ÖZET 

Gümrük Antreposu: Gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerdir.

Gümrük Yönetmeliğine Göre Antrepolar: 1) Gümrük antrepoları, genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır. Uygulamadaki özellikleri sebebiyle, genel antrepoların, A, B ve F tipleri; özel antrepoların, C, D ve E tipleri bulunur.

a) A tipi antrepo, işleticisinin, stok kayıtlarını tuttuğu ve antrepoya konulan eşyada her hangi bir noksanlık olması halinde gümrük vergilerini ödemekten sorumlu olduğu genel antrepo tipidir.

b) B tipi antrepo, antrepoya konulan eşyadan, Kanunun maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kullanıcının sorumlu olduğu, antrepo beyannamesini kullanıcının verdiği genel antrepo tipidir. Antrepo işleticisinin sorumluluğu sınırlıdır. Antrepo işleticisi sadece antrepoyu kiralar. Antrepo stok kayıtları tutulmadığından, beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder.

c) F tipi antrepo, gümrük idarelerince işletilen genel antrepo tipidir.

2) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler de antrepo sayılır.

3) Posta idaresinin sorumluluğu ve gümrüğün denetlemesi altında yabancı menşeli kolilerin konulması için ayrılmış kapalı yerler de genel antrepo sayılır.

4) Geçici depolama yerleri, aynı zamanda A, B tipi antrepo olarak Bakanlıkça onaylanabilir veya buralar F tipi antrepo olarak işletilebilir.

5) Gümrük idaresi, verilen izinde A, B tipi gümrük antreposu olarak onaylanan bina, eklentileri veya diğer her türlü yeri tanımlar. Aynı yer birden fazla gümrük antreposu olarak tanımlanamaz.

6) A tipi gümrük antrepoları, tarım ürünleri lisanslı depoları olarak onaylanabilir.

GİRİŞ 

SORULAR VE CEVAPLAR:

Soru 1: Genel Antrepo Nedir?

 Cevap 1: Genel Antrepo/Genel Antrepolar: Eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen, belirli bir ücret karşılığı herkesin eşyasını koyabildiği antrepolardır.  

 – Antrepo İşleticisi: Gümrük antreposu işletmesine izin verilen kişidir.

– Kullanıcı: Eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin hak ve yükümlülüklerinin devredildiği kişidir.

– Gümrük Antreposu: Gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerdir.

 Gümrük Yönetmeliğine Göre Antrepolar: 1) Gümrük antrepoları, genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır. Uygulamadaki özellikleri sebebiyle, genel antrepoların, A, B ve F tipleri; özel antrepoların, C, D ve E tipleri bulunur.

a) A tipi antrepo, işleticisinin, stok kayıtlarını tuttuğu ve antrepoya konulan eşyada her hangi bir noksanlık olması halinde gümrük vergilerini ödemekten sorumlu olduğu genel antrepo tipidir.

b) B tipi antrepo, antrepoya konulan eşyadan, Kanunun maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kullanıcının sorumlu olduğu, antrepo beyannamesini kullanıcının verdiği genel antrepo tipidir. Antrepo işleticisinin sorumluluğu sınırlıdır. Antrepo işleticisi sadece antrepoyu kiralar. Antrepo stok kayıtları tutulmadığından, beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder.

c) F tipi antrepo, gümrük idarelerince işletilen genel antrepo tipidir.

2) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler de antrepo sayılır.

3) Posta idaresinin sorumluluğu ve gümrüğün denetlemesi altında yabancı menşeli kolilerin konulması için ayrılmış kapalı yerler de genel antrepo sayılır.

4) Geçici depolama yerleri, aynı zamanda A, B tipi antrepo olarak Bakanlıkça onaylanabilir veya buralar F tipi antrepo olarak işletilebilir.

5) Gümrük idaresi, verilen izinde A, B tipi gümrük antreposu olarak onaylanan bina, eklentileri veya diğer her türlü yeri tanımlar. Aynı yer birden fazla gümrük antreposu olarak tanımlanamaz.

6) A tipi gümrük antrepoları, tarım ürünleri lisanslı depoları olarak onaylanabilir.

Soru 2: Nasıl Açılır? Açılış Şartları Nelerdir?

Cevap 2: Gümrük antreposu işletmek isteyen kişiler, izin verilmesi için gerekli bilgileri ihtiva eden ve özellikle antrepoculuğa ekonomik yönden ihtiyaç bulunduğunu belirten yazılı bir talepte bulunmak zorundadır. Gümrük antreposunun işletilmesine ilişkin şartlar verilen izinde gösterilir. İzin, yalnızca Türkiye’de yerleşik kişilere verilir.

 – Antrepo işleticisinin hak ve yükümlülükleri, Ticaret Bakanlığının izni ile başka bir kişiye devredilebilir.

 – Yeni kurulacak, yeni açılacak Genel Antrepolar için ilk önce bağlı bulunacakları Gümrük İdaresine başvurularak yatırım izni alınması gerekir.

 Yatırım izni: 1) Antrepo açma ve işletme izni almak üzere başvuracak gerçek ve tüzel kişiler, yatırım yapmadan önce, antreponun bağlı bulunacağı gümrük müdürlüğüne dilekçe ile başvurur. Akaryakıt antrepoları hariç olmak üzere, özel antrepolar için yatırım izni aranmaz.

2) Yatırım izni yalnızca kamu kuruluşları ve belediyeler ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş, asgari iki yıldır faaliyette bulunan, 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın EK-1’inde yer alan Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler başlıklı tablosunda sayılan ve ödenmiş sermayesi;

a) 1.ve 2. Bölge kapsamındaki iller için 10.000.000 TL,

b) 3 ve 4. Bölge kapsamındaki iller için 5.000.000 TL,

c) 5 ve 6. Bölge kapsamındaki iller için 3.000.000 TL,

Olan anonim ve limited şirketlere verilebilir. Asgari iki yıldır faaliyette bulunma ve ödenmiş sermaye miktarının tespitinde, anonim ve limited şirketlerde unvan değişikliği veya şirket birleşmeleri göz önünde bulundurulur.   

3) Antrepo açma izni almak üzere başvuracak gerçek kişilerin ve tüzel kişilerin yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile şirket sermayesinin % 10 veya daha fazlasına sahip gerçek kişilerin, affa uğramış olsalar dahi, mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamı; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, kamu güvenine karşı suçlar, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, rüşvet, zimmet, irtikâp, denetim görevinin ihmali, güveni kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanma, hileli iflas, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma ve iftira, ihaleye fesat karıştırma, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme, edimin ifasına fesat karıştırma, muhafaza görevini kötüye kullanma suçlarından; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamı suçlardan, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarına ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesine (1/1/1999 tarihinden önceki dönem için aynı Kanunun 344 üncü maddesinin l-6 numaralı bentlerinde), 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa (mülga 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanuna, mülga 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa), 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun mülga ek 5 inci maddesine, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunun mülga 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanuna ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanuna, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından ve 4208 sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine, 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakebesi Hakkında Kanunda, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununda ve 178 Sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanuna muhalefetten haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmaması şarttır.

4) Limited şirketlerde ortaklar ile şirket müdürünün üçüncü fıkrada belirtilen suçlardan haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmaması şarttır.

5) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda sayılan kişiler arasında yurt dışında ikamet eden yabancı şahısların üçüncü fıkrada sayılan suçları işlememiş olduklarına dair yazılı beyanlarına itibar edilir.

6) Antrepo işleticileri hakkında, üçüncü fıkrada belirtilen suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verilmesi halinde antrepo işletme izinleri iptal edilir.

7) Gümrük müdürlüğü başvuruya ilişkin görüşünü başvuru dilekçesi, ilgili Ticaret Sicili Gazetesi örneği ve üçüncü fıkrada sayılan kişilere ait adli sicil belgeleri ile birlikte İlgili Gümrük Ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletir. Bölge müdürlüğü, gümrük gözetimi ve denetimini olumsuz etkileyecek bir durumun olup olmadığı, antrepo açılmasına ekonomik yönden ihtiyaç bulunup bulunmadığı ve yatırım yapılacak yere eşya sevkiyatının gümrük denetimi altında güvenli bir şekilde yapılıp yapılamayacağı hususlarına ilişkin görüşleri ile birlikte talebi Bakanlığa intikal ettirir. Ekonomik yönden ihtiyaç bulunup bulunmadığına dair değerlendirme; antrepo açılacak yerdeki diğer antrepo ve geçici depolama yerlerinin fiziki kapasiteleri, dönemsel doluluk oranları, başvurunun yapıldığı gümrük müdürlüğünün işlem hacmi, gümrük müdürlüğünün idari kapasitesi ve antrepo açılmasının öngörüldüğü yerdeki ticari ve sınai yatırımları da dikkate alacak şekilde yapılır. Yatırım izni talepleri Bakanlıkça sonuçlandırılır.

8) Yatırım izni verilen başvuru sahiplerine yapılacak bildirim tarihinden itibaren altı ay içerisinde antrepo olarak açılmak istenen tesisin/yerin hazır hale getirilerek ilgili gümrük müdürlüğüne başvurulması gerekir. Bu süre içerisinde açılıp işletilmek istenen tesisin/yerin hazırlanamaması veya gerekli belgelerin sunulamaması halinde söz konusu süre içerisinde ilgili gümrük müdürlüğü ve bölge müdürlüğü aracılığıyla Bakanlıktan ek süre talebinde bulunulması gerekir. İlgililerce süresi içerisinde başvuru yapılmaması veya ek süre talebinde bulunulmaması halinde verilen yatırım izni iptal edilmiş sayılır.

9) Özellikli eşyanın depolanacağı antrepolar ile lojistik faaliyetlerin yürütüldüğü deniz limanı, havalimanı, gümrüklü sahalar ve Bakanlıkça belirlenen lojistik merkezler içerisinde açılacak antrepolarda beşinci fıkrada yer alan ekonomik yönden ihtiyaç bulunup bulunmadığına dair değerlendirme ölçütlerine bağlı kalınmaksızın idarenin genel değerlendirmesi ile yatırım izni talepleri sonuçlandırılabilir.

 Yatırım iznine tabi antrepolar için antrepo açma ve işletme izinleri:

 1) Antrepolar için antrepo açma ve işletme izinleri süresiz olarak verilir. Yapılan kontrol, inceleme ve denetimlerde bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen antrepolarla ilgili olarak 525.madde hükümleri [Antrepoya eşya girişinin durdurulması ve iznin geri alınması] uygulanır.

2) Genel antrepo olarak açılıp işletilmesi istenen yerlerin, mutat yolların izlenmesi kaydıyla gümrük müdürlüğüne en fazla 50 km. mesafede olması gereklidir.

3) Genel antrepo olarak açılıp işletilmesi istenen yerlerin açık ve/veya kapalı alanları toplamı büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde 5.000 m²’den, diğer yerlerde ise 3.000 m²’den küçük olamaz.

Soğuk hava tertibatı ya da yanıcı, parlayıcı, patlayıcı nitelikteki eşya için özel tertibat gerektiren veya kıymetli maden ve kıymetli taşların konulduğu antrepolar, antrepo alanının en az yarısı bu nitelikte eşyanın depolanacağı bölümlerden oluşan antrepolar ile havalimanı, demiryolu istasyonu/aktarma tesisi ve deniz limanı sahasında bulunan, havayolu ile kargo taşımacılığında kullanılan antrepolar bu şarta tabi değildir.

 Soru 3: Başvuru İçin Aranan Belgeler Nelerdir?

 Cevap 3: Antrepo açma ve işletme izni almak isteyen kişilerin Ek-80’in “I. BAŞVURU İÇİN ARANACAK BİLGİ VE BELGELER” bölümünde belirtilen belgeler ve Ek-81’de yer alan taahhütname ile antreponun bağlı bulunacağı gümrük müdürlüğüne başvuruda bulunmaları gerekir.

 Başvurunun incelenmesi: 1) İlgili gümrük müdürlüğü, söz konusu talebi antreponun Ek-80’in                     II. ANTREPOLARDA ARANACAK ŞART VE NİTELİKLER bölümünde sayılan nitelikleri taşıyıp taşımadığı ve eşyanın güvenli bir şekilde muhafazasını sağlayacak durumda olup olmadığı ile mesafesinin genel antrepo olarak açılmak istenilen yerlere münhasır olmak üzere, mutat yolların izlenmesi kaydıyla gümrük müdürlüğüne en fazla 50 km. mesafede olması şartının sağlanıp sağlanmadığı hususlarındaki tespitlerini müteakip görüşleri ile birlikte bağlı olduğu bölge müdürlüğüne gönderir. Antrepo olarak açılmak istenen yerin, ilgili gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu bölge müdürlüğünün görev ve sorumluluk alanı içerisinde bulunması esastır. Açılmak istenen genel antreponun adresi itibarıyla 50 km. mesafe içerisinde ilgili bölge müdürlüğünün görev ve sorumluluk alanında birden fazla yetkili gümrük müdürlüğü bulunması halinde, işletici bu gümrük müdürlüklerinden birini tercih edebilir. Bakanlıkça belirlenecek hallerde veya ilgili gümrük müdürlüğünün ihtisas gümrüğü uygulamasına tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde yetkili gümrük idaresi olması ve antrepoya sadece bu kapsamdaki eşyanın alınması, açılmak istenen antreponun ilgili gümrük müdürlüğüne en fazla 50 km. mesafede olması ve gümrük gözetim ve denetimini olumsuz etkileyecek bir durumun olmaması şartlarının bir arada sağlanması durumunda, bölge müdürlüğünün görev ve sorumluluk alanı dışında antrepo açılmasına ve bir gümrük müdürlüğü denetimindeki antreponun başka bir bölge müdürlüğü bağlantısı gümrük müdürlüğüne bağlanmasına izin verilebilir.

2) Başvurunun incelenmesi esnasında ilgili gümrük müdürlüğü tarafından antrepo olarak açılmak ve işletilmek üzere hazırlanan yer için görgü raporu düzenlenir. Görgü raporu; söz konusu yerin ek-80’in II. ANTREPOLARDA ARANACAK ŞART VE NİTELİKLER bölümünde belirtilen şart ve nitelikleri taşıyıp taşımadığının ve eşyanın güvenli bir şekilde muhafazasını sağlayacak durumda olup olmadığının yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından yapılan tespitine ilişkin tüm bilgileri, antreponun özelliğine göre bulunması öngörülen koşulları, antrepo alanının tam adresini ve özellik arz eden eşyanın depolandığı antrepolarda Ek-80’in II. Bölümü’nün B kısmında belirtilen şart ve nitelikleri taşıyıp taşımadığı hususlarını kapsar.

3) Antrepo açılış taleplerine ilişkin başvurular, yerinde incelemeler de yaptırılmak suretiyle ilgili antreponun fiziki yapısının bu Yönetmelikte belirtilen vasıf ve şartları haiz olup olmadığı hususu ile birlikte 518.maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen hususlar ve dış ticaret politikaları göz önünde bulundurularak gümrük müdürlüğünce incelenir ve görüş de belirtilmek suretiyle talep bölge müdürlüğüne intikal ettirilir. Antrepo açılış talepleri, bölge müdürlüğünün görüşü ile birlikte Bakanlığa aktarılır ve Bakanlıkça sonuçlandırılır.

4) Gümrük antreposunun işletilmesine ilişkin şartlar verilen izinde gösterilir. Antrepo açma ve işletme izin belgesinde antreponun tipi ve kodu yazılır.

5) 330.maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, aynı antrepo açma ve işletme izni kapsamında bir antreponun belirli bir bölümünde parlayıcı, patlayıcı, yanıcı ve yanmayı artırıcı eşyanın depolanmasının istenmesi durumunda, ayrıca buna uygun itfaiye raporu, taahhütname ve ilgili diğer belgelerin de gümrük idaresine sunulması gerekir.

6) Antrepo açma ve işletme yeri izni almak üzere başvuracak limited veya anonim şirketlerin, gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu ile vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması şarttır.

 Soru 4: Antrepolarda Aranacak Şart ve Nitelikler Nelerdir?

Cevap 4: 1) Genel ve özel antrepo olarak kullanılacak kapalı ve/veya açık alanlarda Ek-80‘in                      “II. ANTREPOLARDA ARANACAK ŞART VE NİTELİKLER” bölümünde belirtilen koşullar aranır. 

2) Bakanlıkça verilen izin kapsamında karayolu veya demiryoluyla yapılan akaryakıt transiti ile hava taşıtlarına yakıt vermek üzere havalimanlarında açılacak antrepolar hariç olmak üzere serbest dolaşımda olmayan akaryakıtın tanklara alınması tamamen deniz yoluyla veya boru hattıyla yapılır. Deniz yoluyla gelen akaryakıtın iskele, platform veya şamandıradan borularla tanklara iletilmesi gerekir. 

3) Ek-80’de yer alan ve asgari özellikleri belirtilen sayaç ve kameralara ilişkin teknolojik gelişmeler ile öngörülmeyen durumları inceleyerek sonuçlandırmaya Bakanlık (Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü) yetkilidir. Bakanlıkça (Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü) antrepo ile antrepoya alınan eşyanın özellikleri dikkate alınarak sadece antrepo sahası giriş ve çıkışına kamera sistemi kurulması istenebilir.

 Soru 5: Antrepo işleticileri ve kullanıcılarının Gümrük İdaresine Karşı Sorumlulukları Nelerdir?

 Cevap 5: (1) Antrepo işleticileri ve kullanıcıları; eşyanın gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamak, eşyanın iyi muhafaza edilmesi konusunda yükümlülüklerini yerine getirmek ve izinde belirtilen şartlara uymak zorundadır.

(2) Antrepo işleticileri ve/veya kullanıcıları, antrepolarına alınan eşyanın girerken gümrük idaresince tespit edilen miktarı üzerinden ve eğer tespit yapılmamışsa belgelerinde yazılı miktarları üzerinden, antrepoda eşya değiştirilmesinden, gümrük idaresine karşı mali bakımdan sorumludur.

(3) Bu sorumluluk, eşyanın gümrük idaresince tespit olunan veya belgelerinde ve antrepo beyannamesinde yazılı miktarına ve cinsine göre eksiklik veya değişiklik ortaya çıkması halinde, bunlara ait gümrük vergilerinin ve cezalarının ödenmesini kapsar.

(4) Ancak;

a) Eşyanın tabiatından doğan kayıp ve firelerin,

b) Gümrüğün gözetimi ve denetimi altında, antrepoda yapılan işleme faaliyeti sonucu ortaya çıkan noksanlıkların,

c) Antrepo işleticilerinin ve kullanıcılarının kusur ve hatalarından meydana gelmeyen telef, kayıp, çalınma ve diğer haller dolayısıyla meydana gelen eksikliklerin,

Gümrük idaresine ispat edilmesi ve bunun idarece de kabul edilmesi halinde sorumluluk söz konusu olmaz.

(5) Eşya gümrük vergileri de dahil olduğu halde sigortalanmış ve sigorta sözleşmesine göre bu vergileri sigorta şirketinden tazminat olarak alınmış ise, bu gibi noksanlık ve eksikliklere ait gümrük vergileri sigorta ettirenden veya lehine ettirilenden alınır.

(6) Yukarıda yazılı nedenler dışında kalan noksanlıklar kabul edilmez. Bunların vergi ve cezaları toplamından oluşan tutar, yerine göre işletici veya kullanıcıya tazmin ettirilir.

(7) Tabiatları gereği antrepolarda ve antrepolar arası taşımalarda fire veren eşyanın ek-11’de yer alması halinde fire miktarlarının belirlenmesinde bu oranlar dikkate alınır.

(8) Türkiye Gümrük Bölgesine denizyoluyla konteyner ile taşınarak getirilen ve giriş gümrük idaresince miktar tespiti yapılmaksızın belgelerinde kayıtlı miktarlara göre antrepo beyannamesi verilerek aynı gümrük müdürlüğüne bağlı bir gümrük antreposuna konteyner ile sevk edilen eşyanın antrepoya alınması sırasında eşyanın kap adedinde antrepo rejimi beyanına göre farklılık tespit edilmesi halinde, kullanıcıdan söz konusu farklılığın sebebinin 45 gün içinde izah edilmesi istenir. Süresi içerisinde talepte bulunulması halinde bu süre gümrük idaresince 30 gün daha uzatılabilir. Söz konusu farklılığın kap adedinde eksikliğe ilişkin olması durumunda antrepo beyannamesinde gerekli düzeltme yapılarak (a) bendine, fazlalığa ilişkin olması durumunda ise fazla çıkan eşya antrepo işleticisinin sorumluluğunda antrepoya alınarak (b) bendine göre işlem yapılır. Eksiklik veya fazlalığa konu olmayan kaplara ilişkin gümrük işlemleri devam ettirilir.

a) Eşyanın mahrecinden eksik yüklendiğinin ve eksikliğin kullanıcıdan kaynaklanmadığının süresi içinde kanıtlanamaması halinde eksik çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergileri kullanıcıdan tahsil edilir ve ayrıca kullanıcı hakkında Kanunun 241.maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlem yapılır (2023 yılı için 523-TL usulsüzlük cezası uygulanır)

b) Eşyanın mahrecinden fazla yüklendiğinin süresi içinde kanıtlanması halinde fazla çıkan eşyanın ilgilisi tarafından gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına izin verilir. Eşyanın mahrecinden fazla yüklendiğinin süresi içinde kanıtlanamaması halinde fazla çıkan eşya Kanunun 177.maddesi kapsamında tasfiyeye tabi tutulur.

 Soru 6: İznin Geri Alınması Sebepleri Nelerdir?

 Cevap 6 (Antrepoya eşya girişinin durdurulması ve iznin geri alınması): (1) Antrepo işleticilerinin 518.maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları ile 519.maddede aranan şartları taşıyıp taşımadıkları her yıl Ocak ayı itibarıyla kontrol edilir.

(2) Gümrük idaresi, taahhütlerine uymayan ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen antrepo işleticilerine ilk tebligat tarihinden başlamak ve en fazla bir yıl olmak üzere bu yükümlülüklerini yerine getirmelerini, aksi halde verilen süre sonunda iznin geri alınacağını bildirir. Bu süre zarfında antrepoya eşya girişine izin verilmez. Yükümlülüğün yerine getirildiğinin tespiti halinde eşya girişine izin verilir. Antrepo sahipleri bu yükümlülüklerini belirlenen sürede yerine getirmedikleri takdirde, konu izni veren makama intikal ettirilir ve verilmiş izin geri alınır.

(3) Antrepolarda, gümrük idaresi amirleri veya yetkili kılınacak gümrük personeli tarafından yapılacak denetleme neticesinde suistimal ve kaçakçılık dahil yolsuzluk hallerinin tespiti üzerine bu durum bölge müdürlüğüne bildirilir. Bölge müdürlüğünce karar verilmesi halinde tedbir olarak antrepoya eşya alınmasına izin verilmez ve duruma ilişkin Bakanlığa bilgi verilir. Yapılacak inceleme sonucunda antrepo açma ve işletme izni Bakanlıkça geri alınabilir. 

(4) Antrepolarda, gümrük müfettiş ve yardımcıları, tarafından yapılacak denetleme neticesinde suiistimal ve kaçakçılık dahil yolsuzluk hallerinin tespiti üzerine Bakanlıkça karar verilmesi halinde tedbir olarak antrepoya eşya alınmasına izin verilmez. Yapılacak inceleme sonucunda antrepo açma ve işletme izni Bakanlıkça geri alınabilir.

(5) İznin geri alındığı hallerde de antrepodaki eşya için 523.maddenin onuncu fıkra hükmü uygulanır.

(6) 523.madde hükümleri çerçevesinde sahiplerinin isteği ile kapatılma hali hariç, antrepo açma izni geri alınan;

a) Gerçek kişilere,

b) Tüzel kişilere,

c) Tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyelerine, şirketi temsile yetkili kişilere ve şirket sermayesinin % 10 veya daha fazlasına sahip gerçek kişilere,

d) (c) bendinde belirtilen gerçek kişilerin yer aldığı diğer tüzel kişilere,

İznin geri alındığı tarihten itibaren 5 yıl süre ile yeniden antrepo açma izni verilmez. Bu süre geçtikten sonra, bu fıkrada sayılan kişilerin antrepo açmak veya devralmak istemeleri halinde; müracaatlar, ilgili bilgi, belge ve veriler dikkate alınarak Bakanlıkça sonuçlandırılır.

(7) Yapılacak denetleme neticesinde;

a) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesinin altında hizmet verilmesi sonucu yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin belgesinin geri alınmasına karar verilmesi halinde bir ay süreyle,

b) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri ile tespit işlemi yaptıran antrepo işleticisi arasında tespit işlemi haricinde doğrudan veya dolaylı iş ilişkisinin tespiti halinde üç ay süreyle,

ilgili antrepoya eşya alınmasına izin verilmez.

(8) Antrepo işleticisinin taahhüt ve yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi nedeniyle vergi kaybına neden olunması halinde antrepo açma ve işletme izni geri alınabilir. 

(9) Antrepoda kaçakçılık gibi bir suistimal ve/veya yolsuzluk saptanması veya sekizinci fıkrada belirtilen durum nedeniyle antrepo açma ve işletme izni geri alınan kişilere, yeni bir antrepo açma ve işletme izni verilmez. 

(10) Bu maddenin uygulanmasında,  Ek-80’in II. ANTREPOLARDA ARANACAK ŞART VE NİTELİKLER bölümünün “C. ANTREPO ŞARTLARINA İLİŞKİN KUSURLAR” kısmında yer alan hafif, orta ve ağır kusurlar dikkate alınır. Yapılan inceleme, denetim veya işlemlerde antrepoda Ek-80’de sayılan kusurların tespiti halinde antrepo işleticilerine ilk tebligat tarihinden başlamak üzere “Hafif Kusur”da üç ay, “Orta Kusur”da bir ay süre verilerek yükümlülüklerin yerine getirilmesi bildirilir ve bu sürede antrepoya eşya girişine izin verilir. “Hafif Kusur” veya “Orta Kusur”un verilen süre içerisinde giderilememesi ile “Ağır Kusur” durumlarında antrepoya eşya girişine izin verilmez ve ikinci fıkra uyarınca işlem yapılır. Bu fıkra kapsamında verilen süreler en fazla bir kez ve verilen süre kadar uzatılır.  

Soru 7: Antrepolar İçin Teminat Verilir mi?

 Cevap 7: 1) Antrepo işleticileri ve kullanıcıları tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanununun 96.maddesinde [Antrepo işleticisi; a) Gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamaktan, b) Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili yükümlülükleri yerine getirmekten, c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan, Sorumludur.] ve 97.maddesinde [l. Bir genel antrepo işletilmesi için izin verildiğinde, antrepo veya eşyanın özelliklerine göre 96 ncı maddenin bir istisnası olarak, aynı maddenin (a) veya (b) bentlerinde belirtilen yükümlülüklerin münhasıran kullanıcıya ait olduğu, işletme izninde belirtilebilir. 2. Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmekten her halükarda sorumludur.] belirtilen sorumlulukları çerçevesinde, tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini karşılamak amacıyla teminat verilir.

2) Teminat, antrepoya alınan eşya için ayrı ayrı verilebileceği gibi 493.maddenin birinci fıkrası uyarınca toplu teminat ya da 527.madde uyarınca antrepo işleticileri tarafından götürü veya yaygın götürü teminat olarak verilebilir. Ancak akaryakıt antrepoları ile 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun eki (I) sayılı liste kapsamı eşya için 527.madde hükümleri uygulanmaz.

3) Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına veya onaylanmış kişi statü belgesine sahip yükümlülerce, C ve E tipi özel antrepolarında yapılan işlemlerde ikinci fıkrada belirtilen teminat türlerine ilaveten 494.maddenin birinci fıkrası uyarınca hesaplanmış götürü teminat da kullanılabilir.

4) Antrepo işleticilerince 527.maddeye göre hesaplanmış götürü veya yaygın götürü teminat verilmemesi halinde, antrepoya alınan eşya için, üçüncü fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla ayrı ayrı veya toplu teminat verilmesi gerekir.

5) Cumhurbaşkanı kararı uyarınca kısmi teminat uygulanacak hallere ilişkin teminat uygulama hükümleri saklıdır.

6) Türk lirası veya yabancı para, Hazine tahvil ve bonosu ya da Bakanlıkça tespit edilecek bankalardan alınmış teminat mektupları dışında teminat kabul edilmez.

7) Kanunun 98.maddesi uyarınca fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut ihraç edilmek üzere antrepolara konulan eşya için teminat aranmaz.

Soru 8: Antrepo İşleticilerince Yararlanılacak Götürü Teminat Miktarı Ne Kadardır?

 Cevap 8: (1) Antrepo işleticilerince, antrepo rejiminde kullanılmak üzere götürü teminat verilebilir. Götürü teminat verilen antrepoya konulan eşya için başka bir teminat aranmaz.

(2) Antrepo işleticilerince her bir antrepo için verilecek götürü teminat aşağıda belirtilen şekilde hesaplanır:

a) 1000 m² veya 2.000 m³’e kadar olanlar için 1.000.000 TL.

b) 1000 m²’den sonraki her 1.000 m² için 500.000 TL (1.000 m²’nin altındaki artışlar 1.000 m²’ye tamamlanır).

c) 1000 m³’den sonraki her 2.000 m³ için 500.000 TL (2.000 m³’ün altındaki artışlar 2.000 m³’e tamamlanır).

ç) Bir antrepo için hesaplanan götürü teminatın 20.000.000 TL’yi aşması durumunda aşan miktar dikkate alınmaz.

(3) Ek-77/A’ya uygun şekilde ve ikinci fıkraya göre hesaplanmış tutarda teminat mektubu, antrepo işleticilerince antreponun bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne sunulur. İşlemler, bölge müdürlüğünce sonuçlandırılır.

(4) Birden fazla antreposu bulunan antrepo işleticilerince, birden fazla antrepoyu kapsayacak şekilde yaygın götürü teminat verilebilir. Yaygın götürü teminat verilen antrepolara konulan eşya için başka bir teminat aranmaz.

(5) Antrepo işleticilerince yaygın götürü teminatın kullanılacağı antrepo sayısının 5 ve üzeri olduğu durumda, ikinci fıkra uyarınca hesaplanan götürü teminatların toplam tutarının % 75’i kadar yaygın götürü teminat verilebilir.

(6) Yaygın götürü teminata ilişkin başvurular, ilgili bölge müdürlüğüne yapılır. Yaygın götürü teminat kullanılması talep edilen antrepoların, birden fazla bölge müdürlüğü bağlantısı gümrük müdürlüğü denetiminde olması halinde başvuru, antrepo işleticisinin bu kapsamdaki en fazla antreposunun bulunduğu bölge müdürlüğüne, bu şekilde belirleme yapılamaması halinde antrepo işleticisinin şirket merkezinin bulunduğu ilin bağlı olduğu bölge müdürlüğüne yapılır. İşlemler ilgili bölge müdürlüğünce sonuçlandırılır.

(7) Götürü teminat veya yaygın götürü teminat verilen antrepolarda alan ve/veya hacim değişikliği nedeniyle mevcut teminat tutarının yetersiz kalması halinde, mevcut teminatı aşan tutar için ek teminat mektubu veya toplam tutarı karşılayacak tutardaki teminat mektubu, değişikliği takip eden bir ay içerisinde önceki teminatın verildiği bölge müdürlüğüne verilir. Aksi takdirde, götürü teminattan veya yaygın götürü teminattan yararlanılmasına izin verilmez.

(8) Gümrük Yönetmeliğinin 498.maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bakanlık, bu maddede düzenlenen teminat tutarlarına ve oranlarına ilişkin değişiklik yapmaya yetkilidir.  

 Not: Bu konuda daha fazla ayrıntılı bilgiyi, gerekli hukuki ve mevzuat desteğini, itiraz, savunma, dava açma ve benzeri işlemler ile sonradan kontrol/ firma incelemesi yaptırılması, antrepo açma, antrepo genişletme, …   vb. konularında yardım, destek ve benzeri hizmetleri -isterseniz- Firmamız “Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim, Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.”den alabilirsiniz.

Kerim ÇOBAN -Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri “YGM”)

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.

www.cobangumrukdenetim.com

E Mail: info@cobangumrukdenetim.com

              kerim.coban@cobangumrukdenetim.com          

              k.coban0306@gmail.com    –   Tel: 0505 519 88 41

EK 80

(01.08.2017 tarihli, 30141 sayılı R.G. ile değişik)

ANTREPO AÇMA VE İŞLETME KOŞULLARI İLE ARANAN BELGELER

Antrepo açma ve işletme izni ile iznin geçerlilik süresini uzatma talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile antrepo olarak açılması düşünülen açık ve kapalı alanların aşağıda yer alan bilgi, belge ve şartlarla ilgili hükümleri karşılaması gerekmektedir. Ancak, antreponun özelliği nedeniyle veya antrepoya konacak eşyanın özel nitelik taşıması halinde I. ve II. bölümde yer alan koşulların bir kısmı veya tümü aranmayabilir. Açılış şartlarının kontrolünde veya inceleme, denetim ve işlemlerde II. bölümde yer alan “Kusurlar” kısmı dikkate alınır.

BAŞVURU İÇİN ARANACAK BİLGİ VE BELGELER

1. Yatırım izni verilmiş olan, A ve B tipi genel antrepo açmak ve işletmek isteyen ve Gümrük Yönetmeliği’nin 519 uncu maddesindeki şartları haiz tüzel kişilerin, aşağıda yer alan belgelerle birlikte ilgili gümrük idarelerine başvurmaları gerekir. a) Antrepo alanının tümünü gösteren, resmi kurum ve kuruluşlar, belediyeler veya ilgili odalara kayıtlı mühendis ve mimarlarca onaylanmış plan veya kroki, b) Bina ve eklentilerinin depreme dayanaklı ve imar planına uygun olduğunu gösteren yapı ruhsatı veya yerine geçen belge, c) Antrepo ve eklentilerini içten, dıştan ve her bir cepheden ayrıntılı bir şekilde gösteren ilgili gümrük müdürlüğünce onaylı fotoğraflar,

ç) Antrepo olarak açılıp işletilecek yerin mülkiyetinin veya üzerindeki sınırlı ayni hakkın başvuru sahibine ait olduğunu belgeleyen onaylı tapu sicil örneği veya kira sözleşmelerinin aslı veya örnekleri,

d) Antrepo olarak açılmak istenilen yer belediye sınırları içerisinde ise ilgili Belediye Başkanlığından alınacak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı; diğer yerlerde ise ilgili yerden (Valilikler ya da konu ile ilgili yetkili Kurum veya Kuruluş) alınacak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı veya buna karşılık gelen belge,

e) Antrepoda yangın ve patlamalar için gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu,

f) Firmanın en az Gümrük Yönetmeliği’nin 518 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ödenmiş sermaye tutarında olacak şekilde antrepo için düzenlenen yangın sigorta poliçesi veya yangın sertifikası,

g) Noterden tasdikli İmza Sirküleri,

ğ) Vergi mükellefiyet belgesi,

h) Antrepo olarak açılmak istenen tanklara ilişkin Türk Akreditasyon Kurumundan (TÜRKAK) veya TÜRKAK  ile  karşılıklı  tanıma  anlaşması  bulunan  akreditasyon kurumlarından akredite edilen şirketler veya Ekonomi Bakanlığı tarafından uluslar arası gözetim şirketi statüsü verilen gözetim şirketleri tarafından hazırlanmış kalibrasyon cetveli, boru hatlarına ilişkin kapasite raporu, kalibrasyon cetvelinin düzenlenemediği eşya için tank kapasite raporu,

ı) Konulacak eşyanın yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve benzeri türden eşya olması halinde Ek-81/II deki, diğer eşyada ise ek-81/I’deki örneğe uygun taahhütname, (Kamu kuruluşları için taahhütname aranmaz)

i) İlgili Ticaret Sicili Gazetesinin (tadiller dâhil) aslı veya gümrük müdürlüğünce onaylanmış örneği,

j) 518 inci maddenin üçüncü fıkrasında sayılan kişilere ait adli sicil belgeleri,

k) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından düzenlenen tespit raporu,

1) Antrepo işleticisi firmaya ilişkin bilgilerin (firma tarihçesi, vergi kimlik numarası, MERSİS numarası, sermaye ve ortaklık yapısı, antreponun bulunduğu yerin koordinatları, faaliyet alanı, web sitesi vb.) yer aldığı doküman,

m) Antrepo için düzenlenen acil durum eylem planı,

n) Antrepoda düzenli olarak haşere, böcek, kemirgenlere karşı pest kontrol tedbirlerinin alındığını gösteren belge,

o) Antrepoların iş güvenliği uzmanları tarafından denetlendiğini gösteren belge,

ö) Antrepo işleticisi firmaya ait ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi,

p) Antrepo işleticisi firmaya ait kayıtlı elektronik posta (KEP) hesabı,

r) Antrepo işleticisi firmanın, gümrük idaresiyle doğrudan bağlantı sağlayabilecek sabit IP adresli en az bir internet hattının bulunması. Tasarruflu Yazılar    1

s) Firmanın ortaklık yapısı ve ödenmiş sermaye durumunu gösterir yeminli mali müşavir raporu, (01.04.2020 tarih ve 31086 sayılı R.G. ile eklenmiştir)

ş) Kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığına dair ilgili vergi dairesinden alınacak yazı. (01.04.2020 tarih ve 31086 sayılı R.G. ile eklenmiştir)

1. C, D ve E tipi özel antrepo açmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin birinci maddenin (b), (f), (m), (n), (o) ve (ö) bentleri dışında kalan bilgi ve belgelerle birlikte ilgili gümrük idaresine başvurmaları gerekir. Akaryakıt antrepoları hariç C, D ve E tipi özel antrepo olarak açılmak istenilen yerin, işyerinin sınırları içerisinde bulunması halinde, tapu sicil örneği veya kira sözleşmesi, itfaiye raporu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı veya buna karşılık gelen belge yeterli olup bu belgelerde antrepo veya depo ibaresinin aranması zorunlu değildir.
2. Kamu kurum veya kuruluşları veya belediyeler bu statülerine ilişkin belgeleri ibraz ederler.
3. Kamu kurum veya kuruluşlarının antrepo açma ve işletme taleplerinde adli sicil belgesi, ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri aranmaz. Bunların görev alanı itibariyle faaliyette bulundukları yerlerdeki antrepo açma ve işletme taleplerinde, ayrıca iş yeri açma veya çalışma ruhsatı veya bunun yerine geçen belge aranmaz.
4. İmza Sirküleri hariç yukarıda sayılan belgelerin asıllarının gümrük idaresine gösterilmesi halinde idare tarafından onaylanmış bir örneklerinin dosyasında bulundurulması yeterlidir. Gümrük idarelerince bu belgelerin yanı sıra gerekli görülen hallerde ilave bilgi ve belge istenilebilir.
5. Antrepo açma ve işletme izni talebinde bulunan tüzel kişiler tarafından ilgili gümrük müdürlüğüne OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Belgesi’nin sunulması halinde birinci maddenin (o) bendinde, ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi’nin sunulması halinde ise birinci maddenin (n) bendinde belirtilen belge aranmaz.
6. Elektronik ortamda ulaşılabilen belgelerin aslının ibraz edilmesi gerekmez.                                    ANTREPOLARDA ARANACAK ŞART VE NİTELİKLER

A- GENEL ÖZELLİKLER (PcKK Not: Hafif Kusur, Orta Kusur, Ağır Kusur)

1. A ve B tipi genel antrepo olarak kullanılacak kapalı ve/veya açık alanlarda Bakanlıkça aşağıdaki nitelik ve şartlar aranır. Ancak, antreponun özelliği nedeniyle veya antrepoya konacak eşyanın özel nitelik taşıması halinde bu şartların bir kısmı veya tümü aranmayabilir. a) Antrepoda, izin verilen antrepo tipine münhasır işlemlerin gerçekleştirilmesi, b) Antreponun; deniz kenarında, demiryolu hattı üzerinde veya hava taşıtlarının kalktıkları veya indikleri meydan ve limanlarda veya gümrük sahalarında, eşya taşıyan araçların geçeceği yolların ve kapıların giriş çıkış bakımından elverişli olduğu yerlerde bulunması, c) Antrepodan dışarıya izinsiz eşya çıkarılmasına imkân vermeyecek gerekli fiziki düzenlemelerin yapılmış olması,

ç) Antrepo olarak kullanılacak kapalı ve/veya açık alanların birbiri ile doğrudan irtibatının bulunması,

d) Antreponun kapalı alanlarının etrafını çeviren ve antrepo alanından sayılmayan üstü açık sahaların; sadece kapalı yerlere alınamayan, hava muhalefetinde zarar görmeyecek ağır ve hacimli eşyanın konulması kaydıyla kullanılmasının talep edilmesi halinde, bu alanların etrafı içeriden dışarıya eşya çıkarılmasına imkân vermeyecek şekilde yüksek duvar veya kalın parmaklıklarla çevrilmiş olması,

e) Antrepo olarak kullanılan alanların hazine haklarının korunmasını sağlamak üzere gümrük memurlarınca ve/veya yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerince içeriden ve dışarıdan kontrolünün kolaylıkla yapılmasına elverişli olması,

f) Antrepo içinde ve/veya sahasında eşya yükleme ve boşaltma alanlarının yanı sıra, yükleme ve boşaltmanın yapılacağı rampalara araçların yanaşabilmesi, antrepo alanına giriş çıkışın sağlanabilmesi ve araçların antrepo alanı içerisinde hareket edebilmesi için minimum 500 m²‘lik açık alanının bulunması,

g) Gümrük idaresince kabul edilen eşya giriş-çıkış kapılarının seksiyonel veya yana sürgülü olması, olmadığı durumda antrepo dışına çıkış yönüne doğru açılır olması ve giriş- çıkış kapıları dışındaki bütün kapı ve menfezlerin eşya çıkarılmasına uygun olmayacak şekilde kapatılmış olması, personel giriş-çıkış kapılarının antrepo dışına çıkış yönüne doğru açılır olması, eşya giriş-çıkış kapıları dışında, yeterli sayıda tahliye kapısı bulunması,

ğ) Antrepoların özelliğine ve operasyonun hızına göre yeterli sayı ve özellikte rampa bulunması; birden fazla rampa bulunması halinde rampalar arasındaki açıklığın yeterli olması; antrepolarda eşyanın yüklenmesi ve boşaltılması sırasında karışmamasını teminen gerekli tedbirlerin alınması,

h) Elleçleme ve/veya işleme faaliyetlerinin yapılacağı antrepoların bu faaliyetlerin yapılması için gerekli donanıma sahip olması,

ı) Eşyanın antrepo içinde kolaylıkla ve emniyetle nakli, istifi, tartılması, ölçülmesi gibi hizmetlerin yapılmasına ve taşıtlara yükletilmesine ve bunlardan boşaltılmasına yarayan ve çalışacağı alanda muhafaza edilen eşyanın türüne uygun gerekli teknik donanım, alet ve cihazlarla donatılmış olması ve gerekli aydınlatma düzenine sahip bulunması,

i) Antrepoda depolanan eşyanın özelliğine uygun raf sistemi bulunması, raflı antrepolarda bütün rafların alfabetik ve sayısal işaretlerle adreslenmesi,

j) Rezervli eşyanın konulması için kapalı, çifte kilitli özel yerleri olması,

k) Ufak veya kıymetli eşyanın depolanması halinde, özel raflar, kilitli dolaplar veya kasalar bulunması,

l) Antrepoya konulacak eşya türüne uygun yangın söndürme düzeneği ve ekipmanı bulunması, bu ekipmanın yerinin sabit ve işaretli olması,

m) Akü şarj istasyonu bulunan antrepolarda bu sistemin antreponun kapalı alanının dışında olması ya da yalıtılmış bir bölümde bulunması,

n) Antreponun, idarenin süreç takibini kesintisiz sağlaması için, enerji kesintisine izin vermeyecek şekilde jeneratör ve kesintisiz güç kaynağı hatları (ups) ile donatılmış olması,

o) Muayene yeri bulunması ve ayrılan muayene yerinin depolanan eşyanın niteliğine uygun olması,

ö) Antrepo sahasında gümrük memuru ve/veya yetkilendirilmiş gümrük müşaviri personeli ile antrepo personelinin çalışma ve gözetimine elverişli arşiv ve özel bürolar haricinde, eşya depolama amacı dışında yerlerin olmaması, antrepo içerisinde bulunan sosyal yaşam alanları ile eşya depolama alanlarının birbirinden bağımsız girişleri olacak şekilde ayrıştırılmış olması ve antrepo alanı içerisinden sosyal yaşam alanlarına geçişin bulunmaması,

p) Bu ekin bölümünde sayılan özelliklere sahip kamera sistemi bulunması,

r) Antrepo işleticilerince Ek-83’te yer alan bilgileri içeren stok takip sisteminin kurulması ile Bakanlıkça antrepo stok takip sisteminin kurulmasını müteakip antrepo işleticilerince kurulan sistemden antrepoda gerçekleşen eşya hareketlerine ilişkin verilerin anlık olarak Bakanlık sistemine iletilmesinin sağlanması için gerekli altyapı ve üstyapının kurulmuş olması,

s) Antrepo yerleşim planı hazırlanması ve yerleşim planının çalışanların görebileceği yerlere konulması,

1. C, D ve E tipi özel antrepo olarak kullanılacak kapalı ve/veya açık alanlarda Bakanlıkça birinci maddenin (f), (g), (ğ), (i), (j) ve (k) bentleri dışında kalan nitelik ve şartlar aranır. Ancak, antreponun özelliği nedeniyle veya antrepoya konacak eşyanın özel nitelik taşıması halinde bu şartların bir kısmı veya tümü aranmayabilir.
2. Tamamı açık alandan oluşan antrepolarda birinci maddenin (f), (g), (ğ), (i), (j), (k), (m) ve (o) bentlerinde belirtilen nitelik ve şartlar aranmayabilir.

B- ÖZELLİK ARZ EDEN EŞYANIN DEPOLANDIĞI ANTREPOLARIN ÖZELLİKLERİ  (PcKK Not: Orta Kusur, Ağır Kusur)

Özellik arz eden eşyanın depolandığı antrepolarda Bakanlıkça aşağıdaki nitelik ve şartlar aranır.

1. Tahsis edilecekleri eşya ve maddelerin özelliklerine göre iyi muhafazası ve tehlikelerinin önlenmesi bakımından gerekli teknik tesislerin ve araçların bulunması,

2.Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve bir arada bulunmaları tehlike arz eden eşyanın konulacağı antrepoların ilgili oldukları fabrika sahası içinde veya ilgili kamu kurumlarının belirlediği yerlerde bulunması, buraların ve buralarda kullanılan ekipmanın ex-proof (patlamaya karşı korunmuş) özellikte olması, alanların yangına dayanıklı malzeme ile diğer alanlardan arındırılması, havalandırma tesisatlarının ex-proof özellikte olması, yangın kapılarının elektrikli ve ex-proof malzemeden yapılması, kamera ile alan içerisindeki data ve elektrik kablolarının yangına dayanıklı ve ex-proof özellikli olması,

3. Sıvıların araçlardan tank ve depolara ve buralardan da araçlara kolaylıkla ve emniyetle boşaltılmasını sağlayan, gerekli teknik tesisatın oluşturulmuş olması,
4. Tankların; a) su boşaltmaya mahsus bir deliği, b) içine girilip temizlik yapılmasına uygun bir deliği, c) biri sıvının tanka girmesi, diğeri tanktan çıkması için iki ağzı, (teknik zorunluluk nedeniyle ve gümrük idaresince izlenebilir olması şartıyla tank ağızlarına bağlanan giriş ve çıkış boruları birden fazla olabilir)

ç) tepelerinde en az bir ölçü deliği,

d) ölçü deliklerine ulaşmak için yatık düz basamaklı ve korkuluklu veya parmaklıklı bir merdiveni veya bir köprüsü,

bulunması,

5. Sıvıların tanklara şevkini veya tanklardan çıkarılmasını sağlayan boruların mümkünse toprak üstünde yahut üstü açık hendek içinde ve her tarafı kolaylıkla görülebilecek şekilde döşenmiş olması, bu boruların antrepo içindeki yollardan geçirilmesinin zorunlu olduğu hallerde üzerlerine konacak demir kapakların istenildiği zaman kolaylıkla açılıp, borular görülebilecek şekilde yapılması veya boruların geçtiği mahal itibariyle bunun çevre, güvenlik gibi nedenlerle mümkün bulunmaması halinde ise boruların detay krokisinin idareye verilmesi,
6. Giriş ve çıkış borularının kolaylıkla ayırt edilebilecek şekilde ayrı ayrı renklere boyanmış veya işaretlenmiş olması ve boruların üzerindeki vana musluklarının mühürlenebilecek şekilde olması,
7. Tanklara alman, tanklardan çıkarılan veya tankların içinde bulunan akaryakıtın miktarlarım daimi surette gösteren, gümrük idaresince bilgisayar ortamında gerekli gözetim ve denetimin yapılmasına elverişli elektronik ölçüm cihazları bulunması ve bunların bilgisayar bağlantıları oluşturularak elektronik ortamda ilgili gümrük müdürlükleri ve Bölge Müdürlüklerinden gözetim yapılmasını ve antrepodaki mevcut
   yakıt miktarının izlenmesini sağlayan bir sistemin kurulması,
8. Gemilerden tanklara eşya alınırken, farklı ürün tiplerinin ana giriş borusunda/borularında karışmasına imkân vermeyecek düzenlemelerin yapılmış olması,
9. Art arda eşya sevkiyatı yapılan antrepolarda, ana giriş borusundan/borularından tanklara eşyanın şevki için dağıtım merkezi (manifold) tesis edilmiş olması,
10. Beyaz ürün geçen boru hatlarında, ana giriş borusunda eşyanın akışını ve rengini görebilmek için ana borunun/boruların dağıtım merkezine yakın uygun bir yerinde gözetleme camı bulunması, (01.04.2020 tarih ve 31086 sayılı R.G. ile değişik)[1]
11. Bir borudaki eşyanın niteliğinin belirlenebilmesi için; yetkili kurum ve kuruluşlardan alınacak teknik raporda belirtilen sayıda numune alma yeri bulunması, (01.04.2020 tarih ve 31086 sayılı R.G. ile değişik)[2]
12. Ağır mazotun (heavy fuel oil) konulduğu tankların ve boru hatlarındaki eşyanın donmasını önlemek ve sirkülasyonunu sağlamak amacıyla ısıtıcı (serpantin) bulunması
13. Akaryakıtın, antrepo tanklarından gemilere, gemilerden de antrepo tanklarına tahliyesi için antreponun iskele veya platforma bağlı boru hattının olması,
14. Boru hattıyla gelen akaryakıtın, antrepo tanklarına alınması için antreponun boru hattıyla doğrudan bağlantısının olması,
15. Benzin türleri, nafta (hammadde ve solvent nafta hariç), gaz yağı, jet yakıtı, motorin türleri, fuel-oil türleri, bio dizel ile sıvılaştırılmış petrol gazının (LPG) akaryakıt antreposu veya tanklarına alınması ile buralardan çıkışında kullanılan ana giriş ve çıkış boru hatlarına bu ekin IV. bölümünde sayılan özelliklere sahip sayaç sistemi ile sayaç sisteminden geçen ürün miktarının yerinden ve uzaktan izlenebilmesine izin veren sayaç otomasyon sisteminin kurulması,
16. Kalibrasyon cetvellerinin hesaplanmasında esas alınan ölçüm yerlerini, tanklara konulacak ürün cinslerini ve tank referans yüksekliklerini içeren bilgilerin tanka çıkış merdivenlerinin başlangıç ve bitiş noktalarında bulunması,                                                                                                                              C. ANTREPO ŞARTLARINA İLİŞKİN KUSURLAR

1. “HAFİF KUSUR”: II.Bölümün “A. GENEL ÖZELLİKLER” başlığı altında yer alan 1 nci maddenin (g), (ı), (i), (j), (k) ve (o) bendlerinde yer alan özelliklerin bulunmaması,
2. “ORTA KUSUR”: II.Bölümün “A. GENEL ÖZELLİKLER” başlığı altında yer alan 1 nci maddenin (e), (ğ), (h), (ö) bendlerinde ve “B.ÖZELLİK ARZ EDEN EŞYANIN DEPOLANDIĞI ANTREPOLARIN ÖZELLİKLERİ” başlığı altında yer alan 2, 4, 8, 10, 11,12 ve 16 nci maddelerinde yer alan özelliklerin bulunmaması,
3. “AĞIR KUSUR”: II. Bölümde sayılanlardan hafif ve orta kusur olarak belirlenenler dışında kalan şartların sağlanmaması

 III. ANTREPOLARDA BULUNAN KAMERA SİSTEMLERİ

Antrepolara kurulacak kameraların aşağıda yer alan asgari şartlan taşıması gerekmekte olup, bu şartların benzerini veya daha üst özelliklerini taşıyan kameraların kullanılması da mümkündür. Kameraların teknik özellikleri ve niteliklerine göre aynı özelliğe ilişkin farklı tabirlere de aşağıda yer verilmiştir.

A- GENEL ÖZELLİKLER

1- Kameraların, yirmi dört saat aralıksız kayıt yapan ve/veya harekete duyarlı olması,

2- Kameraların, antrepo sahası giriş-çıkış yerlerine konumlandırılması ve buralara konulacak kameraların en az 1080P çözünürlükte, saniyede en az 15 resim/kare (tps) görüntü sağlayacak özellikte olması,

3- Kameraların, antrepoda bulunan kapılar, muayene ve elleçleme alanları ile eşya giriş- çıkışına elverişli yerlere konumlandırılması ve buralara konulacak kameraların en az 1080P çözünürlükte, saniyede en az 15 resim/kare (fps) görüntü sağlayacak özellikte olması,

4-Kameraların, antreponun kapalı alanı ile açık alanında genel izleme sağlayacak şekilde konumlandırılması ve buralara konulacak kameraların en az 720P çözünürlükte, saniyede en az 10 resim/kare (fps) görüntü sağlayacak özellikte olması, açık alanda kör nokta kalmaması,

5- Kamera ve kayıt sistemlerinin kesintisiz güç kaynağına bağlı olması,

6- Kamera kayıtlarının her bir kamera için kayıt tarihinden itibaren bir yıl boyunca saklanması (harddisk, dvd, cd, bulut depolama ve benzeri şekilde) ve kamera kayıtlarının depolanmasında en az RAID 5 veya RAID 6 sistemi bulunması,

7- Kameraların, gece/gündüz (day/night) özelliğine sahip, karanlık veya ışığın az olduğu ortamlarda da net görüntü alabilecek özellikte ve mekanik IR Cut filtreye sahip olması,

8- Kameraların, hedef görüntüye ait detayları anlık izlemede ve kayıtlı görüntüler izlenirken verebilecek nitelikte olması,

9- Kameraların, kötü ışıklandırma koşulları altında net ve kaliteli görüntü alabilmesi için geniş arka ışık dengeleme (WDR) ve arka ışık dengeleme (BLC) özelliklerine sahip olması,

10- Kameraların, gece-gündüz geçişi veya ışığın az olduğu ortamlarda görüntüyü daha kararlı hale getiren ve çözünürlük kaybını önleyen teknolojiye sahip olması ve bu kameraların dış ortam koşullarında (hava değişikliği, rüzgâr, yağmur vb.) odaklanma bozulmasını en aza indirgeyecek şekilde önlemlerin alınmış olması,

11 – Kameraların, hava ve dış etkenler nedeniyle yönünün değişmesini engelleyecek şekilde monte edilmesi veya korunaklı hale getirilmesi,

12- IP kameraların kullanılması (ancak aranan şartları taşıması kaydıyla hâlihazırda antrepoda kullanılmakta olan analog kameralar da kabul edilir),

13- Kullanıcıların gerçekleştirdiği işlemlere ilişkin olarak tarih, saat, dakika şeklinde log tutabilme imkânının olması (bu özellikleri kamera üzerinde barındırabilir),

14- Kamera sisteminde ön izleme, oynatma, canlı izleme, yedekleme, kayıttan yürütme- playback ve bunların aynı anda ağdan yapılabilmesi,

15- Kayıt-playback desteği ile normal, hızlı, yavaş ve elle tek kare oyun şeklinde seçeneklerinin olması (kamera, kayıt cihazı veya her ikisinde de bulunabilir),

16- Uzaktan erişim ile, en az yedi gün geriye seyredebilme özelliği olması (uzaktan erişim ile),

17- Kameraların üzerinde IR LED bulunması veya çok düşük aydınlatmalı ortamda harici IR Spot aydınlatmaları ile birlikte montaj lanması ve eşya giriş-çıkış yerlerini gösteren kameraların üzerinde veya entegre IR LED’lerin en az 30 metrelik gece görüş mesafesine sahip olması,

18- Kameraların, akıllı hareket algılama, sabotaj algılama ve harici alarm algılama özelliklerine sahip olması,

19- Kameraların, hava koşulları nedeniyle konumunun veya açısının değişmesi ve/veya dışardan müdahale edilmesi (kamera görüşünün engellenmesi, odağın müdahale edilerek bozulması,   kamera yönünün değiştirilmesi,   spreyle kameranın görüntü almasının engellenmesi vb.) hallerinde, üzerinde bulunan uyarı sistemi vasıtası ile ilgili birimlere (gümrük müdürlüğü, antrepo işleticisi ve ilgili personele) elektronik posta yolu ile iletilmesi,

20- Kameraların, alarm durumu algılaması halinde uyarı vermesi ve bunun gümrük müdürlüğüne, antrepo işleticisine ve ilgili personele elektronik posta ile iletilmesi,

21- Kameraların,  sabotaj algılaması halinde bunun gümrük müdürlüğüne,  antrepo işleticisine ve ilgili personele elektronik posta ile iletilmesi,

22- Sistemde kullanılacak kayıt platformları, tanımlanan kriterleri sağlamak kaydıyla konfigüre edilerek gerekli HDD kapasitesi ile temin edilmesi,

23- Sistem dâhilinde kullanılacak olan kameraların ONVIF Full Member (Tam Üye) üyesi olması,

24- Yapılacak çalışmanın uzun ömürlü ve bakımının sağlıklı olarak yapılabilmesi, ayrıca uyumluluk ve istikrarlı bir yapıda çalışması için kullanılacak IP kameralar, IP video kayıt ve yönetim cihazları ve İzleme ve Yönetim Yazılımının aynı üreticiye ait olması, gereklidir.

B- ASGARİ TEKNİK ÖZELLİKLER

1- Kameralar, M-JPEG, H.264, MPEG-4 veya MX-Peg görüntü sıkıştırma formatlarını desteklemeli,

2- Kameralar, en az 720P (analog kamera ise D1) çözünürlükte görüntüler elde edebilmeli,

3- Kameralar, en az 10 (on) fps kayda izin vermeli,

4- Kameralar;

*En az F1.2’de 2.8 mm, F.l.6’de 4.3 mm ayarlanabilir lense sahip olmalı ve en fazla 1/ 2,5″ (bir bolü iki virgül beş inç) CMOS’a sahip olmalı (daha geniş açılı lensler de kabul edilir),

* Arka plan ışığını dengelemeli,

* Otomatik beyaz dengelemeli,

* Akıllı hareket algılamalı,

*Darbe (sabotaj) algılamalı,

*Görüntü ile senkronize ses kaydı sağlamalı,

* Gündüz en az F1.2 ışık hassasiyeti, 1/30 saniye örtücü hız, 50IRE’de 0,3 (sıfır virgül üç) lux veya daha düşük ışık şartlan altında çalışabilecek niteliklerde olmalı,

*Gece en az F1.2 ışık hassasiyeti, 1/30 saniye örtücü hız, 50IRE’de 0,05 (sıfır virgül sıfır beş) lux veya daha düşük ışık şartları altında çalışabilecek niteliklerde olmalı,

*Hem gündüz, hem de gece net görüntü verebilmesi için mekanik infrared filtreye sahip olmalı,

*SD hafıza kartı yuvasına sahip olmalı, ağ bağlantısı bir nedenden dolayı kesildiğinde üzerine kayıt yapılabilmeli ve en az 64 GB’ye kadar hafıza kartını desteklemeli,

5- Kameralar, ağ bağlantısı üzerinden bir kayıt sunucusuna, Ağa Bağlı Depolama Birimine (NAS) veya Ağa Video Kaydedici (NVR) cihazına kayıt yapabilmeli,

6- Kameralar, görüş açısındaki herhangi bir bölgenin görüntüsünü büyütebilmeli (zoom) veya dijital yakınlaştırma  (dijital zoom)  ve sonrasında resmin içerisinde gezinme yapabilmeye elverişli olmalı,

7- Kameralar, mikrofon ile dış ortamdaki sesleri operatöre iletme ve kaydetme özelliğine sahip olmalı,

8- Kameralar, ethernet bağlantısı üzerinden TCP/IP protokol video çıkış sağlamalı,

9- Kamera sistemine 10 adet kullanıcı atanabilmeli ve kullanıcılara farklı yetkiler tanımlanabilmeli,

10- Kamera sistemine aynı anda 8 kullanıcı bağlanabilmeli,

11 – Kamera, kullanıcı ve yönetici şifre koruma seviyelerine sahip olmalı,

12- Kameralar 3 boyutlu gürültü azaltma özelliğini desteklemeli,

13 – Kameralar, geniş dinamik aralık (WDR-60dB) ve arka ışık bastırma (BLC) özelliklerini veya akıllı gölge teknolojisini desteklemeli,

14- Kameralar, gizlilik maskeleme (4 bölge) özelliğini desteklemeli,

15- Kameralar, dijital zoom özelliğini desteklemeli,

16- Kameralar, video mirror veya video flip özelliklerini desteklemeli,

17- Kameralar veya kayıt sistemlerinin; IPv4’te TCP/IP, UDP, HTTP, SMTP, POP3, NTP, DNS, FTP, ARP, DHCP, RTSP, ONVIF (TAM ÜYE) protokollerine, IPv6’da ise TCP/IP, UDP, HTTP, FTP, SMTP, DNS, ICMPv6, P0P3, NTP, SMTP, ONVIF (TAM ÜYE) protokollerine entegre desteği olmalı,

18- Sistem, en az beş farklı alıcıya JPEG anlık durum görüntüsü göndermek için elektronik posta hizmeti sağlamalıdır.

C- KAMERA YAZILIMI VE KAYIT SİSTEMİ

1- Yazılım ve Kayıt Sistemi, H.264 ve MPEG-4 formatlarındaki görüntüleri kayıt edebilmeli,

2- Yazılım ve Kayıt Sisteminin Full HD (1920×1080) kamera desteği bulunmalı, bu destek ile yüksek çözünürlüklerde kayıt yapılabilmeli,

3- Yazılım ve Kayıt Sistemi, Raid 5 ve Raid 6 desteğine sahip olmalı,

4- Yazılım, canlı izleme ve video oynatma için dijital zoom özelliğini desteklemeli,

5- Yazılım, sisteme bağlı tüm kameraların görüntüsünü gerçek zamanlı olarak ve kayıt üzerinden sergileme yeteneğine sahip olmalı,

6- Yazılım, seçilen bir zaman aralığına ait olay/alarmların sorgulamasını yapabilmeli,

7- Yazılım, kameralar tarafından tespit edilen hareket alarmlarını sergileme ve operatörü sesli ve görüntülü olarak ikazlama fonksiyonuna sahip olmalı,

8- Yazılım, bir alarm/olay tetiklendiğinde, tetiklenmiş kanalın görüntüsünü ana monitörde göstermeye ayarlanabilmeli,

9- Yazılım, bir olay algılandıktan sonra pre-alarm ve post-alarm kaydını başlatabilmek,

10- Yazılım, herhangi bir zamanda kameraların kaydettiği görüntüleri eş zamanlı olarak sergileyebilmek,

11- Yazılım, hızlı oynatma için alarm bildirimlerini veri tabanına belgelendirmek,

12- Yazılım, Sürekli kayıt, kayıt kapalı, alarm/olay kaydı için bir haftada saatlik bazda zamanlanmış kayıt özelliğini desteklemeli, sistem yazılımı akıllı hareket ya da obje algılama özelliğini destekleyen kameralarla birlikte kullanıldığında, belirlenen kurallara ya da filtrelere dayalı kayıt işlevini yerine getirebilmeli,

13- Yazılım, kaydedilmiş videoyu JPEG, MPEG veya AVI formatlarına dönüştürmeyi desteklemeli,

14- Yazılım, canlı erişim sağlayan entegre web hizmetine sahip olmalı,

15- Yazılım, değişik kullanıcı ve gruplar için erişim yetkileri tanımlama ve şifre ile erişim imkanına sahip olmalı,

16- Yazılım, kullanıcıların eylemlerini bir kütüğe kaydetmeli,

17- Yazılım, çözümlenen video akışlarını tek ya da çoklu monitörlerde gösterebilmeli,

18- Yazılım, istemciler ile uzak aygıtlar arasında tam iki yönlü sesi desteklemeli,

19- Yazılım, birden çok kameradan ses dâhil olmak üzere çeşitli biçimlerdeki videoyu dışa aktararak hızlı kanıt aktarımı sağlayabilmeli,

20- Yazılım,  video görüntülerinin görüntüleme ve kayıt parametrelerini ayarlama olanağına sahip olmalı,

21- Yazılım, istenilen bir eylemin gerçekleştirilmesi için kamera sensor girişi, akıllı video hareket algılama, sistem alarmları veya mantıksal sensor girişi vb. durumları tetikleme olarak kullanabilmeli;  tetikleme tiplerinin kullanılmasıyla kayıtlı adreslere e-posta gönderilmesi vb. aksiyonlar başlatabilmelidir.

Ç-  AKARYAKIT ANTREPOLARI İLE ÖZELLİKLİ EŞYANIN DEPOLANDIĞI ANTREPOLARDA BULUNAN KAMERALARIN ÖZELLİKLERİ

Yukarıda sayılan özelliklere sahip sisteme bağlı kameraların;

1- Antreponun bulunduğu tesise giriş-çıkış yapan araçları,

2- Araca yükleme yapılan yerleri,

3- Eşya şevki yapılan manifoldu (tanktan tanka veya antrepodan eşya transferi yapılan yerleri),

4- Varsa antrepo sahasındaki kolektörü,

5- Mümkün olması halinde gemi yanaşan platform/iskeleyi,

6- Sayaç sisteminin kurulu olduğu yerleri,   görecek şekilde konumlandırılması gerekmektedir.

IV. AKARYAKIT ANTREPOSUNA/TANKLARA BAĞLI ANA BORU HATTINDAN GEÇEN ÜRÜN MİKTARINI ÖLÇMEYE YARAYAN SAYAÇ SİSTEMİ

A- SAYAÇ SİSTEMİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ

– Tip onaylarının alınmış olması,

– Muayene ve/veya damgalama işlemleri yapılmış olması

– Muayene kuruluşu işlemleri tamamlanmış olması,

– Akaryakıt ticari alım-satım uygulamalarına uyumlu olması    (Ölçü Ayarlar Yönetmeliği/Ölçü Ayarları Direktifi- Measurement Instrument Directive-MID)

– MID uyumluluk belgelerinin onaylı kuruluşlarca verilmiş olması,

– Ölçüm sistemim (sayaç) tamamlayan/etkileyen öğelerin de sertifikasının bulunması,

– Boru hatları ile ürünlerinin hacimlerinin ölçülmesine yönelik TSE standartlarına uygun olması (Amerikan Gaz Birliği (AGA ), Amerikan Petrol Enstitüsü (API), Uluslar arası Standart Örgütü (ISO), Avrupa Standardı (EN), Hollanda Ölçüm Enstitüsü (NMI) Standartlarına uygun olması,

– Ölçüm sisteminin maksimum hassasiyetinin % 0,3 (Accuracy Class 0,3: Measurement Systems on Pipeline) olması”

– Sayaç bileşenlerinin maksimum hassasiyetinin % 0.2 olması,

– Sayaçların akredite koşullarda kalibrasyonlu olarak üretilmiş olması,

– Ölçüm sistemlerinin ilk devreye alınması esnasında, bu MID belgelerinin kontrolünü, doğrulama ve mühürleme işlemlerinin Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca (Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğünce) veya yetkili firmaca yapılması,

– İlk devreye alınma tarihini takip eden periyodik doğrulama kontrollerini ve mühür yenileme işlemlerinin Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca   (Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü ve taşra idarelerince) yapılması,

– Sayaçların doğruluğunun kontrolü onaylı kalibrasyon sertifikası bulunan bir referans ölçüm sistemi ile (prover, kap, kantar, mastermetre vb) yapılması,

B- SAYAÇ SİSTEMİNİN KURULACAĞI YERLER

– Gemi ile gelen akaryakıtın tahliye edildiği ana giriş borusunun iskele/platform veya karaya çıktığı yerdeki en uygun yere takılması (sayaçların doğru sonuç verdiği kara, gemi, basınç, sıcaklık, debi aralığı gibi fiziki ve çevresel özelliklerin göz önüne alınması),

– Boru hattıyla taşınan akaryakıtta antrepoya bağlı boru hattından önceki en uygun yere kurulması,

– Antrepodan yapılan akaryakıt transitlerinde gemiye yükleme yapılmadan önceki en uygun yere kurulması,

C- SAYAÇ SİSTEMİ YAZILIMI

– Ana giriş veya çıkış boru hattından geçen akaryakıt miktarını göstermesi,

– Borudan geçen akaryakıt miktarının izlenmesini sağlayan sistemin kurulması ve bu sisteme gümrük idaresince erişimin sağlanması,

– Sayaç ve sayaç yazılımının aşağıdaki bilgileri sağlaması,

* Kütlesel akış

* Toplam kütle

* Hacimsel akış

* Toplam hacim

* Yoğunluk (yoğunluk bilgisinin laboratuvar sonucuna göre girilmesi gereken durumunda bilginin gümrük memurunca girilmesi)

* Sıcaklık

* Net hacim

* Net yoğunluk

* Arşivleme

* Anlık ve genel raporlama (tahliye sırasındaki, tahliye sürecindeki, haftalık, aylık, belirlenen tarihler arasında raporlama yapabilmesi),

– Yazılıma gümrük idaresinin bilgisi dışında müdahale edilememesi,

Özelliklerini taşıması gerekir.

[1] Mülga; 10. Ana giriş borusunda eşyanın akışım ve rengini görebilmek için ana borunun/boruların dağıtım merkezine yakın uygun bir yerinde gözetleme camı (sight glass) bulunması,

[2] Mülga; 11. Bir borudaki eşyanın niteliğinin belirlenebilmesi için; borunun uzunluğunun yüz metreden daha uzun olması halinde takriben yüz metre arayla, fiziki koşullar nedeniyle yüz metreden kısa olması halinde ise borunun başlangıcı ile tanka bağlantı yeri arasında maksimum mesafede iki adet numune alma yeri bulunması,

EK 81

(01.08.2017 tarihli, 30141 sayılı R.G. ile değişik)

I. ANTREPO AÇIP İŞLETME TALEBİNDE BULUNANLARDAN ALINACAK TAAHHÜTNAME ÖRNEĞİ

(Noterden tasdikli olacaktır.)

Adresi ve diğer özellikleri …./…/….tarihli ve ……. sayılı yazımızla sunulan belgelerde gösterilmiş bulunan yeri genel antrepo olarak açmak ve işletmek için Bakanlıkça verilecek izne karşı aşağıdaki hususları kabul ve taahhüt ederim. Şöyle ki:

1- Antrepoya alınacak eşya için antrepolar hakkında yürürlükte olan veya ileride konulacak olan kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine ve Bakanlığın bu husustaki tebliğlerine riayet etmeyi,

2- Antreponun içinde ve dışında emniyetin sağlanmasını ve antrepoya konulacak eşyanın hazine haklarının kaybına meydan vermeyecek surette korunmasının teminini,

3- Kanun, tüzük, yönetmelik ve emirlere ve de işbu taahhütnameye uyulmamasından dolayı antrepoya konulan eşyanın ziyaa uğradığı tespit edildiği takdirde, terettüp edecek bütün sorumluluğu kabul etmeyi, devlet haklarına ait tazminat ve zarar ziyanı mahkeme hükmüne veya hakem kararına gerek kalmaksızın Bakanlığın isteği üzerine derhal ödemeyi ve ziya uğrayan eşyanın vergilerini itirazsız vermeyi,

4- Antrepo, bina ve müştemilatı kanunen her an gümrük idaresinin denetlemesi altında bulunmakla beraber bu idarenin memur ve amirlerine, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Yardımcılarına diledikleri zamanlarda antrepodaki eşya ve maddeler ile bunlara ait bütün kayıt ve belgeleri göstermeyi ve gerekli açıklamayı yapmayı,

5- Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Yardımcıları, gümrük idaresi amirleri veya yetkili kılınacak gümrük personeli tarafından şahsen veya dolaylı yapılan teftiş ve soruşturmalarda, gümrük mevzuatı bakımından yolsuzlukları görülen veya idaresi altındaki eşyayı veya bunlara ait bütün kayıt ve belgeleri her ne sebeple olursa olsun göstermekten çekinen antrepo memurlarımızın, işten el çektirilmesi veya görevlerine son verilmesi istenildiği takdirde bu isteği derhal yerine getirmeyi,

6- Mevcut tesisatta gümrük idaresinin izni olmadıkça hiçbir suretle tadilat, tevzi ve tenkisat yapmamayı,

7- Antrepoya konulacak eşyanın iyi muhafazası, gümrük vergisi ile diğer vergi ve resimlerin korunması bakımından lüzumlu fenni tesisat, ölçü ve aletleri usulüne uygun şekilde temin etmeyi, bunlarda meydana gelecek arızalan tamir ettirmeyi ve gümrük haklarının emniyetle korunabilmesi için Bakanlıkça gerekli görülecek sair tesisat ve tadilatı yapmayı,

8- Antrepoya konulacak eşyanın antrepoya girerken Yönetmelik gereğince tespit olunacak miktarları veya bu tespit yapılmamışsa belgelerinde yazılı miktarları üzerinden gümrük idaresine karşı sorumlu olmayı, eşyanın buharlaşması gibi tabiatı icabı meydana gelen fire ve zayiat ile gümrüğün denetlemesi altında antrepoda yapılacak işlemlerden kendimizin veya istihdam ettiğimiz personelin kusur ve hatasından ileri gelmediğini ispat edeceğimiz yanma, kaybolma, çalınma ve sair haller dolayısı ile meydana gelen ve gümrük memurları ile birlikte usulüne göre tespit edilecek noksan ve eksiklikler hariç olmak üzere, antrepo içinde eşyanın bir yerden bir yere nakli, döküm halindeki mavilerin depo veya tanklardan tank veya depolara, veya kaplara, yahut kaplardan kaplara boşaltılıp aktarılması gibi işlemler sırasında meydana
gelen veya tesisatın veya personelin kusurundan ileri gelen sızıntı ve akıntılardan veya zayiattan dolayı gümrükçe tahakkuk ettirilecek bütün vergi ve resimleri derhal ödemeyi,

9- Antrepoyu ileride Bakanlığın izni ile başkasına devredebilmek için taahhütlerimizin tamamını yerine getireceğimizi, aksi takdirde Bakanlığın devre izin vermemesine karşı hiçbir itiraz ve zarar ziyan iddiasında bulunmamayı,

10- Antrepoyu ileride Bakanlığın izni ile kısmen veya tamamen kapatmak istediğimiz taktirde mevcut eşyayı her türlü masrafı kendimize ait olmak üzere Bakanlıkça gösterilecek bir başka antrepoya nakledeceğimizi, aksi halde eşya gümrüklenerek ithal veya yabancı bir memlekete tekrar ihraç veya transit edilerek antrepodan tamamen çıkarılıncaya kadar sorumluluk ve taahhütlerimizin, devam edeceğini,

11- Antrepolara konulacak eşyanın giriş ve çıkışlarını göstermek üzere Yönetmelik hükümleri çerçevesinde muntazam kayıt tutacağımızı ve bu kayıtları ilgili ve yetkili gümrük memurları ile amirlerine, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Yardımcılarına her istedikleri anda göstermeyi; antrepolara eşya konulması, buralardan eşya çıkarılması veya antrepoda sayılması, ölçülmesi gibi gümrükçe lüzum görülecek sair işlemlere ait formaliteleri de Yönetmelik hükümleri dairesinde yerine getirmeyi,

12- Antrepoya alınacak eşyanın gümrük ve sair vergi ve resimleri ile aranacak ceza tutarını karşılaması bakımından, Bakanlıkça belirlenen esaslara göre teminat vermeyi,

13- Antrepoda devamlı olarak çalışmak üzere tayin edilecek gümrük memurlarının kadrolarına göre kanuni ve sağlık izinleri (rapor) de dahil olmak üzere maaş ve ücretlerini üçer aylık olarak bir defada ve peşinen gümrük veznesine yatıracağımızı ve bu memurların alışılmış araçlarla antrepoya geliş ve gidiş giderlerini ödemeye veya temin edilecek araçlardan parasız faydalanmalarını temin etmeyi,

14- Telefon dahil olmak üzere büro mahalli ile bunların kırtasiye, matbua ve demirbaş ihtiyacını ve aydınlatıp ısıtılmasını bedelsiz olarak temin etmeyi,

15- Bakanlık veya Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü veya yetkili gümrük idaresi tarafından yapılacak sair lüzumlu tavsiye ve istekleri yerine getirmeyi,

16- Gümrük mevzuatına ve taahhütlerimize aykırı hareketimiz görüldüğü takdirde Bakanlığın verdiği izni geri alabileceğini ve mevcut malları masrafı tarafımızdan ödenmek şartı ile göstereceği başka antrepolara naklettirerek antrepoyu kapatacağımızı ve bu husustan dolayı zarar ve ziyan iddiasında bulunmaya hakkımız olmayacağını kabul ve taahhüt ederiz.

Taahhütnameyi verenin veya

vekil veya temsilcisinin imzası

II. YANICI, PARLAYICI, PATLAYICI VEYA MUHAFAZALARI İÇİN ÖZEL TERTİP VEYA TESİSLER GEREKEN EŞYANIN KONULMASINA MAHSUS ANTREPO AÇMA/İŞLETME TALEBİNDE BULUNANLARDAN ALINACAK TAAHHÜTNAME ÖRNEĞİ

(Noterden tasdikli olacaktır.)

Adresi ve diğer özellikleri …./…./…. tarihli ve ….. sayılı yazımızla sunulan belgelerde gösterilmiş bulunan tank ve depoları özel antrepo olarak açmak ve işletmek için Bakanlıkça verilecek izne karşı aşağıdaki hususları kabul ve taahhüt ederim. Şöyle ki:

1- Antrepoya alınacak petrol, akaryakıt veya sair eşya için antrepolar hakkında yürürlükte olan veya ileride konulacak olan kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine ve Bakanlığın bu husustaki tebliğlerine riayet etmeyi,

2- Antreponun içinde ve dışında emniyetin sağlanmasını ve antrepoya (tanklara) konulacak eşyanın hazine haklarının kaybına meydan vermeyecek surette korunmasının teminini,

3- Kanun, tüzük, yönetmelik ve emirlere ve de işbu taahhütnameye uyulmamasından dolayı antrepoya konulan eşyanın ziyaa uğradığı tespit edildiği takdirde, terettüp edecek bütün sorumluluğu kabul etmeyi, devlet haklarına ait tazminat ve zarar ziyanı mahkeme hükmüne veya hakem kararına gerek kalmaksızın Bakanlığın izni üzerine derhal ödemeyi ve ziya uğrayan eşyanın vergilerini itirazsız vermeyi,

4- Antrepo, bina ve müştemilatı kanunen her an gümrük idaresinin denetlemesi altında bulunmakla beraber bu idarenin memur ve amirlerine, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Yardımcılarına diledikleri zamanlarda antrepodaki eşya ve maddeler ile bunlara ait bütün kayıt ve belgeleri onlara göstermeyi ve gerekli açıklamayı yapmayı,

5- Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Yardımcıları, gümrük idaresi amirleri veya yetkili kılınacak gümrük personeli tarafından şahsen veya dolaylı yapılan teftiş ve soruşturmalarda Gümrük Mevzuatı bakımından yolsuzlukları görülen veya İdaresi altındaki eşyayı veya bunlara ait bütün kayıt ve belgeleri her ne sebeple olursa olsun göstermekten çekinen antrepo memurlarımızın işten el çektirilmesi veya görevlerine son verilmesi istenildiği takdirde bu isteği derhal yerine getirmeyi,

6- Mevcut tesisatta gümrük idaresinin izni olmadıkça hiçbir suretle tadilat, tevzi ve tenkisat yapmamayı,

7- Antrepoya konulacak eşyanın iyi muhafazası, gümrük vergisi ile diğer vergi ve resimlerin korunması bakımından gerekli fenni tesisat, ölçü ve aletleri usulüne uygun şekilde temin etmeyi, bunlarda meydana gelecek arızaları tamir ettirmeyi ve gümrük haklarının güvenle korunabilmesi için Bakanlıkça gerekli görülen sair tesisat ve tadilatı yapmayı,

8- Antrepoya konulacak petrol, akaryakıt veya sair eşyanın antrepoya girerken Yönetmelik gereğince tespit olunacak miktarları veya bu tespit yapılmamışsa belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük idaresine karşı sorumlu olmayı, eşyanın buharlaşması gibi tabiatı icabı meydana gelen fire ve zayiat ile gümrüğün denetlemesi altında antrepoda yapılacak işlemlerden kendimizin veya istihdam ettiğimiz personelin kusur ve hatasından ileri gelmediğini ispat edeceğimiz yanma, kaybolma, çalınma ve sair haller dolayısı ile meydana gelen ve gümrük memurları ile birlikte usulüne göre tespit edilecek noksan ve eksiklikler hariç olmak üzere, antrepo içinde eşyanın bir yerden bir yere nakli, döküm halindeki mayilerin depo veya tanklardan tank veya depolara, veya kaplara, yahut kaplardan kaplara boşaltılıp aktarılması gibi işlemler sırasında meydana gelen veya tesisatın veya personelin kusurundan ileri gelen sızıntı ve akıntılardan veya zayiattan dolayı gümrükçe tahakkuk ettirilecek bütün vergi ve resimleri derhal ödemeyi,

9- Antrepoyu ileride Bakanlığın izni ile başkasına devredebilmek için taahhütlerimizin tamamını yerine getireceğimizi, aksi taktirde Bakanlıkça devre izin vermemesine karşı hiçbir itiraz ve zarar ziyan iddiasında bulunmamayı,

10- Antrepoyu ileride Bakanlığın izni ile kısmen veya tamamen kapatmak istediğimiz taktirde mevcut eşyayı her türlü masrafı kendimize ait olmak üzere Bakanlıkça gösterilecek bir başka antrepoya nakledeceğimizi, aksi halde eşya gümrüklenerek ithal veya yabancı bir memlekete tekrar ihraç veya transit edilerek antrepodan tamamen çıkarılıncaya kadar sorumluluk ve taahhütlerimizin devam edeceğini,

11- Antrepolara konulacak eşyanın giriş ve çıkışlarım göstermek üzere Gümrük Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde muntazam kayıt tutacağımızı ve bu kayıtları ilgili ve yetkili gümrük memurları ile amirlerine ve Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Yardımcılarına her istedikleri anda göstermeyi, antrepolara eşya konulması, buralardan çıkarılması veya antrepoda sayılması, ölçülmesi gibi gümrükçe lüzum görülecek sair işlemlere ait formaliteleri de Gümrük Yönetmeliği hükümleri dairesinde yerine getirmeyi,

12- Antrepoya alınacak eşyanın gümrük ve sair vergi ve resimleri ile aranacak ceza tutarını karşılaması bakımından gümrük idaresine peşin olarak kanunen geçerli teminat vermeyi,

13- Antrepoda devamlı olarak çalışmak üzere atanacak gümrük memurlarının kadrolarına göre kanuni ve sağlık izinleri (rapor) de dahil olmak üzere maaş ve ücretlerini üçer aylık olarak bir defada ve peşinen gümrük veznesine yatıracağımızı ve bu memurların alışılmış araçlarla antrepoya geliş ve gidiş giderlerini ödemeye veya temin edilecek araçlardan parasız faydalanmalarını temin etmeyi ve bu memurlara her altı ayda bir ücretsiz olarak bir tulum elbisesi ile üç senede bir defa meşin ceket vermeyi,  (NOT:  Meşin ceket akaryakıt antrepolarındaki memurlar için)

14- Telefon dahil olmak üzere büro mahalli ile bunların kırtasiye, matbua ve demirbaş ihtiyacını ve aydınlatıp ısıtılmasını da bedelsiz olarak temin etmeyi,

15- Bakanlık veya Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü veya yetkili gümrük idaresi tarafından yapılacak sair lüzumlu tavsiye ve istekleri yerine getirmeyi,

16- Gümrük mevzuatına ve taahhütlerimize aykırı hareketimiz görüldüğü takdirde Bakanlığın verdiği izni geri alabileceğim ve mevcut malları masrafı tarafımızdan ödenmek şartı ile göstereceği başka antrepolara naklettirerek antrepoyu kapatacağımızı ve bu husustan dolayı zarar ve ziyan iddiasında bulunmaya hakkımız olmayacağını kabul ve taahhüt ederiz.

Taahhütnameyi verenin veya

vekil veya temsilcisinin imzası”

KAYNAKÇA:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.

ÖZET 

Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) Alımı

GİRİŞ 

Konu: Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) Alımı.                               

I- Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genel Bilgiler

Dahilde İşleme Rejimi (DİR), Ekonomik etkili gümrük rejimlerinden birisi olup, ilgili mevzuatı; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 108 ilâ 122.maddeleri, Gümrük Yönetmeliği’nin 319, 345 ilâ 369.maddeleri, 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı, 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği, 2007/2 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ, çeşitli Genelgeler ve Tasarruflu yazılarla düzenlenmiştir.

– Dahilde İşleme Rejimi (DİR) en basit tarifi ile: Hammadde ve ara maddelerin gümrük vergileri ödenmeden ve ticaret politikaları önlemleri uygulanmadan, vergilerin teminata bağlanarak Türkiye’ye ithali ve bu eşyaların Türkiye’de üretimde kullanılarak, işlenmiş ürün olarak ihraç edilmesi ve verilen teminatın geri alınması sistemidir. “Şartlı Muafiyet Sistemi” ve “Geri Ödeme Sistemi” şeklinde iki uygulama yönteminden oluşmaktadır.

A- Tanımlar:

Şartlı Muafiyet Sistemi: Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilmesini, eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade edilmesi ve eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasını,

Geri Ödeme Sistemi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşyanın serbest dolaşıma girişi esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergilerinin, dahilde işleme rejimi kapsamında geri verilmesini ve eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasını,

Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya: 4458 sayılı Gümrük Kanununun 18.maddesi hükmüne göre tümüyle Türkiye Gümrük Bölgesinde elde edilen ve bünyesinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan ithal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik önem taşımadığı tespit edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesinde yukarıda belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı,

İşleme Faaliyeti: Eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dahil olmak üzere işçiliğe tabi tutulması, işlenmesi, yenilenmesi, düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir edilmesi ile işleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilse dahi işlem görmüş ürünün bünyesinde bulunmayan ancak, bu ürünün üretilmesini sağlayan veya kolaylaştıran önceden belirlenmiş bazı eşyanın kullanılmasını,

İşlem Görmüş Ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl veya ikincil işlem görmüş ürün, başka bir değişle, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm ürünleri,

Asıl İşlem Görmüş Ürün: Dahilde işleme rejimi kapsamında elde edilmesi amaçlanan ürünü,

İkincil İşlem Görmüş Ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl işlem görmüş ürün dışındaki ürünü/ürünleri,

İthal Eşyası: İşlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile işlem görmüş ürünün bünyesinde yer almamakla birlikte çalışmasını sağlayan madde (yakıt ve yağ dahil) ya da hizmetin devamını sağlayan madde (yedek parça, vb.), ambalaj ve işletme malzemesini,

İşletme Malzemesi: İşleme faaliyetleri sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi, ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ancak ürünün bünyesinde yer almayan ve sabit tesislerin çalışabilir durumda olmasını temin eden (enerji ve yakıt hariç), yatırım malı makine ve teçhizat niteliğinde olmayan malzemeyi,

Vergi: Eşyanın ithali ve ihracında tahsili öngörülen vergi, resim, harç, fon ve benzeri-bütün mali yükleri,

Fire Ve Zayiat: İthal eşyasından, işleme faaliyetleri esnasında buharlaşma, sızma, gaz olarak havaya karışma, kuruma veya damıtma şeklinde yitirilen ve imha olan kısım ile ekonomik değeri olmayan atıkları,

Döviz Kullanım Oranı: Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamındaki CIF ithal (yurt içi alımlar hariç) tutarının FOB ihraç tutarına (ikincil işlem görmüş ürünün serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre ithalatının yapılması halinde bu ürünün gümrük kıymeti dahil) olan yüzde oranını,

Önceden İthalat: İşlem görmüş ürünün ihracından önce bu ürünün elde edilmesinde kullanılacak eşyanın ithalini,

Önceden İhracat: İthal eşyasının şartlı muafiyet sisteminde ithal edilmesinden önce, eşdeğer eşyadan elde edilmiş işlem görmüş ürünün ihraç edilmesini,

Eşdeğer Eşya: İşlem görmüş ürünün elde edilmesinde ithal eşyasının yerine kullanılan ve ithal eşyası ile asgari 8 (sekiz)’li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu, ticari kalite ve teknik özellikleri itibarıyla aynı kalite ve nitelikleri taşıyan serbest dolaşımda bulunan eşyayı,  

Ticaret Politikası Önlemleri: İthalat Rejimi Kararının 4 üncü maddesinde belirtilen mevzuat çerçevesinde alınan önlemleri,  

Dahilde İşleme İzin Belgesi: İhracat ile ihracat sayılan satış ve teslimlerde gümrük muafiyetli ithalat ve/veya yurt içi alımlara imkan sağlayan Bakanlıkça (Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü’nce) düzenlenen belgeyi,

Dahilde İşleme İzni: İhraç amacıyla gümrük muafiyetli ithalata imkan sağlayan ve gümrük idarelerince verilen izni,

Belge Süresi: Dahilde işleme izin belgesi üzerinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında ithalat ve/veya ihracat işlemlerinin gerçekleştirileceği ve tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

Belge Süresi Sonu: Belge süresi bitiminin rastladığı ayın son gününü,

İhracat Süresi: Dahilde işleme izin belgesinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında sadece ihracat ile ihracat sayılan satış ve teslim işlemlerinin gerçekleştirileceği ve tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

İthalat Süresi: Dahilde işleme izin belgesinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında sadece ithalat ve/veya yurt içi alım işlemlerinin gerçekleştirileceği ve tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

Satır Kodu: Dahilde işleme izin belgesinde yer alan, ithal ve ihraç eşyasını tarif eden ve Dahilde İşleme Rejimine ilişkin bilgi iletişiminde dikkate alınacak belge numarasını da içeren kod bilgisini,

Vergi, Resim Ve Harç İstisnası: İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Karar ve Tebliğ hükümleri uyarınca dahilde işleme izin belgesine uygulanacak tüm istisnaları,

İfade eder (4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 108.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 349.maddesi, 2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 3.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 3.maddesi, Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair 2007/2 Sayılı Tebliğin 4.maddesi).

“D1” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Şartlı Muafiyet Sistemi çerçevesinde (Eşdeğer Eşya Kullanımı dahil) Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 5 ve 6 ncı maddelerine istinaden düzenlenmektedir.

“D3” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki İhracat Sayılan Satış ve Teslimlerde gümrük muafiyeti çerçevesinde Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. İhracat 2005/2 sayılı Tebliğ’e istinaden düzenlenmektedir.

“D5” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. Halihazırda, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 11, 12 ve 13 üncü maddelerine istinaden düzenlenmekte olup, fiiliyatta ve ticari hayatta pek tercih edilmemektedir.

B- Yurt İçi Alımlar:

1) Dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul, değişmemiş eşya ve ambalaj malzemeleri, bu Tebliğin 5.maddesi hükmüne göre ithal edilebileceği gibi, yurt içinden de temin edilebilir.

2) Birinci fıkra hükmü çerçevesinde, belge kapsamında Katma Değer Vergisi’nde tecil-terkin sistemine istinaden eşya alımı ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alım yapılabilir. Ayrıca, Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belge kapsamında yurt içi alıma ilişkin yeni düzenlemeler yapılabilir.

3) Belge kapsamında ihraç edilmek üzere yurt içinden temin edilen eşya, bu Tebliğin uygulanması bakımından (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla) ithal eşyası gibi değerlendirilir.

4) Ancak, belge kapsamında yurt içinden temin edilen eşya için, bu Tebliğin ikincil işlem görmüş ürüne ve döviz kullanım oranına ilişkin hükümleri uygulanmaz.

5) Dahilde işleme izin belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen eşyanın belge süresi içerisinde işlem görmüş ürün olarak ihracının gerçekleştirilmemesi halinde, bu Tebliğin 45.maddesinde belirtilen 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238.maddesi hükmü uygulanmaz.

6) Dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki yurt içi alımın, belge süresi içerisinde gerçekleştirilmesi gerekir. Ancak, işlem görmüş ürünün ihracının gerçekleştiğinin belgelenmesi kaydıyla, süresi sona erse dahi dahilde işleme izin belgesi kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından belge süresinden sonra da yurt içi alım yapılabilir. Bu alımlara, taahhüt kapatma müracaatının bu Tebliğin 37.maddesinde belirtilen süreler içerisinde yapılması kaydıyla, ilgili bölge müdürlüklerince izin verilir. Bu kapsamda yapılan alımlarda teminat aranmayabilir.

7) Önceden ihracatın gerçekleştiğinin belgelenmesi kaydıyla, belge kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yurt içi alımın yapılmasına imkân bulunmaması halinde, ilgili bölge müdürlüğünün uygun görüşünün olması kaydıyla Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü), bu durumun tespitinden itibaren belgeye azami 6 (altı) ay ek süre verilmek suretiyle ithalat yapılmasına izin verilebilir.

8) Belge kapsamında katma değer vergisinde tecil-terkin sistemi çerçevesindeki alımlar, bu Tebliğ ile KDV Genel Uygulama Tebliği hükümlerine istinaden yapılır. Bu kapsamda, katma değer vergisinde tecil-terkin sistemine istinaden yurt içinden eşya alımından önce eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünün ihracı halinde, buna tekabül eden eşya belge süresi sonuna kadar katma değer vergisinde tecil-terkin sistemi çerçevesinde yurt içinden temin edilebilir (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 5.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 7.maddesi).

Ancak, belge kapsamında yurt içinden temin edilen eşya için, bu Tebliğin ikincil işlem görmüş ürüne ve döviz kullanım oranına ilişkin hükümleri uygulanmaz.

Ayrıca, Dahilde işleme izin belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen eşyanın belge süresi içerisinde işlem görmüş ürün olarak ihracının gerçekleştirilmemesi halinde, bu Tebliğin 45.maddesinde belirtilen 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238.maddesi hükmü uygulanmaz. Önceden ihracatın gerçekleştiğinin belgelenmesi kaydıyla, belge kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yurt içi alımın yapılmasına imkân bulunmaması halinde, Bakanlıkça bu durumun tespitinden itibaren belgeye azami 6 (altı) ay ek süre verilerek ithalat yapılmasına izin verilebilir.

– DİİB kapsamında yurt içinden alınan eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulması sonucu elde edilen ikincil işlem görmüş ürünün ihracı zorunlu değildir. Bu itibarla, söz konusu ürünün ihraç edilmemesi nedeniyle bir müeyyide uygulanamaz. DİİB kapsamında yurt içinden alınan eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünün, belge süresi içerisinde ihraç edilmemesi durumunda, Gümrük Kanunu’nun 238.maddesinde öngörülen 2 (iki) kat “Eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı”, para cezası uygulanmaz.

C- Teminat:

1) Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapılacak ithalattan doğan vergi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde teminata tabidir (teminata bağlanır).

2) Birinci fıkra hükmü çerçevesinde, ithalatta alınması gereken vergi, yurt içi alımlarda ise Bakanlık ve/veya ilgili kuruluşlarca belirlenen tutar üzerinden teminat alınır.

3) Teminat; a- Para, b- Bankalar tarafından verilen teminat mektupları, c- Hazine tahvil ve bonoları, unsurlarından biri veya birkaçından oluşabilir (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 6.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 8.maddesi).  

D- İndirimli Teminat Uygulaması:

1) İndirimli teminat uygulaması çerçevesinde; a) Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS) sahibi firmalar veya belge/izin müracaat tarihinden önceki iki takvim yılı içerisinde herhangi bir yıl asgari 25 (yirmibeş) milyon ABD Doları tutarında ihracat yapan onaylanmış kişi statü belgesi sahibi imalatçı firmaların dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, iki yıl süresince bu ithalattan doğan verginin % 1’inin,

b) Belge/izin müracaat tarihinden önceki iki takvim yılı içerisinde herhangi bir yıl 5 (beş) milyon ABD Doları tutarı (bu tutar dahil) ile 25 (yirmibeş) milyon ABD Doları tutarı arasında ihracat yapan onaylanmış kişi statü belgesi sahibi imalatçı firmaların dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, iki yıl süresince bu ithalattan doğan verginin % 5’inin,

c) Onaylanmış kişi statü belgesi sahibi firmaların dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin % 10’unun,

ç) Onaylanmış kişi statü belgesi sahibi olmayan dış ticaret sermaye şirketleri ile sektörel dış ticaret şirketlerinin belge/izin müracaat tarihinden önceki takvim yılı içerisinde gerçekleştirdikleri ihracat kadar dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin % 10’unun,

d) İmalatçı-ihracatçıların, belge/izin müracaat tarihinden önceki dört yıl içerisinde düzenlenmiş, ihracat taahhüdü kapatılmış, dahilde işleme izin belgeleri ve 27/1/2005 tarihinden sonra düzenlenen dahilde işleme izinleri kapsamında sanayi ürünleri için toplam 1 (bir) Milyon ABD Dolarından tarım ve işlenmiş tarım ürünleri için toplam 500 (beşyüz) Bin ABD Dolarından az olmamak kaydıyla gerçekleştirdikleri ihracat kadar belge/izin kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin % 10’unun,

e) Son üç takvim yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için 5 (beş) Milyon ABD Dolarını geçen veya son beş takvim yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için 1 (bir) Milyon ABD Dolarını geçen ihracatçıların, belge/izin müracaat tarihinden önce dört yıl içerisinde düzenlenmiş, ihracat taahhüdü kapatılmış, dahilde işleme izin belgeleri ve 27/1/2005 tarihinden sonra düzenlenen dahilde işleme izinleri kapsamında sanayi ürünleri için toplam 1 (bir) Milyon ABD Dolarından tarım ve işlenmiş tarım ürünleri için toplam 500 (beşyüz) Bin ABD Dolarından az olmamak kaydıyla gerçekleştirdikleri ihracat kadar belge/izin kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin % 10’unun, teminat olarak yatırılması kaydıyla, gümrük idaresince ithalatın gerçekleştirilmesine izin verilir. Ancak, BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinden yapılacak ithalatta indirimli teminat uygulanmaz. Geçici veya kati anti-damping vergisi veya sübvansiyon vergisine tabi eşyanın ithalatında anti-damping ve sübvansiyon vergisine indirimli teminat uygulanmaz, bunun dışında bu ithalattan doğan vergi, bu fıkra çerçevesinde indirimli teminat uygulamasından yararlandırılır. Geçici veya kati anti-damping vergisi veya sübvansiyon vergisine tabi eşyanın ithalatında uygulanan teminat oranı Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü), bu ithalattan doğan vergi tutarının 2 (iki) katına kadar artırılabilir.

2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ihracat tutarlarının hesaplanmasında, firmanın doğrudan kendisinin yaptığı ihracatın yanı sıra, söz konusu firmanın üyesi bulunduğu ihracatçı birliğince onaylanmış kayıtlar ile tevsik edilmesi şartıyla; dış ticaret sermaye şirketleri, sektörel dış ticaret şirketleri, aracı ihracatçı şirketler ve grup şirketleri aracılığıyla gerçekleştirildiği tespit edilen ihracat da dikkate alınır.

3) Birinci fıkranın (ç), (d) ve (e) bentleri çerçevesinde, indirimli teminat uygulamasından yararlandırılacak ithalat tutarının hesaplanmasında; firma adına düzenlenen ve henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış tüm belgeler ile 27/1/2005 tarihinden sonra verilen izinler kapsamında indirimli teminat uygulamasından yararlandırılan toplam ithalat tutarı düşülür.

4) Belge/izin müracaatı esnasında birinci fıkrada belirtilen şartları taşımayan ancak daha sonra belge/izin süresi içerisinde bu şartlara sahip olan dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni de indirimli teminat uygulamasından yararlandırılır. Bu kapsamda gerçekleştirilmiş ithalata ilişkin alınan teminatların indirimli teminat oranını aşan kısmı, belge/izin sahibi firmaya iade edilir.

5) Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerindeki hükümler, doğrudan gümrük idaresi tarafından uygulanır.    6) Birinci fıkranın (ç), (d) ve (e) bentlerindeki hükümler ise, dahilde işleme izin belgesi için özel şartlar bölümündeki hükme istinaden gümrük idaresi tarafından uygulanır. Dahilde işleme izni kapsamında ise gümrük idaresince, Bakanlıktan (İhracat Genel Müdürlüğü) ilgili firmanın indirimli teminat uygulamasından yararlanabileceği ithalat tutarına ilişkin bilgi alınması suretiyle işlem yapılır.

7) Birinci fıkra çerçevesinde indirimli teminat uygulamasından yararlandırılmayan dahilde işleme izin belgesi kapsamında, işlem görmüş ürünün ihracının belgelenmesini müteakip bu ürünün elde edilmesinde kullanılan eşyaya ilişkin verginin % 10’unun teminat olarak yatırılması kaydıyla, ithalatın gerçekleştirilmesine gümrük idaresince, yurt içi alımın gerçekleştirilmesine ise ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca izin verilir.

8) Firmaların yedinci fıkra hükmünden yararlanmak için, belge süresi içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa müracaat etmeleri gerekir.

9) İndirimli teminat uygulamasından doğabilecek amme alacağı (yurt içi teslimleri yapan kamu kurum ve kuruluşlarının alacakları dahil) ilgili firmalardan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilir. Bu firmaların kamu kurumlarından olan alacakları da teminat hükmündedir. Şartlı muafiyet sistemi kapsamında yapılan ithalatta uygulanan teminat oranı İhracat Genel Müdürlüğü’nce, bu ithalattan doğan vergi tutarının 2 (iki) katına kadar artırılabilir.

– İhracat sayılan satış ve teslimlere konu mamullerin üretiminde kullanılan ithali geçici veya kati anti-damping vergisi veya sübvansiyon vergisine tabi eşyanın ithalatında, geçici veya kati anti-damping vergisi veya sübvansiyon vergisi tahsil edilir (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 6.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 9.maddesi).   

E- DİİB Kapsamında Akaryakıt Temini:

a) DİİB kapsamında akaryakıt temin etmek isteyen firmalar, temin edecekleri akaryakıt ve madeni yağları DİİB’e işletir. b) İlk işlemde ve her yılbaşında bir kez olmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)’dan alınan yazı http://portal.gumruk.gov.tr sayfasında “İlk Dolum Yakıtına İlişkin İzinler” başlığı altına kaydedilir ve firmanın eşyayı ithaline izin verilir. c) Akaryakıtlardan motorin, fueloil ve kalorifer yakıtı ikmalleri EPDK’dan lisans almış bayilerden, diğer akaryakıt ikmalleri dağıtıcı veya bayilik lisansına sahip kişilerden yapılır. (İlgililerin serbest kullanıcı lisansı sahibi olmaları halinde, motorin, fueloil ve kalorifer yakıtının bayi harici kişilerden de temin etmeleri mümkündür.) Firmaların, madeni yağ teminlerinde; ilgili madeni yağ DİİB’e işlenir ve EPDK’dan alınmış uygunluk yazısı veya madeni yağ lisansı ibraz edilir. Madeni yağın lisanslı kişilerden temin edilmesi gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Bu nedenle; DİİB sahiplerinin akaryakıtı doğrudan ithal etmeleri yerine EPDK mevzuatına uygun olarak lisanslı kişilerden temin etmeleri gerekir.

F- İlk Defa Belge Alımı:

İlk defa DİİB almak isteyen firmaların belirtilen adreste üretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı, kapasite durumu vs. konularındaki araştırma ve tespitin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince (İBGS) yapılıp DİR Otomasyon Sistemine bu hususa ilişkin tespiti belirtir belgenin aktarılması gerekmektedir. İBGS’ler tarafından tespitin yapılamaması (firmanın üretim adresinde İBGS veya irtibat bürosunun olmaması) durumunda firmanın bağlı olduğu (Kapasite Raporunu düzenleyen) Ticaret ve/veya Sanayi Odasından onay alınır.

Ayrıca; ilk belge müracaatlarında, gemi inşa ve komple tesise ilişkin ihracat taahhüdü içeren müracaatlar hariç olmak üzere, Kapasite Raporunda yer alan miktarın 1/4’ü oranında ithal hakkı tanınır (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2008/1 Sayılı Genelgesi).

G- Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) İçin Gereken En Önemli Şartlar:

1- Kapasite Raporu,

2- Dahilde işleme izin belgesi almadan önce yapılması gerekenlerden ilki, kapasite raporunun iyi bir şekilde okunmasıdır. Kapasite raporuna istinaden ürün reçetesi oluşturulur.  

– DİİB kapsamında yurt dışından getirilecek (İthal edilecek) ürünün, Kapasite raporunun İhtiyaç maddeleri bölümünde/ İhtiyaç maddeleri listesinde yer alması gerekir.

– Kapasite raporunda yer alan madde tanımları ile DİİB veya Dİİ’de yer alan madde tanımları birbirleriyle uyumlu olmalıdır. Bu nedenle kapasite raporu alınırken konuların açık ve anlaşılır şekilde yazılmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca ilk belge müracaatlarında, kapasite raporunda yer alan miktarın 1/4’ü oranında ithal hakkı tanınır.

3- İthal edilecek ve ihraç edilecek madde/maddeler (GTİP’leri) farklı olmalıdır.

4- İthal edilecek ürün/ürünler, üretilecek ürünlerin bünyesinde kullanılan hammadde, ara madde, yardımcı madde, vb. olmalıdır.

5- Gümrük vergisi ve Katma Değer Vergisi sıfır (% 0) olan veya Gümrük vergisi ve Katma Değer Vergisinden Muaf veya İstisna olan ürünler/eşyalar için Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Dahilde İşleme İzni (Dİİ) verilmez/ düzenlenemez.

6- Üretimde kullanılan, üretim sırasında tüketilen enerji ürünleri/maddeleri (kömür, doğalgaz vb.), sarf malzemeleri, vb. için DİİB veya Dİİ verilmemektedir.

7- İlgili Firma Onaylanmış Kişi Statüsü (OKS) veya Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) belgesi sahibi değilse ve ilk defa DİİB veya Dİİ kapsamında ithalat yapacaksa; İthalat sırasında alınacak teminat olanı % 100’dür. Yani Gümrük Vergilerinin tamamı teminata bağlanır. Daha sonra Firmanın Performansına göre bu oran % 10’a kadar düşürülebilir.

Kerim ÇOBAN -Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri “YGM”)

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.

www.cobangumrukdenetim.com

E Mail: info@cobangumrukdenetim.com

              kerim.coban@cobangumrukdenetim.com          

              k.coban0306@gmail.com    –   Tel: 0505 519 88 41

ÖZET 

Mahrece İade hakkında en ayrıntılı bilgi; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 64/1, 64/3-b, 213.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 181/1-c.maddesi ile 30.06.2002 tarih ve 24801 sayılı Resmi Gazete (R.G)’de yayımlanan 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nde (Mahrece İade) yer almaktadır.

GİRİŞ 

I- İLGİLİ MEVZUATIN İNCELENMESİ 

Mahrece İade hakkında en ayrıntılı bilgi; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 64/1, 64/3-b, 213.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 181/1-c.maddesi ile 30.06.2002 tarih ve 24801 sayılı Resmi Gazete (R.G)’de yayımlanan 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nde (Mahrece İade) yer almaktadır.

II- MAHRECE İADE İŞLEMLERİ

1- Gümrüğe Sunulmuş Ve Henüz Rejim Beyanında Bulunulmamış Eşyanın Geri Gönderilmesi: Gümrüğe sunulmuş ve henüz bir rejim beyanında bulunulmamış eşyanın, herhangi bir nedenle Gümrük Yönetmeliğinin 71.maddesi uyarınca deniz yolu ile gelen eşya için özet beyanın verildiği tarihten itibaren kırkbeş (45) gün, diğer bir yolla gelen eşya için yine özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün (20) veya verilen ek sürelerin bitiminden önce, ithalatçı firma veya eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren kişi veya yerine göre eşyanın gelişinden sonra taşımasını üstlenen kişi/veya firma tarafından geri gönderilmek istenilmesi halinde, özet beyana uygun olduğunun anlaşılması koşuluyla, eşyanın mülkiyetinin devrini kanıtlayan belge ibraz eden ithalatçı, ihracatçı ya da taşıyıcı adına gümrük müdürlüğünce tescil edilecek transit beyannamesi veya TIR karnesi kapsamında gerekli işlemler tamamlanmak sureti ile geri gönderilir (Mahrece İade’ye İlişkin 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nin 2.maddesi).  

2- Antrepo Beyannamesi Tescil Edilmiş Eşyanın Geri Gönderilmesi: Antrepo rejimi hükümlerine göre beyannamesi tescil edilmiş ve antrepoya alınmış eşyanın herhangi bir nedenle, beyan sahibi tarafından geri gönderilmek istenilmesi halinde, eşyanın muayenesi yapılarak beyana uygun olduğunun anlaşılması koşuluyla gümrük müdürlüğünce tescil edilecek Transit Beyannamesi veya TIR Karnesi kapsamında gerekli işlemler tamamlanmak suretiyle Gümrük Kanununun 70.maddesinin 2.bendi uyarınca 30 günlük süre içerisinde geri gönderilir.

Diğer taraftan, antrepo rejimi hükümlerine göre beyannamesi tescil edilmiş ancak taşıttan tahliyesine henüz başlanmamış veya tahliyesine başlanmış olmakla birlikte antrepoya alınması tamamlanmamış eşyanın herhangi bir nedenle geri gönderilmek istenilmesi durumunda birinci fıkra hükümleri uygulanır. Bu durumdaki eşyanın taşıt üstünde muayenesinin yapılamadığı hallerde, eşyanın tahliye edilmeyen kısmı için ibraz edilen taşıma belgeleri üzerinden beyana uygun olduğu tespit edildikten sonra bu madde hükümleri uygulanır (Mahrece İade’ye İlişkin 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nin 3.maddesi).  

3- Gümrük Beyannamesi Tescil Edilmiş, Ancak Serbest Dolaşıma Girmemiş Eşyanın Geri Gönderilmesi: İlgili Gümrük Müdürlüğünce giriş beyannamesi tescil edilmiş eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 71.maddesi uyarınca deniz yolu ile gelen eşya için özet beyanın verildiği tarihten itibaren kırkbeş (45) gün, diğer bir yolla gelen eşya için yine özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi (20) gün içinde veya verilen ek sürelerin bitiminden önce, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin ispatlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, giriş beyannamesi iptal edilerek transit beyannamesi düzenlenir. Eşyanın beyana uygun olduğunun anlaşılması koşuluyla, eşya beyannamenin tescil edildiği gümrük idaresinden geri gönderilir (Mahrece İade’ye İlişkin 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nin 4.maddesi).  

 4- Serbest Dolaşıma Girmiş Eşya İle Serbest Dolaşıma Giriş İşlemleri Yapılmasına Karşın, Henüz Geçici Depolama Yerinden Veya Antrepodan Çekilmemiş Eşyanın Geri Gönderilmesi: Serbest dolaşıma girmiş eşyanın kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı çıkması nedeniyle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 213.maddesi hükümleri dikkate alınarak, vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması ile eşyanın geri gönderilmesinin talep edilmiş olması halinde, söz konusu eşya mahrecine iade edilmek üzere gümrük idaresinin gözetimine alınır. Gümrük gözetimine alınan ve kullanılmamış olduğu (bir defa kullanılması ile tüketilen eşya hariç olmak üzere) gümrük idaresince tespit edilebilen eşya, ibraz edilen diğer bilgi ve belgelerle birlikte, ilgili gümrük idaresince oluşturulacak heyet marifetiyle tam tespitinin yapılmasını müteakip, serbest dolaşıma girişine ilişkin gümrük beyannamesi ile çıkışına ilişkin gümrük beyannamesi ilişkilendirilerek gümrük çıkış beyannamesinin 44 numaralı sütununa “………… gün ve ….. sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithali gerçekleştirilen eşyanın geri gönderilmesi” şerhi verilerek mahrecine iade edilir. 

– Kullanılmamış olduğu (bir defa kullanılması ile tüketilen eşya hariç olmak üzere) gümrük idaresince tespit edilemeyen eşya, Ticaret ve Sanayi Odası veya Sanayi Odasının ekspertiz incelemesine tabi tutulur. Düzenlenecek ekspertiz raporu ile mahrece iadeye konu eşyanın kullanılmamış olduğunun tevsik edilmesini müteakip, serbest dolaşıma girişine ilişkin gümrük beyannamesi ile çıkışına ilişkin gümrük beyannamesi ilişkilendirilerek çıkış beyannamesinin 44 numaralı sütununa “……….. gün ve ….. sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithali gerçekleştirilen eşyanın geri gönderilmesi” şerhi verilerek mahrecine iade edilir. 

Ancak, vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması talebinde bulunulmaksızın geri gönderilmek istenilmesi halinde, söz konusu rapor aranılmaksızın ve giriş gümrük müdürlüğünden teyit nüshası istenilmeksizin eşyanın geri gönderilmesi sağlanarak, giriş gümrük müdürlüğüne bilgi verilir.

Bilgisayar sistemi tarafından “sarı hatta” sevk edilen ve belge kontrolü yapılarak serbest dolaşıma giren eşyanın sonradan giriş beyannamesinde kayıtlı eşya olmadığının anlaşılması nedeniyle geri gönderilmek istenilmesi halinde, beyan sahibinin talebine istinaden eşyanın yanlış gönderildiğini tevsik eden belgelerin ibrazıyla gerekli gümrük işlemleri yapılır/ söz konusu eşyalar mahrece iade edilir (Mahrece İade’ye İlişkin 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nin 5.maddesi).    

5- Genel Hükümler: a) Genel ve katma bütçeye dahil kamu kuruluşları, belediyeler, sermayesinin tamamı devlete ait olan kamu iktisadi teşebbüsleri ile sivil havacılık sektöründe üretim ve montaj gibi teknik alanda faaliyet gösteren kuruluşlara ait eşyanın geri gönderilmesi işlemlerinde, Ticaret ve Sanayi Odası veya Sanayi Odasından alınacak belge yerine, kendi kurumlarının konuyla ilgili teknik personelince düzenlenmiş kalite kontrol raporu aranır.

b) Yatırım Teşvik Mevzuatı, Dahilde İşleme Rejim Karar ve Tebliğleri kapsamında ithal edilen eşyanın geri gönderilmesi işlemleri söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmekle birlikte, bu Tebliğde belirtilen belgelerin de ibrazı gerekir.

c) Bu Tebliğ hükümleri serbest dolaşıma sokulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyaya uygulanır.

d) Bu Tebliğ hükümlerine istinaden geri gönderilecek eşya, yükümlünün talebi halinde geldiği yer dışında üçüncü bir ülkeye veya herhangi bir serbest bölgeye gönderilir/ gönderilebilir (Mahrece İade’ye İlişkin 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği’nin 6.maddesi).

 6- Konuya İlişkin Gümrük İdaresinin Görüşü (Tasarruflu Yazılar):

– Türkiye Gümrük Bölgesine girişinde ilgili kurumca yapılacak kontrol sonucunda eşyanın girişinin uygun görülmemesi halinde, uygun görülmeyen eşya ilgili taşıttan indirilmeksizin mahrece iade veya ilgili kurumun uygun görüşü ile üçüncü bir ülkeye transit edilir.

Bununla birlikte, gümrük beyannamesinin tescil işlemi öncesinde yapılan kontroller sonucunda, ilgili kurumlarca yapılan düzenlemelerde aksine hüküm bulunmaması ve bu kurumlarca söz konusu eşyanın ithaline izin verilmemesi halinde, yükümlü talebi doğrultusunda eşya; mahrecine iade edilebilir veya ilgili kurumun uygun görüşü ile doğrudan ya da serbest bölge üzerinden üçüncü ülkeye transit edilebilir veya ihraç kaydıyla satış ya da masrafları sahibince karşılanmak koşuluyla imha suretiyle tasfiye edilmek üzere bulunduğu gümrük idaresine terk edilebilir.

Diğer taraftan, gümrük yükümlülüğünün sona ermesinden sonra yapılan kontroller sonucunda eşyanın ilgili mevzuatına uygun olmadığının tespit edilmesi halinde, kontrolden sorumlu kurum veya yetkili kurum tarafından ilgili kanun hükümleri kapsamında öngörülen yaptırımlar uygulanır. Uygunsuz çıkan ürünün geldiği ülkeye veya üçüncü bir ülkeye gönderilmesi mümkündür. Bu durumda eşya, gümrük mevzuatının öngördüğü usuller çerçevesinde yurt dışı edilir.

Bu bağlamda; Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesi çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesine girişinde veya gümrük beyannamesinin tescil işlemi öncesinde ya da gümrük yükümlülüğünün sona ermesinden {6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, Gümrük Yükümlülüğü;

a) Vergilerin ödenmesi,

b) Vergilerin kaldırılmasına karar verilmesi,

c) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi,

d) Eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tesliminden önce zapt ve müsadere edilmesi veya imha edilmesi, madde uyarınca imha veya terk edilmesi, doğal özellikleri veya beklenmeyen haller yahut mücbir sebep nedeniyle telef veya kaybı,

e) madde uyarınca gümrük yükümlülüğü doğan eşyanın kanuna aykırı girişi nedeniyle müsadere edilmesi,

Hallerinde sona erer.}  sonra yapılan kontroller sonucunda ithali uygun bulunmayan eşyanın mahrecine iade edilebileceği gibi üçüncü bir ülkeye de gönderilmesi mümkün bulunmaktadır (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 18.02.2015 tarih ve 6019586 sayılı Yazısı).  

– Gümrük Yönetmeliği‘nin 181.maddesinin 4.fıkrasının (ç) bendi uyarınca, Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında uygunsuz bulunan ürünlerin üçüncü bir ülkeye transit edilebilmesi için Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğünün uygun görüşü gerekmektedir. Diğer taraftan 1, 9 ve 25 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında yer alan ürünlere ilişkin denetimler Bakanlığımız (Ticaret Bakanlığı) adına Türk Standartları Enstitüsünce yürütülmektedir. Tebliğ kapsamı uygulamalara ve esaslara ilişkin işlemlerde yetki Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğünde bulunmakta olup, konu ile ilgili olarak Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğünden alınan 29.05.2021 tarih ve 64247827 sayılı yazıda da özetle; gümrük idarelerinin transit işlemlerine ilişkin konularda da Türk Standartları Enstitüsüne (TSE) başvurdukları bildirilmekte olup Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında yer alan ürünlerin transit işlemlerine ilişkin sorunlarda konunun Genel Müdürlüklerine iletilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Bu çerçevede, Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında uygunsuz bulunan ürünlerin üçüncü bir ülkeye transit edilebilmesine yönelik sorunların/taleplerin Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğüne iletilmesi gerekmektedir (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 08.06.2021 tarih ve 64526910 sayılı Yazısı).  

   KAYNAKÇA:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.
• Mahrece İade’ye İlişkin 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği.

Kerim ÇOBAN -Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri “YGM”)

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.

www.cobangumrukdenetim.com

E Mail: info@cobangumrukdenetim.com

              kerim.coban@cobangumrukdenetim.com          

              k.coban0306@gmail.com    –   Tel: 0505 519 88 41

ÖZET 

1- Temsil (Doğrudan Veya Dolaylı Temsil) Hakkı

2- Onaylanmış Kişi Statüsü (OKS)

3- Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS)

4- Yükümlüler/ Mükellefler (Özel ve/veya Tüzel Kişiler, Firmalar)

5- Bilgi Talebi

6- Bağlayıcı Tarife veya Bağlayıcı Menşe Bilgisi Talebi

7- Gümrük Kıymeti, Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, 26.maddeye Göre Gümrük Kıymetinin Belirlenmesi

8- Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkış İşlemleri

9- Küşat Hakkı

10- Gümrük Rejiminden Önce Eşyanın  Laboratuvar Tahliline Tabi Tutma Hakkı

11- Elleçleme Hakkı

12- Fikri ve Sınai Hakların Korunması Hakkı

13- Beyannamede Düzeltme Yapma Hakkı

14- Beyannamenin İptal Edilmesini İsteme Hakkı

15- Eşyanın Muayenesi ve Numune Alınması Sırasında Hazır Bulunma Hakkı

16- Eşyanın Tamamının Muayene Edilmesini İsteme Hakkı

17- Basitleştirilmiş Usulden Faydalanma Hakkı

18- Beyan Sahibinin Lehine Olan Vergi Oranının Uygulanmasını İsteme Hakkı

19- Beyan Sahibinin, eşyanın tamamını en yüksek vergi oranı üzerinden Vergilendirmesini İsteme Hakkı

20- Nihai Kullanım Hakkı

21- Hak ve Yükümlülüklerin Devredilebilmesi Hakkı

22- Transit Rejimi Kolaylıklarından Faydalanma

23- Eşya Sahibinin Antrepo Rejiminden Kaynaklanan Hakları

24- Eşya Sahibinin Dahilde İşleme (DİR) Rejiminden Kaynaklanan Hakları

25- Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi’nden Yararlanma Hakkı

26- Geçici İthalat Rejimi’nden Yararlanma Hakkı

27- Hariçte İşleme Rejimi’nden Faydalanma Hakkı

28- Serbest Bölge İşlemlerinden Yararlanma Hakkı

29- Yeniden İhracat, İmha veya Gümrük İdaresine Terk Etme Hakkı

30- Özet Beyan Düzeltme/Değiştirme Hakkı

31- İthalatta Gümrük Vergilerinden Muafiyet Hakkı

32- Geri Genel Eşyada Vergi Muafiyeti Hakkı

33- Deniz Balıkçılığı Ürünleri Muafiyeti

34- Akaryakıt ve Yağlayıcı Madde Muafiyeti

35- Tasfiyelik Eşyada Satın Alma Hakkı

36- Ödenmemesi Gereken veya Fazla Ödenen Vergi ve Cezaları Geri İsteme Hakkı

37- Mesai Saatleri Dışında ve Tatil Günlerinde Gümrük Hizmeti Alma Hakkı

38- İdari Para Cezası ve Faiz Uygulanmaması İlkesi

39- İkramiye Hakkı

40- Cezalarda İndirim Hakkı

41- Gümrük Vergileri, Cezalar ve İdari Kararlara Karşı İtiraz Hakkı

42- Tahlil Sonuçlarına Karşı İtiraz Hakkı

43- Uzlaşma Talebinde Bulunma Hakkı

GİRİŞ 

1- Temsil (Doğrudan Veya Dolaylı Temsil) Hakkı; Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.

Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir. Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir.

Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder.

– Gümrük Kanunu’nun 225.maddenin 1.fıkrasında belirtilen kişiler (Gümrük Müşavirleri) gümrük idarelerinde dolaylı temsilci olarak iş takip edebilirler

– Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, Kanun’un 5.maddesi hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır. 

– Gerçek kişinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye istinaden ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın ve özel kullanıma mahsus taşıt araçlarının gümrük işlemleri ile ilgili olarak mümkündür.

– Devlet, belediye, il özel idareleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin amir ve memurları, özel hukuk tüzel kişilerinin kendilerini temsile yetkili personeli, tüm gümrük işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler. Özel hukuk tüzel kişilerinin doğrudan temsil yoluyla gümrük idarelerinde iş takibi yapacak personeli için Kanun’un 227.maddesinin 1.fıkrasının (g) ve (h) dışındaki bentlerinde sayılan şartlar aranır. 

– Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri, taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler (Gümrük Kanunu’nun 5, 225.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 561.maddesi).   

2- Onaylanmış Kişi Statüsü (OKS); Gümrük mevzuatı kapsamında gümrük işlem ve uygulamalarının kolaylaştırılması amacıyla belirlenen basitleştirilmiş usul, uygulama ve yetkilerden yararlanmak üzere Gümrük Yönetmeliği’nin 23 ve 24.maddelerde belirlenmiş koşulları sağlayan, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ve en az iki yıldır fiilen faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişilere talep etmeleri halinde onaylanmış kişi statüsü verilir (Gümrük Yönetmeliği’nin 22.maddesi).

– Onaylanmış Kişi Statüsü (OKS) konusu çok kapsamlı olduğundan, mükelleflere/ yükümlülere tanınan haklardan bazıları sadece genel başlıklar halinde aşağıda sıralanmıştır.

Onaylanmış Kişi Statüsü sahiplerinin aşağıdaki basitleştirilmiş uygulamalardan, ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın, faydalanmalarına izin verilir. Bu Uygulamalar:  a) Onaylanmış Kişi Statüsü (OKS) Belgesi Firmaların Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Uygulamasındaki Avantajları:

i- Dahilde işleme rejimi kapsamındaki eşyanın ihracatında da mavi hat uygulamasından yararlanabilecektir.

ii- İlave koşulları sağlamayan onaylanmış kişi statü belgesi sahiplerine göre ithalatta daha az muayeneye tabi tutulabilecektir.

iii- Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatta alınması gereken vergiler İhracat Performansına göre  % 10,  % 5 veya  % 1 olarak teminata bağlanır.

iv- Dahilde işleme izni kapsamında yapılan ayniyet tespitine ilişkin uygulamalardan istisna,

b) Eksik beyan,

c) Kısmi teminat,

d) Götürü teminat,

e) Basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR dolaşım belgesi düzenleme ve vize etme,

f) İhracatta mavi hatta işlem gören beyannameye belge eklenmemesi,

g) Tahlile tabi bazı eşyanın tahlil sonucu alınmadan teslimi,

h) Tahlile tabi bazı eşya için 6 aylık tahlil raporu kullanımı,

i) Taahhütname karşılığı konşimento ibrazından önce petrol ve türevleri cinsi eşyanın alıcıya teslimi,

k) Ayniyet tespitinde farklı uygulama,

l) Eşya özelliğine bağlı olmadan taşıt üstü uygulaması,

m) Onaylanmış ihracatçı yetkisi,

n) Mavi hat uygulaması,

o) İlave olarak belirli şartların yerine getirilmesi şartıyla Varış Öncesi Gümrük İşlemlerinden faydalanma,

p) Nihai kullanım izninin sonradan verilmesi,

r) Sadece Ayniyet Tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmeme,

s) Geçici İthalat Eşyasına İlişkin İşlemlerde; fiziki kontrolü gerektirir özel durumlar hariç olmak üzere, sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmeme,

t) Geçici İhracat Eşyasına İlişkin İşlemlerde; fiziki kontrolü gerektirir özel durumlar hariç olmak üzere, sadece ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmeme,

…    (Onaylanmış Kişi Statüsüne İlişkin 1 Sayılı Gümrükler Genel Tebliği, İlgili Genelgeler).

3- Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS); 1.Bakanlık (Ticaret Bakanlığı), gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerini de almak suretiyle Türkiye Gümrük Bölgesinde ekonomik faaliyette bulunan yerleşik kişilere ikinci fıkrada yer alan şartları taşımaları halinde yetkilendirilmiş yükümlü statüsü tanır. Yetkilendirilmiş yükümlüler, kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlikle ilgili gümrük kontrollerinden veya gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan faydalanır.

2.Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınması için gereken şartlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Gümrük Kanunu’nun 4.maddesinde belirtilen sorumlulukların yerine getirilmesinde ciddi ihlallerde bulunmamak,

b) Gümrük kontrollerinin doğru biçimde yapılabilmesine imkân veren ticari kayıtları düzenli bir şekilde tutma yeterliliğine sahip bulunmak,

c) Müsteşarlıkça gerek görülen hallerde, mali yeterliliğe sahip olduğunu kanıtlamak,

d) Uygun emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunmak.

3.İkinci fıkrada belirtilen şartlar ile aşağıdaki hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir (İlgili hususlar “Gümrük İşlemleri Kolaylaştırma Yönetmeliği” ile düzenlenmiştir) :

a) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün verilmesi,

b) Basitleştirmelerden faydalanma izninin verilmesi,

c) Bu statü ve izinlerin hangi gümrük idarelerince verileceğinin belirlenmesi,

d) Risk yönetimi düzenlemeleri dikkate alınarak, emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinde tanınacak kolaylıkların türü ve kapsamının belirlenmesi,

e) İlgili kurum ve kuruluşlardan gerektiğinde görüş alınması ve bilgi talebinde bulunulması,

f) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün geçici olarak geri alınması veya iptali (Gümrük Kanunu’nun 5/A.maddesi).

 – Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) konusu çok kapsamlı olduğundan, mükelleflere/ yükümlülere tanınan haklardan bazıları sadece genel başlıklar halinde aşağıda sıralanmıştır.

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerinin aşağıdaki basitleştirilmiş uygulamalardan, ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın, faydalanmalarına izin verilir. Bu Uygulamalar:

a) Eksik beyan usulü,

b) Kısmi teminat uygulaması,

c) Yeşil hat uygulaması,

d) Beyannamenin belge kontrollerine tabi tutulması halinde kontrollerinin öncelikle yapılması,

e) Beyanname kapsamı eşyanın muayeneye tabi tutulması halinde muayenenin öncelikle yapılması,

f) Azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verme kolaylığı,

g) Özet beyana ya da özet beyan yerine geçen belgelere veya özet beyan olarak kullanılan bilgilere dayalı emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinin azaltılması ve bu kontrollerin öncelikle yapılması,

h) Sınır kapılarından öncelikli geçiş hakkı uygulamasından yararlanma izni verilir.

– Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerinin aşağıdaki basitleştirilmiş uygulamalardan faydalanmalarına, talep etmeleri ve o uygulamaya ilişkin ilgili ek koşul veya koşulları da sağlamaları halinde izin verilir Bunlar:

a) Götürü teminat uygulaması,

b) Onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında; 1. A.TR Dolaşım Belgelerini Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluş tarafından düzenleme ve vize işlemi için gümrük idarelerine ibraz edilme zorunluluğu olmaksızın düzenleyebilme izni, 2. Serbest Ticaret Anlaşması yapılan ülke veya ülke gruplarıyla tercihli ticarette, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım ürünlerinin tercihli ticaretinde ve ülkemiz tarafından tek taraflı olarak tanınan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi rejimi kapsamında gerçekleştirilen tercihli ticarette eşyanın kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı veya EUR. MED fatura beyanı düzenleyebilme izni,

c) İhracatta yerinde gümrükleme izni,

c) İzinli gönderici yetkisi,

ç) İzinli alıcı yetkisi,

d) İthalatta yerinde gümrükleme izni (Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği).

 4- Yükümlüler/ Mükellefler (Özel ve/veya Tüzel Kişiler, Firmalar); Gümrük idarelerinin gümrük mevzuatının uygulanmasına ilişkin bir karar vermesini talep edebilirler. Karar alınması talebinin yazılı olarak yapılması gerekir. Gümrük idareleri, söz konusu talebe ilişkin başvurunun kendilerine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar alırlar. 30 günlük sürenin yeterli olmadığı durumlarda ilgili Gümrük İdaresince ek süre alınabilir, 30 günlük süre aşılabilir. Verilen kararlar başvuru sahibine yazılı olarak tebliğ edilir (Gümrük Kanunu’nun 6.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 27, 586.maddesi).

 5- Bilgi Talebi; Kişiler gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması, ilgili olay ve/veya eşyanın GTİP hakkında İlgili Gümrük İdaresinden yazılı bilgi talep edebilir, alınacak cevaba göre işlem yapabilirler. Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle eşyanın kimyevi tahlili veya ekspertizi ya da talep edene geri gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan masraflar, talepte bulunan tarafından karşılanır (Gümrük Kanunu’nun 8.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 30.maddesi, 11 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği “Tarife” ).

6- Bağlayıcı Tarife veya Bağlayıcı Menşe Bilgisi Talebi; 1) Yazılı talep üzerine Bakanlık veya yetkilendirdiği gümrük idaresi tarafından bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgileri verilir. Bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bağlayıcı menşe bilgisinin verilmesinde, Kanun’un 17 ilâ 22.maddelerde yer alan eşyanın menşeinin belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.

2) Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden itibaren altı yıl; bağlayıcı menşe bilgisi veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.

3) Bağlayıcı tarife bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder: a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,

b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname, tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,

c) Bağlayıcı tarife bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.

Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı tarife bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir.

4) Bağlayıcı menşe bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder: a) Menşe kurallarında bir mevzuat düzenlemesi veya bir uluslararası anlaşma gereğince değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,

b) Dünya Ticaret Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz Menşe Kuralları Anlaşmasına ve bu anlaşmaya ilişkin izahname ve kararlardaki bir değişikliğe uymaması,

c) Bağlayıcı menşe bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.

Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı menşe bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir (Gümrük Kanunu’nun 9.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 28 ve 29.maddeleri ile 14 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği).

7- Gümrük Kıymeti, Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, 26.maddeye Göre Gümrük Kıymetinin Belirlenmesi; İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta Kanun’un 27 ve 28 inci maddelerine göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır. (Gümrük Kanunu’nun 24/1.maddesi).

– Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcıya veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı yapılabilir (Gümrük Kanunu’nun 24/3-a.maddesi).

– 27.maddeye göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama dahil kendi hesabına yaptığı faaliyetler, satıcı yararına veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya yapılan dolaylı bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez (Gümrük Kanunu’nun 24/3-b.maddesi).

– Gümrük Kanunu’nun 24 ve 25.madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti;

a) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII.Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın,

b) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII.Maddesinin,

c) Bu bölüm hükümlerinin,

Prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye’de mevcut veriler esas alınarak belirlenir. Yorum Notları GY Ek 8 (Gümrük Kanunu’nun 26/1.maddesi).

– Kanun’un 24 ve 25.madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin 26. Maddeye göre belirlenecek olması halinde;

a) Türkiye’de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,

b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanının kabul etmesini öngören bir sistem,

c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,

d) Aynı veya benzer eşyanın, 25.maddenin 2.fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli,

e) Türkiye’den başka bir ülkeye ihraç edilen eşyanın fiyatı,

f) Asgari gümrük kıymetleri,

g) Keyfi veya fiktif kıymetler,

Esas alınmaz (Gümrük Kanunu’nun 26/2.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 50 ve 51.maddesi). 

8- Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkış İşlemleri: Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkışlar ile gümrük idarelerindeki her türlü gümrük işlemleri genelde normal çalışma saatleri içinde yapılmakla birlikte; a) Demiryolu katarları ve düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava taşıtları gece ve gündüzün her saatinde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler. Düzensiz seferli olan ve yolcu getiren deniz, nehir, kara ve hava taşıtları da aynı şekilde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler.

b) İşletme teşkilatı bulunan limanlarda, gemiler gece ve gündüzün her saatinde yük ve yolcu alıp çıkarabilirler.

c) Zorlayıcı sebeplerle çalışma saatleri dışında gümrük idaresi olan bir limana girmek veya bu limandan ayrılmak zorunda kalan gemilerin yük alıp verme istekleri de gümrük idarelerince kabul edilir. Yolcu ve turist taşıyan her türlü gemiler mesai saatleri dışında gümrük idaresi bulunan bir limana girip çıkabilirler (Gümrük Kanunu’nun 35.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 560.maddesi).

9- Küşat Hakkı: Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune alınması yönünden ilgili ve yetkili kişilere izin verilebilir (Gümrük Kanunu’nun 41.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 87.maddesi).  

Kısacası, Mükellefin/temsilcisinin talebi üzerine; Gümrük idaresine sunulan/ gümrük idaresine getirilen, özet beyanı verilen eşyanın, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından, her hangi bir gümrük rejimi beyanı yapılmadan (Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesinin Tescilinden /İthalattan) önce; Eşyanın incelenmesine ve/veya eşyadan numune alınmasına, alınan numunenin tahlile tabi tutulmasına, söz konusu eşyanın incelenmesi ve/veya yaptırılacak tahlil sonucuna göre ilgili Gümrük İdaresine rejim beyanında bulunulmasına veya söz konusu eşyanın satın alma şartlarına uymadığı ve/veya ithalat vergilerinin yüksekliği gerekçesiyle her hangi bir rejim beyanında bulunulmadan (Serbest Dolaşıma Girişten/İthalattan) önce, söz konusu eşyanın “Mahrece İade Edilmesine/ Yurt dışı edilmesine, Yurt dışına geri gönderilmesine” izin verilebilir, izin verilir. 

10- Gümrük Rejiminden Önce Eşyanın  Laboratuvar Tahliline Tabi Tutma Hakkı: Gümrük Yönetmeliği’nin 196.maddesi uyarınca tahlile gönderilmesi gereken eşya, yükümlünün ilgili gümrük idaresine başvurması halinde rejim beyanında bulunmadan önce tahlile gönderilir. Yükümlünün tahlil sonuçlarını kabul etmemesi halinde, Kanunun 243.maddesi kapsamında tahlile itiraz edilebilir.

– Özet beyan, fatura veya diğer idari ya da ticari belgelerden, eşyanın tahlil edilen eşya ile aynı olduğunun belirlenebilmesi koşuluyla, tahlil sonuçları rejim beyanında kullanılabilir. Beyan edilen eşyanın, tahlil edilen eşya ile aynı olmadığına yönelik kanıt bulunması durumu hariç, bu eşya beyanın kontrolü ve muayene aşamasında yeniden tahlile gönderilmez (Gümrük Yönetmeliği’nin 196/A.maddesi).  

11- Elleçleme Hakkı: Gümrük Kanunu’nun 41.maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, geçici depolanan eşya, görünüş ve teknik özelliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla, aynı durumda muhafazalarını sağlamak üzere yönetmelikle belirlenen elleçlemeye tabi tutulabilir (Gümrük Kanunu’nun 41.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 90 ve 91.maddesi).

12- Fikri ve Sınai Hakların Korunması Hakkı: a) Fikri ve sınaî haklar mevzuatına göre korunması gereken haklar ile ilgili olarak hak sahibinin yetkilerine tecavüz eder mahiyetteki eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulması hak sahibinin veya temsilcisinin talebi üzerine gümrük idareleri tarafından gerçekleştirilir. Durdurma veya alıkoyma kararı hak sahibi veya temsilcisi ile beyan sahibi veya Kanun’un 37.maddesinde belirtilen kişilere bildirilir.

b) Gümrük idaresine henüz bir talepte bulunulmadığı durumda ve söz konusu eşyanın fikri ve sınaî mülkiyet haklarını ihlal ettiğine dair açık deliller olması halinde, hak sahibinin geçerli bir başvuruda bulunabilmesini teminen, gümrük idareleri tarafından ilgili eşya üç işgünü süresince re’sen alıkonulabilir veya eşyanın gümrük işlemleri durdurulabilir (Gümrük Kanunu’nun 57/1.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 90 ve 91.maddesi).

13- Beyannamede Düzeltme Yapma Hakkı: Başka bir eşyanın beyanı sonucunu doğurmaması kaydıyla, beyan sahibinin talebi üzerine beyannamede yer alan bir veya daha fazla bilginin düzeltilmesine, gümrük idarelerince izin verilir.

Ancak;

a) Beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,

b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,

c) Kanun’un 73.maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın teslim edilmesinden,

Sonra beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilmez (Gümrük Kanunu’nun 63.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 121, 193 ve 194.maddeleri).  

14- Beyannamenin İptal Edilmesini İsteme Hakkı: Gümrük idareleri, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, tescil edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim beyanında bulunulmasına izin verebilirler.

Ancak, gümrük idarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmiş olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talep kabul edilmez.

– Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaz (Gümrük Kanunu’nun 64.maddesi ile Gümrük Yönetmeliği’nin 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129.maddeleri).  

15- Eşyanın Muayenesi ve Numune Alınması Sırasında Hazır Bulunma Hakkı: Beyan sahibi eşyanın muayenesi ve numune alınması sırasında -(İlgili Gümrük İdaresinden talep etmek şartıyla)- hazır bulunabilir (Gümrük Kanunu’nun 66/3.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 188.maddesi).  

16- Eşyanın Tamamının Muayene Edilmesini İsteme Hakkı:  Bir beyanname kapsamı eşyanın tek kalemden oluşması ve kısmen muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları söz konusu beyanname kapsamı eşyanın tümüne uygulanır.

Ancak, beyan sahibi, kısmi muayene sonuçlarının beyan edilen eşyanın kalan kısmı için geçerli olmadığı düşüncesinde ise eşyanın tamamının muayenesini talep edebilir (Gümrük Kanunu’nun 67/1.maddesi).  

Örneğin: Bir beyanname kapsamı ve tek kalem olarak beyan edilen eşya, gerçekte birden fazla kalemden ve/veya birden fazla özellik arz eden eşyadan oluşuyorsa ve diğer eşyaların vergi oranı düşükse (beyan sahibi, eşyanın kısmi muayene sonuçlarının beyan edilen eşyanın kalan kısmı için geçerli olmadığı düşüncesinde ise) eşyanın tamamının muayene edilmesini ve çıkacak muayene sonucuna göre eşyanın/eşyaların vergilendirilmesini talep edebilir.

17- Basitleştirilmiş Usulden Faydalanma Hakkı: Gümrük idareleri, usul ve formalitelerin mümkün olduğunca basitleştirilmesi için ve gümrük işlemlerinin yürürlükteki hükümlere uygun olarak yürütülmesini sağlayacak şekilde, yönetmelikle belirlenen şartlar altında;

a) Kanun’un 60.maddesinde sözü edilen beyannameye eklenmesi gereken belgelerden bazılarının eklenmemesine ve kaydedilmesi gereken bazı bilgilerin beyannameye yazılmamasına,

b) Sözü edilen beyanname yerine, eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi tutulması talebi ile birlikte, ticari veya idari bir belgenin verilmesine,

c) Eşyanın ilgili rejime geçişinin kayıt yoluyla yapılmasına,

İzin verebilirler.

(c) bendinin uygulanmasında beyan sahibi eşyayı gümrüğe sunma yükümlülüğünden muaf tutulabilir (Gümrük Kanunu’nun 71/1.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 140, 147, 148, 150, 151, 152, 156, 162, 229, 235, 236, 237, 238.maddesi).  

 18- Beyan Sahibinin Lehine Olan Vergi Oranının Uygulanmasını İsteme Hakkı: Beyan sahibi, tarımsal mali yükler dışında kalan ithalat vergilerinin oranlarının serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinden sonra, fakat eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin ödenmesinden veya teminata bağlanmasından önce indirilmesi halinde, lehine olan oranın uygulanmasını isteyebilir.

Ancak, beyan sahibinden kaynaklanan nedenlerle gümrük işlemlerinin tamamlanamaması halinde, 1.fıkra hükmü uygulanmaz (Gümrük Kanunu’nun 75.maddesi).  

19- Beyan Sahibinin, eşyanın tamamını en yüksek vergi oranı üzerinden Vergilendirmesini İsteme Hakkı: Bir taşıma belgesi içeriği eşyanın değişik tarife pozisyonlarına girdiği hallerde; her bir eşya için kendi tarife pozisyonuna göre işlem yapılmasının ek bir iş yükü ve masrafa sebep olması halinde, beyan sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri, eşyanın tamamına en yüksek ithalat vergi oranına tabi eşyanın tarife pozisyonuna göre vergi uygulayabilirler (Gümrük Kanunu’nun 76.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 204.maddesi).  

20- Nihai Kullanım Hakkı: Mükelleflere, indirimli veya sıfır vergi oranlarından yararlanmak üzere Nihai kullanım izni verilebilir. 

1. Nihaikullanım nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanarak serbest dolaşıma girmiş eşyanın gümrük gözetimi, nihai kullanım olarak kabul edilen üretim veya kullanım faaliyetiyle sona erer. Ayrıca, indirimli veya sıfır vergi uygulamasına ilişkin koşulların sona erdiği, eşyanın ihraç veya imha edildiği, eşyanın indirimli veya sıfır vergi uygulaması için belirlenmiş amaçlar dışında kullanılması nedeniyle tahsili gereken vergilerin ödendiği hallerde de gümrük gözetimi sona erer.
2. Nihai kullanım nedeniyle serbest dolaşıma giren eşyaya, duruma göre  Kanun’un 81.maddesinin 2.fıkrası veya 83.madde hükümleri uygulanır (Gümrük Kanunu’nun 77.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 207, 208, 209, 210, 211.maddeleri).

21- Hak ve Yükümlülüklerin Devredilebilmesi Hakkı: Ekonomik etkili bir gümrük rejimi                     [ – Antrepo, – Dahilde işleme, – Gümrük kontrolü altında işleme, – Geçici ithalat ve – Hariçte işleme rejimi] hak sahibinin hak ve yükümlülükleri, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre, söz konusu rejimden yararlanma koşullarını taşıyan diğer kişilere devredilebilir. Yeni hak sahibi bu hakkı, aynı koşulları taşıyan diğer kişilere de devredebilir (Gümrük Kanunu’nun 83.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 320.maddesi).

22- Transit Rejimi Kolaylıklarından Faydalanma: Transit rejimine konu olan eşyanın, gümrük gözetimi altındaki antrepolarda veya gümrük idarelerince eşya konulmasına izin verilen yerlerde bir süre kalması veya bir taşıttan diğer bir taşıta aktarılması mümkündür.

– Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit halindeki eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybının kanıtlanması halinde, gümrük vergileri aranmaz (Gümrük Kanunu’nun 87/2, 92/2.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 227, 228.maddeleri).  

23- Eşya Sahibinin Antrepo Rejiminden Kaynaklanan Hakları: Fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut ihraç edilmek üzere antrepolara konulan eşya için teminat aranmaz.  – Antrepoda bulunan ithal eşyası, iyi korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama kalitelerinin geliştirilmesi ya da dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları yönünden yönetmelikle belirlenen mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.

– Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük idarelerinden izin alınmak şartıyla geçici olarak gümrük antreposundan çıkarılabilir.

Eşya gümrük antreposu dışında bulunduğu süre içinde 102.maddede belirtilen şartlar altında elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir. İzin alınması şartıyla antrepo rejimine tabi tutulmuş eşyanın bir gümrük antreposundan diğerine nakli serbesttir.

– İthal eşyası için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, eşyanın antrepo masrafları ile antrepoda kaldığı sürece muhafazası için yapılan masraflar, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattan ayrı olarak gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez.

– Eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıplar ve fireler ile gümrüğün kontrolü altında yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve antrepo işleticileri ile kullanıcılarının kusur ve hatalarından ileri gelmediği gümrük idaresine kanıtlanan telef, kayıp ve çalınmalar için gümrük vergileri aranmaz (Gümrük Kanunu’nun 98, 102/1, 103, 104/1, 106/2.maddeleri, Gümrük Yönetmeliği’nin 522, 334, 335, 336, 338, 339, 345, 487, 522.maddeleri).  

24- Eşya Sahibinin Dahilde İşleme (DİR) Rejiminden Kaynaklanan Hakları:

Serbest dolaşımda olmayan eşya, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilir. Eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminat iade olunur (Şartlı Muafiyet Sistemi).

– Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşyanın serbest dolaşıma girişi esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergileri, dahilde işleme rejimi kapsamında geri verilir (Geri Ödeme Sistemi). 108.madde, 

– İşlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden ihracı ya da gümrükçe onaylanmış başka bir işleme tabi tutulması için gerekli süreler, işleme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve işlem görmüş ürünlerin elden çıkartılması için yeterli olacak şekilde belirlenir. Süre, serbest dolaşımda bulunmayan eşya için dahilde işleme rejimine ilişkin iznin alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar ve bitimin rastladığı ayın son günü sona erer. İzin sahibi tarafından ileri sürülen haklı gerekçelere bağlı olarak ek süre verilebilir. 111.madde,

– İkincil işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma sokulması halinde ithalat vergileri; asıl işlem görmüş ürünün ihraç edilen kısmı oranında ikincil işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları esas alınarak hesaplanır. Ancak, izin hak sahibi, bu ürünlere ilişkin vergilerin 114.maddede belirtilen usule göre (Dahilde işleme rejimi kapsamında bir gümrük yükümlülüğünün doğması halinde, 115.madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gümrük vergileri, ithal eşyasının dahilde işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları göz önünde bulundurularak hesaplanır.) tahakkukunu talep edebilir.

– Söz konusu ithal eşyası için amaca yönelik özel kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranının uygulanmasının öngörüldüğü hallerde, bu uygulamadan işlem görmüş ürünler de yararlandırılır. İthal eşyasının Kanun’un 167.maddesi uyarınca ithalat vergilerinden muaf olduğu hallerde, işlem görmüş ürünler de bu muafiyetten yararlandırılır. 115.madde

– Gerekli iznin alınması şartıyla, işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın tamamı veya bir kısmı, hariçte işleme rejimi hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere veya ayniyetinin tespit edilebilir olması şartıyla sergilenmek ya da tamir amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına geçici olarak ihraç edilebilir. 116/1.madde

–  Şartlı muafiyet sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde (DİR), ihraç olunan işlem görmüş ürünlerin ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, söz konusu eşdeğer eşya ihracat vergilerinden muaf tutulur (Gümrük Kanunu’nun 108, 111, 115, 116/1, 122.maddeleri, Gümrük Yönetmeliği’nin 319, 345, 350, 352, 355, 359, 362, 369, 410.maddeleri, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin ilgili maddeleri).  

25- Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi’nden Yararlanma Hakkı: Yükümlüler (Firma ve şahıslar) serbest dolaşıma girmemiş eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde, ithalat vergilerine veya ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, niteliğini veya durumunu değiştiren işlemlere tabi tutulmaları ve bu işlemlerden elde edilen ürünlerin gümrük vergileri üzerinden serbest dolaşıma girmelerine ilişkin hükümlerin uygulandığı Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi’nden yararlanabilirler. Elde edilen bu tür ürünler, işlenmiş ürün olarak adlandırılır (Gümrük Kanunu’nun 123.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 370, 373, 375.maddeleri).  

26- Geçici İthalat Rejimi’nden Yararlanma Hakkı: Yükümlüler, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında, herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan hükümlerin uygulandığı geçici ithalat rejiminden yararlanabilirler. Eşyanın geçici ithalat rejimi altında kalma süresi azami yirmidört (24) aydır (Gümrük Kanunu’nun 128, 130.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 376, 377, 379, 381, 385, 386, 387.maddeleri).  

27- Hariçte İşleme Rejimi’nden Faydalanma Hakkı: Yükümlüler/(Firma ve şahıslar), Gümrük Kanunu’nun 144 ilâ 148.maddelerde öngörülen standart değişim sistemine ilişkin hükümler ile 116.madde hükmü saklı kalmak üzere, serbest dolaşımdaki eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ihracı ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithal vergilerinden tam veya kısmi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin hükümlerin uygulandığı Hariçte İşleme Rejiminden yararlanabilirler.

Ancak,  Hariçte işleme rejimi; a) İhracı, ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata bağlanmış ithalat vergilerinin kaldırılmasına yol açan,

b) İhracından önce, nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları taşımaya devam eden,

c) İhracı, ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında bir mali avantaj sağlanan,

Serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz. (b) bendinin istisnaları yönetmelikle belirlenir (Gümrük Kanunu’nun 135, 136, 141.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 395, 396, 400, 410.maddeleri).  

28- Serbest Bölge İşlemlerinden Yararlanma Hakkı: Serbest bölgeler; Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber; a) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen,

b) Serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı,

Yerlerdir. 152.madde

– Serbest dolaşımda olan veya olmayan her türlü eşya serbest bölgelere konulabilir. Ancak, parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan veya korunmaları özel düzenek veya yapılara gerek gösteren eşya serbest bölgelerdeki bu niteliklere uygun yerlere konulur.  Eşyanın serbest bölgelerde kalabileceği süre sınırsızdır (Gümrük Kanunu’nun 152, 154, 156.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 419, 422, 423, 424, 426, 432.maddeleri).  

29- Yeniden İhracat, İmha veya Gümrük İdaresine Terk Etme Hakkı: Yükümlüler,

serbest dolaşımda olmayan eşyayı, Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edebilirler (Ticaret politikası önlemleri dahil olmak üzere, eşyanın ihracı için öngörülen işlemler, gerektiğinde yeniden ihraç edilecek eşyaya da uygulanır).

– Yükümlülere ait serbest dolaşımda olmayan eşyanın hazineye hiçbir masraf getirmeyecek şekilde, gümrük idaresinin gözetiminde imhası veya gümrüğe terk edilmesi mümkündür (Gümrük Kanunu’nun 163, 164.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 98,  327, 433, 434.maddeleri).  

30- Özet Beyan Düzeltme/Değiştirme Hakkı: Özet beyan vermekle sorumlu/yükümlü kişilerin talep etmeleri halinde, özet beyanın verilmesinden sonra, özet beyana ilişkin bir veya daha fazla bilginin değiştirilmesine gümrük idarelerince izin verilir.

Ancak; a) Özet beyanı veren kişiye eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,

b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,

c) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmak üzere ilgilisine teslim edilmesinden,

Sonra özet beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmez (Gümrük Kanunu’nun 165/D.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 63, 64,  435.maddeleri).  

31- İthalatta Gümrük Vergilerinden Muafiyet Hakkı: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167.maddesinde sayılan durumlarda, kişiler ve kurumlar tarafından serbest dolaşıma sokulan eşyalar gümrük vergilerinden muaftır. İlgili madde hükmüne göre tanınan muafiyetler; Kişi, kurum veya kuruluşlar ile eşya, nitelik veya kullanım amacı gibi kriterlere göre sıralanmıştır (Gümrük Kanunu’nun 167.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 169, 438, 439, 440, 441.maddeleri).  

32- Geri Genel Eşyada Vergi Muafiyeti Hakkı: Beyan sahibinin talebi üzerine, serbest dolaşımda bulunan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesinden veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girmesi halinde ve beyan sahibinin talebi üzerine, ithalat vergilerinden muaf tutulur. Üç yıllık süre, beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle uzatılabilir.

Ancak, bu muafiyet; a) Aynen ihraç edildiği durumda olması hali hariç, hariçte işleme rejimi çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilen eşyaya,

b) İhracı, bir dış ticaret önlemine konu olan eşyaya,

Tanınmaz. (b) bendine istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir.

– Kanun’un 168.maddesinde belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet, geri gelen eşyanın ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithali halinde tanınır.

–  Gümrük Kanunu’nun 168 ve 169.madde hükümleri, dahilde işleme rejiminin (DİR) uygulanmasından sonra ihraç edilen ve daha sonra geri gelen işlem görmüş ürünlere de uygulanır. Aynı hüküm yeniden ihraç edilen işlem görmüş ürünler için de geçerlidir (Gümrük Kanunu’nun 168, 169, 170.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 446, 448, 449, 450, 451, 453.maddeleri).  

33- Deniz Balıkçılığı Ürünleri Muafiyeti: 18 inci maddenin 2.fıkrasının (f) bendi saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giren;

a) Türkiye’de kayıtlı veya tescilli ve Türk bandırasını taşıyan gemilerin başka ülkelerin kara sularından çıkarttığı deniz balıkçılığı ürünleri ve diğer deniz ürünleri,

b) (a) bendindeöngörülen koşulları taşıyan fabrika gemilerde, aynı fıkrada belirtilen ürünlerden elde edilen ürünler,

İthalat vergilerinden muaftır (Gümrük Kanunu’nun 171.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 454.maddesi).

34- Akaryakıt ve Yağlayıcı Madde Muafiyeti: Gemilerin, botların, diğer deniz taşıtlarının ve hava gemilerinin dış seferlerde kullanacakları yakıt ve yağları ile karaya çıkarılmamak şartıyla yurtdışından getirdikleri kumanyaları ithalat vergilerinden muaftır. Serbest dolaşımda bulunan yakıt ve yağlar ile kumanyaların dış sefere çıkan gemi, bot ve diğer deniz taşıtları ile hava gemilerine verilmesi ihracat hükmündedir (Gümrük Kanunu’nun 176.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 476, 480, 481, 482.maddesi).  

35- Tasfiyelik Eşyada Satın Alma Hakkı: Kanun’un 178.maddesinin (a) bendine göre ihaleye çıkarılacak, (c) bendine göre perakende satılacak eşyanın, ihale ilanının yayımlandığı veya perakende satış kararının alındığı tarihe kadar, gümrük idaresine başvurularak bir gümrük rejimine tabi tutulması veya gümrük bölgesi dışına yeniden ihracı istenebilir.

Ancak, yukarıdaki talebin kabulü, söz konusu eşyaya ait varsa cezalar ile ambarlama ve elleçleme giderleri ve diğer giderler ile eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin % 1’i, bu uygulamadan ikinci kez yararlanmak istenmesi hâlinde ise CIF değerinin % 3’ü oranında bir tutarın ödenmesine bağlıdır. Başvurunun, eşyanın ihale ilanı yayımlandıktan veya perakende satış kararı alındıktan sonra ve satışının gerçekleşmesinden önce yapılması hâlinde, bu taleplerin kabulü söz konusu eşyaya ait varsa cezalar ile ambarlama ve elleçleme giderleri ve diğer giderler ile eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin % 10’u oranında bir tutarın ödenmesine bağlıdır. Bunun dışındaki başvurular kabul edilmez. 

– 177.maddenin 1.fıkrasının (b), (e), (f), (g) ve (k) bentlerinde ve ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eşyanın satış bedelinden sırasıyla; a) Hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar,

b) Gümrük vergileri,

c) Satış için yapılmış masraflar,

d) Para cezaları,

Ayrılarak hak sahiplerine dağıtılır. Bu bedellerin dağıtımından sonra artan para olursa, eşya sahipleri adına emanet hesabına alınır. Emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde alınmayan para ile 177.maddenin 1.fıkrasının diğer bentlerinde belirtilen eşyanın satış bedelinden bu fıkradaki usule göre yapılacak dağıtımdan sonra kalan para Ticaret Bakanlığı döner sermaye işletmesine irat kaydedilir (Gümrük Kanunu’nun 179, 180.maddesi, Tasfiye Yönetmeliği’nin 57.maddesi).   

36- Ödenmemesi Gereken veya Fazla Ödenen Vergi ve Cezaları Geri İsteme Hakkı: Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır.

Ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmişse, bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin talepler kabul edilmez.

– Kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin bu tebliğ tarihinden itibaren üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verilir veya kaldırılır.

– Bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergileri bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin talebiyle geri verilir. Bu istemin, gümrük beyannamesinin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunulması için öngörülen süreler içerisinde yapılması gerekir.

– Beyannamenin tescili tarihi itibariyle, kusurlu veya ithallerine esas teşkil eden sözleşme hükümlerine aykırı olduklarından bahisle, ithalatçı tarafından kabul edilmeyen eşyaya ilişkin ithalat vergileri geri verilir veya kaldırılır. Kusurlu eşyaya, teslimden önce hasar gören eşya da dahil olup, bu kapsamda geri verilecek veya kaldırılacak gümrük vergileri için vergilerin yükümlüye tebliği tarihinden itibaren bir yıl içerisinde gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekir.

– Gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin hükümler bu Kanun kapsamında tatbik edilen para cezaları için de uygulanır (Gümrük Kanunu’nun 210, 211, 212, 213.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 499, 500, 501, 507, 508, 511.maddesi).   

37- Mesai Saatleri Dışında ve Tatil Günlerinde Gümrük Hizmeti Alma Hakkı: Yolcuların ve taşıt araçlarının giriş ve çıkışlarına ait işlem dışında, yükleme ve boşaltma ile her türlü gümrük işlemlerinin normal çalışma saatleri içinde yapılması gerekir. Ancak, bu saatler dışında veya tatil zamanlarında hizmet talebinde bulunulduğunda, yazılı olarak yapılacak bu talep, işin yapılacağı gümrük idarelerince yerinde görülürse, gerekli önlemler alınmak ve çalışacak personelin fazla çalışma ücreti ve varsa hak sahibine ödenecek kanunî yollukları karşılığı tutarlar, talep sahipleri tarafından ilgili muhasebe birimi hesabına yatırılmak koşuluyla kabul edilir. Fazla çalışma ücretinden yararlanan personel, bu suretle kendilerine verilecek işleri yapmakla görevlidir.

– Normal çalışma saatleri içinde veya dışında olduğuna bakılmaksızın, çalışma ücretinin yatırılması halinde, özel kurye taşımacılığı gümrük hizmeti ile özel yolcu servisi taleplerinin yetkili gümrük idarelerince karşılanması mümkündür (Gümrük Kanunu’nun 221.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 560.maddesi).   

38- İdari Para Cezası ve Faiz Uygulanmaması İlkesi: Gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazı ile yanlış izahat verilmiş olması hâlinde Kanunun Cezalar Kısmı hükümlerine göre idari para cezası ve faiz uygulanmaz (Gümrük Kanunu’nun 231.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 579, 580/A.maddesi).   

39- İkramiye Hakkı: Gümrük Kanunu’na göre tahsil edilen idari para cezalarının yüzde onbeşi nispetinde bir tutar, varsa muayene ve tahlilden önce cezayı gerektiren durumun ortaya çıkarılmasını sağlayacak muhbirlere Müsteşarlık bütçesinin ilgili tertibinden ödenir (Gümrük Kanunu’nun 233.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 511, 581.maddesi).   

40- Cezalarda İndirim Hakkı: Gümrük Kanunu’nun 234.maddesinde belirtilen aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan sahibince ilgili Gümrük İdaresine bildirilmesi durumunda söz konusu cezalar yüzde on nispetinde uygulanır. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri için yukarıda belirtilen cezalara ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu gibi hallerde, 241.maddenin birinci fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

– 194.maddenin 1.fıkrası uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü nedeniyle hiç ödenmeyen veya eksik ödenen ithalat vergilerinin yükümlüsünce gümrük idaresinin tespitinden önce bildirilmesi durumunda bu cezaya hükmedilmez. 194.maddenin dördüncü fıkrası (241/1.madde hükmü) uyarınca işlem yapmakla yetinilir.   

– Gümrük Kanunu’nun 235.maddesinin 1 ve 2.fıkralarında belirtilen aykırılıkların gümrük idaresi tarafından tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilmesi durumunda da bu fıkralara göre hesaplanan cezalar yüzde on oranında uygulanır. 

– Dökme gelen eşyada yüzde üçü aşmayacak şekilde eşya cinsi itibarıyla Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek oranlardaki eksiklik ve fazlalıklar için takibat yapılmaz. Doğalgaz ürünlerinde boru hatları ile taşınarak ithal edilenler hariç bu oran % 6’yı aşmayacak şekilde uygulanır.

– Eşya miktarının gümrük idaresince tespit edilmediği ve rejim beyanının belgelerinde kayıtlı miktarlara göre yapıldığı durumlarda, tespit edilen miktar farklılıkları özet beyan eksiklik veya fazlalığı olarak değerlendirilir. Yapılan özet beyan eksiklik veya fazlalık takibatı sonucunda miktar farklılığı nedeniyle cezayı gerektirir bir durum ortaya çıkması halinde, 234.madde hükümleri uygulanmayarak sadece bu madde hükümlerine göre işlem yapılır.

–  Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri hakkında 238.maddenin para cezasına ilişkin hükümleri ile 241.maddenin 3.fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, 4.fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile 5.fıkrasının (b) bendi hükümleri uygulanmaz. Bu durumda, 241 inci maddenin birinci fıkra hükmü uygulanır (Gümrük Kanunu’nun 234, 235, 237 238/4.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 75, 239, 240, 243, 386, 387, 474, 580, 582, 583.maddesi). 

41- Gümrük Vergileri, Cezalar ve İdari Kararlara Karşı İtiraz Hakkı: Yükümlüler kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilir. İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir. İtirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabilirler (Gümrük Kanunu’nun 242.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 585, 586, 587.maddesi). 

42- Tahlil Sonuçlarına Karşı İtiraz Hakkı: İlgili kişiler, Kanun’un 197.maddesine göre tebliğ edilen gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınan kimyevi tahlil sonuçlarına karşı tebliğden itibaren onbeş (15) gün içinde ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü’ne yazılı olarak itiraz edilebilir. İtiraz üzerine, birinci tahlilin yapıldığı gümrük laboratuvarında görevli olan ve ilk tahlili yapan kimyager dışındaki iki kimyager tarafından ikinci tahlil yapılır. Yükümlünün talebi halinde, gümrük idareleri, gümrük kimyageri olmayan bir gözlemci kimyagerin de ikinci tahlilde hazır bulunmasına izin verirler. Üç kimyagerden fazla kimyager bulunmayan gümrük laboratuvarında yapılan tahlile itiraz edilmesi halinde, ikinci tahlil en az iki kimyager bulunan en yakın gümrük idaresine ait laboratuvarda yaptırılır. İkinci tahlil sonucu, eşyanın teknik özelliklerinin ve niteliklerinin belirlenmesi yönünden kesindir (Gümrük Kanunu’nun 243.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 588, 589, 590.maddesi). 

 43- Uzlaşma Talebinde Bulunma Hakkı: Yükümlü veya ceza muhatabı tarafından, gümrük idarelerince düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararı muhteviyatı alacaklar için uzlaşma başvurusunda bulunulabilir. Uzlaşmanın kapsamına; a) Beyan ile gümrük idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları, b) Gümrük idaresi tarafından tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları, c) Bu Kanun ve ilgili diğer kanunlar uyarınca gümrük idaresi tarafından düzenlenen idari para cezaları, Girer.

– Uzlaşma talebi, henüz itiraz başvurusu yapılmamış veya itiraz edilmiş olmakla birlikte itirazı henüz sonuçlandırılmamış gümrük vergileri ve idari para cezaları için, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde yapılır. Uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde, itiraz veya dava açma süresi durur, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin bitimine beş günden az kalmış olması hâlinde süre beş güne tamamlanır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz.

– Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiilin, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda yer alan kaçakçılık suçları ile ilişkili olması hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz. 

– Vergi yükümlüsü veya ceza muhatabı, üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunamaz.

Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde, genel hükümlere göre işlem yapılır. 

– Bu madde uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 17.maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlanılamaz (Gümrük Kanunu’nun 244.maddesi, Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri). 

 KAYNAKÇA:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.
• 2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı.
• 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği.
• KARATAŞ Şahin, “Yükümlülerin Gümrük Kanununda Yer Alan Hakları”, Linkedin, 25.08.2021.

Kerim ÇOBAN -Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri “YGM”)

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.

www.cobangumrukdenetim.com

E Mail: info@cobangumrukdenetim.com

              kerim.coban@cobangumrukdenetim.com          

              k.coban0306@gmail.com    –   Tel: 0505 519 88 41