GÜMRÜKÇE TAHSİL EDİLEN YA DA KONTROLÜYAPILAN VERGİ VE FONLAR (3)
Menşe şahadetnamesi aranılacak haller; Gümrük Yönetmelini’nin 205.maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde önlemin, ilave gümrük vergisinin veya ek mali yükümlülüklerin uygulanmaması için eşyanın söz konusu uygulamalara tabi ülke menşeli olmadığını veya başka bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tevsik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şahadetnamesi ibraz edilir.
– İlave Gümrük Vergisi; Farklı (yeni) bir ithalat vergisi olmayıp, sadece Gümrük vergi oranlarının artışına yönelik bir düzenlemedir. Bu nedenle, Gümrük vergisi için geçerli olan usul, hüküm ve uygulamalar (Verginin tarh, tahakkuk tebliğ, tahsilat, ceza uygulaması vb.) İlave Gümrük Vergisi (İGV) içinde geçerlidir.
– 1) İlave gümrük vergisi kapsamındaki eşyanın A.TR dolaşım belgesi eşliğinde serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında yapılan ithalatında Avrupa Birliği veya Türk menşeli olduğunu gösteren bir örneği ekte (Ek-1’de) yer alan “İhracatçı Beyanı”, ithalatçı tarafından gümrük beyannamesinin ekinde gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde ilave gümrük vergisi alınmaz.
2) Gümrük beyannamesi ekinde gümrük idaresine menşe şahadetnamesi veya tedarikçi beyanı veya uzun dönem tedarikçi beyanı ibraz edilmesi halinde “İhracatçı Beyanı” aranmaz.
3) İhracatçı Beyanı kapsamında gelen eşyanın menşeine ilişkin ciddi ve somut gerekçelere dayanan şüphe olması halinde, söz konusu belgelerin gerçekliğine ilişkin ilgili ülke nezdinde yerinde inceleme dahil her türlü kontrol ve doğrulama yapılabilir. Ancak, ihracatçı firmanın işbirliğine yanaşmaması durumunda, menşe şahadetnamesi istenilmesine karar verilebilir.
– Serbest bölgelerde serbest dolaşımda bulunmayan girdiler kullanılmak suretiyle üretilen eşyaya, Türk menşei kazansın kazanmasın İthalat Rejimi Kararı eki listelerin “Diğer Ülkeler” sütunundaki oranlar üzerinden gümrük vergisi uygulanacaktır. Dolayısıyla, 2015/7699 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2/4 üncü ve 3/1’inci maddeleri dikkate alındığında, serbest bölgede serbest dolaşımda bulunmayan girdiler kullanılmak suretiyle üretilerek Türkiye’ye ithal edilmek istenilen eşyanın Gümrük Yönetmeliği’nin 431.maddesi çerçevesinde nihai ürün üzerinden vergilendirilmesinin beyan sahibi tarafından tercih edilmesi ve nihai ürünün de 2015/7699 sayılı Karar eki tabloda yer alması halinde, Karar eki tablodaki “Diğer Ülkeler” sütunundaki oran üzerinden ilave gümrük vergisinin uygulanması gerekir.
– “Set halindeki eşya” olarak değerlendirilerek GTİP tespiti yapılan eşyanın bünyesinde bulunan ve beyannamenin 44 no.lu hanesine kaydedilen eşyalarda İlave Gümrük Vergisi olması halinde, söz konusu İlave Gümrük Vergisinin tahsil edilmesi gerekir. – Gümrük Yönetmeliğinin 205/4-ç.maddesi ile ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülüğe tabi eşyanın ithalatında Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği çerçevesinde eşyanın serbest dolaşım statüsünü tevsiken A.TR Dolaşım Belgesi ibraz edilmesi halinde, ithalata konu eşyanın menşeini belirleme konusunda Bakanlıkça belirlenen risk kriterleri uyarınca saptanan durumlar saklı kalmak kaydıyla menşe şahadetnamesi aranmaz. Söz konusu maddenin uygulamasına ilişkin risk analizi sonuçları BİLGE sistemi aracılığıyla yükümlülere bildirildiğinden dolayı BİLGE Sistemi tarafından menşe şahadetnamesinin talep edilmeyen durumlar için eşyaya ilişkin başkaca bir tereddütün bulunmaması halinde bahse konu eşya için menşe şahadetnamesi talep edilmez.
