GÜMRÜKTE UZLAŞMA

27.11.2025

I- TANIMLAR

Alacak: Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve gümrük idarelerince tahsili gereken gümrük vergileri ile para cezalarını,
Bakan Yardımcısı: Gümrükler Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan Yardımcısını,

Gümrük Vergileri: İlgili mevzuat uyarınca eşyanın ithali veya ihracında uygulanan ve gümrük idarelerince tahsili gereken gümrük vergisi, eş etkili vergiler ve mali yüklerin tümünü,

Kanun: 4458 sayılı Gümrük Kanunu,

Komisyon: Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Uzlaşma Komisyonları ile Merkezi Uzlaşma Komisyonlarını,

Para Cezaları: Kanun ve ilgili diğer kanunlar uyarınca gümrük idarelerince kesilen tüm para cezalarını,

Uzlaşmanın Temin Edilememesi: Yükümlünün uzlaşma komisyonunun davetine katılmaması, komisyona geldiği halde uzlaşma tutanağını imzalamaması veya tutanağı ihtirazi kayıtla imzalamak istemesi durumunu,

Uzlaşmanın Vaki Olmaması: Uzlaşma komisyonu teklifinin yükümlü tarafından kabul edilmediği durumu,

Vergi Aslına Bağlı Olmayan Para Cezası: Vergi tutarının sadece idari para cezasının hesaplanmasında dikkate alındığı, bir vergi alacağının söz konusu olmadığı para cezası ile gümrüklenmiş değer üzerinden belirlenen para cezasını,

Vergi Aslına Bağlı Para Cezası: Para cezası tutarı belirlenirken, para cezasına dayanak bir vergi alacağının söz konusu olduğu durumdaki para cezasını,

Yükümlü: Kendisine gümrük vergileri ve para cezaları borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişileri,

İfade eder.  

II- UZLAŞMAYA İLİŞKİN MEVZUAT HÜKÜMLERİ

4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 244.Maddesine Göre: 1) Gümrük idarelerince düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararı muhteviyatı alacaklar için yükümlü veya ceza muhatabı tarafından uzlaşma başvurusu yapılabilir. Uzlaşmanın kapsamına; a) Beyan ile gümrük idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları, b) Gümrük idaresi tarafından tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları, c) Bu Kanun ve ilgili diğer kanunlar uyarınca gümrük idaresi tarafından düzenlenen idari para cezaları, girer.
– Uzlaşma talebi, henüz itiraz başvurusu yapılmamış veya itiraz edilmiş olmakla birlikte itirazı henüz sonuçlandırılmamış gümrük vergileri ve idari para cezaları için, tebliğ tarihinden itibaren onbeş (15) gün içinde yapılır. Uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde, itiraz veya dava açma süresi durur, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin bitimine beş günden az kalmış olması hâlinde süre beş güne tamamlanır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz.




2) Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiilin, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda yer alan kaçakçılık suçları ile ilişkili olması hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz.
3) Bu madde kapsamında yapılan uzlaşma talepleri, gümrük uzlaşma komisyonları tarafından değerlendirilir.
4) Gümrük uzlaşma komisyonlarının çalışmaları gizlidir. Uzlaşma tutanakları kesin olup gereği idarece derhal yerine getirilir. Vergi yükümlüsü veya ceza muhatabı, üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunamaz.
5) Uzlaşılan gümrük vergileri ve cezalar, uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Uzlaşılan vergilere ilişkin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.  
6) Bu madde uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17.maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlanılamaz.

– 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun “itiraz” müessesesini düzenleyen 242.maddesinin birinci fıkrasında yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş (15) gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri hüküm altına alınmıştır. 
– Bu nedenle, kendilerine tebliğ edilmiş olan ek tahakkuk ve para cezalarının ilişkili olduğu beyannameler üzerine “itirazım vardır” şerhi düşen yükümlülerin bu yöndeki tasarrufları, Gümrük Kanunu’nun 242.maddesi kapsamındaki “itiraz” olarak değerlendirilemez. Yükümlülerin ancak dilekçe ile başvurmaları durumunda itirazları kabul edilir. Yükümlüler, kendilerine tebliğ edilmiş olan ek tahakkuk ve ceza kararlarının ilişkili olduğu beyannameler üzerine “itirazım vardır” şerhi düştükten sonra süresi içerisinde yazılı veya elektronik olarak Gümrük Kanunu’nun 244’üncü maddesine göre uzlaşma talebinde bulunmaları halinde söz konusu uzlaşma talepleri değerlendirmeye alınır.

Uzlaşmanın Kapsamı: 1) Beyan ile gümrük idaresince yapılan muayene ve/veya tespit sonucunda belirlenen veya gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan sahibince bildirilen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları ile Kanunda ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen cezaların tümü uzlaşma kapsamındadır. 
2) Uzlaşmaya konu alacaklar hakkında, yükümlü veya ceza muhatabı tarafından, söz konusu eksiklik veya aykırılıkların; a) Kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten veya Kanun hükümlerini yanlış yorumlamaktan kaynaklandığı, b) İhtilaf konusu olayda yargı kararları ile idarenin görüş farklılığının olduğu, hususları ileri sürülerek uzlaşma talebinde bulunulabilir.
3) Yükümlü tarafından yapılan beyanın; a) İlgili gümrük idaresi tarafından kontrolü, b) İkinci muayeneye yetkili görevliler tarafından kontrolü, c) İkincil kontrol, ç) Sonradan kontrol, d) Ertelenmiş kontrol, kapsamında denetlenmesi sonucu ek tahakkuku yapılarak yükümlüye tebliğ edilen gümrük vergi alacakları ile kesilen ve muhatabına tebliğ edilen para cezalarının tümü uzlaşma kapsamındadır.

Uzlaşmaya Konu Olabilecek Alacaklar: 1) Ek-1’de yer alan gümrük vergileri { Gümrük Vergisi, İlave Gümrük Vergisi, Tek ve Maktu Vergi, Dampinge Karşı Vergi, Subvansiyona Karşı Telafi Edici Vergi, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Ek Mali Yükümlülük, Toplu Konut Fonu, Tütün Fonu, Ek Fon, Kaynak Kullanım Destekleme Fonu, Çevre Katkı Payı, Telafi Edici Vergi, TRT Bandrol Ücreti (Ticari olmayan eşya için)} ile Ek-2’de yer alan para cezaları alacakları: [4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234, 235, 236, 237, 238, 239, 241.maddesinde belirtilen, 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesine Hakkında Kanun’un 4.maddesinde belirtilen, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 51.maddesinde belirtilen, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 16. maddesinde belirtilen, Para Cezaları] uzlaşmaya konu edilebilir. Ekli listelerde belirtilmeyen ve gümrük idarelerince tahsili gereken alacaklar ile bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yapılacak düzenlemelerle getirilen alacaklar da uzlaşmaya konu olabilir.




2) Uzlaşma talebi, yükümlüye tebliğ edilen alacakların tamamı için yapılabileceği gibi vergiler veya cezaların tür itibariyle bir kısmı için de yapılabilir.
3) Şartlı muafiyet rejimlerine ilişkin hükümlerin ihlali sonucunda doğan alacağın yükümlüye tebliğinden itibaren 15 gün içinde, alacağa konu para cezaları uzlaşmaya konu edilebilir.

Uzlaşmaya Konu Olamayacak Alacaklar: 1) Gümrük vergilerinin matrahına giren, ancak aslı gümrük idarelerince takip ve tahsil edilmeyen vergi ve benzeri mali yükler uzlaşmaya konu edilemez (Örneğin: Kültür Fonu).
2) Beşinci maddenin ikinci fıkrası hükmü hariç olmak üzere, aynı tür vergi veya cezanın bir kısmı için uzlaşma talebinde bulunulamaz (Örneğin: Gümrük Vergisinin bir kısmı için uzlaşma talebinde bulunulup, bir kısmı için uzlaşma talebinde bulunmamazlık yapılamaz).
3) İlgili mevzuat uyarınca alacağın tahsilat aşamasına geldiği durumlarda söz konusu alacak uzlaşmaya konu edilemez {Örneğin: Vergi ve para cezalarının ilgili mükellefe tebliğ tarihinden 1 ay (30 gün) geçtiği ve bu süre içinde itiraz yoluna da gitmediği durumda, mükellef uzlaşma talebinde bulunamaz Çünkü süreyi kaçırmış olur}.
4) Alacağın 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3.maddesinde yer alan kaçakçılık suçlarına ilişkin olması halinde uzlaşma talebinde bulunulamaz (Yani, söz konusu alacak/alacaklar Kaçakçılık Kanunu’nun 3.maddesinde sayılan kaçakçılık fiillerinden biri veya birkaçı ile ilgili olması durumunda, bahse konu alacaklar uzlaşmaya konu edilemez).
5) Dördüncü fıkranın uygulanmasında, uzlaşma komisyonlarının sekreterya hizmetlerini yürüten birimlerince, Gümrük Yönetmeliğinin 579.maddesi dikkate alınarak, uzlaşmaya konu alacağın 5607 sayılı Kanunun 3.maddesinde belirtilen fiillerle ilişkisinin olup olmadığı araştırılır. Bu araştırma sırasında; a) Adli süreç başlamamış olmakla birlikte 5607 sayılı Kanunun 3.maddesi kapsamında takibatta bulunulması talebiyle fezleke veya rapor düzenlenmiş ya da adli makamlara bildirimde bulunulmuş olması, b) Adli mercilerce soruşturma ya da kovuşturma yapılıyor olması, c) İlgili Mahkeme tarafından ceza verilmiş olması, hallerinden birinin varlığının tespit edilmesi durumunda ilişki olduğu sonucuna varılır.
6) İlişki olup olmadığı hususu, uzlaşma sürecinin her aşamasında değerlendirilir. Aksi bir tespit olması durumunda, uzlaşma yapılmaz.
7) Eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kararlar uzlaşmaya konu edilmez. Ancak, mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilen eşya ile ilgili gümrük vergileri ve para cezaları uzlaşmaya konu edilebilir.

Diğer bir deyişle; Gümrük vergilerinin matrahına giren, ancak aslı gümrük idarelerince takip ve tahsil edilmeyen vergi ve benzeri mali yükler, örneğin Kültür Fonu, Çevre Katkı Payı, vb. için, aynı tür vergi veya cezanın bir kısmı için, tahsil aşamasına gelen alacaklar için, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3.maddesinde yer alan kaçakçılık suçlarına ilişkin alacaklar için, eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kararlar için, uzlaşma talebinde bulunulamaz/uzlaşmaya konu edilmez.

Uzlaşma Komisyonlarının Yetkisi: 1) Bu Yönetmelik kapsamına giren başvurularda; konusu 3.000.000-TL’ye kadar olanlar (bu tutar dâhil) için Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Uzlaşma Komisyonları,3.000.000-TL’yi aşanlar için ise Merkezi Uzlaşma Komisyonları yetkilidir.
2) Uzlaşmaya konu aynı nitelikteki alacakların birden fazla Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı Gümrük Müdürlüklerine ilişkin olması durumunda, uzlaşmaya ilişkin talepler, Merkezi Uzlaşma Komisyonlarının yetkisine giren alt tutarı aşmamak kaydıyla, uzlaşmaya esas alacak tutarının en çok olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde oluşturulacak uzlaşma komisyonu tarafından sonuçlandırılır.




3) Uzlaşma komisyonlarının yetki alanlarına ilişkin tutarların tespitinde; a) Her bir kalem eşyaya ilişkin gümrük vergileri ile vergi aslına bağlı kesilen cezalar toplamı, b) Beyanname kapsamında birden fazla kalem olması halinde, tutar tespitinde kalemlere tereddüp eden alacaklar toplamı, c) Aynı nitelikteki alacaklara ilişkin işlemlerin birden fazla olması halinde alacakların tümü, dikkate alınır.
4) Vergi aslına bağlı olmayan cezalar ile usulsüzlük cezalarının ayrı ayrı dikkate alınması esastır. Aynı nitelikteki para cezalarının birden fazla olması halinde, tutar tespitinde para cezalarının toplamı dikkate alınır.
5) Birinci fıkrada belirtilen tutarların tespitinde fer’i alacaklar dikkate alınmaz.
6) Kanun uyarınca, vergi aslı ile vergi aslına bağlı olmayan cezanın birlikte uygulandığı durumlarda, uzlaşma komisyonlarının yetki alanlarının tespitinde vergi aslı ile vergi aslına bağlı olmayan cezanın toplamı dikkate alınır.

Uzlaşma Başvurusu: 1) Uzlaşma talepleri 12.maddede belirtilen kişiler tarafından, BİLGE şifresi kullanılarak, kurumsal internet sayfası üzerinden yapılır. Ancak BİLGE şifresinin temin edilemediği durumlarda, Ek-3’te yer alan form ile başvuruda bulunulabilir. Her durumda başvurunun, 11.maddenin birinci fıkrası kapsamında süre açısından değerlendirilmesinde Ek-3’te yer alan formun, ekleri ile birlikte ilgili merciin evrak kaydına girdiği veya taahhütlü olarak postaya verildiği tarih esas alınır.
2) İştirak sebebiyle ceza tatbik edilenlerin her biri uzlaşma talebinde bulunabilir. Bu fıkra kapsamında uzlaşma talebinde bulunulması ve uzlaşmanın vaki olması durumunda; uzlaşma, sadece başvuruda bulunanlar için hüküm ifade eder.
3) Uzlaşma başvurusunun yetkili komisyonlar dışındaki gümrük idarelerine yapılmış olması halinde, talep derhal yetkili uzlaşma komisyonuna iletilir.
4) Aynı nitelikteki alacakların birden fazla gümrük müdürlüğünde veya Bölge Müdürlüğü bağlantılarında yapılan işlemlere ilişkin olması halinde, söz konusu alacakların toplamı tek bir uzlaşmaya konu olabilir. Bu durumda yükümlü tarafından yetkili uzlaşma komisyonuna başvurulması esas olmakla birlikte, uzlaşmaya konu alacaklara ilişkin detaylı bilgilerin verilmesi şartıyla, işlemin yapıldığı gümrük idarelerinden herhangi birine de başvurulabilir.

Başvuru Süresi: Uzlaşma talepleri, gümrük vergilerinin ve vergi aslına bağlı olsun ya da olmasın tüm para cezalarının yükümlüye veya ceza muhatabına tebliği tarihinden itibaren Kanunun 242.maddesinde belirtilen onbeş (15) günlük itiraz süresi içinde yapılır.

Uzlaşma Talebinde Bulunabilecek Kişiler: Yükümlünün kendisi, temsilcisi veya özel vekâletname verilmesi şartıyla gümrük müşaviri, avukatı, veli ya da vasi veya aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde gümrük müşavirleri uzlaşma talebinde bulunabilir.

Bir başka deyişle; Uzlaşma talepleri, gümrük vergilerinin ve vergi aslına bağlı olsun ya da olmasın tüm para cezalarının yükümlüye veya ceza muhatabına tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde yükümlünün kendisi, temsilcisi veya özel vekâletname verilmesi şartıyla gümrük müşaviri, avukatı, veli ya da vasi yada aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde gümrük müşavirleri uzlaşma talebinde bulunabilirler.

Uzlaşma Talebinin Sonuçları: 1) Uzlaşma talebinde bulunulması halinde, itiraz veya dava açma süresi durur. Uzlaşmanın vaki olmaması, temin edilememesi veya uzlaşma talebinin reddedilmesi halinde, tebliğ tarihinden itibaren süre kaldığı yerden işlemeye devam eder. Ancak her durumda, sürenin bitimine beş günden az bir süre kalmış olması halinde süre beş güne tamamlanır.




2) Süresi içinde uzlaşma talebinde bulunan yükümlü, uzlaşma talep ettiği alacaklar için, kendisine uzlaşma davetiyesi yazısı tebliğ edilmeden önce, uzlaşmaya yetkili komisyonların sekretarya hizmetlerini yürütmekle görevli birimine, bir dilekçe ile başvurarak uzlaşma başvurusundan feragat edebilir. Başvurudan feragat edilmesi halinde, feragatin kabul edildiğinin tebliğinden itibaren, itiraz veya dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder ve aynı alacak için tekrar uzlaşma talebinde bulunulamaz.
3) Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte gümrük müşavirlerinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde yükümlü ile gümrük müşavirinin uzlaşma başvurusu beraber sonuçlandırılır. Bu durumda, taraflardan biri veya her ikisinin katılımı ile uzlaşma görüşmesi yapılır.
4) Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte gümrük müşavirlerinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olması durumunda, taraflardan birinin uzlaşma başvurusunda bulunması, diğerinin ise Kanunun 242.maddesine göre itiraz etmesi halinde, itiraz başvurusunda bulunan tarafın talebi, uzlaşma talebi sonuçlandıktan sonra değerlendirmeye alınır.

Uzlaşma Görüşmelerinde Bulunabilecek Kişiler: 1) Uzlaşma komisyonu görüşmelerine yükümlünün veya veli ya da vasinin bizzat katılması esastır. Yükümlünün toplantıya katılmaması halinde, temsilcisi, avukatı veya vekâletnamede özel yetki verilmesi şartıyla, gümrük müşaviri de yükümlü adına görüşmelere katılabilir ve tutanakları imzalayabilir. Ayrıca, aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu durumlarda uzlaşma başvurusunda bulunan ve görüşmelere kendisi ve/veya yükümlü ile birlikte katılan gümrük müşaviri de tutanakları imzalayabilir.
2) Yükümlü, uzlaşma komisyonu toplantılarında görüşlerini açıklamak üzere gümrük müşaviri bulundurabilir.
3) Uzlaşma komisyonlarına, yükümlü dâhil, katılacak kişi sayısı üçü geçemez. Tutanaklara imza atma yetkisi olan kişi veya kişilerin yanında uzlaşma komisyonu toplantılarına katılan diğer kişi veya kişiler, görüşmede hazır bulunanlar olarak, uzlaşma tutanağına imza atarlar.

– Avukatların resmi dairelerdeki bütün işleri takip edebileceklerini düzenleyen 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35.maddesinin 2.fıkrası kapsamında, avukatların gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilmelerine ve ilgili firma adına uzlaşmaya katılmalarına/uzlaşma görüşmesinde bulunmalarına her hangi bir engel bulunmamaktadır.

– Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği’nin 12.maddesi kapsamında uzlaşma talebinde bulunmak ve/veya 15.maddesi kapsamında yükümlü adına görüşmeye katılarak tutanakları imzalamak yetkisi tanınan gümrük müşavirinin söz konusu yetkileri kullanabilmesi için yükümlü tarafından kendisine “Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği kapsamında uzlaşma talebinde bulunmaya, uzlaşmaya katılmaya, komisyona teklif sunmaya, Komisyonun teklifini kabul etmeye, uzlaşma tutanaklarını imzalamaya vb. ibareleri içeren bir” vekaletname verilmesi ve söz konusu vekaletnamenin başvuru tarihi ve/veya görüşme tarihi itibariyle geçerli olması gerekir.

Uzlaşma Görüşmelerinin Yapılması: 1) Uzlaşma talebinin usulüne uygun yapıldığının anlaşılması halinde, uzlaşma ile ilgili olarak yapılacak görüşmelere katılınması hususu, Ek-4’e uygun düzenlenen uzlaşma davetiyesi ile en az beş gün önceden yazıyla veya uzlaşma talebi dilekçesinde belirtilen e-posta adresine elektronik yolla 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre komisyon sekretaryası tarafından yükümlüye tebliğ edilir. Yükümlünün istemesi halinde beş günlük süreye bağlı kalınmaksızın daha önceki bir tarih, uzlaşma günü olarak belirlenebilir.
2) Tebliğ tarihini ve imzayı muhtevi tebliğ alındısı uzlaşma dosyasına konulur. Tebligatın elektronik yolla yapılması halinde, buna ilişkin kayıt örnekleri dosyasında muhafaza edilir.
3) Yükümlünün uzlaşma davetiyesinde belirtilen yer, tarih ve saatte toplantıya katılması halinde uzlaşma görüşmelerine başlanır.




4) Yapılan görüşme sonucunda uzlaşma sağlandığı takdirde uzlaşma komisyonu durumu Ek-5’e uygun olarak üç nüsha düzenlenen tutanakla tespit eder. Bu tutanağın üç nüshası da komisyonun başkan ve üyeleri ile yükümlü tarafından imzalanır. Ayrıca tutanak üzerine imza alınarak yükümlüye derhal tebliğ edilir ve bir nüshası ilgilisine verilir. Bir nüshası gerekli işlem yapılmak üzere derhal ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne veya gümrük müdürlüğüne gönderilir. Bir nüshası da uzlaşma komisyonunda oluşan dosyada saklanır.
5) Uzlaşma temin edilemediği hallerde temin edilememe nedeni belirtilmek suretiyle komisyonca Ek-6’ya uygun olarak üç nüsha tutanak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası yükümlüye verilir. Yükümlünün uzlaşma davetine icabet etmemesi veya tutanağı almaktan imtina etmesi halinde tutanağın iki örneği, gereği yapılmak üzere derhal ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne veya gümrük müdürlüğüne gönderilir. Bir nüshası da uzlaşma komisyonunda tutulan dosyada saklanır. Yükümlünün uzlaşma davetine icabet etmemesi veya tutanağı imzalamaktan imtina etmesi hallerinde kendisine ayrıca tebligat yapılmaz.
6) Uzlaşmanın vaki olmaması halinde; komisyonun nihai teklifi Ek-7’ye uygun olarak tutanağa geçirilir ve bir nüshası yükümlüye verilir. Yükümlünün, 14.maddede belirtilen hususlar dikkate alınmak kaydıyla, Kanunun 242.maddesinde belirtilen sürenin son günü mesai saati bitimine kadar komisyonun nihai teklifini kabul ettiğini bir dilekçe ile ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne veya Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilmek üzere gümrük müdürlüğüne bildirmesi halinde, bu tarih itibarıyla uzlaşma vaki olmuş sayılır ve buna göre işlem tesis edilir.
7) Komisyon çalışmaları sırasında düzenlenen tutanakların yükümlü tarafından imzalanarak bir nüshasının yükümlüye verilmesi tebliğ hükmündedir. Bu durumlarda, yükümlüye ayrıca tebligat yapılmaz.
8) Uzlaşma Komisyonlarınca, uzlaşmanın vaki olması, uzlaşmanın vaki olmaması veya uzlaşmanın temin edilememesine ilişkin hususların tutanağa geçirilmesi ile yetinilir. Tutanaklara geçirilen kararların gerekçesi ayrıca belirtilmez.

Uzlaşma Gününün Ertelenmesi: 1) Belirlenen uzlaşma günü bildirildikten sonra komisyonun o gün toplanamayacağının anlaşılması halinde yeni bir uzlaşma günü belirlenerek yükümlüye bildirilir.  
2) Yükümlü tarafından makul gerekçelerle katılım sağlanamayacağının toplantı başlamadan önce komisyona bildirilmesi şartıyla ve bir defaya mahsus olmak üzere toplantı, yükümlüye daha sonra bildirilecek bir tarihe ertelenebilir.
3) Uzlaşma görüşmelerinin belirlenen günde sonuçlandırılamaması veya daha ayrıntılı bir inceleme veya araştırma yapılmasını gerektirmesi halinde toplantıya, aynı gün veya sonradan belirlenerek yükümlüye bildirilecek bir başka tarihte devam edilir. 4) İkinci ve üçüncü fıkrada belirtilen hususlar komisyon başkan ve üyeleri tarafından imzalanan bir tutanakla tespit olunur ve bu tutanak uzlaşma dosyasında saklanır.

Uzlaşma İşlemlerinin Süresi: 1) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7.maddenin yedinci fıkrası hükmü hariç olmak üzere, yükümlünün uzlaşma talebinin, dilekçenin ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü uzlaşma komisyonu kayıtlarına girdiği tarihten itibaren azami 45 gün içinde sonuçlandırılması esastır. Ancak, 17.maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen nedenlere bağlı olarak belirtilen süre aşılabilir. Bu durumda, söz konusu inceleme ve araştırmanın tamamlanmasına kadar Komisyon çalışmalarına devam eder. 2) 7.maddenin yedinci fıkrası uyarınca Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine yapılan uzlaşma taleplerinin üç ay içerisinde 10.000-TL’ye ulaşmaması halinde, takip eden ay içinde mevcut uzlaşma talepleri sonuçlandırılır. Söz konusu sürelerin hesaplanmasında ilk yapılan uzlaşma başvuru tarihi esas alınır.

Uzlaşmanın Sonuçları: 1) Uzlaşma görüşmesinin sonucu ilgili gümrük müdürlüğüne bildirilir.
2) Para cezalarının uzlaşmaya konu olması ve uzlaşmanın vaki olması halinde, uzlaşmaya konu cezalar, Gümrük Yönetmeliğinin 23.maddesinin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentleri ile Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği’nin 5.maddesinin (c), (ç) ve (d) bentlerinin uygulanmasında dikkate alınmaz.




– Uzlaşma talebinde bulunan yükümlü tarafından uzlaşılan tutar için taksitlendirme talebinde bulunulması halinde, ilgili gümrük idaresi tarafından, Tahsilat İşlemleri Gümrük Genel Tebliği (Seri No:2)’nin tecil ve taksitlendirmeye ilişkin hükümleri de dikkate alınarak; 1) Üzerinde uzlaşılan para cezası alacağı için yükümlü tarafından, tercihe göre, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu veya 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde ilgili gümrük idaresine taksitlendirme talebinde bulunulması mümkün olup, 5326 sayılı Kanun hükümlerine göre taksitlendirme talebinde bulunulması halinde mezkur Kanunun 17.maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre taksitlendirme talebinde bulunulması halinde ise bahse konu Kanunun 48.maddesi çerçevesinde mükellefin talebi sonuçlandırılır.2) Üzerinde uzlaşılan vergi aslı alacağı için yükümlü tarafından sadece 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde taksitlendirme talebinde bulunulması mümkün olacağından bu durumda söz konusu talep anılan Kanunun 48.maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde sonuçlandırılır.

Transit ve antrepo rejimlerinin ihlalinden kaynaklanan alacakların uzlaşmaya konu edilmesi halinde cezalarla birlikte vergi aslının da uzlaşmaya konu edilebilir. Antrepo ve transit rejimlerinin ihlal edilmesinden kaynaklanan vergi aslı alacakları için öncelikle ek tahakkuk kararı düzenlenmesi, anılan kararın kesinleşmesini müteakip 6183 sayılı Kanun kapsamında takibata geçilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerekir.

– Öte yandan, söz konusu alacak, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan kaçakçılık suçlarına ilişkin olması halinde uzlaşmaya konu edilemez.

Uzlaşmanın Kesinliği: 1) Uzlaşma vaki olduğu takdirde gümrük uzlaşma komisyonlarının düzenleyecekleri uzlaşma tutanakları kesin olup, gereği ilgili gümrük müdürlüğünce derhal yerine getirilir.
2) Uzlaşma tutanağının ilgili gümrük idaresine intikali üzerine, tahakkuk ve tebliğ edilmiş olan gümrük vergileri ve/veya kesilen para cezaları uzlaşılan tutarlara göre düzeltilir.
3) Üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit edilen hususlar dâhil olmak üzere, bu Yönetmelik kapsamında oluşturulan komisyonların tüm çalışmaları ve işlemleri hakkında yükümlü veya cezanın muhatabı ya da idare tarafından dava açılamaz, hiçbir mercie şikayet veya itirazda bulunulamaz, herhangi bir idari inceleme, araştırma ve soruşturmaya konu edilemez, geri verme ve kaldırma talebinde bulunulamaz. Uzlaşılan alacakla ilgili olarak 5607 sayılı Kanuna göre daha sonra cezaya hükmedilmesi halinde Gümrük Yönetmeliğinin 579.maddesine göre işlem yapılır.
4) Uzlaşma komisyonu çalışmaları gizlidir.

İtiraz ve Kanun Yolu: 1) Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yükümlü, uzlaşmaya konu edilen alacaklar için tutanak tarihinden itibaren 14.maddede belirtilen esaslar çerçevesinde itiraz/dava yoluna gidebilir. 2) İtiraz ve dava yoluna ilişkin hususlar gümrük mevzuatında belirtilen genel hükümlere tabidir. 3) Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hallerinde, aynı alacaklar için yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz.

Uzlaşılan Cezalarda Uygulanmayacak İndirimler: Uzlaşma Yönetmeliği uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17.maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlanılamaz.

Ödeme: 1) Uzlaşma konusu yapılan alacaklar, uzlaşma gerçekleştiği takdirde, uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren genel usullere göre bir ay içinde ödenir.




2) Uzlaşılan vergilere ilişkin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre için, uzlaşılan tutar üzerinden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır.

İtiraz ve Uzlaşma Hakkının Aynı Anda Kullanılamaması: Yükümlü, kendisine tebliğ edilen alacaklar için Gümrük Kanunu’nun 242.maddesinde düzenlenen itiraz hakkı ile 244.maddesinde düzenlenen uzlaşma hakkını aynı anda kullanamaz. Uzlaşmaya konu edilen alacaklar, uzlaşma başvurusundan feragat edilmesi, uzlaşma talebinin reddedilmesi, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde Kanunun 242.maddesi çerçevesinde itiraza konu olabilir. İtirazın henüz sonuçlandırılmamış olması kaydıyla alacağın tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde gümrük vergileri ve idari para cezaları için uzlaşma talebinde bulunulabilir.

Teminatlı İşlemler: 1) Gümrüklü yer ve sahalarda bulunan eşyaya ilişkin tahakkuk eden alacaklara ilişkin yükümlü tarafından uzlaşma talebinde bulunulması halinde, ayrıca talep edilmesi şartıyla, tahakkuk eden alacaklar teminata bağlanarak eşya yükümlüsüne teslim edilebilir.
2) Yükümlüsüne teslim edilen eşyaya terettüp eden alacaklar için uzlaşmanın vaki olması halinde, uzlaşılan tutar teminattan mahsup edilir. Uzlaşılan tutarın yükümlü tarafından nakden ödenmesi halinde ise teminat iade edilir. 3) Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde ise genel hükümlere göre işlem yapılır.

Kocaeli, 27.11.2025

Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

© Çoban Gümrük Denetim Danışmanlık. Tüm Hakları Saklıdır. Powered by Maple Yazılım.