden onaylanır ve sistem tarafından bu belge başvurusuna ait 23 haneli numara üretilir. Tek Pencere Sistemi tarafından verilen 23 haneli belge numarası/belge satır numarası …………………… ilgili gümrük beyannamesinin 44 no.lu kutusunda “Belge Referans No” ve “Belge Tarihi” alanlarında beyan edilir ve diğer eksikler tamamlanarak gümrük işlemi gerçekleştirilir .

Hariçte İşleme İzninin Verilmesi: l) Hariçte işleme izni, talep üzerine işleme faaliyetini yaptıracak kişiye verilir. İzin başvurusu yetkili gümrük idaresine yapılır.   2) Ancak, rejimin uygulanmasının, ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya benzerini üreten Türkiye’deki üreticilerin temel çıkarlarını olumsuz etkilemeksizin ihraç eşyasının satışını teşvik etmesi ve işleme faaliyetinin Türk menşeli eşya ile Türkiye dışında elde edilen eşyanın birleştirilmesiyle oluşan işlem görmüş ürün olarak ithal edilmesi halinde, hariçte işleme izni işleme faaliyetini yaptıracak kişi dışında başka bir kişiye de verilebilir. İzin için başvuran kişi ile işleme faaliyetini yaptıracak kişinin farklı olması halinde, Kanunun 137.maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartların yerine getirildiğinin belgelerle desteklenmesine yönelik bir ön inceleme yapılır.

Hariçte işleme izni;
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere,
b) İşlem görmüş ürünlerin geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucu elde edildiğinin tespiti mümkün olan hallerde,
c) Talep edilen iznin; Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarına ciddi bir zarar verecek durumda olmadığı hallerde, Verilir. (b) bendinde istisna getirilecek haller ve bu istisnaların uygulanmasına ilişkin şartlar ilgili Cumhurbaşkanı Kararında belirtilir. 

Örnek 4: Türkiye’de faaliyet gösteren C firmasının yüksek/ileri teknoloji gerektiren uydu ve uydu parçaları ürettiğini ve bunların bir kısmını da dost ülkelere ihraç ettiğini fakat, söz konusu eşyaların nihai üretim ve testlerinin Kazakistan’da faaliyet gösteren D firması tarafından gerçekleştirildiğini, bu işlemler için C firmasının hariçte işleme rejiminden faydalandığını varsayalım. C firması hariçte işleme izni için 3.örneğimizdeki gibi ilgili gümrük idaresine müracaat eder ve izni alır. 

– Dahilde işleme ve hariçte işleme rejimleriyle ilgili usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Yararlanılacak rejime ilişkin özel hükümler saklı kalmak üzere, ekonomik etkili rejimlerin kullanımına ilişkin izinler ile 95.maddenin 1.fıkrasında belirtilen antrepo işletme izni;
a) İşlemlerin usulüne uygun olarak yürütülmesi için gerekli taahhütnamelerin ve teminatların verilmesi,
b) Gümrük idarelerinin, rejimi denetim altında tutabilmesi veya izleyebilmesi için yapması gereken idari düzenlemelerin, söz konusu rejimden hedeflenen ekonomik amaçlarla orantılı olması, halinde verilir.

– 1) Gerekli iznin alınması şartıyla, işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın tamamı veya bir kısmı, hariçte işleme rejimi hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere veya ayniyetinin tespit edilebilir olması şartıyla sergilenmek ya da tamir amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına geçici olarak ihraç edilebilir.
2) Yeniden ithal edilen ürünler için bir gümrük yükümlülüğünün doğması halinde, ithalat vergileri;
a)fıkrada belirtilen işlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya için 114 ve 115.maddeler uyarınca,
b) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında işlendikten sonra yeniden ithal edilen ürünler için hariçte işleme rejimi hükümleri uyarınca, hesaplanır. İşlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın hariçte işleme rejimi hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere geçici ihracı, söz konusu ürünlerin tespit edilmiş süreler içinde Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal edilmemeleri hariç olmak üzere, 121.madde çerçevesinde bir ihracat olarak kabul edilmez.

