Yukarıdaki tabloda yer alan teslim şekillerini incelediğimizde;

a) EXW, FAS FOB, FCA gibi teslim şekillerinin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-(e) maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken nakliye ve sigorta giderlerini içermediği,

b) CPT, CFR gibi teslim şekillerinin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken navlun giderlerini içerdiği, sigorta giderlerini ise içermediği,

c) CIF, CIP gibi teslim şekillerinin de 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içerdiği,

d) DAP teslim şeklinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içermekle birlikte, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 28/1-a maddesi hükmü gereği eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken ancak KDV matrahına ilave edilmesi gereken boşaltma giderleri ile dahili vergileri içeren özellikle KDV yurt içi nakliye giderlerini de içerdiği, satıcı yani ihracatçı firma, fabrikada yükleme, iç nakliye, limanda gemiye yükleme ve sevkiyat süreçlerini organize ederek, yükü, alıcının yani ithalatçının ülkesinde alıcının belirttiği gümrük noktasında, alıcı tarafından gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra alıcının önceden belirttiği bir terminale veya bir taşıma noktasına teslim edilecek şekilde operasyonu tamamlar. Alıcının ülkesindeki iç nakliye süreçleri de satıcıya aittir.

e) DPU teslim şeklinde ihracatçı, kendi tesislerinde yükleme yapar, ihracat yüklerini iç sevkiyatı organize ederek limana ulaştırır, yükün gemiye yüklenmesini sağlar, ihraç ülkesindeki gümrük işlemlerini tamamlar, navlun masrafı kendisine ait olacak şekilde sevkiyatı organize eder.

İthalatçı yükü taşıyan araç varış noktasına ulaştığı andan itibaren, yükü boşaltma işlemleri ve ithal ülkesinde gümrükleme dahil tüm masraf ve risklerden sorumludur.

Nakliye sigortası (sözleşme ile belirlenir, anlaşmaya göre ihracatçı ya da ihracatçı tarafından üstlenilebilir.)

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken  nakliye ücretleri yanında, yapılan sözleşmeye göre, sigorta giderlerini kapsaması halinde  sigorta giderleri faturada gösterilir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 28/1-a maddesi hükmü gereği eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken boşaltma giderleri ithalatta KDV’nin maliyetine eklenir.  

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

f) DDP teslim şeklinin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içerdiği, buna karşın mezkur Kanunu’nun 28/1-a ve 28/1-f maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken, eşyanın ithali veya satışı nedeni ile Türkiye’de ödenecek olan ithalat vergileri ile eşyanın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinden sonra yapılan nakliye giderlerini de içermektedir.

Genel olarak, Incoterms 2020 DAP, DPU ve DDP terimleri satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yapma borcu yüklememektedir. Satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yaptırmamış ise, Gümrük Yönetmeliğinin Fiilen ödenen veya ödenecek olan fiyata ilave edilecek unsurlar başlıklı 51 inci maddesine göre; “Navlun makbuzu ve/veya sigorta poliçesinin ibrazının imkansız olduğu veya kabul edilebilir nitelikte bulunmadığı hallerde, yükümlü tarafından nedenleri de belirtilerek verilecek bir dilekçe ile bu durumun bildirilmesi suretiyle; emsal navlun ve/veya sigorta gideri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata eklenir. Vergi kaybı söz konusu olmaması ve yükümlünün talep etmesi halinde, ithal eşyasının FOB kıymetinin % 10 unun navlun ve % 3 ünün sigorta bedeli olarak ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına eklenebilir. Ancak, 71.08 tarife pozisyonunda yer alan eşyanın sigorta poliçesi veya navlun faturasının ibraz edilememesi halinde, vergi kaybı olmaması kaydıyla, işlemler eşyanın faturasında belirtilen teslim şekli esas alınarak tekemmül ettirilir.” Hükmü uyarıca işlem yapılır.

Gümrük Kanunu’nun 24/1 maddesi; “…1-İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır…’

Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi; “…1. 24’üncü madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır: …e) 28 inci maddenin (a) bendi hükmü saklı kalmak üzere, ithal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri ile eşyanın giriş liman veya yerine kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme ve elleçleme giderleri.…”

DDP teslim şekli; eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan ithal ülkesindeki belirlenen yerde tüm gümrük işlemleri ile masrafları ve gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar ihracatçı firmaya (satıcı) ait olmak üzere ithal ülkesinde alıcıya teslim edilmesini ifade eder. DDP teslim şekli tüm taşıma türlerinde kullanılan bir teslim şeklidir. 

Bu teslim şeklinde, yurt dışındaki ihracatçı firma (satıcı), eşyaları nakliyecisine teslim ettikten sonra ihraç ülkesindeki gümrük işlemlerini yaptırır ve eşyanın ithalatçı firmaya teslim edildiği yere kadar ki navlun giderleri ile sigorta giderlerini üstlenir. Ayrıca; eşyanın ithal ülkesindeki tüm gümrük işlemleri ile masrafları ve gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar ihracatçı firmaya (satıcı) aittir. DDP teslim şeklinde tüm risk ve her türlü masraflar ihracatçı firmaya (satıcı) ait olup, ihracatçı firma (satıcı) ithalatçının ülkesinde faaliyet gösteren herhangi bir firmadan farksız bir şekilde eşyaları ithalatçıya teslim eder.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

II- UYGULAMADA DDP TESLİM ŞEKLİ

D ile başlayan teslim şekillerinde gönderici Türkiye’de beyan yapılamamaktadır. DDP teslim şeklinde ihracatçının vergiyi nasıl ya da ne şekilde ödeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada ithalatçılar gümrük vergilerini eşyanın ithal anında, (serbest dolaşıma giriş beyannamesi kendi adlarına tescil edildiğinden doğal olarak gümrük yükümlüsü de kendileri olduklarından)  kendileri ödeyip,  ödedikleri bu vergileri ihracatçıdan tahsil etme yoluna gitmektedirler.

İthalatçı firmalar ya da temsilcileri gümrükte bir sorunla karşılaşmamak için çoğu zaman -en azından bizim karşılaştığımız örneklerde- DDP teslim şeklini CIF gibi düşünerek beyan etmekte eşya kıymetinden düşüm yapmadan vergiyi de kendileri ödemekte ödedikleri vergiyi ihracatçıdan tahsil etmektedirler.

Aslında DDP teslim şeklinde ihracatçının ithal vergilerini ödemesi gerekmekte birlikte bu vergiyi nasıl ödeyeceği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

III- GÜMRÜK VERGİLERİ VE DDP TESLİM ŞEKLİ

DDP teslim şekli, İngilizce Delivered Duty Paid  baş harflerinin kısaltılmasından oluşturulmuş DDP kodu (adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak teslim) herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal ülkesinde adı belirtilen yerde malları gümrüklenmiş olarak alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk ve maliyeti (vergiler dâhil) satıcı üstlenmektedir. Bu durumda satıcının en fazla risk ve maliyet üstlendiği terim DDP olmaktadır. Nakliye sigortası konusunda taraflar(ihracatçı-ithalatçı) arasında bir sözleşme ile nakliye sözleşmesinin kimin tarafından yapılacağını açıklığa kavuşturmalıdır.

DDP teslim şeklinde Gümrük Vergilerini de ihracatçı öder. Ancak bu ödediği vergileri fatura toplam fiyatı üzerinden ithalatçıdan tahsil eder. Uygulama örnekleri üzerinde ödenen/ödenecek vergiler fatura birim ya da toplam kıymetinden ayrı gösterilmemektedir.

DDP teslim şeklinde ihracatçının vergiyi nasıl ya da ne şekilde ödeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada ithalatçılar, gümrük vergilerini eşyanın ithal anında, (serbest dolaşıma giriş beyannamesi kendi adlarına tescil edildiğinden doğal olarak gümrük yükümlüsü de kendileri olduklarından) kendileri ödeyip, ödedikleri bu vergileri ihracatçıdan tahsil etme yoluna gitmektedirler.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Görüldüğü gibi, İthal eşyasının teslim şekli doğrudan vergilendirmeyi etkilemektedir. Bu nedenle ithal edilen eşyanın maliyeti konusunda önemli bir etkiye sahiptir. DDP teslim şeklinde vergileri ihracatçının ödemesi gerekmektedir. Bu durumda DDP teslim şeklinde ithalatçı beyanda bulunuyorsa ki uygulamada çoğu zaman böyledir, ihracatçının ödediği vergi kadar kısmın gümrük kıymetinden düşmesi gerekir, aksi halde vergi üzerinden (ödenen ithalat vergileri kadar kıymet artmış olacağından) vergi alınmış olacaktır.

İthalatçı firmalar ya da temsilcileri gümrükte bir sorunla karşılaşmamak için çoğu zaman -en azından bizim karşılaştığımız örneklerde- DDP teslim şeklini CIF gibi düşünerek beyan etmekte eşya kıymetinden düşüm yapmadan vergiyi de kendileri ödemekte, ödedikleri vergiyi ihracatçıdan tahsil etmektedirler. Bu durumda ödenen vergilerin ithal edilen eşyanın/malın maliyetine atılmaması gerekir.

DDP teslim şeklinde gümrük beyanının ithalatçı tarafından yapıldığı durumlarda, ihracatçının ithal vergilerini (varsa ihraç vergilerini) ödemesi gerekmekte birlikte, bu vergiyi nasıl ödeyeceği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Türk Gümrük idarelerinde mevcut düzenlemelere göre, DDP teslim şeklinde beyanın mümkün olmakla birlikte, uygulamanın mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

IV- TESLİM ŞEKİLLERİ VE SİGORTA POLİÇESİ

İfadelerine yer verildiği ve ilgi (a)’da kayıtlı yazımızda belirtilen hususlardan bahisle; taraflarca aksinin kararlaştırılmamış olması kaydıyla, INCOTERMS 2020`de yer alan DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde mallara ilişkin tüm ziya ve hasarın teslim yerine kadar satıcıya ait olduğu, bu teslim şekillerinde sigorta masraflarının satıcıya ait olduğunun anlaşıldığı belirtilmiştir.

Bu nedenle taraflarca bu hususta bir farklı bir anlaşma sağlanmışsa, gümrük kıymetinin tespitinde bu hususun dikkate alınması ve hangi masrafların hangi tarafça üstlenildiğinin bu anlaşma dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekecektir.

5. INCOTERMS’e yapılacak atıflar

INCOTERMS 2020’nin “Giriş” bölümünün 9 uncu ve 10 uncu paragraflarında, “9. Eğer taraflar Incoterms 2020 kurallarının sözleşmelerine uygulanmasını isterlerse, bunu sağlamanın en güvenli yolu, tarafların bu niyetlerini şu gibi ifadeler kullanarak sözleşmelerinde açıkça belirtmeleridir:

DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde sigorta giderlerinin ne şekilde değerlendirileceği ilgi (b)’de kayıtlı yazımız ve yukarıda 2 nci maddede açıklanmaktadır.

Bu çerçevede, INCOTERMS 2020 kapsamında bulunan işlemlerde, her bir beyanname için yükümlülerden sigorta yükümlülüğünün kimde olduğunu gösteren belge ibrazı istenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Ancak tarafların kendi aralarında farklı bir düzenlemeye gitmelerinin de söz konusu olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu çerçevede, alıcının sigorta masraflarını üstlenmesi durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27/1-e maddesi uyarınca bu giderlerin gümrük kıymetinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

Beyan edilen gümrük kıymetinin gerçeklik veya doğruluğu konusunda tereddüt hasıl olması durumunda konunun 2012/29 sayılı Genelge kapsamında araştırma konusu yapılabileceği açıktır.” Şeklinde açıklanmıştır.

V- SİGORTA POLİÇESİ DÜZENLENMİŞ VE BEYAN EDİLMEMİŞ İSE CEZA UYGULANMASI

Orta Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 09.11.2018/38713016 tarih ve sayılı yazısında; INCOTERMS 2010 kurallarına göre, CİP ve CİF gibi teslim şekillerinde asgari (yangın, patlama, karaya oturma, batma, devrilme, raydan çıkma, çarpışma, denize atılma v.b kapsayacak şekilde) bir teminat sigortası (C klozu) ödemesini satıcının sorumluluğuna bırakmakta iken, DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerinde satıcıya direkt olarak bir teminat sigortası ödeme zorunluluğu getirmediği, satıcı ile alıcı arasında yapılacak sözleşme kapsamında bu yükümlülüğü satıcı ya da alıcıya yüklediği; bu kapsamda, G JVAS üzerinde yapılan sorgulama neticesinde; teslim şekli DAP, DAT, DDP, DDU (01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli değil) olan ithalat beyannamelerine ilişkin bazı firmaların beyannamede “sigorta bedeli” beyan ettikleri görülürken bazı firmaların herhangi bir “sigorta bedeli” beyanında bulunmadığının tespit edilmesi üzerine, mevcut durumla alakalı olarak nasıl bir işlem yapılması gerektiğine yönelik, Bölge Müdürlüğümüzün 23.05.2018 tarih ve 34589139 barkod numaralı yazıları ile Bakanlığımız Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne görüş sorulmuş, Makamlarından cevaben alınan ve Bölge Müdürlüğümüz kayıtlarına 08.10.2018 tarih ve 37680277 berkod numarası ile giren ve bir örneği yazımız ekinde gönderilmiş olan yazılarında özetle: [“…Bu itibarla, alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27’inci  maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir.”] denilmiştir. Alınan bu talimat doğrultusunda Bölge Müdürlüğümüz Kontrol Şubesince: GÜVAS üzerinde O1.11.2015 – 06.11.2018 tarih aralığı baz alınarak yeniden bir sorgulama yapılmış ve elde edilen sonuçlara ilişkin oluşturulan Excel tablosu ile konuya ilişkin düzenlenmiş olan 2018/3 sayılı Kontrol ve Değerlendirme Raporu rapor yazımız ekinde gönderilmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun zaman aşımı ile alakalı maddeleri de göz önünde bulundurularak öncelikli olarak zaman aşımına uğraması muhtemel beyannamelerden başlamak üzere, yazımız ekinde gönderilen ithalat beyannamelerine ilişkin gerekli işlemlerin, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün talimatları ile anılan Kontrol ve Değerlendirme Raporu’nun “Değerlendirme ve Sonuç” kısmında belirtilen hususlar doğrultusunda gerçekleştirilmesi ve yapılan işlemlerin sonucundan Bölge Müdürlüğümüze bilgi verilmesi …” istenilmektedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

            İncoterm teslim şeklinde tartışılması gereken konuları ana başlıklar halinde sıralarsak,

• Birincisi, Katma Değer Vergisi ihracatçı tarafından ödenmiş ise, ödenen bu verginin ithalatçı tarafından mahsup ya da iade konusu edilmemesi gerekir.
• İkincisi, DDP teslim şeklinde vergiler fatura kıymeti üzerinde gösterilmiş olacağından, gümrük kıymetini artırmaktadır. Vergiler KKDF’den kaçırma ya da kaçınma için mi kullanılıyor. Vergiler kadar KKDF kesintisinden mi kaçılıyor? Ya da vergiler kadar kısım için vadeli ödemlerde KKDF ödenmeyecek midir? İhracatçı tarafından ithalatçıya vergiler kadar kredi mi açılıyor? Vergileri ithalatçı ödediğine göre, faturada gözüken gümrük vergileri Gümrük Kanunu’nun 211 inci maddesinin 1.nci fıkrası, “Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır…” hükmü uyarınca geri alınıyor mu gibi akla bir çok teknik soru gelmektedir.
• Üçüncüsü, aslında, DDP teslim şeklinde eşya kıymetine ödenecek gümrük vergileri de eklenerek bu vergiler ithalatçı tarafından ihracatçıya ya peşin ya da vadeli olarak ödenmekte ihracatçılarda eşya kıymeti üzerine bu vergileri de ekleyerek fatura düzenlemekte ve faturada DDP teslim şeklini göstererek bu durumu belgelendirmektedirler. İthalatçı vergileri ödediği halde DDP teslim şeklinde eşyaları ithal ediyorsa dahili vergiler açısından gümrük vergileri kadar maliyetlerini şişirerek dahili vergilerin matrahını düşürüyor mu?
• Dördüncüsü, gümrük vergileri ithalatçı tarafından ödeniyor ise bunu belgelendirmediği veya belgelendiremediğinde, DDP teslim şeklinde ithalat vergileri kadar iskonto mu yapılıyor sorusu akla gelebilir?
• Beşincisi, ithalat vergileri yurt dışına hiç transfer edilmez ise, haksız rekabeti önceleme açısından damping mi yapılıyor sorusu akla gelebilir.
• Altıncısı, Geçici ithalat rejiminde kısmi muafiyet suretiyle yapılan ya da yapılacak ithalat da DDP teslim şekli uygulanabilir mi? Gibi bir soru akla gelmektedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Yedincisi, DDP teslim şeklinde,  eşyanın dolaşım belgeleri eşliğinde ithal edilmesi ve vergi oranının sıfır olması ya da Avrupa birliğinden ATR eşliğinde ithal edilmesi halinde,  gümrük kıymetinden (tekil anlamda) gümrük vergisinin  düşülmemesi 

• DDP teslim şeklinin gümrük idareleri ya da başka idareler tarafından alınan vergiler ya da eşya kıymeti konusundaki etkisi dikkate alındığında, üzerinde çok düşünülmesi gereken ve sadece uluslararası mevzuata bırakılamayacak kadar geniş ve derin bir konu olduğu ortadadır. Bu nedenle konunun bütün ilgili taraflarının da görüşleri alınarak uluslararası mevzuata uyumlu hukuki bir altyapının oluşturulması gerekir.
  
  
• Teslim şekli DAP, DPU VE DDP olarak beyan edilen eşyalar için, navlun ücreti ihracatçı tarafından ödendiğinden, navlun faturasının olmaması ve kâğıt ortamında ya da elektronik ortamda (muhasebe kaydı gibi) ithalatçı adına düzenlenmiş Navlun Faturası veya navlun gider kaydı bulunmamalıdır.
  
  
• Birden fazla teslim şekli olan faturalarda bir beyanname düzenlenmesi halinde vergi ya fazla ya da az ödenmektedir. CIF teslim şekli olan fatura ile FOB teslim olan fatura aynı anda beyan edildiğinde BİLGE sistemi bunu FOB ya da CIF kabul ederek vergileri hesaplamaktadır. Bu sorunun çözülmesi gerekmektedir.
  
  
• Gümrükler Genel Müdürlüğünün yukarıda yer alan 26.02.2021 tarihli 61634634 sayılı yazısında; DAP, DPU ve DDP’den oluşan “D”li terimlerde teslim varma yerinde gerçekleşir. Bu nedenle “D”li terimler, “boşaltmada (varma yerinde) satışlar” olarak adlandırılan grubun içinde yer alırlar. Bu terimler uyarınca mallar varma yerinde, yani taşımanın gerçekleştirilmesinden sonra alıcıya teslim edildiği için, mallara ilişkin tüm ziya ve hasar bu noktaya kadar satıcıya aittir. Bu nedenle satıcının, bu hasar ve kayıp riskine karşı sigorta yaptırması mutlaka önerilir. Ancak bu sigorta, Incoterms 2020 terimleri kapsamında bir sigorta değildir ve tamamen satıcının ihtiyarındadır.” denildiği belirtilmiştir.

Incoterms 2020 DAP, DPU ve DDP terimleri satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yapma borcu yüklememektedir. Ancak, ithalatçı nakliye sigortası yapmışsa gümrük kıymetine eklenmesi gerekir.

Gümrükler Genel Müdürlüğünün yukarıda yer alan 26.02.2021 tarihli 61634634 sayılı yazısında;  INCOTERMS 2020 kapsamında bulunan işlemlerde, DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde “satıcının alıcıya karşı sigorta sözleşmesi yapmak yükümlülüğü yoktur.” Açıklaması yanında, her bir beyanname için yükümlülerden sigorta yükümlülüğünün kimde olduğunu gösteren belge ibrazı istenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır. Ancak tarafların kendi aralarında farklı bir düzenlemeye gitmelerinin de söz konusu olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu çerçevede, alıcının sigorta masraflarını üstlenmesi durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27/1-e maddesi uyarınca bu giderlerin gümrük kıymetinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Şeklindeki açıklamaları ile Orta Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 09.11.2018/38713016 tarih ve sayılı

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

yazısında, Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne görüş sorulmuş, Makamlarından cevaben alınan ve Bölge Müdürlükleri kayıtlarına 08.10.2018 tarih ve 37680277 berkod numarası ile giren yazıda özetle: “…alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan… teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27’inci maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir…” görüşünü birlikte değerlendirdiğimizde; DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde, sigorta yükümlülüğünü ithalatçının üstlendiği durumlarda, gümrük kıymetine ilave edilmesi gerektiği ve bunun beyan edilmediğinde ise eğer şartları oluşmuş ise ek tahakkuk ile birlikte ceza uygulanacağı anlaşılmaktadır.

• Uygulamada; özellikle distribütörlük verdikleri firmaları desteklemek için ihracatçı firmaların, kota tutturmak, piyasayı ele geçirmek, rekabet dayanıklılığını artırmak vb., gibi nedenlerle, DDP ödeme şeklinde teslimi seçtikleri gözlemlenmiştir. Ancak, gümrük vergileri beyana tabi vergi olduğundan, gümrük yükümlülüğü beyannameyi tescil eden firma adına doğduğundan, ilgili beyan (SDGB) ithalatçı firma adına yapıldığı/ düzenlendiği için DDP teslim şekli teorik olarak  (teoride) kalmakta ve gümrük vergileri ithalatçı tarafından ödenmektedir.

            Bilgilerine rica/arz olunur.

            Saygılarımızla.

Kocaeli, 19.12.2025

Kerim ÇOBAN                                                                                                                                        Sefa YAYLA
(Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)                                                                                            (Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net