– 2017/4 sayılı İthalatta Alınan İlave Gümrük Vergilerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında, ilave gümrük vergisine tabi eşyanın A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ülkemize ithalinde eşyanın Avrupa Birliği veya Türk menşeli olduğunu; 2017/10926 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Yürürlüğe Konulan Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Tahsili Hakkında Kararın Uygulanmasına Dair Tebliğ kapsamında, ek mali yükümlülük Kararlarında yer alan eşyanın A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında yapılan ithalatında, Kararlarda belirtilen ülkeler hariç menşeli olduğunu gösteren ihracatçı beyanının, ithalatçı tarafından gümrük beyannamesinin ekinde gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde ek mali yükümlülük alınmamakta; gümrük beyannamesi ekinde menşe şahadetnamesi veya tedarikçi beyanı veya uzun dönem tedarikçi beyanı ibraz edilmesi halinde ise ihracatçı beyanı aranmamaktadır. Bahse konu Tebliğlerde ihracatçı beyanının sonradan verilmesine ilişkin bir hükme yer verilmediğinden söz konusu belgenin eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan 2006/10895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 70.maddesi hükümleri çerçevesinde tedarikçi beyanının yalnızca, Gümrük Birliği kapsamında serbest dolaşımda bulunan eşyanın Pan-Avrupa Menşe Kümülasyon Sistemi, Pan-Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi veya Batı Balkan Menşe Kümülasyon Sistemine taraf bir ülkeye yeniden ihraç edilmesi amacıyla menşe ispat belgesi düzenlenmesi talebine istinaden Türkiye’den Topluluğa veya Topluluk’tan Türkiye’ye ihracatın yapılmasının ardından düzenlenmesi mümkün bulunmakta olup, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülüğün söz konusu olduğu işlemlerde ise tedarikçi beyanının eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük uygulamaları kapsamında gerek ihracatçı beyanının gerekse tedarikçi beyanının eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerektiğinden, sonradan ibraz edilen tedarikçi beyanı veya ihracatçı beyanı ile başvurularak geri verme talebinde bulunulması mümkün bulunmamaktadır.
– İlave gümrük vergisinin müstakil bir vergi olmayıp, Bakanlar Kurulu Kararları ile mevcut gümrük vergisi oranlarında artış yapılması niteliğinde olmasından dolayı teşvik belgesi kapsamında gümrük muafiyeti sağlanan ürünlerin ithalatında ilave gümrük vergisine yönelik bir tahsilatın yapılamaması gerekir.
