Gözetim Uygulaması, İPA II Çerçeve Anlaşması, Ceza Uygulaması …

12.12.2025

…  Müdürlüklerinin, İlgi (b)’de kayıtlı Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’na yönelik 17.07.2023 tarih ve E-13999432-100-00087196222 sayılı yazılarıyla; “…  Ltd. Şti. adına IPA II Çerçeve Anlaşması kapsamında düzenlenen KDV İstisna Sertifikasının bütçe bedelinin 7.157.677,67-TL olarak belirtildiği, söz konusu eşyaların kıymetinin 6.400.726,68-TL olduğu, gözetim kıymetinin eklenmesi sonucu eşyaların kıymetinin 36.193.435,78-TL olduğu ve proje bedelini 29.035.758,11-TL aştığı, IPA Anlaşmasında 2020/5 sayılı Tebliğ ile uygulanan gözetim kıymeti farkı için KDV muafiyeti uygulanıp uygulanmayacağı yönünde bir hüküm bulunmadığı, yapılacak işlemde tereddüt hasıl olduğu, söz konusu eşyalar için gözetim uygulaması sonucu oluşan 29.035.758-TL fark kıymetin KDV’ye tabi olup olmadığının bildirilmesinin istenildiği” anlaşılmıştır.

{   AB tarafından Türkiye’ye yönelik olarak verilen mali yardımlara ilişkin Türkiye ile AB arasında 11/2/2015 tarihinde IPA II Çerçeve Anlaşması imzalandığı, 6647 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunduğu ve 21/6/2015 tarih ve 29393 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 22/6/2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği, Bahse konu Anlaşma’nın “Vergiler, gümrük vergileri ve diğer mali harçlara ilişkin kurallar” başlıklı 28/2/a maddesinde: “Birlik yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatların, gümrük vergilerine, ithalat vergilerine, Katma Değer Vergisine (KDV), özel tüketim vergileri ve diğer özel tüketim vergilerine ya da eş etkiye sahip diğer benzer vergi, gümrük vergisi veya harçlara tabi olmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti’ne girmesine izin verilir.   … denildiği,

1 Sıra Nolu Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği’nin 4.10.İthalat İşlemlerinde Vergi İstisnası ve Uygulaması başlıklı kısmının 4.10.2. İstisnanın Uygulanması bölümünde:
“IPA II Çerçeve Anlaşmasının 27/1/f, 28/1 ve 28/2/a maddelerine göre, Birlik Yüklenicisi tarafından Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalat işlemleri, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisnadır. Bu istisna, sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicisi tarafından tedarik edilen eşya, verilen hizmetler veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata uygulanacaktır.”   … denildiği,

Bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, ithal edilen malın gümrük kıymetinin “10/5/2004 tarihli 2004/7304 sayılı İthalatta Gözetim Uygulaması Hakkında Karar” doğrultusunda çıkartılan “İthalatta Gözetim Uygulaması Yönetmeliği”ne göre belirlenen gözetim kıymetini içermediği, bir başka ifadeyle, bu mala uygulanan gözetim kıymetinin ithal edilen malın gümrük kıymetine dâhil edilmediğinin anlaşıldığı,

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com     Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                                        Sayfa 1 / 8




Bu çerçevede,
Birlik Yüklenicisi sıfatını haiz olup da Başkanlığımızdan KDV İstisna Sertifikası alan mükellefler, vergi idaresi tarafından kendisine verilen KDV İstisna Sertifikasının bir örneğini ilgili Gümrük İdaresine ibraz etmeleri halinde, ithalat listesinde yer alan eşyayı, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olarak ithal edilebilmekte ve yaptıkları ithalat esnasında bu eşyalar üzerinden hesaplanacak gümrük veya ithalat vergileri, harçların, KDV ve ÖTV’den istisna tutulacağı,

Buna göre, IPA II kapsamında KDV İstisna Sertifikası sahibi bulunan ve Birlik Sözleşmesi kapsamında mal ithal eden mükelleflerin; “2004/7304 sayılı İthalatta Gözetim Uygulaması Hakkında Karar” doğrultusunda, olayın başından itibaren herhangi bir koşul aranmaksızın “Gözetim Belgesi” edinmelerinin sağlanmasının, bunun mümkün olmaması halinde yine aynı Karar doğrultusunda çıkartılan “İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Yönetmelik”in 6. Maddesinde yer alan: “Bu Yönetmelik … c) Uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerin uygulanmasını engellemez.” hükmü doğrultusunda, yapılacak ithalat esnasında malın gümrük kıymetinin gözetim uygulaması nedeniyle aşan kısımları için hesaplanacak KDV’den istisna tutulmalarının sağlanması gerektiği hususlarının değerlendirildiği} açıklamaları yapılmıştır.

I- KONUYA İLİŞKİN MEVZUAT HÜKÜMLERİ İNCELEDİĞİNDE:  ….

– Bir malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin karar, başvuru üzerine veya re’sen yapılacak bir değerlendirme sonucunda Bakaanlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından verilir. Yapılacak değerlendirmede ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisi dikkate alınır. Gözetim kararı Gözetim Belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere geçmişe dönük olarak uygulanabilir.

– Bu Tebliğ, aşağıda gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) ve tanımı belirtilen eşyanın (yalnız karşısında gösterilen gümrük kıymetinin altında birim kıymetleri haiz olanlarının) ithalatında ileriye yönelik olarak yürütülecek olan gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esasları içerir.

– “…(2) Gözetim Belgesi, 4458 sayılı Gümrük Kanununun eşyanın gümrük kıymetine ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez. Gözetim Tebliğinin 1.maddesinde belirtilen kıymet, 4458 sayılı Gümrük Kanununun eşyanın gümrük kıymetine ilişkin hükümlerinin uygulanmasına esas teşkil etmez.” ifadelerine yer verilmiştir.

-Söz konusu eşyanın henüz millileşmeden devredilmesi halinde 3065 sayılı KDV Kanununun 6.maddesi uyarınca KDV hesaplanmayacağı tabiidir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 2 / 8




– “İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.” Hükmünün yer almaktadır.  

– 24.madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına hangi ilavelerin yapılacağı (27.maddede belirtilenlerin dışında herhangi bir ilavenin yapılamayacağı), 28.maddesinde ise ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırt edilebilmeleri koşuluyla gümrük kıymetine dahil edilmeyecek giderler sayılmıştır.

Türkiye İle Avrupa Birliği Arasında Yapılan IPA II Çerçeve Anlaşmasının 28.maddesi ne göre: “… Birlik yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatların, gümrük vergilerine, ithalat vergilerine, Katma Değer Vergisine (KDV), özel tüketim vergileri ve diğer özel tüketim vergilerine ya da eş etkiye sahip diğer benzer vergi, gümrük vergisi veya harçlara tabi olmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti’ne girmesine izin verilir. …”.

– … “Aynı Anlaşmanın 28-2/a maddesinde; Birlik yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatların, gümrük vergilerine, ithalat vergilerine, Katma Değer Vergisine (KDV), özel tüketim vergileri ve diğer özel tüketim vergilerine ya da eş etkiye sahip diğer benzer vergi, gümrük vergisi veya harçlara tabi olmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti’ne girmesine izin verilir. Bu muafiyet, sadece Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicileri tarafından tedarik edilen mallar ve/veya verilen hizmetler ve/veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalatlara uygulanır. Türkiye Cumhuriyeti, sözleşmenin hükümleri uyarınca, Birlik Yüklenicilerine teslim edilmek üzere ve sözleşmenin normal uygulanması bakımından hemen kullanılmasını sağlamak için söz konusu ithalatın, yukarıda belirtilen vergi, gümrük vergisi veya harçlar ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık veya gecikme olmaksızın giriş noktasından serbest bırakılmasını sağlar” hükmüne yer verilmiştir.

1 Sayılı Türkiye – Avrupa Birliği  Yardım Aracı (IPA II) Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği’nin 4.2.,   4.2.2., 4.2.2.2.,  4.2.2.6.,  4.2.3.,  4.2.3.1.,  4.2.3.2., Madde Başlıkları Altında:  KDV İstisnası ve uygulaması, KDV istisnasının şartları, İstisnadan yararlanacak kişi ve kuruluşlar, KDV iadesi, vb., hususların yer aldığı görülmektedir.

II- KONUYA  İLİŞKİN  YARGI  KARARLARINDAN  ÖRNEKLER 

1) Danıştay 7.Dairesi, 2005/3096 Esas No, 2008/1303 Karar No, 28.02.2008 Tarihli Kararın’da Özetle; “…  Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle, satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere  başvurulması gerektiği; ayrıca gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 3 / 8




Bakanlar Kurulu Kararlarıyla getirilen gözetim önlemlerinin amacı ise,
bir malın, aynı veya ikame edilebilir malları üreten yerli üreticiler üzerinde, zarar tehdidi yaratan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi halinde, söz konusu malın ithalatının, ithalattaki gelişmelerin gözlemlenmesidir. Gözetim önlemleri, bu amacın gerçekleştirilmesini sağlamanın ötesinde bir uygulama içermemektedir.
Korunma önlemleri ise, bir malın aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde, ciddi zarar veren veya ciddi zarar tehdidi oluşturan miktar ve/veya şartlarda ithal edildiği hallerde, ülke menfaatleri de göz önüne alınarak, yapılacak soruşturma sonucunda, başvurulması öngörülen; gümrük  vergisinde artış yapılması, ek mali mükellefiyet getirilmesi, miktar/değer kısıtlaması getirilmesi (kota uygulaması), tarife kontenjanı uygulanması veya bu önlemlerin hepsinin bir arada uygulanması gibi önlemlerden ibarettir.
Gözetim uygulamasında; Ticaret Bakanlığı’nca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re`sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla inceleme başlatılması söz konusudur. Bu inceleme sonunda, gözetim uygulanmasına karar verilmesi durumunda, amaçlanan, bir malın ithalatında herhangi bir kısıtlama, vergi oranında artış, eşik kıymet belirlenmesi veya ek mali yükümlülük uygulaması değil; o malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesidir.
Dolayısıyla; bir eşyanın belli kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi durumu için öngörülen “gözetim belgesi” ibrazı zorunluluğuna uyulmaması halinin; kıymet ve kıymeti etkileyen diğer hususlar yönünden gümrük yükümlüsünün beyanının kabul edilmeyerek, 4458 sayılı Kanunun “Eşyanın Gümrük Kıymeti” başlıklı Üçüncü Bölümünde öngörülen satış bedeli yöntemini izleyen diğer yöntemlerin uygulanmasını  gerektiren yasal ve hukuksal durum olarak kabulü olanaklı değildir.
Bu bakımdan: olayda; yalnızca, beyan edilen kıymetin, 2003/19 sayılı İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğde öngörülen 5 Amerikan doları birim kıymetin altında olması nedeniyle  gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun bulunması hali, yöntem atlanmasını gerektirmediğinden, Tebliğde öngörülen birim kıymet esas alınarak yapılan ek tahakkuka vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık; bu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararında da, isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin reddine, oybirliği ile karar verildi. denilmektedir.

2) Danıştay 7.Dairesi, 2008/3687 Esas No, 2009/2639 Karar No, 27.05.2009 Tarihli Kararın’da Özetle; “…  Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle, satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerektiği; ayrıca gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her  zaman her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.  … 

Gözetim uygulaması öngörülmesi aşamasında, gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşyanın, belirlenen bir kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde, sadece, “gözetim belgesi”

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 4 / 8




ibrazı zorunluluğu getirildiğinden, bu zorunluluğa uyulmaması hali, Gümrük Kanunu hükümlerine göre ek tahakkuk yapılmasını gerektirir bir durum değildir
.
 

Olayda, gerek, beyan edilen pozisyon için, gerekse, tahlil sonucu belirlenen pozisyon için Tebliğde belirtilen kıymetler, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı gibi, Tebliğde de, böyle bir durumda, belirtilen kıymetin esas alınması suretiyle ek tahakkuk yapılmasını öngören herhangi bir düzenleme de bulunmadığından, gözetim önlemlerinin yanlış algılanması suretiyle yapılan ek tahakkukta mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Bu bakımdan, dava konusu işlemin belirtilen gerekçeyle iptal edilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen kararda isabet yoktur.  

Açıklanan nedenle; temyiz isteminin kabulüne, mahkeme kararının bozulmasına, bozma kararı üzerine, Mahkemece yeniden verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 27.05.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.”  Denilmiştir.

3) Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun YD İtiraz No: 2017/1064 sayılı, 07/12/2017 tarihli Kararı’nda Özetle: “…  Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 07/02/2012 günlü, 2012/3 sayılı Genelgesi’nin 3.maddesinde, “Gümrük Yönetmeliği’nin 180.maddesi kapsamında yapılan kontrolde, gözetim belgesi olmadığı halde beyan edilen kıymetin ilgili tebliğde belirtilen kıymete ulaşmaması durumunda, yükümlü ek beyanı ile ithal eşyasının  kıymetinin ilgili tebliğde belirtilen kıymete ulaşmasını sağlar ve ihtirazı kayıt yapmayacağına dair taahhüt verirse eşyanın serbest dolaşıma girişinde gözetim belgesi aranmayacaktır. Söz konusu ek beyan, BİLGE programında usulüne uygun olarak “Yurt Dışı Diğer Giderler” altında yapılabilecektir.  … Ancak; daha önce yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmasına karşın kıymet artırımına karşı dava açtığı tespit edilen yükümlüler, tekrar yukarıda izah edilen uygulamadan faydalanamayacaktır.” Bu durumda, yükümlüler, 2004/7304 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Karar’ın 4.maddesinde yer alan “İleriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra ‘Gözetim Belgesi’ de aranır.” hükmü gereğince Ticaret Bakanlığından ilgili eşya için alacakları Gözetim Belgesini ibraz etmek zorundadır. Gözetim Belgesi ibraz edilmemesi halinde ise eşyanın serbest dolaşıma girmesine izin verilmeyecektir.” şeklinde değiştirilmiştir.  … 

Daire kararında belirtildiği gibi, idarenin, ithalatın ülke ekonomisi yararına ve uluslararası ticaretin gereklerine uygun olarak düzenlenmesini sağlamak amacıyla, ticaret politikası önlemlerinden biri olarak öngörülen gözetim uygulaması kapsamında, gözetim uygulamasına tabi tutulan bir malın ithalatında yükümlülerden gözetim belgesini istemesi, belgenin ibraz edilmemesi halinde de malın serbest dolaşıma  girmesine izin verilmemesine yönelik düzenleme yapabileceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, kıymet artırımına karşı dava açtığı tespit edilen yükümlülerin, bir daha genelgedeki uygulamadan

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 5 / 8




faydalanamayacakları yolundaki uyuşmazlık konusu düzenleme ile, hak arama özgürlüğünün kısıtlandığı anlaşıldığından, hukuka uygunluğundan bahsetmenin imkânı yoktur.

Açıklanan nedenlerle, davacının itirazının KABULÜ ile Danıştay Onuncu Dairesi’nin 03/07/2017 günlü, E:2017/371 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddi kararının kaldırılmasına, olayda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 4001 sayılı Kanunla değişik 27. maddesinde öngörülen  ve yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için gerekli olan koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasına, 07/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.”  Denilmektedir.

4) Danıştay 7.Dairesi’nin 2018/139 Esas No, 2021/1531 Karar No, 12/03/2021 Tarihli Kararı’nda Özetle;

… İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: … İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, gözetim kıymeti, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, bu kıymetin ithalata konu edilen eşyaya ait gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınamayacağı, bu nedenle gözetim kıymetinden kaynaklanan fark vergilerde ve bu vergilere vaki itirazın reddine dair işlemde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.    …

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;
1) Temyiz isteminin reddine,
2) …. Bölge İdare Mahkemesi … Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 12/03/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.” Denilmektedir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 6 / 8




5) İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5.VDD’nin, 2019/4039 Esas, 2020/1661 Karar Sayılı, 27.02.2020 Tarihli Kararı’nda Özetle; “ …
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı adına tescilli 28.12.2017 tarih ve IM224607 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyadan kaynaklı fazla ödendiği belirtilen ilave gümrük vergisi ve katma değer vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Gümrük Müdürlüğü kararına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle açılan davada; davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinin, 4458 sayılı Kanunun 211.maddesi  uyarınca yapılan geri verme kaldırma başvurusunun, İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünce, açık olarak ihtilaf konusu beyanname muhteviyatı eşyaların 2010/1 sayılı İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamında olduğu gerekçesiyle reddedildiğinin görüldüğü, davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinin, 2010/1 sayılı İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğu getirildiği, ancak, Tebliğde belirtilen birim kıymetin, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı, bu duruma göre, Gümrük Kanununun 211. maddesinin öngördüğü şekilde kanunen alınmaması gereken bir verginin söz konusu olduğu ve yapılan geri verme-kaldırma başvurusunun 4458 sayılı Kanun’un 211. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle ödenen verginin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, ödenen ilave gümrük vergisi ve katma değer vergilerinin, tahsil tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar veren İstanbul 4. Vergi Mahkemesi’nin 29/03/2019 gün ve E:2018/1824, K:2019/719 sayılı kararının; davacı tarafından iadesi talep edilen vergilerin gözetim uygulamasından kaynaklandığı iddia edilmekte ise de, söz konusu vergilerin 2016/9422 sayılı İthalat Rejimine Ek Karara dayandığı, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.   …

TÜRK MİLLETİ ADINA  

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci Vergi Dava Dairesince gereği görüşüldü:  … Olayda, davacı tarafından ithal edilen ve 4819.50.00.10.00 GTİP’te beyan edilen eşyanın, yukarıda açıklamasına yer verilen 2016/9422 sayılı İthalat Rejimi Kararına Ek Karar uyarınca %25 oranında ilave gümrük vergisine tabi olduğu anlaşıldığından, ödenen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme vaki itirazın zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine,  …  temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 27/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.” Denilmiştir.

6) Danıştay 7.Dairesinin Esas No: 2021/1268, Karar No: 2023/1835, 30/03/2023 tarihli Kararında Özetle: “… Davanın konusu; Ticaret Bakanlığı Gümrükler

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 7 / 8




Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Genelgesi’nin 3. maddesini değiştiren, “Kıymet Kriterli Gözetim Uygulaması” konulu, 31/03/2021 tarih ve 2021/13 sayılı Genelgenin iptali istenilmektedir.

…   Eşyanın gözetim kıymet belgesi sunulmaksızın ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işleme karşı açılan bir davada, eşyanın ithalinde ibraz edilmesi gereken gözetim belgesinin, 4458 sayılı Kanun’un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde sayılan
belgeler arasında yer almadığı, Gözetim Tebliğinde getirilen düzenleme ile eşyanın ithalinin sınırlandırılmasının veya şartlı olarak ithaline izin verilmesinin değil, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesinin amaçlandığı, anılan belgenin ibraz edilmemesi nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptali yolunda verilen karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin karar, Dairemizin 25/05/2021 tarih ve E:2020/1936, K:2021/12449 sayılı kararıyla onanmış bulunmaktadır.
Bu durumda, yukarıda aktarılan hususlar göz önüne alındığında uyuşmazlık konusu Genelge ile ihdas edilen düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: 

Açıklanan nedenlerle;
1. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Genelgesi’nin 3. maddesini değiştiren, “Kıymet Kriterli Gözetim Uygulaması” konulu, 31/03/2021 tarih ve 2021/13 sayılı Genelgenin İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam 588,80 Türk Lirası yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.500,00 Türk Lirası vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.” Denilmiştir. 

– Yukarıda yer alan yargı kararları da dikkate alındığında: Gümrük işlemlerini takip ettiğimiz ………. Vergi Numaralı ………….Ltd. Şti. adına Müdürlüğünüzde işlem gören ilgi (a)’da kayıtlı 13.07.2023 tarih ve ………..sayılı SDGB’nin gümrük işlemlerinin tamamlanarak söz konusu eşyaların acilen tarafımıza teslim edilmesi hususunda,

Bilgi ve gereğini arz ederiz.

Kocaeli, 12.12.2025
Kerim Çoban

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.                                      

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları  No: 47  C Blok  Daire: 12   –  Bağlıca-Etimesgut/ANKARA

Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975  –  Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com

E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    –  kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –    k.coban0306@gmail.com    
Tel: 0505 – 519 88 41  

                                                                                                                                                                                                                     Sayfa 8 / 8

© Çoban Gümrük Denetim Danışmanlık. Tüm Hakları Saklıdır. Powered by Maple Yazılım.