Eşya, Muayenesi Sonrası Gümrük İşlemleri Bitmeden, Sahibine Teslim Edilebilir Mi?

I- İLGİLİ MEVZUAT HÜKÜMLERİ

“Eşyanın Teslimi” Deyimi: Eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejimi ile öngörülen amaçlar doğrultusunda gümrük idareleri tarafından ilgilisine teslimini ifade eder.

– Başka bir eşyanın beyanı sonucunu doğurmaması kaydıyla, beyan sahibinin talebi üzerine beyannamede yer alan bir veya daha fazla bilginin düzeltilmesine, gümrük idarelerince izin verilir.
Ancak;
a) Beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
c) 73 üncü madde hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın teslim edilmesinden,
Sonra beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilmez.

– 1- Kanunun 63.maddesinin birinci fıkrasında geçen ‘başka bir eşya’ ifadesinden, tarife alt pozisyonu değişen, değişmemesi durumunda ise her türlü vergi ile ek mali yükümlülüğün advalorem usulde oran veya spesifik usulde miktarına ve/veya ticaret politikası önlemine ilişkin faydalanılacak hak ve menfaatlerde farklılık gösteren eşya anlaşılır.
2- Eşyanın teslimine kadar;
a) Eşyanın muayenesi için bilgisayar sistemi tarafından beyanın kontrolü türünün kırmızı hat olarak belirlenmesinden,
b) Beyan edilen eşyaya ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
Önce beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir.
3- Beyanın kontrolü türü kırmızı hat olarak belirlenen eşyaya ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden önce düzeltme talebinde bulunulması halinde talep Kanunun 234.maddesinin üçüncü fıkrasından yararlanma talebi olarak değerlendirilerek (…  Yukarıda belirtilen aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan sahibince bildirilmesi durumunda söz konusu cezalar yüzde on nispetinde uygulanır.) sistemde gerekli düzeltmeler yapılır. Beyan edilen eşyaya ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden sonra düzeltme talebinde bulunulması halinde ise düzeltme talepleri kabul edilmeyerek Gümrük Yönetmeliğinin 192 ve 193 üncü maddeleri uygulanır.
4- Cezai hükümler saklı kalmak kaydıyla, beyanname tescil tarihinden itibaren üç yıllık süre içinde yükümlünün talebi üzerine Kanunun 73.maddesinin ikinci fıkrası uyarınca beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir. Ancak, dahilde işleme rejimi için bu sürenin üç yıldan daha uzun belirlenmesine Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

– 1. Gümrük idareleri, eşyanın tesliminden sonra ve beyannamedeki bilgilerin doğruluğunu saptamak amacıyla, eşyanın ithal veya ihraç işlemlerini veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve verileri kontrol edebilirler. Bu kontroller beyan sahibine, söz konusu işlemler ile doğrudan ya da dolaylı olarak ticari yönden ilgili diğer kişilere veya belge ve verileri ticari amaçla elinde bulunduran diğer kişilere ait yerlerde yapılabilir. Mümkün olduğu takdirde eşya muayene de edilebilir.
2. Gümrük idareleri, kendi yetkileri doğrultusunda veya beyan sahibinin talebi üzerine, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, beyannamenin düzeltilmesini eşyanın tesliminden sonra da yapabilirler.
3. Beyannamenin incelenmesi veya eşyanın tesliminden sonraki kontrolü sonucunda, ilgili gümrük rejimine ilişkin hükümlerin yanlış veya eksik bilgilere dayanarak uygulandığının saptanması halinde, gümrük idareleri, bu Kanunda yer alan ceza hükümleri saklı kalmak üzere, beyanı yeni bulgulara göre düzeltmek için gerekli işlemleri yaparlar.

Gümrük Yönetmeliğinin 192.Maddesine Göre (Tespit Edilen Farklılıklara Uygulanacak İşlemler):
1) Miktar noksanlıklarında, noksanlığın eşyanın telef veya kaybından veya noksan gönderildiğinin sabit olmasından veya çalınmasından ileri geldiğinin anlaşıldığı hallerde, bu noksanlığı karşılayan kıymet, beyan edilen esas kıymetten düşülerek kalan kıymet vergi matrahına esas tutulur.
2) Muayene sonucunda bulunan eksiklik veya fazlalığın eşyanın tabiatı icabı ek-11’de bulunan oranlarda olduğunun anlaşılması halinde, işlemler gümrük idaresince tespit edilen miktar üzerinden yapılır ve ceza uygulanmaz.
3) Muayene sonucunda tespit edilen gümrük tarife istatistik pozisyonu, miktar, kıymet, menşe ve/veya kullanım yeri farklılığı nedeniyle yapılacak tahakkuklarda ve idare tarafından alınacak kararlarda, yürürlükteki kaçakçılıkla mücadele mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ve diğer mevzuat ile ticaret politikası önlemlerine ilişkin hükümler de göz önünde bulundurulur.

Yani, miktar farkında/ eşyanın beyana göre fazla çıkması durumunda ek tahakkuk ve ceza kararı alınır.

– 1) Beyanın kontrolü sonucunda fark tespiti halinde, sistemde gerekli düzeltmeler yapılarak idare amirince beyan sahibine tebliğ edilir.
2) Tespit edilen farklara itiraz edilmesi halinde 585 ila 590 ıncı maddelere göre işlem yapılır.

Gümrük Kanununa Göre: 1. Eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getirilmesi ve eşyanın yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla, gümrük idareleri, tescilden sonra beyannamedeki bilgileri kontrol ederek veya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim ederler. Ancak, beyannamenin incelenmesinin makul bir süre içinde tamamlanamadığı ve bu inceleme sırasında eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de eşya teslim edilir.      …
3. Beyannamenin tescilinin bir gümrük yükümlülüğü doğurması halinde, gümrük vergileri ödenmedikçe veya teminata bağlanmadıkça beyanname kapsamı eşya teslim edilemez. Ancak, bu hüküm kısmi muafiyete tabi geçici ithalat rejimine uygulanamaz.
4. Beyan edilen gümrük rejimi hükümlerine göre teminat istenmesi halinde, söz konusu teminat alınmadan eşya teslim edilemez.

Gümrük Yönetmeliğine göre; 1- Yükümlüler, mercilerince verilecek kararlardan önce, ihtilaf konusu eşyayı çekmek isterlerse, aşağıda yazılı şartlarla istekleri kabul olunur ve eşyanın çekilmesine izin verilir.
a) Kararların yükümlüce (mükellefçe) tebellüğ edilmiş olması ve taleplerinin bir dilekçe ile gümrüğe verilmiş olması,
b) Yükümlünün beyanına göre yapılan vergi tahakkukları ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki farkın ve eşyanın alıcısı adına düzenlenen para cezalarının teminata bağlanması,
c) Uyuşmazlığın idari yargı merciine intikali halinde bu hususun belgelenmesi,
ç) İdarece gerekli görülecek her türlü bilgi veya belgenin sunulması.
d) Düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan hallerde yükümlünün beyanına göre yapılan vergi tahakkukları ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki farkın teminata bağlanması.
2- Vergi tahakkukunun kesinleşmesinden önce idare ile yükümlü arasında çıkan uyuşmazlık yürürlükteki yasaklama ve kısıtlama hükümlerini ihlal eder mahiyette olduğu takdirde bu madde hükmü uygulanmaz.
3- Birinci fıkranın (d) bendinin uygulanmasında düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan hallerde, araştırmanın bu maddenin uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren bir yılda sonuçlanmaması halinde, gümrük idaresinde mevcut verilere göre işlem sonuçlandırılır. Bu süreden sonra alınan cevaplar çerçevesinde vergi farkı ortaya çıkan hallerde gerekli işlemler yerine getirilir.

Sonuç Olarak

1- 4458 sayılı Gümrük Kanununun 69.maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 587.maddesi kapsamında ilgili serbest dolaşıma giriş/ ithalat beyannamesinin tescil edildiği Gümrük idaresine yazılı olarak başvurarak (Başvuru yazısında; söz konusu eşya veya eşyaların ticari faturasına ve taşıma belgesindeki miktarı veya miktarları dikkate alınarak beyan edildiği, eşya  fazlalığından firmanın haberinin olmadığı, yapılan gümrük beyanı ve tescil işlemlerinde ilgili firmanın herhangi bir kastının, özellikle vergi kaçırma veya eksik vergi ödeme kastının kesinlikle bulunmadığı, firmanın üretici firma olduğu, üretim için bu eşyalara acil ve zorunlu olarak ihtiyaç duyulduğu, bahse konu eşyalar teslim alınamadığı/ gümrükten çekilemediği için firmadaki üretimin aksadığı/ durduğu, … vb. hususlar belirtilerek ve Kapasite Raporunu eklenerek) söz konusu eşyalar için hesaplanacak gümrük vergileri/ ek tahakkuk ve uygulanacak para cezasının teminata bağlanarak, eşyaların acil olarak firmaya teslim edilmesinin talep edilmesi gerekir.
2- Söz konusu eşyalar teslim alındıktan, gümrükten çekildikten sonra, konuya ilişkin Ek Tahakkuk Kararı ve Ceza Kararı firmaya tebliğ edildikten sonra da ilgili kararlar ve ithalat belgelerinin ayrıntılı şekilde incelenerek, şayet ilgili Gümrük İdaresinin haksız olduğu (Ek Tahakkuk Kararı ve Ceza Kararının haksız, hukuksuz ve yersiz olarak düzenlendiği) anlaşılırsa;
a) Çıkarılan ek tahakkuk ile ceza miktarı tutarı fazla ise ve ilgili firma YYS veya OKS Belgesine sahip değilse; Gümrük Kanununun 242.maddesi kapsamında ilgili kararların tebliğ  tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde Ek Tahakkuk Kararı ve Ceza Kararına İlgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü nezdinde itiraz edilmesi, Bölge Müdürlüğünce ret kararının verilmesi ve ret kararının firmaya tebliğ edilmesi ya da zımni ret durumunda ise, ilgili kararın tebliğinden itibaren en geç 30 gün içinde İlgili Vergi Mahkemesine dava açılması,
b) Ek tahakkuk ve ceza miktarı tutarı düşük/ az ise ve/veya ilgili firmanın YYS Belgesi veya OKS Belgesi var ise, söz konusu kararlara itiraz edilmemesi, süresi içinde ilgili Gümrük İdaresine dilekçe verilerek Gümrük Kanununun 244.maddesi ve Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğine göre “Uzlaşma Talebinde Bulunulması,

Gerekir.

Kocaeli, 21.12.2025

Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Döviz Cinsinden ve Dövize Endeksli Sözleşmeler Yapılabilir mi?

Cevap : 

(1) Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; Konusu yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

(2) Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; Konusu yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

(3) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin veya bu maddenin on dokuzuncu fıkrasında belirtilen kişilerin alıcı veya kiracı olarak taraf oldukları gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(4) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesislerinin işletilmesi amacıyla kiralanmasıyla ilgili gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

5) Gümrüksüz satış mağazalarının kiralanmasına ilişkin gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(6) Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; Yurt dışında ifa edilecekler ile gemi adamlarının taraf oldukları dışında kalan iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

(7) Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; Aşağıda belirtilenler dışında kalan danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

Tel: 0505 – 519 88 41   –  E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com

Sayfa 1 / 6

Ancak,
a) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerin taraf oldukları hizmet sözleşmeleri,
b) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
c) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurtdışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
ç) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Türkiye’de başlayıp yurtdışında sonlanan, yurtdışında başlayıp Türkiye’de sonlanan veya yurt dışında başlayıp yurtdışında sonlanan hizmet sözleşmeleri.
d) Türkiye’de yerleşik kişilerin Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesislerinde akdedeceği konaklama hizmet sözleşmeleri.
Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırabilir.

(8) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Döviz cinsinden maliyet içeren eser sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

(9) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

(10) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Taşıt kiralama sözleşmeleri dışında kalan menkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

(11) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile yurt dışında üretilen donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

(12) 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilere ilişkin finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(13) 32 sayılı Kararın 17 ve 17/A maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmelerine ilişkin bedellerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

Tel: 0505 – 519 88 41   –  E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com

Sayfa 2 / 6

(14) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(15) On altıncı fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kamu kurum ve kuruluşlarının veya Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(16) Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası andlaşmaların ifası kapsamında gerçekleştirilecek olan projeler dahilinde; yükleniciler veya görevli şirketlerin ve bunların sözleşme imzaladığı tarafların üçüncü taraflarla akdedeceği veya bahsi geçen projeler çerçevesinde akdedilecek, gayrimenkul satış sözleşmeleri ve iş sözleşmeleri dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(17) 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin olarak yapılan sözleşmelerde sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür. Bu işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(18) 32 sayılı Karar hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının (yabancı sermaye piyasası araçları ve depo sertifikaları ile yabancı yatırım fonu payları da dahil olmak üzere) döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin yükümlülüklerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.

(19) Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin işveren veya hizmet alan olarak taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(20) Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; Hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az yüzde elli hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle döviz cinsinden veya dövize endeksli bedeller içeren gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri haricindeki sözleşmeleri akdetmeleri mümkündür.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

Tel: 0505 – 519 88 41   –  E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com

Sayfa 3 / 6

(21) Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek kıymetli evraklarda yer alan bedellerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi mümkün değildir. Ancak, 32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve dolaşıma girmiş bulunan bu kapsamdaki kıymetli evraklar anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

(22) Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler, 32 sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirilir. Ancak, taşımacılık faaliyetlerine ilişkin hizmet sözleşmelerinde akaryakıt fiyatlarına endeksleme yapılması mümkündür.

(23) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler 32 sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında Türkiye’de yerleşik olarak değerlendirilir. Ancak, ilgili sözleşmenin yurt dışında ifa edilmesi durumunda bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(24) Bu madde uyarınca akdedilecek sözleşmelerde istisna kapsamına alınan, ancak 32 sayılı Kararın Geçici 8.maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan sözleşmeler de anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

(25) 32 sayılı Kararın Geçici 8.maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan, taşıt kiralama ve yolcu taşıma amaçlı ticari taşıt satış sözleşmeleri anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

(26) 32 sayılı Kararın Geçici 8.maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan, menkul ve gayrimenkullere ilişkin finansal kiralama sözleşmeleri anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

(27) Bu madde uyarınca, sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin 32 sayılı Kararın Geçici 8.maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur. 

(28) Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller 32 sayılı Kararın Geçici 8.maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; Akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 02/01/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 02/01/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

Tel: 0505 – 519 88 41   –  E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com

Sayfa 4 / 6

32 sayılı Kararın Geçici 8.maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilen konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller bu fıkranın ilk paragrafına göre iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenir. Ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere; anılan paragraf uyarınca Türk parası olarak belirlenen kira bedeli, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenir. Bir sonraki kira yılı Türk parası cinsinden kira bedeli ise, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenir ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedeli bu fıkrada belirtilen iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olur.

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar ile gayrimenkul kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için bu fıkra hükmü uygulanmaz.

Döviz Gelirlerinin Kapsamı;  

(1) 32 sayılı Kararın 2.maddesinin (y) bendi uyarınca ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden elde edilen gelirler kişi veya firmanın döviz gelirleri olarak kabul edilir.

(2) Bu Genelge kapsamında döviz geliri olarak kabul edilen ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyet gelirleri; 2017/4 sayılı Tebliğin 6.maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan             [Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı halinde, tam mükellef firmaya kendi faaliyeti oranında, diğer  firmaya ise (2) numaralı alt bendi çerçevesinde tam mükellef firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimler] işlemlerden elde edilen gelirler ile yurt dışı yerleşiklerden tahsil edildiğinin tevsiki kaydıyla Bakanlıkça uygun görülen diğer ticari faaliyetlerden elde edilen gelirlerdir.

(3) 2017/4 sayılı Tebliğ kapsamında yer alan ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden elde edilen gelirler hariç olmak üzere yurt içinde yerleşiklerden elde edilen dövizler bu Genelge kapsamında döviz geliri olarak kabul edilmez.

(4) Aracı ihracatçı, acente, yurt dışında yerleşik firma temsilciliği gibi üçüncü bir firma aracılığıyla gerçekleştirilen ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlere ilişkin gelirler ile ihraç kayıtlı satış yapan firmaların yaptıkları satışlara ilişkin gelirler;

 a) İhracatı gerçekleştiren firmanın yazılı muvafakatının,

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

Tel: 0505 – 519 88 41   –  E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com

Sayfa 5 / 6

b) İlgili gümrük beyannamesinin veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) onaylı faturanın bir örneğinin,
c) İhracatçıya yapılan satışa ilişkin SMMM/YMM onaylı faturanın ya da e-faturanın bir örneğinin,

İbrazı kaydıyla ve bu faturadaki tutarı aşmamak üzere ilgili firmaların döviz geliri olarak kabul edilebilir.

(5) Serbest bölgelere yapılan ihracat ve transit ticaretten elde edilen gelirler, serbest bölgeye satılan malın buradan üçüncü bir ülkeye satıldığının tevsiki kaydıyla, döviz geliri olarak kabul edilir.

(6) Yurt dışında yerleşiklerden elde edilen Türk lirası cinsi ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlere ilişkin gelirler ile Bakanlıkça uygun görülen diğer ticari faaliyetlerden elde edilen gelirler döviz gelirlerine dâhil edilir. 

Döviz Gelirlerinin Beyanı: 

(1) Son üç mali yılın döviz gelirleri; Son üç yıla ait konsolide olmayan finansal tablolar esas alınarak SMMM veya YMM tarafından hazırlanan ve onaylanan bir raporla birlikte Döviz Gelirleri Beyan Formunun (Ek: 2) bankalara ve finansal kuruluşlarına ibrazı ile belgelenir.
(2) Döviz geliri beyanları, aynı grup veya holding bünyesinde bulunan firmalar da dâhil olmak üzere, firma bazında (Her firma için ayrı olarak) yapılır.  …

Kocaeli, 18.12.2025
Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

Tel: 0505 – 519 88 41   –  E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com

Sayfa 6 / 6

İptal Edilen Beyannameye İlişkin Telafi Edici Vergi (TEV) Geri Alınabilir Mi?

I- İlgili Mevzuatın İncelenmesi:

–  “Bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergileri bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin talebiyle geri verilir. Bu istemin, gümrük beyannamesinin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunulması için öngörülen süreler içerisinde yapılması gerekir.”,

– “l. Gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilir.
2. Özet beyan kapsamındaki eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenerek, buna ilişkin işlemler;
a) Denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren kırk beş gün,
b) Diğer bir yolla gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün,
İçinde tamamlanır.  …”,

– “1. Beyan sahibinden kaynaklanan sebeplerle Gümrük Kanunu’nun 46.maddesinde belirtilen süreler içerisinde, tescil edilmiş beyanname kapsamı eşyanın;
a) Muayenesine başlanamaması veya devam edilememesi,
b) Beyan edildiği gümrük rejimine tabi tutulması için verilmesi gereken belgelerin verilmemiş olması,
c) Ödenmesi veya teminat altına alınması gereken ithalat veya ihracat vergilerinin ödenmemesi veya teminatın verilmemesi,
Hallerinde, eşya muayene edilir. Muayene sonucunda gümrük idarelerince alınacak para cezasını veya diğer takipleri gerektiren veya gerektirmeyen durumlar bir tutanağa bağlanır ve daha sonra eşya Kanun’un 177 ilâ 180 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
2. Gümrük antrepolarında bulunan eşya için, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine ilişkin beyanname verilmesi halinde, gümrük işlemlerinin beyannamenin tescil tarihinden itibaren otuz gün içinde bitirilmesi gerekir. Bu süre içinde işlemleri bitirilemeyen eşya ile ilgili olarak 1.fıkra hükümleri uygulanır.” 

– Beyannamenin iptali nedeniyle vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması “Kanunun 64.maddesinin beşinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergileri bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin talebiyle geri verilir. Gümrük beyannamesinin iptalinin eşyanın tesliminden önce yapılması halinde ödenmiş gümrük vergilerinin geri verilmesine ilişkin talebin Kanunun 46’ncı maddesinde ve 70 inci maddesinin ikinci fıkrasında; diğer iptal durumlarında iptal sebebine göre Gümrük Yönetmeliği’nin 124’üncü, 125’inci, 127’inci ve 129’uncu maddelerde belirlenen süreler içerisinde yapılması gerekir.”,

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

– Eşyanın yanlış rejimde beyan edilmesi nedeniyle eşyanın tesliminden sonra beyannamenin iptali;
“(1) Eşyanın, beyan edilmek istenilen gümrük rejimi yerine ithalat vergilerinin tamamen veya kısmen ödenmesini gerektirir bir gümrük rejimine yanlışlıkla tabi tutulması halinde, beyan sahibinin talebi üzerine  gümrük idareleri, tescil edilmiş bir beyannameyi aşağıdaki şartların tamamının yerine getirildiğinin kanıtlanması halinde iptal edebilir.
a) Beyanname konusu eşyanın herhangi bir kullanımının beyan edilmek istenilen gümrük rejimine tabi tutulmasına engel olmaması,
b) Beyannamenin tescil edildiği sırada beyan edilmek istenilen gümrük rejimine ilişkin bütün yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması,
c) Eşyanın beyan edilmek istenilen rejime gecikmeksizin girişinin mümkün olması.
(2) Beyannamenin iptaline ilişkin taleplerin beyannamenin tescil edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde yapılması gerekir. Ancak, gümrük idareleri, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin varlığı ve kanıtlanması halinde üç aylık sürenin aşılması durumunda da başvuruyu kabul edebilir.  …”,

– Başka eşyanın beyan edilmesi nedeniyle eşyanın tesliminden sonra beyannamenin iptali;
“(1) İthalat vergilerinin tamamen veya kısmen ödenmesini gerektirir bir gümrük rejimine tabi tutulan bir eşyanın, yanlışlıkla aynı rejime konu olabilecek başka bir eşya yerine beyan edilmiş olması halinde gümrük  idareleri beyan sahibinin beyannamenin tescil edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde yapmış olduğu talebi üzerine, aşağıdaki şartların tamamının yerine getirildiğinin kanıtlanması halinde beyannameyi iptal edebilir.
a) Yanlış beyana konu eşyanın orijinal halini koruması, izin verildiği şekilden başka bir şekilde kullanılmamış olması,
b) Gerçekte beyan edilmek istenilen eşyanın ilk beyannamenin tescili sırasında aynı gümrük idaresine sunulmasının ve aynı gümrük rejimine tabi tutulmasının mümkün olması.
(2) Gümrük idareleri, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin varlığı ve kanıtlanması halinde, 3 aylık sürenin aşılması halinde de başvuruyu kabul eder.”, 

– İhracat veya hariçte işleme rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin beyannamenin iptali;
“ (1) İhracat vergilerine, ithalat vergisinin geri ödenmesi başvurusuna, ihracat iadesine veya ihracata bağlı diğer önlemlere konu eşyanın beyan sahibinin 417.maddede belirtilen süreler içerisinde müracaat etmesi ve aşağıda sayılan koşulların tamamını yerine getirmesi halinde, gümrük idaresi ihracat veya hariçte işleme rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin beyannameyi iptal eder.
a) Beyanname konusu eşyanın gümrük bölgesini terk etmediğinin ihracata ilişkin işlemlerin yapıldığı gümrük idaresine belgelenmesi,
b) Beyanname ile birlikte, tescili sırasında sunulan diğer belgeleri ihracata ilişkin işlemlerin yapıldığı gümrük idaresine ibraz etmesi,
c) İhracat nedeniyle beyan sahibine sağlanan bütün hak ve menfaatlerin iade edildiğinin veya beyan sahibinin söz konusu hak ve menfaatlerden yararlandırılmaması için ilgili kurumlarca gerekli tedbirlerin alındığını ihracata ilişkin işlemlerin yapıldığı gümrük idaresine kanıtlaması,
ç) Gerekli olması halinde, beyanname konusu eşyanın durumuna uygun gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması.   …”,

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

– Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyanın tesliminden sonra beyannamenin iptali; “Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyanın tesliminden sonra iade edilmesinin söz konusu olması halinde, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dahilinde, beyan sahibinin beyannamenin tescil edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde başvuruda bulunması ve eşyanın gerçek tedarikçisine ya da tedarikçisi tarafından tayin edilen adrese geri gönderilmesi şartıyla beyanname iptal edilir.”,

– Geçici depolama süresi ve takip edilmeyen beyannameler; “(1) 77.madde hükümleri uyarınca, ihracat veya yeniden ihracat amacıyla geçici depolama yerlerine konulması talep edilen eşya, buralarda bir ay kalabilir. Sözü edilen eşya ile ilgili olarak beyanname tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu süre içinde ek süre talebinde bulunulması halinde, gümrük müdürlüklerince en çok üç aya kadar ek süre verilebilir.
(2) Bir aylık süre ve verilen ek süre içinde gümrük işlemleri bitirilerek yerinden kaldırılmayan eşya için gümrük yükümlüsüne tebligat yapılarak, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde eşyanın geçici depolama yerinden çıkarılması; aksi takdirde, bu eşyanın gümrüğe terk edilmiş sayılacağı bildirilir. Bu süre içinde de yerinden çıkarılmaması halinde eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır ve tasfiye hükümlerine göre işlem yapılır. Bu eşyaya ilişkin olarak tescil edilmiş beyanname varsa iptal edilir.
(3) Geçici depolama yerlerine konulmaksızın ihraç edilecek eşyanın beyanname kapatma süresi iki aydır. Bu süre gümrük müdürlüklerince makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabilir. Bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir.”,

– Geri verme veya kaldırma; “(1) Kanunen ödenmemeleri veya tahakkuk ettirilmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliği ve ilgilinin bu tebliği izleyen üç yıl içinde gümrük idaresine Gümrük Yönetmeliğinin ek-78’inde yer alan form ile müracaatı üzerine geri verilir veya kaldırılır.   …   (4) Bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergileri, bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin, Gümrük Kanununun 46 ve 70 inci maddelerinin ikinci fıkralarında belirtilen süreler içerisinde geri verme talebinde bulunması halinde geri verilir.  …”,

– (Telafi edici verginin geri verilmesi); “ (1) Gümrük Kanununun 212.maddesine göre, dahilde işleme rejimi kapsamında işlem gören ihracat beyannamesinin iptali üzerine, bu beyannameyle ilgili tahakkuk veya tahsil edilen telafi edici verginin geri verilmesi veya kaldırılması  için, Gümrük Yönetmeliğinin 417.maddesindeki beyanname iptali için belirlenen süre içerisinde talepte bulunulması gerekir.  …
(3) Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ihracat sırasında yanlışlıkla (kur, vergi oranının yanlış  hesaplanması  ve benzeri nedenlerle) fazla alındığı anlaşılan telafi edici vergi, Gümrük Kanununun 211.maddesi 2.fıkrasında belirtilen süre (üç yıl) içerisinde talepte bulunulması halinde geri verilir.
(4) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracat sırasında tahsil edilmiş telafi edici verginin konusu olan  üçüncü  ülke menşeli eşya girdisinin gerçekte beyan edilenden daha az miktarda kullanılmış olması nedeniyle, ödenmesi gerekenden daha fazla ödenmiş olan telafi edici verginin Gümrük Kanununun 211.maddesi uyarınca yapılacak geri verme veya kaldırma başvurularının, telafi edici vergisi ödenmiş ihracat beyannamesi bünyesindeki eşyada üçüncü ülke menşeli girdinin daha az miktarda kullanıldığı  ve işlenmiş  ürünün bir kısmının serbest dolaşımda bulunan eşyadan üretildiğinin ispatlanmasına bağlı olarak geri verilir veya kaldırılır.  …”

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

– “1. Türkiye’nin taraf olduğu anlaşma hükümlerine göre dahilde işleme rejimi altında elde edilen Türk menşeli eşyanın anlaşmalara taraf ülkelereihracında, tercihli tarife uygulamasından yararlanmasının, bunların bünyelerine giren serbest dolaşımda olmayan eşyanın ithalat vergilerinin ödenmesi ve buna ilişkin belgelerin onaylanması koşuluna bağlı olması halinde, ithalata ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğar. Ancak, geri ödeme sisteminden yararlanan eşya için bu fıkra uyarınca gümrük yükümlüğü doğmaz ve bu durumda ödenmiş ithalat vergileri geri verilmez.
2. Bu halde gümrük yükümlülüğü, söz konusu eşyanın ihracına ilişkin gümrük beyannamesinin gümrük idaresi tarafından tescil edildiği tarihte başlar.
3. Dâhilde işleme rejimine tabi tutulan serbest dolaşımda bulunmayan eşyaya ilişkin ithalat vergileri, ihracata ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanır. Ancak, izin kapsamında önceden ihracat işleminden sonra ithalat yapılması durumunda, bu vergi önceden ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanarak, önceden ihracata tekabül eden ithalatın yapılması esnasında ödenir.
4. Birinci fıkra uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü kapsamında ödenmesi gereken ithalat vergilerinin ihracat beyannamesi konusu eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıktığı tarihe kadar ödenmesi zorunludur. Bu tarihten sonra ödenen ithalat vergileri için ayrıca bu tarih itibarıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi hükümlerine göre tespit edilen gecikme zammı uygulanır.
5. Dâhilde işleme rejimi kapsamında bir ihracat beyannamesine ilişkin fazla ödenen ithalat vergilerinden aynı izin kapsamında başka bir ihracat beyannamesine ilişkin eksik ödenen ithalat vergilerine mahsup işlemi yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Mahsup işlemi sonrasında birinci fıkra uyarınca doğan gümrük yükümlüğü kapsamında ödenmesi gereken ithalat vergilerinin tamamının ödenmiş olması halinde, dördüncü fıkra ve 234.maddenin 5.fıkrası hükümleri uygulanmaz.”

– (1) Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen vergi, ilgili firmanın talebi üzerine 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde nakden geri verilir.
(2) Belge/izin kapsamında fazla yatırıldığı tespit edilen verginin geri verilmesi için, bu verginin tebliği tarihinden itibaren 3 (üç) yıl içerisinde tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekir.
(3) Gümrük idaresi, ilgili firmanın müracaatı üzerine, geri verme kararının alındığı tarihten itibaren 3 (üç) ay içerisinde fazla yatırılan vergiyi geri vermek zorundadır. Fazla yatırıldığı tespit edilen verginin, ilgili firmanın gerekli bilgi ve belgeleri tamamlayarak müracaatı üzerine, geri verme kararının alındığı tarihten itibaren 3 (üç) ay içerisinde geri verilmemesi halinde, bu sürenin bitiminden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun tecil faizine ilişkin hükümleri uygulanır.”

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Sonuç Olarak: 

Yukarıda tam metni verilen Tahsilat İşlemlerine ilişkin 2 sayılı Gümrük Genel Tebliği’nin 33/1.maddesinde eyer alan “ihracat beyannamesinin iptali üzerine, bu beyannameyle ilgili tahakkuk veya tahsil edilen telafi edici verginin geri verilmesi veya kaldırılması için, Gümrük Yönetmeliğinin 417 nci maddesindeki beyanname iptali için belirlenen süre içerisinde talepte bulunulması gerekir.” Hükmünden hareketle gidilen Gümrük Yönetmeliği’nin 417/3 üncü fıkrasında, “Geçici depolama yerlerine konulmaksızın ihraç edilecek eşyanın beyanname kapatma süresi iki aydır. Bu süre gümrük müdürlüklerince makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabilir. Bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir.” yer alan sürelerde TEV’in geri verilmesi talebinde bulunulmadığından, TEV geri isteme süresi geçmiştir.

2) Danıştay 7 Dairesinin Yazı Ekinde Örneği Bulunan Kararında(EK:1) Özetle; “Davalı İdarece, beyannamenin iptal edilmesi halinde gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle başvurulması gereken sürenin Gümrük Yönetmeliğinin anılan 499.maddesi hükmünden hareketle 4458 sayılı Kanunun 46`ncı maddesinin 2`nci fıkrasının (a) bendinde öngörülen kırk beş günlük süre olduğu kabul edilmiş ise de; normlar hiyerarşisine göre, üst kademede yer alan normdaki boşluğun alt kademede yer alan norm ile doldurulması mümkün olmadığından, 4458 sayılı Kanunun 46`ncı maddesinin 2`nci fıkrasının (a) bendinde öngörülen sürenin olayda uygulanması mümkün değildir.

       4458 sayılı Kanunun, beyannamelerin iptalini düzenleyen 64`üncü maddesinde, beyannamelerin iptalinin hangi süre içerisinde istenebileceği hususunda herhangi bir süre öngörülmemiş; Gümrük Yönetmeliğinin 499`uncu maddesinin de yukarıda açıklandığı üzere uygulanmasının mümkün olmaması karşısında, Gümrük Kanununda, iptal edilen beyannameye dayanılarak ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılacak başvuru süresine ilişkin boşluk bulunduğu açıktır.         

       4458 sayılı Kanunun “Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması” başlıklı beşinci bölümünde, beyannamenin iptal edilmesi dahil dört ayrı geri verme sebebi sayılmış olup, bunlardan ilki, Kanunun 211`inci maddesinde öngörülen, kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olan gümrük vergilerinin geri verilmesidir. Bu sebebin, gümrük vergilerinin geri verilmesinde genel bir geri verme sebebi olması nedeniyle bu sebep için öngörülen üç yıllık sürenin, yukarıda varlığı tespit edilen boşluğun giderilmesi amacıyla beyannamelerin iptali halinde iptal edilen beyannameye dayanılarak ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılacak başvuru süresi için de uygulanması gerekmektedir.    

       Bu bakımdan; olayda, gümrük vergilerinin tebliğ edilmesi üzerine üç yıllık süre içerisinde ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğunun anlaşılması karşısında, davacının süresinde başvurmadığından bahisle tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu itirazın reddine dair işlemi iptal eden mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.  

       Bu nedenle, temyiz isteminin reddine; kararın tebliğ tarihini izleyen on beş (15) gün içinde Danıştay nezdinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04.05.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.” Denilmekte olup; İlgili Karar birebir olaya uymasa da emsal alınabileceği, idari itiraz yolları tüketildikten sonra, yani Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün kararından itibaren 30 gün içinde ilgili vergi mahkemesinde dava açılmak suretiyle TEV’in geri alınabileceği değerlendirilmektedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Kocaeli, 19.12.2025
                   Kerim ÇOBAN                                                                                                                                          Sefa YAYLA
(Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)                                                                                           (Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)

EK-1. EMSAL YARGI KARARI

DANIŞTAY 7. DAİRE KARARI:Temyiz İsteminde Bulunan : Gümrük ve Ticaret Bakanlığı adına Derince Gümrük Müdürlüğü
      Karşı Taraf : . Türkiye Anonim Şirketi
    Vekili    : Av. .
 
İstemin Özeti: Davacı adına tescilli 30.12.2011 gün ve 33392 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin iptal edilmesi üzerine beyanname nedeniyle ödenen gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın, kırk beş günlük başvuru süresinin geçirildiğinden bahisle reddi yolundaki işlemin iptali ile ödenen vergilerin idareye başvurunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle açılan davada; Gümrük Yönetmeliğinin 124`üncü maddesinde, beyannamenin iptaline ilişkin taleplerin beyannamenin tescil edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde yapılması gerektiğinin öngörüldüğü; olayda; beyannamenin iptali istemiyle tescil tarihinden itibaren Gümrük Yönetmeliğinin anılan maddesinde öngörülen üç ay içinde başvurulduğu ve bu talebin kabul görmesi üzerine yine aynı süre içerisinde vergilerin geri verilmesinin istenildiği anlaşıldığından, vergilerin geri verilmesi talebinin süresinde yapılmadığından bahisle reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan; geri verme talebinin davalı idarece zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan gecikmeden kaynaklanan kaybın tazmini gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ve ödenen vergilerin idareye başvurunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi yolunda verilen Kocaeli İkinci Vergi Mahkemesinin
28.6.2013 gün ve E:2013/182; K:2013/481 sayılı kararının; Gümrük Yönetmeliğinin 124`üncü maddesinin genel, 499`uncu maddesinin ise özel düzenleme olduğu; özel düzenleme uyarınca beyannamenin iptali halinde vergilerin geri verilmesi için başvurulması gereken sürenin, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 46`ncı maddesinin 2`nci fıkrasının (a) bendinde öngörülen kırk beş günlük süre olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

   Davalı İdarece, beyannamenin iptal edilmesi halinde gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle başvurulması gereken sürenin Gümrük Yönetmeliğinin anılan 499.maddesi hükmünden hareketle 4458 sayılı Kanunun 46`ncı maddesinin 2`nci fıkrasının (a) bendinde öngörülen kırk beş günlük süre olduğu kabul edilmiş ise de; normlar hiyerarşisine göre, üst kademede yer alan normdaki boşluğun alt kademede yer alan norm ile doldurulması mümkün olmadığından, 4458 sayılı Kanunun 46`ncı maddesinin 2`nci fıkrasının (a) bendinde öngörülen sürenin olayda uygulanması mümkün değildir.

       4458 sayılı Kanunun, beyannamelerin iptalini düzenleyen 64`üncü maddesinde, beyannamelerin iptalinin hangi süre içerisinde istenebileceği hususunda herhangi bir süre öngörülmemiş; Gümrük Yönetmeliğinin 499.maddesinin de yukarıda açıklandığı üzere uygulanmasının mümkün olmaması karşısında, Gümrük Kanununda, iptal edilen beyannameye dayanılarak ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılacak başvuru süresine ilişkin boşluk bulunduğu açıktır.     

       4458 sayılı Kanunun “Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması” başlıklı beşinci bölümünde, beyannamenin iptal edilmesi dahil dört ayrı geri verme sebebi sayılmış olup, bunlardan ilki, Kanunun 211.maddesinde öngörülen, kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olan gümrük vergilerinin geri verilmesidir. Bu sebebin, gümrük vergilerinin geri verilmesinde genel bir geri verme sebebi olması nedeniyle bu sebep için öngörülen üç yıllık sürenin, yukarıda varlığı tespit edilen boşluğun giderilmesi amacıyla beyannamelerin iptali halinde iptal edilen beyannameye dayanılarak ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılacak başvuru süresi için de uygulanması gerekmektedir.  

       Bu bakımdan; olayda, gümrük vergilerinin tebliğ edilmesi üzerine üç yıllık süre içerisinde ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğunun anlaşılması karşısında, davacının süresinde başvurmadığından bahisle tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu itirazın reddine dair işlemi iptal eden mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.         

       Bu nedenle, temyiz isteminin reddine; kararın tebliğ tarihini izleyen on beş (15) gün içinde Danıştay nezdinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04.05.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.

Danıştay 7. Dairesi
Esas : 2013/4385
Karar : 2016/4281
Tarih : 4.05.2016

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

      Tetkik Hakimi …`in Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; iptal edildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmayan beyanname nedeniyle ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvuruların, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 46`ncı maddesinde öngörülen kırk beş günlük süre geçirilerek yapıldığından bahisle reddedildiği anlaşılmıştır.

      4458 sayılı Kanunun 212`nci maddesinde, beyannamenin iptal edilmesi halinde vergilerin geri verilmesi istemiyle gümrük beyannamesinin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunulması için öngörülen süreler içerisinde başvurulması gerektiği öngörülmüş ise de, Kanunda beyannamenin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunma süresi öngörülmüş değildir. Bu nedenle, bu halde de gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılacak başvurunun genel başvuru süresini düzenleyen 211`inci maddede öngörülen süre içerisinde yapılması gerekmektedir.

       Olayda da; iptal edilen beyanname nedeniyle ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle üç yıllık süre içerisinde başvurulduğunun görülmesi karşısında, kırk beş günlük süre geçirilerek başvurulduğundan bahisle tesis edilen dava konusu itirazın reddi yolundaki işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

       Bu nedenle, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

       Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

       Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, dahilde işleme rejimi uyarınca beyan edilmesi gereken bir kısım eşyanın yanlışlıkla serbest dolaşıma giriş rejimi uyarınca beyan edildiği iddiasıyla 30.12.2011 gün ve 33392 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin iptal edilmesi istemiyle
01.03.2012 tarihinde başvurulması üzerine beyannamenin iptal edilmesinden ve dahilde işleme rejimine tabi tutulmasından sonra, iptal edilen beyanname nedeniyle ödenen gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle 22.03.2012 tarihinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığına yapılan başvurunun, Gümrük Yönetmeliğinin 499`uncu maddesiyle göndermede bulunulan Gümrük Kanununun 46.maddesinin 2.fıkrasının (a) bendinde öngörülen kırk beş günlük sürenin geçirildiğinden bahisle reddedildiği; bu karara karşı yapılan itirazın da aynı nedenle reddedilmesi üzerine açılan davada, Mahkemece istemin özeti bölümünde yazılı olan gerekçeyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

      4458 sayılı Gümrük Kanununun 212.maddesinde, bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergilerinin, bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin talebiyle geri verileceği, bu istemin, gümrük beyannamesinin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunulması için öngörülen süreler içerisinde yapılması gerektiği hükme bağlanmış; aynı Kanunun 64.maddesinin 1.fıkrasında, gümrük idarelerinin, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, tescil edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim beyanında bulunulmasına izin verebilecekleri hükmüne yer verilmiş; Gümrük Yönetmeliğinin 499.maddesinde ise, bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergilerinin, bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine, ilgilinin talebiyle geri verileceği, bu talebin, Gümrük Kanununun 46 ve 70.maddesinin 2.fıkrasında belirtilen süreler içerisinde yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

DİİB ve Dİİ’nin Kapatılmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dahilde işleme rejimi kapsamında; İhracat ile ihracat sayılan satış ve teslimlerde gümrük muafiyetli ithalat ve/veya yurt içi alımlara imkan sağlayan, Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü’nce düzenlenen belgeye Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB),

İhraç amacıyla gümrük muafiyetli ithalata imkan sağlayan ve gümrük idarelerince verilen izne isei Dahilde İşleme İzni (Dİİ),

Denir.  

– “D1” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Şartlı Muafiyet Sistemi çerçevesinde (Eşdeğer Eşya Kullanımı dahil) Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 5 ve 6 ncı maddelerine (5.madde: Şartlı muafiyet, 6.madde: Eşdeğer eşya) istinaden düzenlenmektedir.

– “D5” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. Halihazırda, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 11, 12 ve 13 üncü maddelerine istinaden düzenlenmektedir.

Dahilde işleme rejimi kapsamında taahhüdün yerine getirilmesi, DİİB ve Dİİ’nin kapatılması için ilgili firmaların çok dikkatli ve konuya ilgili olmaları, süreci iyi takip etmeleri, gerektiğinde dışarıdan -(işin ehli gümrük, denetim ve danışmanlık şirketlerinden )- profesyonel destek almaları gerekir.

DİİB ve/veya Dİİ’nin sorunsuz bir şekilde kapatılması için ilgili firmalar tarafından bir çok yol ve yöntem uygulanabilir. Örneğin: Söresi içinde müracaat edilerek DİİB veya Dİİ revize edilerek belge süresi uzatılabilir, taahhüt şartları revize edilebilir, ek süre alınabilir, ek performans süresinden faydalanılabilir, varsa haklı sebeplerden, mücbir sebep ve fevkalade hallerden yararlanılabilir, belgeden belgeye eşya devri yapılabilir. 

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com     Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 1 / 10

I- Süreler ve Revize İşlemleri 

1- DİİB/ Dİİ Revizesi: Dahilde işleme izin belgesi, belge kapatma işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar revize edilebilir. Belge sahibi firmalar, belgenin kağıt ortamındaki basılı nüshası aranılmaksızın belgenin elektronik ortamdaki kayıtlarının revize işlemlerinin yapılabilmesini teminen elektronik ortamda Bakanlığa müracaat ederler. Dahilde işleme izin belgelerinin elektronik ortamdaki kayıtlarının revize edilmesi ile ilgili görev ve yetkiler Bakanlıkça kullanılabileceği gibi, gerek görülmesi halinde bölge müdürlüklerine kısmen devredilebilir. Dahilde işleme izni talep formuna ilişkin revize müracaatı, ilgili firma tarafından gerekli bilgi ve belgeler ile birlikte ilgili gümrük idaresine yapılır. Yapılan revize müracaatı gümrük idaresince sonuçlandırılır ve firmaya bildirilir. (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 12.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 19.maddesi). 

– DİİB, kapatma müracaatından sonra veya belge süresi içerisinde revize edilebilir. Belge sahibi firmalar, belgenin kağıt ortamındaki basılı nüshası aranılmaksızın belgenin elektronik ortamdaki kayıtlarının revize işlemlerinin yapılabilmesini teminen elektronik ortamda Bakanlığa müracaat ederler. Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü’nce) yapılacak değerlendirme neticesinde, uygun görülen talepler belgenin elektronik ortamdaki kayıtlarına işlenir. İlgili firmalarca bu kapsamdaki işlemler için belgenin elektronik ortamdaki son halini içeren basılı nüshasının temin edilmesi gerekir. Bu durumdaki revize müracaatı, elektronik ortamdaki müracaatla eş zamanlı olarak veya müteakiben ilgili firma tarafından belge aslı ile birlikte ilgili İBGS’ye yapılır. İlgili İBGS’ce, gerekli işlemler elektronik ortamdaki müracaatın sonucu dikkate alınarak sonuçlandırılır. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2008/1 Sayılı Genelgesi).

2- Belge/İzin Süresi: Dahilde işleme izin belgesinin/dahilde işleme izninin süresi, sektörüne göre azami 12 (oniki) aya kadar tespit edilebilir. Ancak, gemi inşaa, komple tesis vb. ile üretim süreci 12 (oniki) ayı aşan ürünler ve savunma sanayi alanına giren ürünlerin ihracına ilişkin düzenlenen belgenin/iznin süresi, proje süresi kadar tespit edilebilir. Sürenin başlangıcı, dahilde işleme izin belgesinin/dahilde işleme izninin tarihidir. Süre sonu ise, belge/izin süresi (ek süre, haklı ve mücbir sebep ile fevkalade hallere ilişkin süreler dahil) bitiminin rastladığı ayın son günüdür. (Gümrük Kanunu’nun 111.maddesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 353.maddesi, 2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 10.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 20.maddesi).

3- Ek Süre ve Ek Süre Müracaatı: 1) Firmaların; a) 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 22.maddesinin birinci fıkrası hükmüne istinaden dahilde işleme izin belgelerine ek süre almak için, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa,
b)maddenin ikinci fıkrası hükmü çerçevesinde belgeli performanslarına istinaden dahilde işleme izin belgelerine ek süre almak için, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa,
c) 22.maddenin beşinci fıkrası hükmüne istinaden proje süresine ilişkin dahilde işleme izin belgelerine ek süre almak için, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa,
ç) 22.maddenin beşinci fıkrası hükmüne istinaden proje süresine ilişkin dahilde işleme iznine ek süre almak için Bakanlıkça belirlenen uygulama esasları çerçevesinde, izne ilişkin beyanname aslı, gerçekleştirilen ihracata ilişkin liste ve bu listede yer alan gümrük beyannamelerinin iznin ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılacağına ve bu bilgilerin doğruluğuna dair taahhütname ile birlikte en geç izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde ilgili gümrük idaresine, müracaat etmeleri gerekir. 

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 2 / 10

2) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen sürede yapılmayan müracaat değerlendirmeye alınmaz. (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 10.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 21.maddesi). 

4- Ek Süre Müracaatının Değerlendirilmesi ve Verilecek Ek Süreler: 1) Dahilde işleme izin belgesi kapsamında ilk ithalatın yapıldığı tarih esas alınmak suretiyle belge süresi azami 3 (üç) ay uzatılır. Belge kapsamında hiç ithalat yapılmaması halinde de belge süresi azami 3 (üç) ay uzatılır.
2) Dahilde işleme izin belgesi kapsamında gerçekleştirilen ihracat değerinin belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az % 25 olması halinde (komple tesis veya gemi inşasına ilişkin düzenlenen belgelerde üretimin % 25’inin tamamlandığının belgelenmesi halinde) dahilde işleme izin belgesine belge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir.
3) Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde belge kapsamında serbest bölgeye yapılan ihracatın ikinci fıkra kapsamında değerlendirilmesi için ihracatın, bu Tebliğin (2006/12 sayılı Tebliğ) 28.maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde gerçekleştirildiğinin tevsiki aranır.
4) Geri ödeme sistemi çerçevesinde belge kapsamında serbest bölgeye yapılan ihracatın ikinci fıkra kapsamında değerlendirilmesi için ihracatın, bu Tebliğin 28.maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde gerçekleştirildiğinin tevsiki aranır.
5) Gemi inşaa, komple tesis vb. ile savunma sanayi alanına giren ürünlerin ihracına ilişkin düzenlenen belgeye/izne proje sürecine göre ek süre verilebilir. (2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 22.maddesi).  

5- Performansa İlişkin Ek Süre: İlgili firma tarafından müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB süresi içerisinde gerçekleştirilen ihracat değerinin belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az % 50 olması halinde, DİİB’e toplam 6 (altı) ayı geçmemek kaydıyla belge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir. Ayrıca, indirimli teminattan yararlandırılan belgelerde de, yukarıda belirtildiği şekilde % 50 gerçekleşme oranı aranır.
Firmaların, bu kapsamdaki ek süre imkanından yararlanabilmeleri için, ilgili belgenin performansına istinaden en geç belge süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa müracaat etmeleri gerekir. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2008/1 Sayılı Genelgesi).

6- Gümrük İdarelerince Dahilde İşleme İznine (Dİİ) Verilecek Süreler, Süre Sonu, Ek Süre Müracaatı Ve Değerlendirilmesi, Vb. İşlemler, 2006/12 Sayılı Tebliğin 25 İlâ 27.Madde Hükümleri Saklı Kalmak Kaydıyla, Aşağıda Belirtilen Şekilde Gerçekleştirilir:

1) Dahilde İşleme İzni Süreleri: Gümrük idarelerince verilecek Dahilde İşleme İzinlerine ilişkin süreler, ekli tabloda belirtildiği şekilde düzenlenmiştir. Anılan Tebliğin 14/1-a, 14/1-c ve 14/1-1 maddeleri kapsamında düzenlenen ve taahhüt hesabı henüz kapatılmamış Dahilde İşleme İzinleri için izin sürelerinin gümrük idarelerince 12 (oniki) aya tamamlanması gerekir.

2) Dahilde İşleme İzin Süresinin Başlangıcı ve Süre Sonu: Sürenin başlangıcı, Dahilde İşleme İzninin (Dİİ) tarihidir. Süre sonu ise, izin süresi (ek süre, haklı ve mücbir sebep ile fevkalade hallere ilişkin süreler dahil) bitiminin rastladığı ayın son günüdür.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 3 / 10

3) Dahilde İşleme İzni Ek Süre Müracaatı ve Değerlendirilmesi: Ekli tabloda yer alan işleme faaliyetlerinin verilen süre içinde bitirilmemesi durumunda, 2006/12 sayılı Tebliğin 23 ve 24.maddeleri uyarınca haklı sebebe dayalı olarak ek süre verilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu çerçevede, firmanın izin kapsamında gerçekleştirdiği üretim ve işleme faaliyeti veya taahhüt edilen ihracatın tamamını ihmal veya kusur olmaksızın gerçekleştirememesi halinde, izin kapsamında gerçekleşen işleme faaliyeti ve üretimin veya ihracatın, izin ihracat taahhüdüne oranının en az % 25’i olduğunun, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirince düzenlenecek tespit raporunun ilgili Gümrük Müdürlüğüne sunulması kaydıyla, ilgili izne orijinal izin süresinin yarısı kadar haklı  sebebe ilişkin ek süre verilebilir. Ek süre müracaatının, izin hak sahibince Yetkilendirilmiş Gümrük  Müşavirine düzenlettirilecek tespit raporunun gerekli diğer belgelerle birlikte, en geç izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde izni veren Gümrük Müdürlüğüne yapılmasıyla, bu kapsamda yapılan ek süre  talebi, haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı, işleme faaliyetinin izinde belirtilen şekilde devam edip etmediği ve izin kapsamında gerçekleşen işleme faaliyeti ve üretimin veya ihracatın, izin ihracat taahhüdüne oranının en az % 25’i olup olmadığı yönünden incelenir ve 15 gün içinde sonuçlandırılarak ilgili firmaya bildirilir.

7- Haklı Sebep Hallerine İlişkin Müracaat: 1) Firmaların haklı sebep hallerinden yararlanabilmesi için; a- Dahilde işleme izin belgesi (DİİB) ile ilgili olarak, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa,
b- Dahilde işleme izni (Dİİ) ile ilgili olarak, Bakanlıkça belirlenen uygulama esasları çerçevesinde, izne ilişkin gümrük beyannamesi aslı ve haklı sebebe ilişkin tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte en geç izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde ilgili gümrük idaresine, müracaat etmeleri gerekir.

2) Birinci fıkrada belirtilen sürede yapılmayan müracaat değerlendirmeye alınmaz. (2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 23.maddesi).

8- Haklı Sebep Hallerinin Değerlendirilmesi: 1) Dahilde işleme izin belgesine, ilgili firmanın belge kapsamındaki önceden ihracatına tekabül eden ithalatını tamamlayamaması haline mahsus olmak üzere, belge süresi sonundan itibaren azami belge orijinal süresinin yarısı kadar haklı sebebe ilişkin ek süre verilebilir.
2) İlgili firmanın izin kapsamında gerçekleştirdiği üretim ve işleme faaliyeti veya taahhüt edilen ihracatın tamamını ihmal veya kusur olmaksızın gerçekleştirememesi halinde, izin kapsamında gerçekleştirilen işleme faaliyeti ve üretimin veya ihracatın izin ihracat taahhüdüne oranının en az % 25 olması kaydıyla,  ilgili izne orijinal izin süresinin yarısı kadar haklı sebebe ilişkin ek süre verilebilir.
3) İhracata ilişkin bir gümrük beyannamesinin belge ihracat taahhüdüne saydırılmasına ilişkin diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla, belge süresi içerisinde gerçekleştirilen ancak satır kodu bulunmaması nedeniyle belge ihracat taahhüdüne saydırılamayan gümrük beyannameleri kapsamı eşya ile aynı ad ve 8-12’li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonundaki eşyanın miktarı kadar yeniden ihracat gerçekleştirilebilmesi için, belge süresi sonundan itibaren azami belge orijinal süresinin yarısına kadar haklı sebebe ilişkin ek süre verilebilir. Başka bir belgeye ait satır kodunun yer alması nedeniyle ilgili belgenin ihracat taahhüdüne saydırılamayan gümrük beyannameleri bu fıkra hükmü çerçevesinde değerlendirilmez. (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 11.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 24.maddesi).  

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 4 / 10

9- Ek Sürelere İlişkin Uygulama: İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 23 ve 24.maddelerine istinaden  haklı sebebe ilişkin verilecek ek süre ve İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 21 ve 22.maddelerine istinaden verilecek ek süreler, belge üzerinde kayıtlı süre sonundan başlamak üzere verilir. (Örnek: Belgede kayıtlı  süre sonu 07/05/2020 tarihi ise, ek süre verilirken bu tarih esas alınır. Bu tarihin rastladığı ayın son günü olan 31/05/2020 tarihi dikkate alınmaz.) Diğer taraftan; mücbir sebep ile fevkalade hallere istinaden DİİB’e verilecek ilave süre, belge sahibi firma tarafından İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 25.maddesinde belirtilen mücbir sebep ile fevkalade haller kapsamında yapılan ilave süre talebinin Bakanlık tarafından uygun görüldüğü tarihten itibaren, mücbir sebep veya fevkalade hal süresi dikkate alınarak belirlenir. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2008/1 Sayılı Genelgesi).

10- Mücbir Sebep İle Fevkalade Haller: 

1) Aşağıda belirtilen mücbir sebep ile fevkalade hallerin belge/izin süresi içerisinde meydana gelmesi halinde, dahilde işleme izin belgesine/dahilde işleme iznine ilave süre verilebilir.
Bunlar:
a- Deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı il müdürlükleri, itfaiye müdürlükleri veya ilgili diğer kurumlardan alınacak yazı ile belgelendirilmesi gerekir.),
b- Ülkemiz veya ithalatçı ülkede devletçe konulan yasaklar, harp ve abluka hali (İlgili kamu kurumundan alınacak yazı ile),
c- Yükümlü firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince kısıtlanması, durdurulması veya firmaya el konulması (İlgili kamu kurumundan alınacak yazı ile),
ç- Yükümlü firmanın iflası veya konkordato ilan etmiş olması ya da firma hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş olması (Mahkeme kararı ile),
d- Şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü,
e- Grev ve lokavt (İl çalışma müdürlüklerinden alınacak yazı ile) ispatlanır. (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 11.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 25.maddesi).

11- Mücbir Sebep İle Fevkalade Hallere İlişkin Müracaat: 1) Firmaların mücbir sebep ile fevkalade hallerden yararlanabilmesi için; a) Dahilde işleme izin belgesi (DİİB) ile ilgili olarak, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa,
b) Dahilde işleme izni (Dİİ) ile ilgili olarak, izne ilişkin beyanname aslı, tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte en geç izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde ilgili gümrük idaresine, müracaat etmeleri gerekir. 2) Birinci fıkrada belirtilen sürede yapılmayan müracaat değerlendirmeye alınmaz. (2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 26.maddesi).

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 5 / 10

12- Belgeden Belgeye Eşya Devri

A-1: Deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın gibi mücbir sebep ile fevkalade haller nedeniyle; a- Belge/izin kapsamında ithal edilen eşyanın yerine konulamayacak şekilde telef veya kaybı durumunda, bu telef veya kayba dair delil tespiti işlemi talep olunan mahkemece, diğer taraflarla birlikte belge için Bakanlığa ve yine gümrük yükümlülüğü açısından ilgili gümrük idaresine; izin için ise ilgili gümrük idaresine tebligat yapılması ertesinde, mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitinin tevsik edilmesi halinde, 1-Bu ithalata tekabül eden ihracatın gerçekleştirilmesi aranmaksızın ihracat taahhüdü kapatılır ve ithalata ilişkin teminat iade edilir veya, 2-İhracat taahhüdünün tamamlanması için telef olan veya kaybolan miktar kadar yeni ithalata izin verilir.
A-2: Belge/izin sahibi firmanın üretim tesisinin kullanılamaz hale gelmesi durumunda, bu duruma dair delil tespiti işlemi talep olunan mahkemece, diğer taraflarla birlikte belge için Bakanlığa; izin için de ilgili gümrük idaresine tebligat yapılması ertesinde, mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitinin tevsik edilmesi halinde, belge/izin kapsamında ithal edilen eşya bütün hak ve mükellefiyetleri ile birlikte, dahilde işleme rejiminden yararlanma koşullarına sahip başka bir firmaya, gümrük gözetimi ve denetimi altında (belge için Bakanlığın uygun görüşü alındıktan sonra) devredilebilir.

B- Belge Kapsamında İşlem Görmüş Ürün Bünyesinde Kullanılan İthal Eşyasına İlişkin Hak ve Yükümlülüklerin Devri: 
1) Dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün, başka bir belgenin ithalat bölümünde belirtilen eşyalar arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi firma bu ürün bünyesinde kullanılan ithal eşyasına ilişkin hak ve yükümlülüklerini Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenen usul ve esaslara göre söz konusu rejimden yararlanma koşullarını taşıyan başka bir belge sahibi firmaya devredebilir.
2) Hak ve yükümlülüklerin Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenen usul ve esaslara göre başka bir belge sahibine devredildiğinin ve devre konu işlem görmüş ürün bünyesinde kullanılan ithal eşyası için verilmesi gereken teminatın devralan firma tarafından üstlenildiğinin tevsiki kaydıyla, devreden belge sahibi firmanın belgesi Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kapatılabilir.
3) Devreden firmanın, belge süresi içerisinde dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki işlem görmüş ürün bünyesinde kullanılan ithal eşyasına ilişkin hak ve yükümlülüklerin Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenen usul ve esaslara göre başka bir belge sahibine devredildiğini ve devredilen ürünün bünyesinde kullanılan ithal eşyası için verilmesi gereken teminatın devralan firma tarafından üstlenildiğini tevsik eden belgeler ile birlikte ilgili gümrük idaresine başvurması durumunda, devredilen ürünün bünyesinde kullanılan ithal eşyası için alınan teminat, ilgili gümrük idaresince devreden firmaya iade edilebilir.
4) Devir durumunda varsa ödenmesi gereken telafi edici verginin ödenmemesi veya eksik ihracat gerçekleştirilmesi halinde, tüm mali ve hukuki sorumluluk devralan firmaya geçer.
5) Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) bu madde kapsamında kısıtlama getirmeye yetkilidir. (2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 38/A.maddesi, İhracat Genel Müdürlüğünün 2023/1 sayılı Genelgesi).

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 6 / 10

13- İhracat Taahhüdünün Kapatılması İçin İlgili Bilgi ve Belgelerin Sunulması:

1) Firmaların; a) Dahilde işleme izin belgesi (DİİB) ihracat taahhüdünü kapatmak için en geç belge süresi sonundan itibaren üç ay içerisinde Ek-3’te belirtilen bilgi ve belgeleri Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenen ilgili bölge müdürlüğüne/ üyesi bulundukları İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine (İBGS)’ne (belge sahibi firmanın birden fazla İBGS’ye üyeliğinin söz konusu olması durumunda ise, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ eki Ek-10’da yer alan ve her bir İBGS’nin taahhüt kapatma işlemi açısından yetkili olduğu belirtilen sektörler dikkate alınarak belge sahibi firmanın elektronik ortamda tercih ettiği İBGS’ye),
b)Dahilde işleme izni (Dİİ) ihracat taahhüdünü kapatmak için en geç izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde, Ek-4’te belirtilen bilgi ve belgeleri ilgili gümrük idaresine,
Sunmaları zorunludur.
2) Birinci fıkrada belirtilen işlemlerin süresi içerisinde yerine getirilmesi firma sorumluluğunda olup, bu süreler zarfında firmalara ayrıca yazılı olarak bildirimde bulunulmaz.
Bu kapsamda, elektronik ortamda gerekli uyarı yapılmasına rağmen, henüz taahhüt kapatma müracaatında bulunmamış DİİB sahibi firmalar, 3 (üç) aylık taahhüt kapatmaya müracaat süresinin bitimine 1 (bir) ay kala ilgili İBGS’ce yazı ile uyarılır.

Belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalar adına düzenlenen belgeler ise, ilgili İBGS’ce müeyyide uygulanarak resen kapatılır. Resen kapatılan DİİB’ler aylık listeler halinde Resmi Gazete’de yayımlanır.

Resen kapatma işlemi, ilgili mercilere ve ilgili vergi dairelerine ayrıca bildirilmez ve resen kapatılan DİİB’ler, gerekli işlemler açısından ilgili mercilerce ve ilgili vergi dairelerince Resmi Gazete’den takip edilir. (2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın 19.maddesi, 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 37.maddesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2008/1 Sayılı Genelgesi).

14- Dahilde İşleme Rejiminin (DİR) Sonlandırılması/ DİİB veya Dİİ’nin Kapatılması: 

Dahilde işleme rejiminin (DİR) sonlandırılması ya da Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Dahilde İşleme İzninin (Dİİ) kapatılması için;

1) İhracat taahhüdünün yerine getirilmesi, taahhüt edilen ihracatın zamanında/ belge süresi içinde sonunsuz şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.

2) İhracat taahhüdünün tamamının veya bir kısmının süresi içinde yerine getirilmesi, taahhüt edilen ihracatın zamanında/ belge süresi içinde yapılamaması durumunda, DİİB/ Dİİ Revize edilmelidir. Duruma göre DİİB veya Dİİ revize edilebilir, ek süre alınabilir, ek süre alınarak belgenin süresi uzatılabilir (Dahilde işleme izin belgesi, belge kapatma işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar revize edilebilir).

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 7 / 10

3) Performansa ilişkin ek süre alınabilir. [İlgili firma tarafından müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB süresi içerisinde gerçekleştirilen ihracat değerinin belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az % 50 olması halinde, DİİB’e toplam 6 (altı) ayı geçmemek kaydıyla belge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir. Ayrıca, indirimli teminattan yararlandırılan belgelerde de, yukarıda belirtildiği şekilde % 50 gerçekleşme oranı aranır.
Firmaların, bu kapsamdaki ek süre imkânından yararlanabilmeleri için, ilgili belgenin performansına istinaden en geç belge süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa müracaat etmeleri gerekir].

4) Haklı Sebep Hallerine İlişkin Müracaat yapılarak süre uzatımı yapılabilir/ ilave süre kazanılabilir.

5) Mücbir Sebep İle Fevkalade Haller Durumlarına ilişkin müracaat yapılarak süre uzatımı yapılabilir/ ilave süre kazanılabilir ya da duruma göre, gerekli şartlar oluşmuşsa ihracat taahhüdü kapatılabilir veya revize edilebilir. [1-Bu ithalata tekabül eden ihracatın gerçekleştirilmesi aranmaksızın ihracat taahhüdü kapatılır ve ithalata ilişkin teminat iade edilir veya, 2-İhracat taahhüdünün tamamlanması için telef olan veya kaybolan miktar kadar yeni ithalata izin verilir.
Ya da Belge/izin sahibi firmanın üretim tesisinin kullanılamaz hale gelmesi durumunda, bu duruma dair delil tespiti işlemi talep olunan mahkemece, diğer taraflarla birlikte belge için Bakanlığa; izin için de ilgili gümrük idaresine tebligat yapılması ertesinde, mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitinin tevsik edilmesi halinde, belge/izin kapsamında ithal edilen eşya bütün hak ve mükellefiyetleri ile birlikte, dahilde işleme rejiminden yararlanma koşullarına sahip başka bir firmaya, gümrük gözetimi ve denetimi altında (belge için Bakanlığın uygun görüşü alındıktan sonra) devredilebilir].

6) Belgeden Belgeye Eşya Devri Yapılabilir [A-1: Deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın gibi mücbir sebep ile fevkalade haller nedeniyle; a- Belge/izin kapsamında ithal edilen eşyanın yerine konulamayacak şekilde telef veya kaybı durumunda,  …….; 1) Bu ithalata tekabül eden ihracatın gerçekleştirilmesi aranmaksızın ihracat taahhüdü kapatılır ve ithalata ilişkin teminat iade edilir veya,             2) İhracat taahhüdünün tamamlanması için telef olan veya kaybolan miktar kadar yeni ithalata izin verilir.
A-2: Belge/izin sahibi firmanın üretim tesisinin kullanılamaz hale gelmesi durumunda, …. belge/izin kapsamında ithal edilen eşya bütün hak ve mükellefiyetleri ile birlikte, dahilde işleme rejiminden yararlanma koşullarına sahip başka bir firmaya devredilebilir.
B- Belge Kapsamında, DİİB veya Dİİ kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünü; başka bir belgenin ithalat bölümünde belirtilen eşyalar arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi firma bu ürün bünyesinde kullanılan ithal eşyasına ilişkin hak ve yükümlülüklerini Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenen usul ve esaslara göre söz konusu rejimden yararlanma koşullarını taşıyan başka bir belge sahibi firmaya devredebilir].

7) Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Dahilde İşleme İzni (Dİİ) kapsamında ithal edilen eşya, mahrecine iade edilerek veya Transit Ticaret kapsamında yurt dışı edilerek; belge kapatma taahhüdünden kurtulunabilir,

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 8 / 10

8) Söz konusu eşyalar Gümrük idaresine terk edilerek veya Gümrük idaresi nezdinde imha edilerek belge kapatma sorumluluğundan kurtulunabilir,

9) Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Dahilde İşleme İzni (Dİİ) kapsamında ithal edilen eşyanın kati ithalatı yapılarak [Gümrük vergi ve resimleri ve varsa “Gümrük Kanunu’nun 207.maddesinden kaynaklanan” gecikme zammı ödenerek] Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Sonlandırılabilir/ DİİB veya Dİİ’nin Kapatılması sağlanabilir.

II- Sonuç

Dahilde işleme rejiminin (DİR) sonlandırılması, Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Dahilde İşleme İzninin (Dİİ) kapatılması için;

1- İhracat taahhüdünün yerine getirilmesi, taahhüt edilen ihracatın zamanında/ belge (DİİB/ Dİİ) süresi içinde sonunsuz şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.

2-İhracat taahhüdünün tamamının veya bir kısmının süresi içinde yerine getirilmesi, taahhüt edilen ihracatın zamanında/ belge süresi içinde yapılamaması durumunda, DİİB/ Dİİ Revize edilmelidir.

3- Performansa ilişkin ek süre alınabilir. 

4- Haklı Sebep Hallerine İlişkin Müracaat yapılarak süre uzatımı yapılabilir/ ilave süre kazanılabilir.

5- Mücbir sebep ile fevkalade haller durumlarına ilişkin müracaat yapılarak süre uzatımı yapılabilir/ ilave süre kazanılabilir ya da duruma göre, gerekli şartlar oluşmuşsa ihracat taahhüdü kapatılabilir veya revize edilebilir.

6- Belgeden Belgeye Eşya Devri Yapılabilir. Belge Kapsamında, DİİB veya Dİİ kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünü; başka bir belgenin ithalat bölümünde belirtilen eşyalar arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi firma bu ürün bünyesinde kullanılan ithal eşyasına ilişkin hak ve yükümlülüklerini Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre söz konusu rejimden yararlanma koşullarını taşıyan başka bir belge sahibi firmaya devredebilir.

6- Dahilde İşleme İzin Belgesi veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen eşya, mahrecine iade edilerek veya Transit Ticaret kapsamında yurt dışı edilerek; belge kapatma taahhüdünden kurtulunabilir.

8- Söz konusu eşyalar Gümrük idaresine terk edilerek veya Gümrük idaresi nezdinde imha edilerek belge kapatma sorumluluğundan kurtulunabilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 9 / 10

9- Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Dahilde İşleme İzni (Dİİ) kapsamında ithal edilen eşyanın kati ithalatı yapılarak Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Sonlandırılabilir, DİİB veya Dİİ’nin kapatılması sağlanabilir.

10- Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında Türkiye gümrük bölgesine getirilen eşyanın belge/izin süresinin bitimini takiben 1 (bir) ay içerisinde rejimin gerektirdiği işlemlerin bitirilmesi, ihracı veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulabilir (Bu işlemler belge/izin kapsamında değerlendirilir ancak 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde usulsüzlük cezasının iki katı para cezası tahsil edilir).

11- Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında Türkiye gümrük bölgesine getirilen eşyanın belge/izin süresinin bitimini takiben 2 (iki) ay içerisinde rejimin gerektirdiği işlemlerin bitirilmesi, ihracı veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulabilir (Bu işlemler belge/izin kapsamında değerlendirilir ancak 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde usulsüzlük cezasının dört katı para cezası tahsil edilir).

12- DİR kapsamındaki eşya serbest bölgelere ihraç edilerek üç aylık süre kazanılabilinir.
…

Kocaeli, 27.12.2025

Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

KAYNAKÇA:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.
• 2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı.
• 2006/12 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği.
• Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair 2007/2 Sayılı Tebliği.
• Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün Konuya İlişkin Genelgeleri.
• Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün Tasarruflu Yazıları.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

Sayfa 10 / 10

Damga Vergisi ve Damga Vergisi Muafiyeti

1- Ürün Alışlarının Sözleşmeye Bağlanması 

Günümüzde faaliyet gösteren ve dış ticaretle (ithalat, ihracat, transit ticaret, vb.) uğraşan bir firma; Ticari hayatın getirdiği çeşitli riskler, başta 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği olmak üzere  Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatından kaynaklanan yükümlülük ve sorumluluklarını rahatça yerine getirebilmesi, hak ve menfaatlerini koruyabilmesi, antrepo, ithalat, ihracat, transit, vb. Gümrükleme İşlemleri sırasında ilgili eşyanın cins, nevi, çeşitli özelliklerini, kıymet, miktar, menşe, gtip, vb. ispatlayabilmesi, herhangi bir olumsuzluk, uyuşmazlık durumunda ulusal ve uluslararası mahkemelerde haklarını ve menfaatlerini arayabilmesi, koruyabilmesi …  için ürün, eşya/ mal ve hizmet alışlarını sözleşmeye bağlanması gerekir.

Örneğin: 4458 sayılı Gümrük Kanununun 3, 78, 84, 128, 142, 145, 213, 218, 218/A, 230., …  maddeleri, Gümrük Yönetmeliğinin 3, 23, 24, 37, 45, 51, 53, 60, 61,63, 65, 66, 67, 73, 130, 209, 2012, 213, 214, 215, 217, 217, 218, 222, 232, 312, 379, 380, 382, 398, 446, 501, 513, 516, 522, 523, 563, 575, 578., … vb. maddeleri içeriği işlemler için sözleşme, akit, anlaşma olması ve ilgili makamlara sunulması gerekmektedir.

Yine, Gümrük Yönetmeliği’nin “İstisnai Kıymetle Beyan”a ilişkin 53.maddesi başta olmak üzere, Gümrük Mevzuatına göre tamamlayıcı beyanda bulunulması, bazı kıymet unsurlarının ispat edilmesi, çeşitli mükellefiyetlerin yerine getirilmesi, vb. nedenlerle bir örneğinin Gümrük İdaresine sunulduğu veya  sunulmasının zorunlu olduğu durumlarda, sunulan ve/veya sunulacak sözleşmeler, mukavelenameler,  taahhütnameler, temliknameler, fesihnameler, kefalet senetleri ve rehin senetlerinin yazılı olarak düzenlenmiş olması gerekir. Yazılı şekilde düzenlenen sözleşmeler, mukavelenameler, taahhütnameler, temliknameler, fesihnameler, kefalet senetleri, rehin senetleri vb. belgeler “Gerekli Kanuni Şartları Taşımaları Halinde” (binde 9,48 oranında) Damga Vergisine tabidir.

Bilindiği Üzere, 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun Kanun’un 4.Maddesine Göre; Bir kâğıdın tabi olacağı verginin tayini için o kâğıdın mahiyetine bakılacağı, kâğıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kâğıt üzerinde başka bir  kâğıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kâğıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı,

488 Kanun’un 10.maddesine göre; Damga Vergisine tabi kâğıtlarda; maktu vergide kâğıtların mahiyetlerinin, nispi vergide ise nevi ve mahiyetlerinin (İçerdiği veya anlaşılan/çıkarsanan para miktarının) esas olduğunun, belli para teriminin ise; kâğıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade ettiği,

Belirtilmiştir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com     Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                                        Sayfa 1 / 8

70 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 2025 yılı için Mukavelenameler (Sözleşmeler/ Anlaşmalar), taahhütnameler ve temliknamelerin (Binde 9,48) Damga Vergisine tabi olduğu açıklanmıştır.

Başka bir anlatımla; Bir kâğıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılarak, tabloda yazılı ilgili vergi bulunur, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda ise üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya (belirli bir miktar veya tutarın var olup olmadığına, belirli bir miktar veya tutara ulaşılıp ulaşılmadığına) bakılır, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete (belirli bir miktar veya tutarın var olup olmadığına, belirli bir miktar veya tutara ulaşılıp ulaşılmadığına) göre vergi alınır, yine belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler nispi (Binde 9,48) damga vergisine tabidir.

Öte yandan, ithalat için yapılan sözleşmelere tekabül eden Damga Vergisi 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 21/b. maddesi gereği KDV matrahına (varsa ÖTV matrahına) tabi olduğu için yapılacak sözleşmelerin Damga Vergisini doğurmayacak (Belirli bir miktar veya tutarın belirtilmemesi, belirli bir miktar veya tutara ulaşılamaması) şekilde düzenlenmesi gerekir.

Düzenlenecek/ imzalanacak sözleşmelerin mümkün olduğu kadar, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 02.04.2014 tarih ve 2014/11 sayılı Genelgesinde tarif edilen ve ekinde yayımlanan “İstisnai Kıymette Beyanda Sözleşme Örneği”ne benzer şekilde düzenlenmesi/ tanzim edilmesi gerekir.

2- Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 02.04.2014 Tarih ve 2014/11 Sayılı Genelgesi ve Eki Sözleşme Örneği (İstisnai kıymette damga vergisi):

“Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, Gümrük Yönetmeliğinin 53 üncü maddesine istinaden serbest dolaşıma giriş beyannameleri ekinde yer alan sözleşme fotokopisi veya onaylı suretine ilişkin vergi dairelerine bildirimde bulunulup bulunulmayacağı ve bu tür belgelerden damga vergisi alınıp alınamayacağı hususunda tereddütler yaşandığı anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılarak, tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 2 / 8

kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda ise üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre verginin alınacağı, yine söz konusu Kanuna ekli (I) sayılı tablonun “I-Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında da, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

Buna göre, damga vergisinin konusunu (I) sayılı tabloda yazılı kağıtlar oluşturmakta olup, düzenlenen her bir kağıt ayrı ayrı damga vergisine tabi olacaktır. Kanuna ekli (I) sayılı tablonun “I-Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelere yer verildiği dikkate alındığında, belli parayı ihtiva etmeyen mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin damga vergisine tabi tutulmayacağı, bu kapsamda sözleşmenin düzenlendiği tarihte belli parayı ihtiva etmesi veya eklerinde belli paranın tespitine imkan veren verilerin olması veya atıf yapılan başka bir kağıttan belli paranın bulunması halinde, sözleşmenin bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, söz konusu sözleşmelerin, düzenlendiği tarih itibariyle belli parayı ihtiva etmemesi veya eklerinde belli paranın tespitine imkân veren verilerin olmaması veya atıf yapılan başka bir kağıttan belli paranın bulunmaması halinde söz konusu sözleşmeler damga vergisine tabi olmayacaktır.

Öte yandan, sözleşmenin düzenlendiği tarihte belli parayı ihtiva etmesi veya eklerinde belli paranın tespitine imkân veren verilerin olması veya atıf yapılan başka bir kağıttan belli paranın bulunması ve söz konusu kağıtlara ilişkin damga vergisinin ödendiğinin yükümlüsünce tevsik edilememesi halinde, ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulması ve vergi dairesince yapılan tarhiyatların ilgili gümrük müdürlüğüne geri bildirimde bulunulması halinde, söz konusu tarhiyat miktarının matrah unsuru olduğu vergiler yönünden ek tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılması gerekmektedir.

Bu Genelgenin uygulanmasına ilişkin örnek olaya ek-1’de yer verilmiş olup, karşılaşılabilecek bu ve benzer hususların değerlendirilmesinde yönlendirici mahiyette dikkate alınması gerekmektedir.”

Ziya ALTUNYALDIZ (Müsteşar)

EKLER:
1-Örnek Olay
EK-1
İstisnai Kıymette Beyanda Sözleşme Örneği

ÖRNEK
İthalat yapmak isteyen (A) firması ile yurt dışında yerleşik (B) firması arasındaki “TOPPM Ultra Düşük Kükürtlü Dizel ürünü” ile ilgili gerçekleştirilecek, istisnai kıymete tabi eşyanın satış sözleşmesinin fiyat tespitine ilişkin düzenlemeleri aşağıdaki gibidir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 3 / 8

1- Fiyatlandırma Mekanizması
1.Metrik ton (M/T) başına fiyatın belirlenmesinde Platts’da yayınlanan CIF-MED (Mediterrannean) fiyatları kullanılacaktır. 10 PPM ultra düşük kükürtlü dizel ürün için geçerli olan fiyat belirlenmesinde, en yüksek kotasyonların ortalamasından 3$ düşülerek bulunacaktır.
Nihai fiyat 15 C derecedeki 0,845 referans özgül ağırlığına göre boşaltma limanında tespit edilen 15 C derecedeki havada fiili yoğunluğa göre tartılacak veya düşürülecektir.
2.Bu madde amaçları için “teslimat ayı” beyan edilen varış penceresinin takvim ayını ifade edecek, bütün platts düzeltmeleri uygulanacaktır.
3. Alıcının teslimat takvim ayından başka bir fiyatlandırma teklif edecek pozisyonda olması halinde, (m+1 fiyatlandırma veya başka) tahsilat veya masraf, her seferinde karşılıklı yazılı mutabakata tabi olarak, alıcı ile satıcı arasında paylaşılacaktır.
4.İlave ve İskonto
Satıcı erken ödeme veya iskonto edilmiş kredi mektubu için alıcıya bir iskonto teklif edebilir. Bu iskontonun kabul edilmesi sadece satıcının tasarrufundadır.
2- Sürastarya
Gümrüklemeden sonra ortaya çıkacak her iki tarafçada kabul edilen herhangi bir geçerli sürastarya talebi(leri) fatura aslının alınması üzerine 30 gün içerisinde ödenecektir.
3- Diğer Masraf ve giderler
Gümrüklemeden sonra ortaya çıkacak diğer masraf ve giderler, navlun farkı, fiyat farkı, sapma, analiz, acenta masrafı, katılıma dahil ancak bunlarla sınırlı olmayarak, fatura aslının alınması üzerine 30 gün içerisinde ödenecektir. Ancak tarafların faturaların ödenecek tutarları üzerinde tam mutabık olmaları gereklidir.

Söz konusu sözleşme maddeleri incelendiğinde, eşyanın birim kıymetinin nasıl tespit edileceğine ve ileride ortaya çıkacak giderlere ilişkin yapılacak işlemlerin açıklandığı, ancak düzenlendiği tarih itibariyle herhangi bir tutar ihtiva etmediği, yine atıf yaptığı kâğıtlarda da bir tutar tespit edilmediği görülmüştür.

Bu nedenle söz konusu sözleşme damga vergisine tabi olmayacaktır.

3- Sözleşmeye Tekabül Eden Damga Vergisi Ve İthalatta KDV İle ÖTV Matrahı

Damga Vergisi

 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1.maddesine göre: “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar Damga vergisine tabidir.

Bu kanundaki kâğıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder. Yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kâğıtlar, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulacakları”, 

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 4 / 8

Kanun’un 3.maddesine göre; Damga Vergisi mükellefinin, bu kâğıtları imza edenler olduğu, sözleşmeleri düzenleyip imzalayanların, bu sözleşmeleri düzenleyip imzalamaları nedeniyle Damga Vergisini ödemekle sorumlu olan iki taraftan birisi oldukları,

Kanun’un 4.maddesine göre; Bir kâğıdın tabi olacağı verginin tayini için o kâğıdın mahiyetine bakılacağı, kâğıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin  edilmek istenen kâğıt üzerinde başka bir kâğıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kâğıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı,

Kanun’un 5.maddesine göre ise; Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kâğıtlardan, maktu vergiye tabi olanların her bir nüshasının ayrı ayrı aynı miktarda, nispi vergiye tabi olanların ise (örneğin sözleşmelerin) sadece bir nüshasının damga vergisine tabi olduğu,

Damga Vergisi Kanunu’nun 10.maddesine göre; Damga Vergisine tabi kâğıtlarda; maktu vergide kâğıtların mahiyetlerinin, nispi vergide ise nevi ve mahiyetlerinin (İçerdiği veya anlaşılan/çıkarsanan para miktarının) esas olduğunun, belli para teriminin ise; kâğıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade ettiğinin,

Kanun’un 12.maddesine göre: Damga Vergisine tabi kâğıtlarda yazılı yabancı paraların, Hazine ve Maliye Bakanlığınca tayin ve ilan edilecek fiyat üzerinden  [35 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde, kağıdın düzenlenmesinden önce ödemenin yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak belirlenen matrah üzerinden hesaplanması ve kişiler tarafından makbuz karşılığı ödenmesi gerekmektedir.] Türk parasına çevrilerek Damga Vergisi’nin alınacağının,

Kanun’un 22.maddesine göre, Makbuz karşılığı ödemelerde Damga Vergisinin; a) Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kâğıtların vergisinin, ertesi ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirilip yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceğinin,
b) (a) bendi dışındaki hallerde ise, kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilip aynı süre içinde ödeneceğinin,

Kanun’un 24.maddesine göre; Birden fazla kişi tarafından imza edilen kâğıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduklarının, yine aynı maddede Damga Vergisine tabi kâğıtların Damga Vergisinin ödenmemesinden veya noksan ödenmesinden dolayı alınması lazım gelen  vergi ve cezadan, mükelleflere rücu hakkı olmak üzere, kâğıtları ibraz edenlerin sorumlu olduklarının, 

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 5 / 8

Kanun’un 26.maddesine göre ise; Resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kâğıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur olduklarının [Bu meyanda tüm Gümrük personelinin, çeşitli gümrük işlemleri nedeniyle gümrük idaresine sunulan ve/veya sunulması zorunlu olan kâğıtlara (Sözleşmeler/mukavelenameler, temliknameler, taahhütnameler, kefalet senetleri, teminat ve rehin senetleri, fesihnameler, beyannameler, vb.) tekabül eden Damga Vergisi’ni  aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur olduklarının],

Kanun’un 28.maddesine göre; Vergi cezası alınması gereken kâğıtların hamilleri tarafından terk edilmesinin, bu cezanın alınmasına mani olmadığının belirtildiği,

Anlaşılmaktadır.

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 09.01.2013 Tarih ve 534 Sayılı Yazısına Göre: Sözleşme, taahhütname ve temliknameler vb. için damga vergisi tahakkukuna istinaden gümrük idarelerince mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine damga vergisine konu olabilecek belge örnekleriyle birlikte bildirim yapılması ve Vergi dairesince yapılan tarhiyatların ilgili gümrük müdürlüğüne geri bildirimde bulunulması halinde, gümrük vergileri (KDV, ÖTV, vb) yönünden ek tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin  yapılması gerekir.

4- Damga Vergisinin Katma Değer Vergisi Matrahı İle ÖTV Matrahına Eklenmesi

Gerek nispi, gerekse maktu damga vergisi, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ithalatta matrah başlıklı 21 maddesi (b) fıkrası hükmüne göre; İthalatta KDV matrahının bir unsurudur. KDV matrahına katılmadığı veya eksik katıldığında; 3065 sayılı KDV Kanununun 48 ve 51.maddelerinden hareketle Gümrük Kanununun 234 üncü maddesi gereğince idari para cezası uygulanır.

Öte yandan; Gerek nispi, gerekse maktu damga vergisi, bazı ürünlerin ithalatında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) matrah unsurları arasında yer almakta olup, ÖTV matrahına katılmadığı veya eksik katıldığında; 4760 sayılı ÖTV Kanununun 1, 2, 3, 4 ve 16.maddelerinden hareketle Gümrük Kanununun 234 üncü maddesi gereğince idari para cezası uygulanır.

5- Damga Vergisinin 2025 Yılı Muafiyet Üst Sınırı 

30.12.2024 tarihli ve 32768 sayılı 2. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 70 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile vergiye tabi kağıtların maktu vergileri (maktu ve nispi vergilerin asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) yeniden değerleme oranında artırılmış ve Tebliğ ekindeki (1) sayılı tabloda gösterilmiş; ayrıca 488 sayılı Kanunun 14.maddesinin birinci fıkrasında yer alan her bir kağıttan alınacak damga vergisine ilişkin üst sınır yeniden değerleme oranında artırılmış ve 1/1/2025 tarihinden itibaren 24.477.478,90 Türk Lirası olmuştur.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 6 / 8

6- Damga Vergisinin Muafiyet ve İstisnaları

 1. İhracat ve ihracata ilişkin olduğunun tevsiki kaydıyla aşağıda sayılan işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlar (gümrük idarelerine verilen beyannameler dâhil) damga vergisinden müstesnadır;

a) İhracat karşılığı yapılacak ödemeler (ihracatın finansmanında kullanıldığının tevsiki kaydıyla prefinansman, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu çerçevesinde yapılan ödemelere ilişkin taahhütnameler ile temliknameler ve Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçları ile genel bütçeli idarelere olan borçların mahsubu dâhil).

b) İhracattan doğan alacağın ihracatçı tarafından temliki/(Bir başkasına devredilmesi).

c) İhracat bağlantıları için düzenlenecek anlaşmalar.

ç) Transit ticarete konu malın satın alınması ve satılması.

d) Tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımı.

e) 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 131.maddesine istinaden ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi ambalaj malzemesi ithali ile kati ihraç edilen mallara ait ambalaj malzemesinin geçici ihracı ve ithali.

f) Dahilde İşleme İzni kapsamında iznin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat.

g) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında belgenin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat veya yurt içi alımlar.

ğ) Gerçekleştirilen mamul ürün ihracatı karşılığı olarak bu ürünlerin üretiminde kullanılan girdilerin Toprak Mahsulleri Ofisinden veya Türkiye Şeker Kurumunca tespit edilen şeker fabrikalarından alımı.

h) Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında yapılan ithalatlar ile iç piyasadan mal ve hizmet alımları,

2. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan aşağıda sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır; …

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 7 / 8

ç) Tam mükellef imalatçı firmaların, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında monte edilmemiş haldeki aksam ve parçaları ithal edebilecek firmalara, ithal edebilecekleri bu aksam ve parçaları üreterek yapacakları satış ve teslimleri.  …  

f) Uluslararası yük ve yolcu taşımacılığından döviz olarak kazanılan bedellerin yurda getirilmesi kaydıyla kara, deniz veya hava ulaştırma hizmet ve faaliyetleri.

g) Yurt dışına yönelik olarak gerçekleştirilecek müteahhitlik, müşavirlik, yazılım ve mühendislik hizmetleri. …

j) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan maden havzalarından rödövans karşılığında maden çıkarımı ve işletmesiyle ilgili üretim faaliyetleri. (Rödovans, maden ruhsat sahalarının işletme hakkının özü kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile gerçek veya tüzel bir kişiye, bir süreliğine tahsis edilmesidir). … 

Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan damga vergisi, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır. 

Yukarıda sayılan işlem veya faaliyetlerin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar damga vergisi, ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.

Kocaeli, 28.12.2025

Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 8 / 8