İlave Gümrük Vergisinin Veya Ek Mali Yükümlülüğün Geri Verilmesi: İlave gümrük vergisinin (İGV) veya ek mali yükümlülüğün (EMY) geri verilmesi veya Gümrük Yönetmeliğinin 38/3.maddesi gereğince iadesi hususları ile ilgili olarak; 1. A.TR Dolaşım Belgesinin serbest dolaşıma girişi sırasında mevcut olması ancak eşyanın menşeine dair bir belgenin mevcut olmaması durumunda; a) Gümrük Yönetmeliğinin 38/2.maddesi gereğince menşe şahadetnamesinin sonradan getirileceğine dair yazılı bir talepte bulunulması ve menşe şahadetnamesinin süresi içinde ibraz edilmesi durumunda emanete alınmış olan tutarın veya alınmış olan teminatın mezkur Yönetmeliğin 38/3.maddesine göre iade edilmesi, b) Gerek ihracatçı beyanının gerekse tedarikçi beyanının veya uzun dönem tedarikçi beyanın eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerektiğinden, sonradan ibraz edilen söz konusu belgelerin kabul edilmemesi ve tahsil edilen EMY ve İGV’nin geri verilmemesi,
2. A.TR Dolaşım Belgesinin serbest dolaşıma girişi sırasında mevcut olmaması ve süresi içinde “sonradan verilmiştir” ibareli bir A.TR Dolaşım Belgesinin ibraz edilmesi durumunda;
a) Serbest dolaşıma girişi sırasında eşyanın menşeine dair menşe şahadetnamesinin veya tedarikçi beyanının veya uzun dönem tedarikçi beyanın beyanname ekinde mevcut olması halinde tahsil edilen EMY veya İGV’nin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 211/2.maddeesinde belirtilen sürede başvurulması üzerine geri verilmesi, (Ancak eşyanın İGV BKK’ları 3/1 inci maddesi gereğince Türkiye’nin taraf olduğu serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde bir çapraz menşe kümülasyon sistemine dahil ülkeler menşeli olması durumunda; eşyanın menşeinin yalnızca tedarikçi beyanı veya uzun dönem tedarikçi beyanı ile kanıtlanması gerekmektedir. Dolayısıyla bu kapsamdaki eşyanın menşeinin menşe şahadetnamesi ile tevsiki mümkün bulunmamaktadır.)
b) Yürürlükten kaldırılan söz konusu Tebliğler kapsamı düzenlenen “ihracatçı beyanı”nın Tebliğlerde de belirtildiği üzere A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde ibrazı gerektiğinden, eşyanın A.TR Dolaşım Belgesi olmaksızın serbest dolaşıma girişi sırasında ihracatçı beyanının beyanname ekinde mevcut olması halinde ise tahsil edilen EMY veya İGV’nin geri verilmemesi,
c) Serbest dolaşıma girişi sırasında eşyanın menşeine dair bir belgenin beyanname ekinde mevcut olmaması durumunda ise;
i. Mezkur Tebliğler gereğince gerek ihracatçı beyanının gerekse tedarikçi beyanının veya uzun dönem tedarikçi beyanın eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerektiğinden, sonradan ibraz edilen söz konusu belgelerin kabul edilmemesi ve tahsil edilen EMY ve İGV’nin geri verilmemesi,
ii. Gümrük Yönetmeliğinin 38/2.maddesi gereğince menşe şahadetnamesinin sonradan getirileceğine dair yazılı bir talepte bulunulması ve menşe şahadetnamesinin süresi içinde ibraz edilmesi durumunda emanete alınmış olan tutarın veya alınmış olan teminatın mezkur Yönetmeliğin 38/3.maddesine göre iade edilmesi, (Ancak eşyanın İGV BKK’ları 3/1.maddesi gereğince Türkiye’nin taraf olduğu serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde bir çapraz menşe kümülasyon sistemine dahil ülkeler menşeli olması durumunda; eşyanın menşeinin yalnızca tedarikçi beyanı veya uzun dönem tedarikçi beyanı ile kanıtlanması gerekmektedir. Dolayısıyla bu kapsamdaki eşyanın menşeinin menşe şahadetnamesi ile tevsiki mümkün bulunmamaktadır.) yönünde işlem tesis edilmesi gerekir.
D- EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK
Ek Mali Yükümlülük; Yerli üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla, işleme konu eşyanın ithalatı gümrük vergisi dışında benzer etki oluşturan ek mali yükümlülük uygulamasına tabi tutulabilir. Gözetim Uygulaması gibi ek mali yükümlülük de ithalatı kısıtlayıcı önlemler arasında yer almaktadır.
– Anayasanın 167 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, “Dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymaya ve bunları kaldırmaya kanunla Bakanlar Kuruluna (Cumhurbaşkanı’na) yetki verilebilir.”