Örnek 5: Türkiye’de faaliyet gösteren E firmasının ileri teknoloji gerektiren bilgisayar ve parçalarını ürettiğini ve bunların bir kısmını da ihraç ettiğini fakat, söz konusu eşyaların nihai üretim ve testlerinin Tayvan’da faaliyet gösteren F firması tarafından gerçekleştirildiğini, bu işlemler için E firmasının hariçte işleme rejiminden faydalandığını varsayalım. E firmasının hariçte işleme için söz konusu eşyaları Tayvan’a göndermesi ihracat sayılmaz.

– Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini bir serbest bölgeden terk etmesi halinde Beşinci Kısım hükümlerine ilave olarak, ihracat, hariçte işleme, yeniden ihracat, şartlı muafiyet düzenlemeleri veya transite ilişkin hükümlere uyulması zorunludur.

İşlem Görmüş Ürünlerin Geçici İhracat Eşyasının İşlenmesi Sonucu Elde Edildiğinin Tespiti:              
1) Gümrük idareleri, geçici ihracata konu eşyayı;
a) Eşya üzerindeki üretici tarafından konan özel işaret ve seri numaralarını,
b) Eşya üzerine tatbik edilmiş mühür veya etiketlerini,
c) Eşyanın numune veya teknik dokümanlarını,
ç) Eşyanın analiz veya ekspertiz raporunu,
d) İşlem görmüş ürünlerin geçici ihraç eşyasından üretileceğini belgeleyen sözleşme, proforma fatura, fatura gibi belgeleri, inceleyerek, uygun bulması halinde, bunların geçici ihracına izin verir.
2) İzinde, işlem görmüş ürünün geçici ihraç eşyasının işlenmesi sonucu ortaya çıktığının tespitine veya standart değişim sisteminin şartlarının yerine getirilip getirilmediğinin doğrulanmasına yönelik usul ve yöntemler belirtilir. Bu usul ve yöntemler Ek-67’de yer alan bilgi formunun kullanımını ve kayıtların incelenmesini içerebilir.
3) Standart değişim sistemi de dahil olmak üzere hangi usulle olursa olsun tamir amacıyla ihraç edilmek istenilen eşyanın, tamir edilebilir durumda olduğunun gümrük idarelerine tevsiki gerekir. Rejim, eşyanın teknik performansını geliştirmek için kullanılamaz.
4) Standart değişim sistemi kapsamında hariçte işleme rejiminin uygulanması amacıyla, söz konusu eşyanın ayniyet tespitinde birinci fıkranın (a), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen bilgi ve belgeler incelenir. Ancak, tamirat amaçlı geçici ihracat eşyası yerine ikame ürünlerin ithal edilmesi halinde, bir yenileme işlemi yapıldığı hususunun birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen belgelerde yer alması gerekir. Bu yenileme işleminin uygulanmasında, eşyanın ticari nitelik ve teknik kapasitesinin geliştirilmediğinin gümrük idaresince tespit edilmesi gerekir. Bu tespit, tamiratla ilgili sözleşme ve diğer kanıtlayıcı belgelerin, satış veya kira sözleşmelerinin veya geçici ihracat eşyasının incelenmesi suretiyle yapılır.

Örnek 6: Yukarıda (Örnek 5’te) yer alan E firmasının ileri teknoloji gerektiren bilgisayar ve parçalarının bir kısmını hariçte işleme rejimi kapsamında ileri üretim teknikleri uygulanması için Tayvan’a geçici ihraç (çıkış) etmek istediğini varsayalım. İlgili gümrük idaresi, geçici ihracata konu söz konusu eşyayı;
a) Eşya üzerindeki üretici tarafından konan özel işaret ve seri numaralarını,
b) Eşya üzerine tatbik edilmiş mühür veya etiketlerini,
c) Eşyanın numune veya teknik dokümanlarını,
ç) Eşyanın analiz veya ekspertiz raporunu,
d) İşlem görmüş ürünlerin geçici ihraç eşyasından üretileceğini belgeleyen sözleşme, proforma fatura, fatura gibi belgeleri, inceleyerek, uygun bulması halinde, bunların geçici ihracına izin verir. 

Rejimin İşleyişi: İşlem görmüş ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal edilmeleri için gereken süre verilen izinde belirtilir. İzin hak sahibinin talebinin uygun bulunması halinde, bu süre uzatılabilir. Faaliyetin verimlilik oranı veya bu oranın belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar ilgili Cumhurbaşkanı Kararında belirtilir. 135.maddenin 1.fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet, yalnızca işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyanının, izin hak sahibi veya izin hak sahibinin onayı alınmış ve izin koşullarına uyulmuş olmak kaydı ile Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bir başka kişi adına ya da hesabına yapılması halinde tanınabilir. Hariçte işleme rejimine ilişkin şartlar veya yükümlülüklerden birine uyulmadığı takdirde, 135.maddenin 1.fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulaması yapılmaz. Ancak, bu durumun, söz konusu rejimin doğru işleyişine önemli bir etkisinin olmadığının tespit edilmesi halinde, ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulaması yapılır. 

Örnek 7: Yukarıda (Örnek 6’da) yer alan E firmasına söz konusu eşyalar için verilen hariçte işleme izninde izin süreside (söz konusu eşyaların geri getirilme süresi) belirlenir. E firmasının süre uzatım talebinin uygun bulunması halinde, bu süre uzatılabilir. 135.maddenin 1.fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet, yalnızca işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyanının, izin hak sahibi E firması veya E firmasının onayını almış ve izin koşullarına uyulmuş olmak kaydı ile Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bir başka kişi adına ya da hesabına yapılması halinde tanınır. Hariçte işleme rejimine ilişkin şartlar veya yükümlülüklerden birine uyulmadığı takdirde, 135.maddenin 1.fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulaması yapılmaz.

Rejim Beyanı: Normal usulle hariçte işleme rejimi beyanı ihracat rejimi hükümlerine göre herhangi bir gümrük idaresine yapılabilir. Ticari nitelikte olmayan eşyaya ilişkin işleme faaliyetine dair 408.madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, eşyanın tespitine ilişkin olarak izin belgesinde yer alan ayrıntılı bilgilerin beyannamede de yer alması gerekir.  

– Hariçte işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi dışına geçici ihracı yapılan eşyanın işlendikten sonra ithal edilecek eşyanın bünyesinde kullanılıp kullanılmadığının tespiti hususunda aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır. Şöyle ki;
1) Hariçte işleme rejimi kapsamında ihraç edilecek eşyanın ithalinde ayniyet tespitinin yapılabilmesi için, ihracatın yapıldığı gümrük idaresince beyannamenin 44 no.lu kutusuna aşağıda belirtilen kodlardan en az bir tanesi yazılır. Bu kotlar: (Kod-1) Numune alınması, (Kod-2) Fotoğrafının eklenmesi ya da ayrıntılı teknik tanımının yapılması, (Kod-3) Ekspertiz raporunun ibrazı, (Kod-4) Laboratuar analizi.
2) İhracatın yapıldığı gümrük idaresince, hariçte işleme rejimi kapsamında ihraç edilecek eşyanın aşağıda belirtilen tedbirlerin alınması suretiyle geçici ihracına izin verilecektir.          
a) Tamir amacıyla geçici ihraç edilen eşyanın ayniyet tespiti işlemleri 1 seri no.lu Gümrük Genel Tebliğinin (Hariçte İşleme-Geçici İhracat) 3.maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılacaktır.
b) İşlem görmek üzere geçici ihraç edilen eşyanın ayniyet tespiti yapılırken, numune alınması (Kod-1) veya eşyanın fotoğrafının eklenmesi ya da ayrıntılı teknik tanımının yapılması (Kod-2) veya ekspertiz raporunun ibrazı (Kod-3), bunların mümkün olmaması halinde ise Gümrük Yönetmeliğinin 196.maddesinin altıncı fıkrası hükmü de dikkate alınmak suretiyle eşyanın hangi hatta işlem gördüğüne bakılmaksızın laboratuar tahliline tabi tutulması suretiyle işlem yapılacaktır (Kod-4).
3) İthalatın yapıldığı gümrük idaresince geçici ihracata ilişkin beyannamenin 44 no.lu hanesindeki meşruhat kontrol edilerek bu meşruhata göre idarece memur görevlendirilmesi, teknik inceleme yaptırılması, ekspertiz raporu aranılması, laboratuar tahlili vb. işlemlerin yapılarak ayniyet tespitini müteakiben eşyanın ithaline izin verilecektir.4) Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası sahibi kişiler ile Onaylanmış Kişi Statüsüne İlişkin Gümrük Genel Tebliğinde (Sıra No:1) belirtilen kolaylıklardan faydalanma hakkı bulunan tüm yükümlüler tarafından beyan edilen eşyanın, fiziki kontrolü gerektirir özel durumlar hariç olmak üzere, sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmemesi gerekmektedir.
5) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından beyan edilen eşyanın, fiziki kontrolü gerektirir özel durumlar hariç olmak üzere, sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmemesi gerekmektedir. 

– Hariçte işlem rejimi kapsamında yurt dışına geçici olarak gönderilen eşyanın kesin satışı veya mülkiyet devri söz konusu olmadığından fatura düzenlenmesine gerek yoktur. Ancak, hariçte işleme rejimi kapsamında geçici ihraç edilen eşyanın çıkış gümrük işlemlerinde, geçici çıkışı yapılan eşyanın; cinsini, miktarını, gümrük işlemlerine esas olacak kıymetini ve ayniyatına ilişkin bilgileri ihtiva eden bedelsiz faturanın düzenlenmesi mümkündür. 

Eşyanın Serbest Dolaşıma Sokulması:
1) Kanunun 141.maddesinin beşinci fıkrası uyarınca belirlenen durumlar ve özel şartlar saklı kalmak koşuluyla, hariçte işleme rejimine tabi eşyanın serbest dolaşıma giriş beyanı serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre yapılır.
2) Bu rejim kapsamında işlem görmüş ürünün basitleştirilmiş usulde beyanla serbest dolaşıma sokulmak istenmesi halinde, bu beyan serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre yapılır. Basitleştirilmiş usuller üçgen trafikte de uygulanır.
3) Ticari nitelikte olmayan eşyaya ilişkin işleme faaliyeti ile ilgili hükümler saklı kalmak kaydıyla, Kanunun 71.maddesinin birinci fıkrası uyarınca basitleştirilmiş usullerin uygulanması halinde beyannamenin izni veren gümrük idaresine verilmesi gerekir.
4) Ticari nitelikte olmayan eşyaya ilişkin işleme faaliyetine konu eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ise yetkili gümrük idaresine verilmesi gerekir.

Örnek 8: Yukarıda (Örnek 6’da) yer alan E firmasının geçici ihracata konu olan eşyalarının yurt dışı üretim ve işleme faaliyetinden sonra serbest dolaşıma sokulmak istenilmesi durumunda; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 141.maddesinin beşinci fıkrası uyarınca belirlenen durumlar ve özel şartlar saklı kalmak koşuluyla, hariçte işleme rejimine tabi eşyanın serbest dolaşıma giriş beyanı serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre yapılır. Bu rejim kapsamında işlem görmüş ürünün basitleştirilmiş usulde beyanla serbest dolaşıma sokulmak istenmesi halinde, bu beyan serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre yapılır. Basitleştirilmiş usuller üçgen trafikte de uygulanır.

İthalat Vergileri:
1)  135.maddenin 1.fıkrasında belirtilen ithalat vergileri, işlem görmüş ürünlere ait ithalat vergileri tutarından, geçici ihracat eşyasına en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden aynı tarihte ithal edilse idi uygulanacak olan ithalat vergileri tutarının indirilmesi suretiyle hesaplanır.
2) 1.fıkra uyarınca indirilecek tutarın hesaplanmasında geçici ihracat eşyasının, hariçte işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki miktar ve niteliği ile işlem görmüş ürünlerin yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde uygulanabilir diğer vergilendirme unsurları dikkate alınır. İşlem görmüş ürünlerin gümrük kıymetinin belirlenmesinde 27.maddenin 1.fıkrasının (b) bendinin (i) alt bendi dikkate alınır. Kıymetin bu şekilde belirlenememesi durumunda, işlem görmüş ürünlerin gümrük kıymeti ile makul bir yöntemle belirlenen işleme masrafları arasındaki fark, geçici ihracat eşyasının kıymetini oluşturur. Bununla birlikte;
a) Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenecek giderler, indirilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
b) Hariçte işleme rejimine tabi tutulmadan önce geçici ihracat eşyasının nihai kullanımı nedeniyle indirimli bir orandan serbest dolaşıma girdiği ve bu indirimli oranın tanınması için gerekli koşulların yürürlükte kalmaya devam ettiği hallerde indirilecek tutar, eşyanın serbest dolaşıma ilk girişi sırasında hesaplanan gerçek ithalat vergileri tutarıdır.
3) Geçici ihracat eşyasının, nihai kullanım amacıyla serbest dolaşıma girişi sırasında indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanabildiği hallerde, bu eşyaya en son işleme faaliyetinin gerçekleştiği ülkede de nihai kullanıma uygun işçilik görmesi koşuluyla, söz konusu indirimli veya sıfır vergi oranı uygulanır.
4) İşlem görmüş ürünlerin 15.maddenin 3.fıkrasının (d) veya (e) bentleri çerçevesinde tercihli bir tarife uygulamasından yararlanması ve bu tarifenin geçici ihracat eşyası ile aynı tarife pozisyonundaki eşya için de geçerli olması halinde,1 inci fıkra uyarınca indirilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak vergi oranı, söz konusu tercihli tarifenin uygulanabilmesi için gerekli koşullara uygun geçici ihracat eşyasına uygulanması gereken orandır.
5) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak hariçte işleme rejimini müteakip eşyaya serbest dolaşıma giriş rejiminin uygulanacağı durumlar ve buna ilişkin özel şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Söz konusu eşyanın vergilendirilmesinde hariçte işleme rejimi kapsamında yapılan işleme maliyeti esas alınır.
6) İki veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem görmüş ürünler için konulmuş veya konulacak olan ithalat vergi muafiyeti içeren hükümler saklıdır.

Örnek 9: Yukarıda (Örnek 6’da) yer alan E firmasının geçici ihracata konu olan eşyalarının yurt dışı üretim ve işleme faaliyetinden sonra serbest dolaşıma sokulmak istenilmesi durumunda; 135.maddenin 1.fıkrasında belirtilen ithalat vergileri, işlem görmüş ürünlere ait ithalat vergileri tutarından, geçici ihracat  eşyasına en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden aynı tarihte ithal edilse idi uygulanacak olan ithalat vergileri tutarının indirilmesi suretiyle hesaplanır. … 

Vergilerin Hesaplanması: Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının korunması amacıyla yürürlüğe konulan dış ticaret politikası önlemleri kapsamındaki ek mali yükler ile anti-damping vergileri ve telafi edici vergiler, Kanunun 141.maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde düşümü yapılacak tutarın hesaplanmasında dikkate alınmaz. Atık, artık, kırpıntı, döküntü ve kalıntılardan oluşan ikincil işlem görmüş ürünler düşümü yapılacak tutarın içerisinde yer almış kabul edilir.   

Hariçte İşleme Rejimi Kapsamında Katma Değer Uygulaması:
1) Gümrük Kanunu’nun 141.maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca, hariçte işleme rejimi kapsamında işlem görmüş ürünün serbest dolaşıma girişinde geçici ihracat eşyasına uygulanacak vergi oranı sıfır ise veya geçici ihraç  eşyasına ilişkin ithalat vergileri işlem görmüş ürüne ilişkin ithalat vergilerinden daha yüksek veya eşit ise işlem görmüş ürünün vergilendirilmesinde; kıymet farkının esas alınması suretiyle ithalat vergileri hesaplanır.
2) Birinci fıkra, ticari nitelikte olmayan eşya hariç olmak üzere, Kanunun tercihli olmayan menşe kuralları çerçevesinde sıfır vergi oranıyla serbest dolaşıma girmiş Türk menşeli olmayan geçici ihraç eşyasına uygulanmaz.
3) Kanunun 24 ila 30.maddeleri, gerekli uyarlamalar yapılarak, geçici ihraç eşyasının dikkate alınmadığı işleme maliyetlerinde uygulanır.
…

Devam Edecek.

Kocaeli, 29.12.2025

Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi