Buna göre; EK-8’de belirtilen makine ve teçhizat, kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilmesi mümkün değildir. EK-8’de yer alan makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanmaz.
Ancak, EK-8’de yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat, KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti (Gümrük vergisi, İlave gümrük vergisi, Ek mali yükümlülük, vb.) sağlanmaksızın -gümrük vergisi ödenerek- ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

Öte yandan,  EK-8’de sayılan makine ve teçhizatın; Gerekli şartları taşıması durumunda, tercihli tarife uygulamaları, örneğin: ülkemiz ile AB üyesi ülkeler arasında oluşturulan gümrük birliği anlaşması kapsamında A.TR dolaşım belgesi ya da Serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde EUR.1 ve EUR-MED  dolaşım belgeleri, Fatura Beyanı, Form A, vb. menşe ispat belgeleri kapsamında ithal edilmesi halinde Gümrük vergisi ve İlave gümrük vergisi muafiyeti sağlanabilir, GV ve İGV ödenmeden ithalat yapılabilir.

– 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 9.maddesine ilişkin EK-8’de yer alan Yeni makine ve teçhizat, gümrük  vergisi muafiyeti sağlanmaksızın teşvik belgesi kapsamında temin edilebilir.
Ancak, EK-8’de yer alan bu makine ve techizat “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak” Teşvik Belgesi kapsamında temin edilemez.

Söz konusu uygulama, 29/06/2021 tarihi ve sonrasında yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerini kapsamakta olup, 29.06.2021 tarihinden önce alınan/düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri için geçerli değildir.
Yani, 29/06/2021 tarihi öncesi düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri kapsamında EK-8’de yer alan eşyaların ithalinin yapılması durumunda Gümrük vergisi ve İlave gümrük vergisi tahsil edilmez.

Belirtilen mevzuat hükümlerinden hareketle; Gümrük İdarelerinden firma ve şahıslara gelen Ek Tahakkuk ve Ceza Kararları bu açılardan incelenerek, gerekli şartları taşıması halinde ek tahakkuk ve ceza kararlarına  Gümrük Kanunu’nun 242.maddesi kapsamında itiraz edilmesi, gerekir ise Dava yoluna gidilmesi veya Kanun’un 244.maddesi ile Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği gereği Uzlaşmaya gidilmesi gerekir.  

2) Ek tahakkuk ve ceza kararına konu edilen eşyaya ilişkin eşyanın muafiyet kodu konusunda düzenleme bulunmadığından uygulanan ceza kararı hukuku aykırıdır.

İlgili yazının incelenmesinden de görüldüğü üzere, muafiyet kodu konusunda düzenleme bulunmadığından BİLGE sisteminde BİLGE Sisteminde “Teşvik belgesi Özel şart kodu 037, 043, 044 ve 048 (KDV İstisnası) olarak belirtilen beyanname kalemlerinde EK-8 listesi kapsamında olan eşyanın muafiyet kodunun YTTSV olarak seçilmesini engelleyecek düzenleme yapılması, belirtilmiştir.” Bu bağlamda, yapılan beyan BİLGE Sisteminde beyanın yapılması gereken düzenleme olmadığından mecburiyetten kaynaklı olarak beyan yapılmaktadır.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Açıklanan nedenle ek tahakkuku konu edilen vergiler tarafımızca ödenecek olup, ceza kararının kaldırılması gerekir. 

3) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendi şartları oluşmadığından ceza kararının kaldırılması gerekir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; “Serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra  kontrol sonucunda; 15.maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark % 5’i aştığı takdirde,  gümrük vergisinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı, …” hükme bağlanmıştır.

– Maddede, tarife uygulamasını etkileyebileceği kabul edilen durumlar, Gümrük Kanununun 60.maddesinde, beyannameye yazılması veya eklenmesi zorunlu kılınan ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün bilgi ve belgelerle ilgilidir. Bu bilgi ve belgelerin beyannameye eklenmesi yasal zorunluluktur.

– “Bakanlıkça belirlenecek haller hariç olmak üzere ve bu Yönetmeliğin eksik beyana ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kodları ile açıklamaları ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenerek Bakanlığın kurumsal internet sayfasında duyurulan ve aşağıda belirtilen belgelerin gümrük beyannamesine eklenmesi zorunludur. Bu belgeler dışında gümrük beyannamesine herhangi bir belge eklenmez…”

– Beyanname bu bilgi ve belgeler olmadan tek başına bir belge değildir. Adı üstünde beyandır. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu da beyannamedeki diğer bilgiler gibi beyannameyi doğrulayan belgelere göre yapılan bir beyandan ibarettir.

– Gümrük vergilerinin, Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği belirtilmiş; Kanun’un 15’inci maddesinin 1’inci fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük  tarifesine göre hesaplanacağı öngörüldükten sonra, 7’nci fıkrasında da, bu maddenin 3’üncü fıkrasının (c) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı belirtilen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

– Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin tahakkukundan hemen sonra yükümlüye tebliğ edileceği, belirtilmiştir.

– “1. Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere; a) Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebilir,
b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabilirler.
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları, muayene edilmemesi halinde ise, beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınır …” şeklinde düzenleme ile de Gümrük İdaresinin sorumlulukları belirlenmiştir. 

– “1) Beyanın kontrolü ile görevli memurlar, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.

(2) Beyannameyi kontrol edenler ile ikinci muayeneyi yapanlar yaptıkları kontrol ve muayeneden gümrük vergilerinin hesaplanmasından veya doğruluğunun kontrolünden ya da muafiyet hükümlerinin uygulanmasından sorumludur.

(3) Laboratuvar tahliline konu edilen eşyanın tahlilini gerçekleştirenler tahlil sonucuna bağlı olarak yapılan GTİP belirlenmesinden müteselsilen sorumludur.” Hükmüne amirdir.

– Gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli bu İdarelere (Gümrük İdarelerine) aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin, vergi oranının ve muafiyet hükümlerinin de, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması/ yüklenilmesi olanaklı bulunmamakta olup, bunun mükelleflerden talep edilmesi Anayasamıza göre Angarya hükmündedir.  

– Gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edileceği belirtilmiştir.

Bu bağlamda, gümrük vergileri, normal usulde, yani ek tahakkuk gerektirmeyen durumlarda, yükümlü tarafından beyan edilmekte ve BİLGE sistemi tarafından otomatik olarak hesaplanmakta muayene memuru tarafından sistem üzerinden kontrol edilmekte ve beyannameye ilişkin muayene işlemlerinden sonra beyanname üzerindeki bloke muayene memuru tarafından kaldırıldığında vergiler ödenebilir aşamaya gelmektedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Beyannamenin muayene kriterlerinden sarı hat (belge kontrolü) veya kırmızı hatta (eşyanın fiziki muayene) yönlendirilmesi halinde, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevli muayene memurunun yapacağı kontrolden sonra; Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 10.11.2014 tarihli 3787584 sayılı tasarruflu yazısından (Muayene Açıklama ve Müzekkere Ekranı hk.) hareketle, muayene ve kontrol sonuçlarına göre uygun sonuç alınmış ise, BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sisteminde yer alan “Muayene Açıklamaları” bölümüne “Yapılan muayene ve kontrol sonucunda uygun sonuç alınmıştır.” veya “Muayene ve Kontrol sonucunda uygun sonuç alınmamıştır.” şeklinde bilgi girilmekte, ek tahakkuk gerektiren bir durum yoksa muayene memurları tarafından tahakkuk ettirilen vergiler üzerinden beyanname üzerindeki bloke kaldırılmakta ve Gümrük Vergileri ödenebilir hale gelmektedir.

BİLGE Sistemine Veri Giriş Salonlarından, internet üzerinden veya EDİ sistemi aracılığı ile kendi bürolarından erişen yükümlüler, beyannamelerini elektronik ortamda tescil ettikten sonra sistemce hesaplanan vergi tutarı; bir önceki başlık altında anlatıldığı gibi, muayene memuru tarafından vergileri tahakkuk ettirildikten ve beyannamedeki blokenin kaldırılmasıyla gümrük vergilerini ödemek isteyen yükümlünün beyanı ile; beyanname tescil numarasına göre online sorgulama yapılarak ve tahakkuk eden vergi miktarı belirlenerek tahsil edilmekte, tahsilatın yapılmasını takiben tahsil bilgisi gümrük sistemine iletilmekte ve “Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi” Bilge sistemi tarafından otomatik olarak kapatılmaktadır.  

Bu bakımdan; eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonu dahil gümrük idaresince ek tahakkukun eksik yapılmasını etkileyecek herhangi bir yanlış bilgi ve belge bulunmaması, nitekim ek tahakkuk kararının beyan edilen GTİP ile beyanname ve eki bilgi ve belgelere dayanılarak yapılması, “Yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15.maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görülmemesi” nedeniyle; ceza kararının 4458 sayılı Kanunun 234/1-a maddesinde belirtilen şartları taşımadığından ilgili Ceza Kararının kaldırılması gerekir.

4) 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 231.maddesinin 5.fıkrasına göre; “Gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazı ile yanlış izahat verilmiş olması hâlinde bu Kısım hükümlerine göre idari para cezası ve faiz uygulanmaz.” Kaidesinden hareketle: 

Aynı Kanunun 195’inci maddesinin 1.fıkrası hükmünde, gümrük vergilerinin Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği, Kanun’un 15.maddesinin 1’inci fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı  belirtilmiş, 7’nci fıkrasında da, bu maddenin 3’üncü fıkrasının (e) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı söylenen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır. Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli Gümrük İdarelere aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu görevin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.
Bu nedenlerle, ………. sayı ve  …/09/2022 tarihli Ceza Kararının kaldırılmaması/ iptal edilmemesi gerekir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

5) Danıştay 7.Dairesinin Esas No: 2009/1308 ve Karar No: 2010/3656 sayılı örnek niteliğindeki kararında para cezası alınmasında hukuka uyarlık olmadığına karar verildiğinden para cezası kararının aldırılması gerekir.

Söz konusu kararda özetle; … Gümrük Kanununun 5.maddesi hükmü karşısında sanık dolaylı temsilci sıfatına haiz bulunduğundan, kendi adına fakat ithalatçı şirket hesabına hareket etmektedir. Dolayısıyla ithalat işleminden dolayı meydana gelecek kâr ve zarar ithalatçı şirkete ait olup, bu işten sadece gümrük müşaviri sıfatı ile herhangi bir menfaati bulunmamaktadır. Bu işlemden elde edeceği tek kazanım vermiş olduğu gümrük müşavirliği hizmeti karşılığında almaya hak kazanacağı bedeldir.

Gümrük Müşaviri sıfatı ile hareket eden sanığın, Gümrük Kanununun 61.maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 563.maddelerindeki hükümler mevcuttur. Gümrük Yönetmeliğinin 563.maddesi hükmü, Gümrük Kanunu’nun 61.maddesi hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde söz konusu sorumluluğun sadece vergiler ve Gümrük Kanunu’nda öngörülen idari yaptırım niteliğindeki para cezalarından dolayı cezaî hükümlerin uygulanmasını düzenlediği anlaşılmaktadır.

Gümrük müşaviri olarak hareket eden sanığın dolaylı temsilci sıfatı ile hareket ettiğinden işlemden herhangi bir menfaati de bulunmamaktadır. Bu sebeplerle gümrük idaresince tescil edilen beyannamelerin içeriğindeki bilgilerin doğru olmamasından sanığın sorumlu tutularak müsnet suçları işlediği sonucuna varılması ceza hukuku sorumluluğu ilkesine aykırı olup aynı zamanda hakkaniyete de uygun düşmemektedir.

Yapılan yargılama sırasında da sanığın savunmasının aksini gösterir, cezalandırılmasına yeterli müsnet suçları işlediğini kanıtlayan her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yasal herhangi bir delil elde edilememiştir.    … Tersine dosyadaki delil durumuyla uyumlu olayı ayrıntılı olarak irdeleyen ve bu sebeple  Mahkememizce itibar edilen bilirkişiler İsmet Kılıç ve Zikri Cenk Bora tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda, sanıkların  …  olaydan sorumlu tutulmamaları gerektiğine dair kanaat belirtilmiştir. Bir fiilin sabit olduğunu kabul edilerek faili hakkında mahkûmiyet hükmü kurulabilmesi için, fiilin sabit olduğu hususunun mahkûmiyete yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yasal delillerle kanıtlanması gereklidir. Bu durum karşısında sanık  …  yönünden fiilin sabit olduğu hususunda ortada bir şüphenin mevcut olduğunun kabulüyle mevcut olan işbu şüphenin, “şüpheden sanık yararlanır” kuralı gereğince sanık lehine yorumlanarak, adı geçen sanığın müsnet suçlardan beraatine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır” şeklinde hüküm vermiştir. Ek: içtihat.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Temyiz başvurusu; 7318.12.10 00.00 tarife ve İstatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen eşyanın 7318.14.91,00.00 tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki İtirazın reddine dair İşlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulması İstemine ilişkindir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşya için, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; eşyanın tarife uygulamasını etkileyen cins, tür ve niteliklerinde veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık  gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark % 5’i aştığı takdirde, gümrük vergisinden başka bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

4458 sayılı Kanunun 3’üncü ve davamı maddeleriyle de, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli Gümrük İdarelere aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.

Gümrük İdaresince, kendisine sunular beyannamenin eşyanın kodu kutusuna ‘7316.12.10,00.001’ tarife ve istatistik pozisyonunun yazıldığından bahisle para cezası kararı alınmasında hukuka uyarlık yoktur. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına, …   karar verilmiştir. (Ek: 3 İçtihat: Danıştay 7 nci mahkemesinin Esas No 2009/1308 ve Karar No :2010/3656 sayılı  01.07.2010 tarihli kararı).

SONUÇ

Gerekçeleri yukarıda açıklanan nedenlerle; Eşyanın muafiyet kodunun nasıl beyan edileceğine ilişkin  düzenleme yapılmamış olmasından kaynaklı gümrük vergilerinin eksik hesaplanması ve tahsilinin  kusuru, yükümlü şirkete yüklenemeyeceğinden, ayrıca, gerek ilgili gümrük mevzuatına, gerekse ilgili örnek Danıştay kararına göre para cezası kararının uygulanması için gerekli hukuki şartlar oluşmadığından, bahse konu para cezası kararının kaldırılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net