– Uluslararası ticaret anlaşmaları nedeniyle gümrük vergilerinde değişikliğe gitmek oldukça zordur. Bu nedenle, yerli üreticinin korunması veya ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla, bahsi geçen uluslararası anlaşmalara da bağlı kalmak kaydıyla, ticarete konu eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük uygulamasına gidilmesi söz konusu olabilmektedir.
– Gümrük Kanununun 167.maddesinde, maddede sayılan hallerde serbest dolaşıma sokulacak eşyanın gümrük vergilerinden muaf tutulacağı hüküm altına alındığından, anılan madde kapsamında gerçekleştirilecek ithalat işlemlerinde ek mali yükümlülük tahsil edilmeyecektir. Diğer taraftan, ilgili mevzuatta sadece gümrük vergisi muafiyetini içeren bir hüküm bulunması halinde, ek mali yükümlülüğün gümrük vergisi olarak değerlendirilemeyeceği hususu dikkate alındığında, ithal işlemlerinde ek mali yükümlülükten muafiyet uygulanmayacaktır. Ancak, ilgili mevzuat hükümlerinde gümrük vergisi ile ithalde alınan diğer vergi ve resimlerden ya da gümrük vergilerinden muafiyet tanındığı belirtilmiş ise, bu kapsamda yapılan ithalat işlemleri ek mali yükümlülükten de muaf olacaktır.
– 5326 sayılı Kanunun anılan hükmü gereğince, ek mali yükümlülüğün hiç ödenmediğinin veya eksik ödendiğinin tespiti durumunda, ağır olan idari para cezası, yani, Gümrük Kanununun 234.maddesinde öngörülen ithalat vergilerinin 3 katı şeklindeki para cezası uygulanması gerekir.
Örneğin (1): 31.10.2018 tarih ve 30581 sayılı RG’de yayınlanan 262 Sayılı, Kore Cumhuriyeti Menşeli Polietilen Tereftalat İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar Gereği; Koruma önlemi olarak, 3907.69.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda yer alan “Diğerleri” tanımlı eşyanın Kore Cumhuriyeti menşeli olanlarının ithalatında 2 (iki) yıl süreyle korunma önlemi olarak ek mali yükümlülük uygulaması getirilmiştir.
TABLO
| G.T.İ.P. | EŞYANIN TANIMI | MENŞE ÜLKE | EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK (CIF %) | |
| 3907.69.00.00.00 | Diğerleri | Kore Cumhuriyeti | 1. Dönem* | 2. Dönem* |
| % 6,5 | % 6 |
*Korunma önleminin uygulanacağı her bir dönem, bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren başlamak üzere birbirini takip eden birer yıllık süreleri ifade eder.
– Ek mali yükümlülük, gümrük idarelerince, ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil olunur ve genel bütçeye irat kaydedilir. Ek mali yükümlülüğün tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanır.
– 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer gümrük mevzuatının, gümrük vergisinin tesciline, tahakkukuna, tahsiline, geri verilmesine, takibine ve teminata bağlanmasına ilişkin usul ve şekle müteallik hükümleri, korunma önlemi olarak uygulanacak ek mali yükümlülüğün tescili, tahakkuku, tahsili, geri verilmesi, takibi ve teminata bağlanması işlemlerinde de uygulanır.
Örneğin (2):
22.10.2019 tarih ve 30926 sayılı RG’de yayınlanan 1676 sayılı, Naylon Veya Diğer Poliamidlerden İpliklerin İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar Gereği: Koruma önlemi olarak; Aşağıdaki tabloda belirtilen eşyanın ithalatında aynı tabloda gösterildiği şekilde 3 (üç) yıl süreyle korunma önlemi olarak ek mali yükümlülük uygulaması getirilmişkir.
TABLO
| G.T.P. | EŞYA TANIMI | EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK ($/Kg) | ||
| 1.Yıl | 2.Yıl | 3.Yıl | ||
| 5402.31 | Naylon veya diğer poliamidlerden (tek katının her biri 50 teksi geçmeyenler) | 0,30 | 0,29 | 0,28 |
| 5402.32.00.00.00 | Naylondan veya diğer poliamidlerden (tek katının her biri 50 teksi geçenler) | |||
| 5402.51 | Naylondan veya diğer poliamidlerden | |||
| 5402.61 | Naylondan veya diger poliamidlerden | |||
| 5402.45 | Diğerleri, naylonlardan veya diğer poliamidlerden | 0,10 | 0,09 | 0,08 |
* Korunma önleminin uygulanacağı her bir dönem, bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren başlamak üzere birbirini takip eden birer yıllık süreleri ifade eder.
Tarife kontenjanı: 1) Ekli listede yer alan ülkeler ve gümrük bölgeleri menşeli eşyanın korunma önlemi uygulamasından muaf tutulması amacıyla tarife kontenjanı açılmıştır. Tarife kontenjanı miktarı, ek mali yükümlülüğün uygulandığı her bir dönemde, ekte yer alan ülkeler ve gümrük bölgeleri menşeli tarife kontenjanı kapsamı eşyanın tamamı için toplam 2.986 ton olarak belirlenmiştir. Ancak her bir ülke veya gümrük bölgesi menşeli eşya için bir dönemde verilecek tarife kontenjanı 995 tonu geçemez.
2) Tarife kontenjanının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, 14/4/2010 tarihli ve 2010/339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ithalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresi Hakkında Karar kapsamında Ticaret Bakanlığınca yayımlanacak tebliğlerle belirlenir.
EK: TARİFE KONTENJANI AÇILAN ÜLKELER LİSTESİ
Afganistan, Angola, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Arnavutluk, Azerbaycan-Nahçıvan, Bangladeş, Barbados, Beyaz Rusya, Belize, Benin, Bolivya, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Burkina Faso, Burundi, Bhutan, Cezayir, Cibuti, Cook Adaları, Çad, Kongo Dem. Cum., Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator, Ekvator Ginesi, El Salvador, Eritre, Etiyopya, Fas, Fiji, Fildişi Sahili, Filipinler, Filistin, Fransız Polinez., Gabon, Gambiya, Gana, Gine, Gine-Bissau, Grenada, Guatemala, Guyana, Güney Afrika Cum., Güney Sudan, Gürcistan, Haiti, Honduras, Irak, İran, Jamaika, Kamboçya, Kamerun, Cape Verde, Karadağ, Kazakistan, Kenya, Kırgızistan, Kiribati, Kolombiya, Komorolar, Kongo, Kosova, Kostarika, Kuzey Kore, Küba, Laos, Lesotho, Liberya, Libya, Lübnan, Madagaskar, Makedonya, Malavi, Maldivler, Malezya, Mali, Marshal Adaları, Mozambik, Meksika, Mısır, Mikronezya, Moğolistan, Moldova, Montserrat, Moritanya, Morityus, Burma (Birmanya/Myanmar), Namibya, Nauru, Nepal, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Niue, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan, Pakistan, Palau, Panama, Papua Yeni Gine, Paraguay, Peru, Ruanda, Samoa, Sao Tome ve Principe, Senegal, Seyşeller, Sirbistan, Sierra Leone, Solomon Adaları, Somali, Sri Lanka, St.Kitts ve Nevis, St.Lucia, St.Vincent ve Grenadines, Sudan, Surinam, Svaziland (Esvatini), Şili, Tacikistan, Tanzanya, Tayland, Doğu Timor, Togo, Tonga, Trinidad ve Tobago, Tunus, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda, Umman, Uruguay, Ürdün, Vanuatu, Venezuella, Vietnam, Yemen, Zambiya, Zimbabve.
Örneğin (3):
02.08.2016 tarih ve 29789 sayılı RG’de yayınlanan 2016/9073 sayılı, Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkinda Karar Gereği; Ekli tabloda yer alan eşyanın elektrik üretimi amaçlı ithalatında karşısında gösterilen miktarda ek mali yükümlülük tahsil edilir. Bu karar kapsamında ek mali yükümlülüğe ilişkin alınan teminatlar gümrük mevzuatı çerçevesinde iade edilir.
TABLO
(03.10.2016 tarihli, 29846 sayılı R.G. ile yayımlanan 2016/9166 sayılı BKK ile değişik)
| GTİP | Eşya Tanımı | Ek Mali Yükümlülük(1) |
| 2701.12.90.00.00 | Diğerleri (Elektrik üretiminde kullanılmayanlar hariç) | (70 ABD Doları/Ton2) – (Uluslararası Fiyat)3 |
(1): Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler, EFTA Üyesi Ülkeler, İsrail, Makedonya, Bosna-Hersek, Fas, Batı Şeria ve Gazze Şeridi, Tunus, Mısır, Gürcistan, Arnavutluk, Ürdün, Şili, Sırbistan, Karadağ, Kosova, Güney Kore, Morityus ve Malezya menşeli ithalatta ek mali yükümlülük uygulanmaz.
(2): Brüt Ağırlık
(3): Uluslararası fiyat olarak, gümrük beyannamesinin tescil edildiği günün içinde bulunduğu haftadan bir önceki haftada en son yayımlanmış ‘ICE Rotterdam Coal Future’ kapanış endeksi kullanılır. Hafta 7 gün olarak pazartesi günü ile başlar.
Örneğin (4):
25.06.2018 tarih ve 30459 sayılı RG’de yayınlanan 2018/11973 sayılı, Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar Gereği; Ekli tabloda yer alan eşyanın ABD menşeli olanlarının ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda ek mali yükümlülük tahsil edilir.
TABLO
| Pozisyon No | Eşya Tanımı 21.05.2019 tarihinden itibaren geçerli olan liste (22.05.2019 tarih ve 30781 sayılı R.G. CK 1130) | Ek Mali Yükümlülük (%) |
| 08.02 | Diğer sert kabuklu meyvalar (taze veya kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış veya soyulmuş olsun olmasın) | 10 |
| 10.06 | Pirinç | 25 |
| 2106.90 | Diğerleri | 10 |
| 22.08 | Alkol derecesi hacim itibariyle % 80’den az olan tağyir(denatüre) edilmemiş etil alkol; damıtım yoluyla elde edilen alkollü içkiler, likörler ve diğer alkollü içecekler | 70 |
| 24.01 | Yaprak tütün ve tütün döküntüleri | 30 |
| 27.01 | Taşkömürü; taşkömüründen elde edilen briketler, topak ve benzeri katı yakıtlar | 5 |
| 2704.00 | Taşkömürü, linyit ve turbadan elde edilen kok ve semikok (aglomere edilmiş olsun olmasın); karni kömürü | 5 |
| 2713.11 | Kalsine edilmemiş | 4 |
| 33.04 | Güzellik veya makyaj müstahzarları ve cilt bakımı için müstahzarlar (ilaçlar hariç) (güneş kremleri veya güneşlenme müstahzarları dahil); manikür ve pedikür müstahzarları | 30 |
| 3904.10 | Poli(vinil klorür) (diğer herhangi bir maddeyle karıştırılmamış) (PVC) | 25 |
| 3908.10 | Poliamid -6, -11, -12, -6,6, -6,9, -6,10 veya -6,12 | 5 |
| 39.26 | Plastikten diğer eşya ve 39.01 ila 39.14 pozisyonlarında belirtilen diğer maddelerden eşya | 30 |
| 44.01 | Yakmaya mahsus ağaçlar (kütük, odun, çalı-çırpı demetleri halinde veya benzeri şekillerde); ince dilimler veya yongalar halinde ağaç; testere talaşı ve odun, döküntü ve artıkları (kütük, briket, topak veya benzeri şekillerde aglomere edilmiş olsun olmasın) | 5 |
| 48.02 | Sıvanmamış kağıt ve karton (yazma, basma ve diğer grafik işlerinde kullanılan türden) ve her boyutta perfore edilmemiş delikli kart ve delikli şerit kağıt (rulo veya dikdörtgen (kare dahil) tabaka halinde) (48.01 ve 48.03 pozisyonundaki kağıt hariç); el yapısı kağıt ve karton | 10 |
| 48.04 | Birincil elyaf (kraft) kağıt ve kartonları (kuşe edilmemiş, sıvanmamış, rulo veya tabakalar halinde) (48.02 ve 48.03 pozisyonundakiler hariç) | 10 |
| 48.11 | Kağıt, karton, selüloz vatka ve selüloz liften tabakalar (sıvanmış, emdirilmiş, kaplanmış, yüzeyleri boyanmış, yüzeyleri dekore edilmiş veya baskı yapılmış) (her boyutta rulo veya dikdörtgen (kare dahil) tabaka halinde) (48.03, 48.09, 48.10 pozisyonundakiler hariç) | 25 |
| 5502.10 | Selüloz asetatdan olanlar | 30 |
| 7308.90 | Diğerleri | 30 |
| 8413.70 | Diğer santrifüj pompalar | 10 |
| 8479.89 | Diğerleri | 10 |
| 87.03 | Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) | 60 |
| 9022.19 | Diğer amaçlarla kullanılanlar | 5 |
Örneğin (5): 22.06.2018 tarih ve 30456 sayılı RG’de yayınlanan 2018/11799 sayılı, Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Tahsili Hakkında Karar Gereği; Bazı ülkeler menşeli eşyanın Avrupa Birliği ülkeleri üzerinden ithalatı sonucunda ülkemiz aleyhine ortaya çıkan tarife farklılığının giderilmesi amacıyla ek mali yükümlülük getirilmiştir. Mezkur Karar, İthalat Rejimi Kararı eki II sayılı listede yer alan eşyayı [93 üncü fasıl, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) ürünleri ve tarım ürünleri (5, 9, 13 ila 15,17 ila 22, 24 ve 44 ila 46. fasıllar) hariç] kapsar.
Ek mali yükümlülük: 1) Bangladeş, Bolivya, Cape Verde, Endonezya, Hindistan, Kamboçya, Moğolistan, Pakistan, Paraguay, Sri Lanka, Ukrayna ve Vietnam menşeli ve 1 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen eşyanın AB ülkeleri üzerinden A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilmesi halinde telafi edici vergi olarak ek mali yükümlülük tahsil edilir.
2) Bu Karar kapsamında tahsil edilecek ek mali yükümlülük, 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren İthalat Rejimi Kararının eki II sayılı listede yer alan gümrük vergisi oranları dikkate alınarak; a) Endonezya menşeli ve 1 inci maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan eşya için “Diğer Ülkeler” (DÜ) gümrük vergisi ile “Gelişme Yolundaki Ülkeler” (GYÜ) gümrük vergisi arasındaki fark kadar,
b) Hindistan menşeli ve 1.maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan eşya için (25, 27, 28, 50 ila 60, 71 ila 76, 78, 79, 81 ila 83, 87 ila 89. fasıllar hariç) DÜ gümrük vergisi ile GYÜ gümrük vergisi arasındaki fark kadar,
c) Ukrayna ve Vietnam menşeli ve 1 inci maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan eşya için DÜ gümrük vergisi ile GYÜ gümrük vergisi arasındaki fark kadar,
ç) Sri Lanka menşeli ve 61 ila 63.fasıllar kapsamı eşya için DÜ ile GYÜ gümrük vergisi arasındaki fark kadar,
d) Bangladeş menşeli ve 50 ila 63. fasıllar kapsamı eşya için “DÜ” gümrük vergisi oranında,
e) Kamboçya menşeli ve 61 ila 63. fasıllar kapsamı eşya için “DÜ” gümrük vergisi oranında,
f) Etiyopya menşeli ve 5209.42 GTP’li eşya için DÜ gümrük vergisi oranında,
g) Nepal menşeli ve 5509.21, 5509.22 ve 5509.51 GTP’li eşya için DÜ gümrük vergisi oranında,
ğ) Gümrük tarife istatistik pozisyonları ekli listede sıralanan Bolivya, Cape Verde, Moğolistan, Paraguay ve Pakistan menşeli (Pakistan için 42 ve 43. fasıllar ile 50 ila 63. fasıllar hariç) eşya için GYÜ gümrük vergisi oranında,
h) Pakistan menşeli 42 ve 43. fasıllar ile 50 ila 63. fasıllar kapsamı eşya için DÜ gümrük vergisi oranında,
Tahsil edilir.
– 2018/11799 sayılı Karar’ın 2/1 inci maddesinde sayılan ülkeler harici menşeli beyan edilenve AB’den gelerek A.TR dolaşım belgesi olmaksızın serbest dolaşıma giren Karar kapsamındaki eşya için, A.TR dolaşım belgesinin sonradan gümrük idaresine ibraz edilmesi durumunda;
1. Eşyanın Kararda sayılan ülkeler menşeli olmadığını tevsik eden bir menşe şahadetnamesinin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında beyanname ekinde bulunması ya damenşe şahadetnamesinin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında mevcut olmayıp sonradan getirileceğine dair gümrük idaresine yazılı bir talepte bulunulmuş olması koşuluyla A.TR dolaşım belgesinin sonradan gümrük idaresine ibraz edilmesi esnasında gümrük idaresine ibrazı halinde, eşya için “Diğer Ülkeler” oranında tahsil edilen gümrük vergisi ve buna tekabül eden vergilerin Gümrük Kanunu’nun 214 üncü maddesi çerçevesinde geri verilmesi,
2. Eşyanın Kararda sayılan ülkeler menşeli olmadığını tevsik eden menşe şahadetnamesinin birinci maddede belirtilen şekilde gümrük idaresine ibraz edilmemesi halinde, söz konusu eşya için;
a. Mezkur Karar kapsamında tahsil edilmesi gereken EMY’nin Karardaki en yüksek had üzerinden hesaplanarak EMY ve buna tekabül eden vergilere ilişkin ek tahakkuk çıkarılması ve tahsil edilmesi,
b. EMY ve buna tekabül eden vergilerin tahsil edilmesini müteakip “Diğer Ülkeler” oranında tahsil edilen gümrük vergisi ve buna tekabül eden vergilerin Gümrük Kanunu’nun 214 üncü maddesi çerçevesinde geri verilmesi, yönünde işlem tesis edilmesi gerekir.
Örnek: Gümrük Müfettişlerince yapılan Firma İncelemesinde, B firmasının, Uzakdoğu’dan yaptığı ithalatların Cif kıymet üzerinden % 25 oranında Ek Mali Yükümlülüğe tabi olduğu ve bunun beyan edilmediğini, bu kapsamda yapılan ithalat toplamının Cif 10.000.000-USD, Gümrük kıymetinin 12.000.000-USD olduğunu ve eşyalarda ÖTV bulunmadığını varsayalım.
İlgili gümrük idaresince/idarelerince; 2.500.000-USD İlave gümrük vergisi (karşılığı TL), 2.250.000-USD KDV ile ilgili gecikme faizinin tahakkuk, tebliğ ve tahsili, ayrıca, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234.maddesine göre caza tadbik edilmesi, yani tahakkuk eden vergi farklarının 3 katı para cezası uygulanması gerekir.
…
Devam edecek
Kocaeli, 02.01.2026
Kerim Çoban
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi