GÜMRÜK KANUNUNA GÖRE TEMİNAT

– 1. Gümrük mevzuatı uyarınca, gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının ödenmesini sağlamak üzere bir teminat verilmesi gereken hâllerde, bu teminat söz konusu vergiler ve diğer amme alacakları tutarı kadar yükümlü veya yükümlü olması muhtemel kişi tarafından verilir.
2. Gümrük idareleri, teminat vermesi istenen kişinin yerine başka bir kişinin de teminat vermesini kabul edebilir.
3. Genel ve katma bütçeye dahil kamu kuruluşlarının, belediyelerin, sermayesinin tamamı devlete ait olan kamu iktisadi kuruluşlarının ve Türkiye’deki yabancı misyon şeflerinin verecekleri garanti mektuplarını teminat olarak kabule Ticaret Bakanlığı yetkilidir.
4. Teminat aranmayacak ve kısmi teminat uygulanacak halleri belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

– 202 nci maddenin 1 inci veya 3 üncü fıkrasında belirtilen kişilerin talebi üzerine, gümrük idareleri, bir gümrük yükümlülüğünü gerektiren veya gerektirebilecek iki veya daha fazla işlemi kapsamak üzere toplu teminat verilmesine izin verirler.

– 1. 202 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen teminat tutarı, teminata konu gümrük vergileri tutarının kesin olarak tespiti halinde bu miktar, diğer hallerde ise tahakkuk edilen veya edilebilecek gümrük vergilerinin en yüksek tutarı esas alınarak belirlenir.
Zaman içinde değişkenlik gösteren gümrük vergileri için verilen toplu teminat tutarları, söz konusu gümrük vergilerini her zaman karşılayabilecek biçimde belirlenir.
2. Götürü teminat alınmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 

– Gümrük vergileri için kabul edilecek teminatlar ile bunların değerlendirilmesi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. Yabancı paraların T.C. Merkez Bankası efektif alış kuru üzerinden hesaplanan değeri üzerinden teminat olarak kabulüne Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

– 1. Nakdî teminat dışında, bu Kanuna göre;
a) Tahakkuk ettirilip tahsili gereken gümrük vergileri için verilen teminatın kabulü,
b) Bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin gümrük yükümlülüğü doğması halinde, şartlı muafiyete ilişkin beyannamenin tescili,
tarihinden başlamak üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51.maddesine göre tespit edilen gecikme zammı tahsil edilir.
2. Bir şartlı muafiyet düzenlemesi kapsamında eşya için indirimli teminattan faydalanılması durumunda birinci fıkrada belirtilen gecikme zammı, teminatın nakit verilen kısmı dışında kalan kısım ile teminat verilmeyen kısmın tümü için uygulanır.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

GÜMRÜK YÖNETMELİĞİ HÜKÜMLERİNE GÖRE TEMİNAT   

Toplu Ve Götürü Teminat

– (1) Toplu teminat sisteminde, bir kişinin bir gümrük idaresine her türlü gümrük işlemlerine ilişkin vermiş olduğu teminat, o kişinin o gümrük idaresindeki transit rejimi hariç bütün gümrük işlemleri için kullanılır.
(2) Takip edilebilir olması halinde söz konusu teminat diğer gümrük idarelerinde de geçerlidir.
(3) Toplu teminatın takibi, Ticaret Bakanlığı’nca belirlenen usullere uygun olarak elektronik ortamda kayda alınan veriler üzerinden yapılır.
(4) Götürü teminat sisteminde ise, gümrük yükümlülüğü gerektiren veya gerektirebilecek birden fazla işlem için Bakanlıkça belirlenecek şartları taşıyanların talebi üzerine, gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan her biri için ayrı ayrı teminat verilmesi yerine, transit rejimi hariç tüm işlemleri kapsayacak bir teminat verilebilir.
(5) Götürü teminat uygulamasından; a) Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına veya onaylanmış kişi statü belgesine sahip yükümlüler, b) 527.madde uyarınca antrepo işleticileri,
yararlanabilir.
(6) Götürü teminat, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listede yer alan eşyaya ilişkin kamu alacakları hariç, eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin tüm kamu alacakları için geçerlidir.
(7) Götürü teminat sisteminden yararlanabilme koşulları ve sistemin işleyişine ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı’nca belirlenir. 

Götürü Teminat Tutarı

– 1) Götürü teminat sisteminden yararlanmak için verilecek teminat tutarı bir önceki yılda gümrük işlemleri nedeniyle teminat konusu olan toplam değerin % 10’udur. Ancak;
a) Teminatın dahilde işleme rejimi kapsamındaki eşyayı da içermesi halinde 250.000 Avro, dahilde işleme rejimi dışındaki gümrük işlemlerini kapsaması halinde ise 75.000 Avro’ dan az olamaz.
b) Teminatın 2.000.000 Avro’yu aşmayan tutarda verilmesi mümkündür.
2) Teminat, bu miktarlar karşılığı Türk Lirası olarak da verilebilir.
3) Götürü teminat tutarı, yıllık olarak Ticaret Bakanlığı’nca belirlenir.
5) Antrepo işleticilerince verilecek götürü teminat ve yaygın götürü teminat tutarı, 527’inci maddeye göre belirlenir.           

Teminatın Kabulü 

1) Gümrük işlemleri dolayısıyla, vergilerin teminatı olarak kabul edilebilecek teminat mektupları, idareye ibraz olunduktan sonra, ait oldukları tahakkuku yapılmış vergiler tutarını karşılayıp karşılamadıkları incelenir ve teminat mektupları Ek-77’de yer alan örneğe uygun görüldüğü takdirde kabul edilir. Götürü teminat sisteminden yararlanmak için ibraz edilmiş teminat mektupları ise 494.madde uyarınca belirlenecek teminat tutarını karşılamaları ve Ek-77/A’da yer alan örneğe uygun görülmeleri; toplu teminat sisteminden yararlanmak için ibraz edilmiş teminat mektupları ise Ek-77/B’de yer alan örneğe uygun görülmeleri durumunda kabul edilir.
2) Elektronik imza ile oluşturulan, gümrük idarelerince kabul edilecek elektronik teminat mektuplarının işleme alınmasına ilişkin standartları, formatı ve kuralları belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

3) Teminat mektuplarının kâğıt olarak düzenlenmesi halinde bu teminat mektupları ayniyet alındısı karşılığında Bakanlık adına ilgili muhasebe birimine teslim edilir.
4) Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri veya bu senetler yerine düzenlenen belgeler ile dövizin kabulü birinci fıkra hükmüne tabidir.
5) Garanti mektupları, ilgili gümrük idaresinde muhafaza edilir.

GÜMRÜK İŞLEMLERİNİN KOLAYLAŞTIRILMASI YÖNETMELİĞİNE GÖRE GÖTÜRÜ TEMİNAT  

– “ Götürü teminat, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listede yer alan eşyaya ilişkin kamu alacakları hariç, eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin tüm kamu alacakları için geçerlidir.”

 – “(1) 32 ilâ 43 üncü maddeler kapsamında götürü teminat uygulamasından yararlanan sertifika sahibi kişilerce, indirimli veya sıfır oranında vergi uygulaması ile muafiyet hükümlerinin uygulanmasına ilişkin belge eksikliği nedeniyle eksik beyan usulünden yararlanılmak istenilmesi durumunda, vergi tahakkuku beyana göre indirimli veya sıfır oranında vergi uygulaması ile muafiyet hükümlerine göre yapılır.
(2) 32 ilâ 43 üncü maddeler kapsamında götürü teminat uygulamasından yararlanılmadığı durumlarda, bu uygulamadan yararlanmak istemeyen ya da götürü teminat uygulamasından yararlanma hakkı bulunmayan sertifika sahiplerince, indirimli veya sıfır oranında vergi ile muafiyet hükümlerinin uygulanmasına ilişkin  belge eksikliği nedeniyle eksik beyan usulü için normal oranların uygulanması sonucu bulunacak miktar ile indirimli veya sıfır oranında vergi ile muafiyet hükümlerinin uygulanması sonucu bulunacak miktar arasındaki fark için gümrük idarelerince teminat istenir. Söz konusu eksik belgelerin faks veya fotokopisinin  uyarınca eksik beyan uygulamasından yararlanan kişilerce eksik belgelerin süresi içinde gümrük idaresine ibrazı halinde teminat aranmayıp beyana göre işlem yapılır.
(3) Bir ve ikinci fıkralar sunulmaması veya 24.maddenin beşinci fıkrasının uygulandığı durumlarda Ek-9’da yer alan eksik belge tamamlama formu ibraz edilerek eksik belgelerin tamamlandığına ilişkin bildirimde bulunulmaması halinde, cezai hükümler saklı kalmak kaydıyla, normal oranların uygulanması sonucu tahakkuk ettirilen ithalat vergilerine göre eksik ödenen vergiler ile Kanunun 207.maddesinin birinci  fıkrasının (a) bendi uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammının yükümlüye tebliğ edildiği tarihi takip eden on beş gün içinde ödenmesi zorunludur. Aksi takdirde, alınması gereken vergiler ve gecikme zammı ile ceza tutarı varsa yükümlünün teminatından çözülerek irada kaydedilir, yoksa 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 55 ve bulunması halinde 56.maddeleri uyarınca tahsil işlemlerine başlanır.”

Götürü Teminat Uygulaması Ve Kapsamı

1) Götürü teminat uygulaması, eşyanın gümrük vergilerinin teminata bağlanmasını gerektiren gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğu durumlarda, bu uygulamadan yararlanacak kişi için belirlenmiş tutardaki teminatın, her işlem için ayrı ayrı teminat verilmeksizin, teminata bağlanması gereken tutardan bağımsız olarak ve herhangi bir düşüm yapılmaksızın bir yıl süreyle kullanılabilmesini ifade eder.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

3) Götürü teminat uygulamasının kapsamı sertifika sahibinin talebine bağlı olarak aşağıdaki (a) veya (b) bentlerine göre belirlenir.

a) Dâhilde işleme rejimi dâhil, bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergileri ya da,
b) Dâhilde işleme rejimi dışında bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergileri.

Götürü Teminat Uygulamasından Yararlanılabilecek Durumlar 

Götürü teminat, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listede yer alan eşyaya ilişkin kamu alacakları hariç, eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin tüm kamu alacakları için geçerlidir.

Kabul Olunabilecek Teminat 

MADDE 34 – (1) Götürü teminat uygulamasından yararlanmak isteyen sertifika sahibi tarafından verilecek, teminat mektubu vermeye yetkili bankalar veya özel finans kurumları tarafından verilen ve Ek-19’da yer alan örneğe uygun olan süresiz teminat mektupları teminat olarak kabul olunur.

Teminat Tutarının Belirlenmesi

1) Götürü teminat uygulamasından yararlanmak isteyen sertifika sahibi tarafından verilmesi gereken teminat tutarı;

a) Götürü teminat yetkisi başvurusu sahibinin, sertifikanın düzenlenmesine ilişkin 13’üncümaddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen bildirimin yapıldığı ayın ilk gününden geriye dönük bir yıl içerisinde gerçekleştirdiği gümrük işlemlerine ilişkin olarak teminata konu olan gümrük vergilerinin toplam kıymetinin yüzde onu (% 10) olarak,

b) Götürü teminat yetkisinin güncellenmesi veya kapsamının değiştirilmesine ilişkin başvurunun ilgili bölge müdürlüğünün genel evrak kaydına alındığı ayın ilk gününden geriye dönük bir yıl içerisinde götürü teminat yetkisi sahibinin gerçekleştirdiği gümrük işlemlerine ilişkin olarak teminata konu olan gümrük vergilerinin toplam kıymetinin yüzde onu (% 10) olarak, belirlenir. maddede belirtilen kapsam değişikliğine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu tutarların bir yıllık geçerlilik süresi içerisinde yeniden hesaplanması talep edilemez.

2) Götürü teminat uygulamasından yararlanmak isteyen sertifika sahibi için birinci fıkraya göre hesaplanacak teminat tutarı,
a) Dâhilde işleme rejimi dâhil, bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergilerini kapsaması durumunda iki yüz elli bin (250.000) Avro’dan,
b) Dâhilde işleme rejimi dışında bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergilerini kapsaması durumunda yetmiş beş (75.000) bin Avro’dan,
az olamaz.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

3) Götürü teminat uygulamasından yararlanmak isteyen sertifika sahibinden, birinci fıkraya göre hesaplanan tutar daha yüksek olsa bile, iki milyon Avro tutarında azami teminat verilmesi istenebilir.  …
5) Teminatın Türk lirası cinsinden verilmesi halinde, verilmesi gereken teminatın iki ve üçüncü fıkralardaki değerleri karşılayıp karşılamadığının hesaplanmasında hesaplamanın yapıldığı tarihte geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz alış kuru esas alınır.
6) Verilmesi gereken teminat tutarının ve verilmiş olan teminatların bu maddede belirtilen değerleri karşılayıp karşılamadığının hesaplanmasında hesaplamanın yapıldığı ayın ilk gününde geçerli olan TCMB döviz alış kuru esas alınır.

Teminat Mektuplarının İbrazı

1) Götürü teminat uygulamasından yararlanma hakkı başvurularında;
a) Götürü teminat yetkisine ilişkin başvuruda bulunulan ilgili bölge müdürlüğünce, 35 incimadde uyarınca verilmesi gereken teminat tutarı hesaplanarak, duruma göre götürü teminat uygulamasına ilişkin başvurunun genel evrak kaydına alınmasını takiben veya sertifika başvurusuyla birlikte ilk kez götürü teminat uygulamasından faydalanmak için başvuruda bulunuluyor ise 13 üncümaddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen bildirimi takiben on iş günü içinde başvuru sahibine yazılı olarak ve elektronik posta yoluyla bildirimde bulunulur.
b) Başvuru sahibine bildirilen tutardaki teminat mektubu bildirimin yapıldığı tarihi müteakip en geç otuz (30) iş günü içinde ibraz edilir. Bu süre içinde kendilerine bildirilen tutardaki teminat mektubu veya mektuplarını ibraz etmeyen kişilerin götürü teminat yetkisi için başvuruları reddedilir. Bundan sonra yapılacak götürü teminat uygulamasına ilişkin başvurular yeni bir başvuru gibi değerlendirilir.
c) 35 inci maddeye göre belirlenen tutardaki teminat mektubu veya mektuplarının (b) bendinde belirtilen süre içinde ibrazını müteakip götürü teminat yetkisi için başvuru ilgili bölge müdürlüğünce, teminat mektuplarının genel evrak kaydına alınmasını takiben en geç on iş günü içerisinde sonuçlandırılır.
2) Götürü teminat yetkisinin güncellenmesi, kapsamının değiştirilmesi başvurularında teminat mektuplarının ibrazına ilişkin işlemler 39 uncu madde hükümleri uyarınca yapılır.
3) Sertifika başvurusuyla birlikte ilk kez götürü teminat uygulamasından faydalanmak için başvuruda bulunulduğu durumlarda, birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen teminat mektubunun aynı fıkranın (b) bendinde belirtilen süre içerisinde ibraz edilmemiş olması halinde, sertifika götürü teminat yetkisini kapsamayacak şekilde düzenlenir. Bundan sonra sertifika kapsamına götürü teminat yetkisinin eklenmesinin istenilmesi halinde, 18 inci maddenin beşinci fıkrası uyarınca yeniden başvuruda bulunulması gerekir.

Götürü Teminat Yetkisinin Geçerlilik Süresi 

1) Götürü teminat yetkisinin geçerlilik süresi bir yıldır.
2) Geçerlilik süresinin başlangıcı götürü teminat yetkisinin tanınması, güncellenmesi veya teminatın değiştirilmesine ilişkin işlemlerin ilgili bölge müdürlüğü tarafından tamamlandığı tarihten sonraki ilk iş günüdür.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Teminatın Yenilenmesi Ve Değiştirilmesi 

1) Götürü teminat yetkisini haiz sertifika sahibinin ticaret unvanının değişmesi nedeniyle sertifikada 17.madde uyarınca değişiklik yapılması durumunda teminat yenilenir.

2) Sertifika sahibinin talep etmesi ve ilgili bölge müdürlüğünce uygun bulunması halinde, daha önce verilen teminat kısmen veya tamamen başka bir teminatla değiştirilebilir.

Kamu Alacağının Süresi İçinde Ödenmemesi

1) Götürü teminat kapsamındaki gümrük işlemlerinden doğan kesinleşmiş kamu alacağının süresi içinde ödenmemesi durumunda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun cebren tahsile ilişkin hükümleri uyarınca işlem yapılır.
2) Hakkında birinci fıkra uyarınca işlem yapılan sertifika sahibi hakkında 154 üncü maddenin altıncı fıkrası uyarınca işlem yapılmasını teminen sertifikanın düzenlendiği bölge müdürlüğüne derhal bildirimde bulunulur.

Götürü Teminat Yetkisinin Askıya Alınması 

1) Götürü teminat yetkisini haiz sertifika sahibince; 39.maddenin yedinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 38.maddede belirtilen geçerlilik süresinin bitiminde, 39.maddede düzenlenen güncelleme işleminin tamamlanmamış olması durumunda götürü teminat yetkisi askıya alınır.
2) Götürü teminat yetkisini haiz sertifika sahibinin ticaret unvanının değişmesi nedeniyle sertifikasında değişiklik yapılması için 17.madde uyarınca talepte bulunulmasına rağmen 40.maddede belirtilen yenileme işleminin yapılmaması durumunda 17.maddede belirtilen işlemler tamamlanır ancak götürü teminat yetkisi yeni unvana göre düzenlenmiş en az aynı tutardaki teminat mektubu ibraz edilinceye kadar askıya alınır.
3) 41.maddenin birinci fıkrasında belirtilen ihlalin 154.maddenin altıncı fıkrası uyarınca yapılan askıya alma işleminin sona erdirilmesini takip eden üç yıl içerisinde ikinci kez tekrarı halinde; kişinin götürü teminat yetkisi, kesinleşmiş gümrük vergisi ve/veya ceza borcunun ödenmesini müteakip iki yıl süreyle askıya alınır.
4) 41.maddenin birinci fıkrasında belirtilen ihlalin 154.maddenin altıncı fıkrası uyarınca yapılan askıya alma işleminin sona erdirilmesini takip eden üç yıldan daha fazla süre içerisinde tekrarı halinde, kişi birinci kez ihlalde bulunmuş sayılarak 41.maddenin birinci fıkrası uyarınca işlem yapılır.
5) Verilen teminatın herhangi bir nedenle geçerliliğini kaybetmesi halinde, yeni bir teminat ile değiştirilinceye kadar götürü teminat yetkisi askıya alınır.
6) 31.madde uyarınca kısmi teminat uygulamasından yararlanma yetkisi askıya alınan sertifika sahibinin 32.maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki götürü teminat yetkisi de askıya alınır.
7) Götürü teminattan yararlanma hakkı askıya alınan kişinin götürü teminat sisteminden yararlanmak için vermiş olduğu teminat mektupları iade edilmez ve askıya alma süresi içinde teminata bağlanması gereken tüm gümrük vergileri tutarı teminata bağlanır.
8) Üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanmasında, 41.maddede belirtilen ihlalin birden fazla kez gerçekleştirildiğinin tek seferde tespit edilmesi veya bu maddede belirtilen askıya alma işlemleri başlatılamadan 41.maddede belirtilen ihlalin tekrar gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi halinde, bu ihlaller tek ihlal olarak kabul edilir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Götürü Teminat Yetkisinin Geri Alınması

1) Sertifika sahibinin 32.maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki götürü teminat uygulamasından yararlanmaktan vazgeçmesi durumunda götürü teminat yetkisi geri alınır.
2) Götürü teminat sisteminden yararlanma hakkı geri alınan kişinin, götürü teminat kapsamındaki tüm gümrük vergileri tutarının teminata bağlanmasının ardından, götürü teminat sisteminden yararlanmak için verilen teminat iade edilir.
3) Birinci fıkra uyarınca geri alınan götürü teminat sisteminden yararlanma hakkının, sertifika kapsamında yeniden istenilmesi halinde 18.maddenin beşinci fıkrası uyarınca başvuruda bulunulması gerekir.  …
5) 123.maddenin dördüncü fıkrasının uygulandığı ve birinci fıkra uyarınca 32.maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki götürü teminat uygulamasından yararlanmaktan vazgeçildiği durumda, teminat 123.madde uyarınca yeni bir teminat ibraz edilinceye kadar iade edilmez. Yalnızca 32.maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki götürü teminat yetkisinin geri alınması durumunda izinli alıcı yetkisi veya ithalatta yerinde gümrükleme izni kapsamında yapılan işlemlere ilişkin olarak 98 inci veya 123.madde uyarınca teminata bağlanan gümrük vergileri için ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

4458 sayılı Gümrük Kanununun 197.maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra (Metinden çıkarılan ibare: 6455 sa.ka.6-28.03.2013) (…) yükümlüye tebliğ edilir.” Şeklindeki amir hüküm uyarınca, her beyanname muhteviyatı eşya için ayrı tahakkuk işlemi yapılarak, ilgilisine tebliğ edilmesi yasal zorunluluk olup, gümrük vergileri için öngörülen bu kuralın, eş değeri cezalar için Gümrük kanununun 232 maddesinin birinci fıkrasında,. “Bu Kısmın İkinci Bölüm hükümlerine göre gümrük vergileri ile birlikte alınması gereken para cezaları bu vergiler ile aynı zamanda karara bağlanarak tebliğ edilir ve aynı zamanda ödenir.” Hükümlerinin sorulan işlemler (Cezalar) açısından da kabul edilmesi gerektiği açıktır.

Dahilde işleme izin belgesi kapsamında gerçekleştirilen ithalatlarda; tahakkuk ettirilen gümrük vergileri ve dış ticaret önlemi olan damping vergisinin teminata bağlanarak ertelenmesi şeklindeki uygulanması gereken işlemin, geçici olarak ithal edilen eşyanın tekrar yurt dışı edilmesi şartının gerçekleştirilmesi koşuluna bağlanmış olan bir teşvik tedbiri olduğu açıktır.      

Bu şekilde, geçici olarak ithal edilen eşyaya ait olup, giriş esnasında, tahakkuk ettirilen vergiler için alınan teminatlar, ihracatın gerçekleştirilip taahhüdün yerine getirilmesiyle, taahhüt hesabı kapatılarak iade edilmek suretiyle, şartlı muafiyet sistemi sona erdirilmiş olmaktadır. İlgili ihracatın gerçekleşmemesi halinde ise, gümrük vergileri kesinleşmiş olduğundan teminattan irat kaydedilmektedir.

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle eşyanın dahilde işleme rejimi kapsamında teminata bağlanması gerekirken, GTİP kayması gibi herhangi bir nedenlerle teminatın eksik yatırılmış olması halinde, ihracatın gerçekleştirilip taahhüdün yerine getirilmesiyle, taahhüt hesabı kapatılarak iade edilmek suretiyle, şartlı muafiyet sistemi sona erdirilmiş olacağından, herhangi bir vergiden ya da cezadan söz etmek mümkün olmayacaktır.

Bir önceki 06.09.2022 tarihli bilgi notunda damping vergisinde ceza olmadığı da ortaya konulduğundan, teminata bağlanması gereken bir cezadan söz etmek de mümkün değildir.

Götürü teminatın gümrük idarelerince alınacak para cezalarında da uygulanacağına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda cari işlem açısından ihracatın engellenmemesi için başka bir teminat verilebileceği değerlendirilmektedir.

Bilgilerine rica olunur.

Ankara, 19.12.2025

                     Kerim ÇOBAN                                                                Sefa YAYLA
                                  (Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)                   (Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net