December 2025 - Page 2 of 16 - Çoban Gümrük Denetim

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında İthal Edilen Eşyaya Ek Tahakkuk Ve Ceza Kararı Uygulanması Hakkında

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında İthal Edilen Eşyaya Ek Tahakkuk Ve Ceza Kararı Uygulanması Hakkında

I- İTİRAZA KONU İŞLEMLERİN ÖZETİ

Esenboğa Gümrük Müdürlüğü’nce, Bölge Müdürlüklerinden aldıkları 15.08.2022 tarihli 7……… sayılı yazıları eki Araştırma ve Tespit Raporunda yer alan, …………A. Ş. adına tescilli 14.06.2022 tarih ve ………….SDGB’nin 1. ve 2. kaleminde; 8474.10.00.10.00 GTİP’inde beyan edilen eşyanın 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın 9.maddesinin 2.bendinde yer alan Ek-8 muhteviyatı eşya olduğu tespit edildiğinden, eşyanın KDV’den muaf tutulması gerektiği, ancak Gümrük Vergisi ve İlave Gümrük Vergisinden muaf tutulmaması gerektiği anlaşılmış olup, 3065 sayılı KDV Kanununun 21.maddesi uyarınca aynı Kanun’un 48 ve 51.maddelerine atıfla iş bu Ek tahakkuk kararı ve İdari para cezası kararı alınmıştır/ uygulanmıştır.

II- CEZA KARARLARININ KALDIRILMASINI GEREKTİREN HUKUKÎ NEDENLER

1) 29 Haziran 2021 Tarihli ve 31526 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 4191 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı İle 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’da Yapılan Değişikliklerin Ayrıntılı Şekilde İncelenmesi Gerekir.

29 Haziran 2021 tarih ve 31526 tayılı Resmî Gazetede yayımlanan 4191 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın bazı maddeleri değiştirilmiş olup, “Gümrük Vergisi Muafiyeti” başlıklı 9.maddesine “Gümrük Vergisi Muafiyetinden Yararlanamayacak Makine ve Teçhizat Listesi” başlıklı EK-8 eklenmiştir.

2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 9.maddesinin 4.fıkrası aynen: “ Baskı, basım, matbaa, tekstil, hazır giyim, konfeksiyon ve çimento imalatı yatırımlarına yönelik teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat temin edilemez. Ek-8’de belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez. Ancak, EK-8’de yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.” Şeklindedir.

Çözüm Denetim Gümrük ve Ticaret Danışmanlık A.Ş.
Üsküp Caddesi No:16/24 Çankaya/ANKARA
Tel: Kerim ÇOBAN 0505 5198841, Tel: Sefa YAYLA 0530 4602418
kerim.çoban@cozumdenetim.net
sefayayla@cozümdenetim.net

Buna göre; EK-8’de belirtilen makine ve teçhizat, kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilmesi mümkün değildir. EK-8’de yer alan makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanmaz.
Ancak, EK-8’de yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat, KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti (Gümrük vergisi, İlave gümrük vergisi, Ek mali yükümlülük, vb.) sağlanmaksızın -gümrük vergisi ödenerek- ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

Öte yandan, EK-8’de sayılan makine ve teçhizatın; Gerekli şartları taşıması durumunda, tercihli tarife uygulamaları, örneğin: ülkemiz ile AB üyesi ülkeler arasında oluşturulan gümrük birliği anlaşması kapsamında A.TR dolaşım belgesi ya da Serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde EUR.1 ve EUR-MED dolaşım belgeleri, Fatura Beyanı, Form A, vb. menşe ispat belgeleri kapsamında ithal edilmesi halinde Gümrük vergisi ve İlave gümrük vergisi muafiyeti sağlanabilir, GV ve İGV ödenmeden ithalat yapılabilir.

– 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 9.maddesine ilişkin EK-8’de yer alan Yeni makine ve teçhizat, gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın teşvik belgesi kapsamında temin edilebilir.
Ancak, EK-8’de yer alan bu makine ve techizat “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak” Teşvik Belgesi kapsamında temin edilemez.

Söz konusu uygulama, 29/06/2021 tarihi ve sonrasında yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerini kapsamakta olup, 29.06.2021 tarihinden önce alınan/düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri için geçerli değildir.
Yani, 29/06/2021 tarihi öncesi düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri kapsamında EK-8’de yer alan eşyaların ithalinin yapılması durumunda Gümrük vergisi ve İlave gümrük vergisi tahsil edilmez.

Belirtilen mevzuat hükümlerinden hareketle; Gümrük İdarelerinden firma ve şahıslara gelen Ek Tahakkuk ve Ceza Kararları bu açılardan incelenerek, gerekli şartları taşıması halinde ek tahakkuk ve ceza kararlarına Gümrük Kanunu’nun 242.maddesi kapsamında itiraz edilmesi, gerekir ise Dava yoluna gidilmesi veya Kanun’un 244.maddesi ile Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği gereği Uzlaşmaya gidilmesi gerekir.

2) Ek tahakkuk ve ceza kararına konu edilen eşyaya ilişkin eşyanın muafiyet kodu konusunda düzenleme bulunmadığından uygulanan ceza kararı hukuku aykırıdır.

İlgili yazının incelenmesinden de görüldüğü üzere, muafiyet kodu konusunda düzenleme bulunmadığından BİLGE sisteminde BİLGE Sisteminde “Teşvik belgesi Özel şart kodu 037, 043, 044 ve 048 (KDV İstisnası) olarak belirtilen beyanname kalemlerinde EK-8 listesi kapsamında olan eşyanın muafiyet kodunun YTTSV olarak seçilmesini engelleyecek düzenleme yapılması, belirtilmiştir.” Bu bağlamda, yapılan beyan BİLGE Sisteminde beyanın yapılması gereken düzenleme olmadığından mecburiyetten kaynaklı olarak beyan yapılmaktadır.

Açıklanan nedenle ek tahakkuku konu edilen vergiler tarafımızca ödenecek olup, ceza kararının kaldırılması gerekir.

3) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendi şartları oluşmadığından ceza kararının kaldırılması gerekir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; “Serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15.maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark % 5’i aştığı takdirde, gümrük vergisinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı, …” hükme bağlanmıştır.

– Maddede, tarife uygulamasını etkileyebileceği kabul edilen durumlar, Gümrük Kanununun 60.maddesinde, beyannameye yazılması veya eklenmesi zorunlu kılınan ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün bilgi ve belgelerle ilgilidir. Bu bilgi ve belgelerin beyannameye eklenmesi yasal zorunluluktur.

– “Bakanlıkça belirlenecek haller hariç olmak üzere ve bu Yönetmeliğin eksik beyana ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kodları ile açıklamaları ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenerek Bakanlığın kurumsal internet sayfasında duyurulan ve aşağıda belirtilen belgelerin gümrük beyannamesine eklenmesi zorunludur. Bu belgeler dışında gümrük beyannamesine herhangi bir belge eklenmez…”

– Beyanname bu bilgi ve belgeler olmadan tek başına bir belge değildir. Adı üstünde beyandır. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu da beyannamedeki diğer bilgiler gibi beyannameyi doğrulayan belgelere göre yapılan bir beyandan ibarettir.

– Gümrük vergilerinin, Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği belirtilmiş; Kanun’un 15’inci maddesinin 1’inci fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı öngörüldükten sonra, 7’nci fıkrasında da, bu maddenin 3’üncü fıkrasının (c) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı belirtilen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır.

– Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin tahakkukundan hemen sonra yükümlüye tebliğ edileceği, belirtilmiştir.

– “1. Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere; a) Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebilir,
b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabilirler.
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları, muayene edilmemesi halinde ise, beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınır …” şeklinde düzenleme ile de Gümrük İdaresinin sorumlulukları belirlenmiştir.

– “1) Beyanın kontrolü ile görevli memurlar, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.

(2) Beyannameyi kontrol edenler ile ikinci muayeneyi yapanlar yaptıkları kontrol ve muayeneden gümrük vergilerinin hesaplanmasından veya doğruluğunun kontrolünden ya da muafiyet hükümlerinin uygulanmasından sorumludur.

(3) Laboratuvar tahliline konu edilen eşyanın tahlilini gerçekleştirenler tahlil sonucuna bağlı olarak yapılan GTİP belirlenmesinden müteselsilen sorumludur.” Hükmüne amirdir.

– Gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli bu İdarelere (Gümrük İdarelerine) aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin, vergi oranının ve muafiyet hükümlerinin de, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması/ yüklenilmesi olanaklı bulunmamakta olup, bunun mükelleflerden talep edilmesi Anayasamıza göre Angarya hükmündedir.

– Gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edileceği belirtilmiştir.

Bu bağlamda, gümrük vergileri, normal usulde, yani ek tahakkuk gerektirmeyen durumlarda, yükümlü tarafından beyan edilmekte ve BİLGE sistemi tarafından otomatik olarak hesaplanmakta muayene memuru tarafından sistem üzerinden kontrol edilmekte ve beyannameye ilişkin muayene işlemlerinden sonra beyanname üzerindeki bloke muayene memuru tarafından kaldırıldığında vergiler ödenebilir aşamaya gelmektedir.

Beyannamenin muayene kriterlerinden sarı hat (belge kontrolü) veya kırmızı hatta (eşyanın fiziki muayene) yönlendirilmesi halinde, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevli muayene memurunun yapacağı kontrolden sonra; Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 10.11.2014 tarihli 3787584 sayılı tasarruflu yazısından (Muayene Açıklama ve Müzekkere Ekranı hk.) hareketle, muayene ve kontrol sonuçlarına göre uygun sonuç alınmış ise, BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sisteminde yer alan “Muayene Açıklamaları” bölümüne “Yapılan muayene ve kontrol sonucunda uygun sonuç alınmıştır.” veya “Muayene ve Kontrol sonucunda uygun sonuç alınmamıştır.” şeklinde bilgi girilmekte, ek tahakkuk gerektiren bir durum yoksa muayene memurları tarafından tahakkuk ettirilen vergiler üzerinden beyanname üzerindeki bloke kaldırılmakta ve Gümrük Vergileri ödenebilir hale gelmektedir.

BİLGE Sistemine Veri Giriş Salonlarından, internet üzerinden veya EDİ sistemi aracılığı ile kendi bürolarından erişen yükümlüler, beyannamelerini elektronik ortamda tescil ettikten sonra sistemce hesaplanan vergi tutarı; bir önceki başlık altında anlatıldığı gibi, muayene memuru tarafından vergileri tahakkuk ettirildikten ve beyannamedeki blokenin kaldırılmasıyla gümrük vergilerini ödemek isteyen yükümlünün beyanı ile; beyanname tescil numarasına göre online sorgulama yapılarak ve tahakkuk eden vergi miktarı belirlenerek tahsil edilmekte, tahsilatın yapılmasını takiben tahsil bilgisi gümrük sistemine iletilmekte ve “Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi” Bilge sistemi tarafından otomatik olarak kapatılmaktadır.

Bu bakımdan; eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonu dahil gümrük idaresince ek tahakkukun eksik yapılmasını etkileyecek herhangi bir yanlış bilgi ve belge bulunmaması, nitekim ek tahakkuk kararının beyan edilen GTİP ile beyanname ve eki bilgi ve belgelere dayanılarak yapılması, “Yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15.maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görülmemesi” nedeniyle; ceza kararının 4458 sayılı Kanunun 234/1-a maddesinde belirtilen şartları taşımadığından ilgili Ceza Kararının kaldırılması gerekir.

4) 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 231.maddesinin 5.fıkrasına göre; “Gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazı ile yanlış izahat verilmiş olması hâlinde bu Kısım hükümlerine göre idari para cezası ve faiz uygulanmaz.” Kaidesinden hareketle:

Aynı Kanunun 195’inci maddesinin 1.fıkrası hükmünde, gümrük vergilerinin Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği, Kanun’un 15.maddesinin 1’inci fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı belirtilmiş, 7’nci fıkrasında da, bu maddenin 3’üncü fıkrasının (e) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı söylenen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır. Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli Gümrük İdarelere aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu görevin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.
Bu nedenlerle, ………. sayı ve …/09/2022 tarihli Ceza Kararının kaldırılmaması/ iptal edilmemesi gerekir.

5) Danıştay 7.Dairesinin Esas No: 2009/1308 ve Karar No: 2010/3656 sayılı örnek niteliğindeki kararında para cezası alınmasında hukuka uyarlık olmadığına karar verildiğinden para cezası kararının aldırılması gerekir.

Söz konusu kararda özetle; … Gümrük Kanununun 5.maddesi hükmü karşısında sanık dolaylı temsilci sıfatına haiz bulunduğundan, kendi adına fakat ithalatçı şirket hesabına hareket etmektedir. Dolayısıyla ithalat işleminden dolayı meydana gelecek kâr ve zarar ithalatçı şirkete ait olup, bu işten sadece gümrük müşaviri sıfatı ile herhangi bir menfaati bulunmamaktadır. Bu işlemden elde edeceği tek kazanım vermiş olduğu gümrük müşavirliği hizmeti karşılığında almaya hak kazanacağı bedeldir.

Gümrük Müşaviri sıfatı ile hareket eden sanığın, Gümrük Kanununun 61.maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 563.maddelerindeki hükümler mevcuttur. Gümrük Yönetmeliğinin 563.maddesi hükmü, Gümrük Kanunu’nun 61.maddesi hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde söz konusu sorumluluğun sadece vergiler ve Gümrük Kanunu’nda öngörülen idari yaptırım niteliğindeki para cezalarından dolayı cezaî hükümlerin uygulanmasını düzenlediği anlaşılmaktadır.

Gümrük müşaviri olarak hareket eden sanığın dolaylı temsilci sıfatı ile hareket ettiğinden işlemden herhangi bir menfaati de bulunmamaktadır. Bu sebeplerle gümrük idaresince tescil edilen beyannamelerin içeriğindeki bilgilerin doğru olmamasından sanığın sorumlu tutularak müsnet suçları işlediği sonucuna varılması ceza hukuku sorumluluğu ilkesine aykırı olup aynı zamanda hakkaniyete de uygun düşmemektedir.

Yapılan yargılama sırasında da sanığın savunmasının aksini gösterir, cezalandırılmasına yeterli müsnet suçları işlediğini kanıtlayan her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yasal herhangi bir delil elde edilememiştir. … Tersine dosyadaki delil durumuyla uyumlu olayı ayrıntılı olarak irdeleyen ve bu sebeple Mahkememizce itibar edilen bilirkişiler İsmet Kılıç ve Zikri Cenk Bora tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda, sanıkların … olaydan sorumlu tutulmamaları gerektiğine dair kanaat belirtilmiştir. Bir fiilin sabit olduğunu kabul edilerek faili hakkında mahkûmiyet hükmü kurulabilmesi için, fiilin sabit olduğu hususunun mahkûmiyete yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yasal delillerle kanıtlanması gereklidir. Bu durum karşısında sanık … yönünden fiilin sabit olduğu hususunda ortada bir şüphenin mevcut olduğunun kabulüyle mevcut olan işbu şüphenin, “şüpheden sanık yararlanır” kuralı gereğince sanık lehine yorumlanarak, adı geçen sanığın müsnet suçlardan beraatine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır” şeklinde hüküm vermiştir. Ek: içtihat.

Temyiz başvurusu; 7318.12.10 00.00 tarife ve İstatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen eşyanın 7318.14.91,00.00 tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki İtirazın reddine dair İşlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulması İstemine ilişkindir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 234’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşya için, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; eşyanın tarife uygulamasını etkileyen cins, tür ve niteliklerinde veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark % 5’i aştığı takdirde, gümrük vergisinden başka bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

4458 sayılı Kanunun 3’üncü ve davamı maddeleriyle de, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli Gümrük İdarelere aittir. O halde, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da, her beyanname ile ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur. Yasada, gümrük tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.

Gümrük İdaresince, kendisine sunular beyannamenin eşyanın kodu kutusuna ‘7316.12.10,00.001’ tarife ve istatistik pozisyonunun yazıldığından bahisle para cezası kararı alınmasında hukuka uyarlık yoktur. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına, … karar verilmiştir. (Ek: 3 İçtihat: Danıştay 7 nci mahkemesinin Esas No 2009/1308 ve Karar No :2010/3656 sayılı 01.07.2010 tarihli kararı).

SONUÇ

Gerekçeleri yukarıda açıklanan nedenlerle; Eşyanın muafiyet kodunun nasıl beyan edileceğine ilişkin düzenleme yapılmamış olmasından kaynaklı gümrük vergilerinin eksik hesaplanması ve tahsilinin kusuru, yükümlü şirkete yüklenemeyeceğinden, ayrıca, gerek ilgili gümrük mevzuatına, gerekse ilgili örnek Danıştay kararına göre para cezası kararının uygulanması için gerekli hukuki şartlar oluşmadığından, bahse konu para cezası kararının kaldırılması gerektiği değerlendirilmektedir.

INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

19.12.2025

İncoterms 2020 göre teslim şekilleri yeniden düzenlenmiştir. D türü teslim şekillerinde Türkiye de gönderici tarafından Türkiye’de beyan yapılamamaktadır. Bunun nedeni ise gümrük kanununa göre beyan yapabilmek için Türkiye’de yerleşik olma koşulunun bulunmasıdır.

TEMİNAT UYGULANMASINA İLİŞKİN HUKUKİ DAYANAKLAR

1- INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

1 Ocak 2020 itibarıyla yürürlüğe girmiş olan INCOTERMS 2020 ile teslim şekillerinde düzenlemeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra EXW ve DDP kurallarının içeriğinde muhtelif değişiklikler yapılmış ve FCA teslim şeklinin bir önceki versiyonunda yer alan bazı kısımlar daha açık hale getirilmiştir.

TÜM TAŞIMA ŞEKİLLERİNDE KULLANILABİLEN

INCOTERMS KODLARI (2020)

EXW	Ex Works (İş Yerinde Teslim)
FCA	Free Carrier (Taşıyıcıya Masrafsız Teslim)
FAS	Free Alongside Ship (Sea and IW) (Gemi Doğrultusunda Masrafsız Teslim)
FOB	Free on Board (Sea and IW) (Gemide Masrafsız Teslim)
CPT	Carriage Paid to (Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim)
CİP	Carriage and Insurance Paid to (Taşıma Ücreti ve Sigorta Ödenmiş Teslim)
CFR	Cost and Freight (Sea and IW) (Masraflar ve Navlun Dahil Teslim)
CİF	Cost Insurance and Freight (Sea and IW) (Masraflar, Sigorta ve Navlun Dahil Teslim)
DAP	Delivered at Place (Belirtilen Yerde Teslim)
DPU	Delivered at Place Unloaded (Belirtilen Yerde Eşya Boşaltılmış Teslim)
DDP	Delivery Duty Paid (Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim)

Yukarıdaki tabloda yer alan teslim şekillerini incelediğimizde;

a) EXW, FAS FOB, FCA gibi teslim şekillerinin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-(e) maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken nakliye ve sigorta giderlerini içermediği,

b) CPT, CFR gibi teslim şekillerinin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken navlun giderlerini içerdiği, sigorta giderlerini ise içermediği,

c) CIF, CIP gibi teslim şekillerinin de 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içerdiği,

d) DAP teslim şeklinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içermekle birlikte, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 28/1-a maddesi hükmü gereği eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken ancak KDV matrahına ilave edilmesi gereken boşaltma giderleri ile dahili vergileri içeren özellikle KDV yurt içi nakliye giderlerini de içerdiği, satıcı yani ihracatçı firma, fabrikada yükleme, iç nakliye, limanda gemiye yükleme ve sevkiyat süreçlerini organize ederek, yükü, alıcının yani ithalatçının ülkesinde alıcının belirttiği gümrük noktasında, alıcı tarafından gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra alıcının önceden belirttiği bir terminale veya bir taşıma noktasına teslim edilecek şekilde operasyonu tamamlar. Alıcının ülkesindeki iç nakliye süreçleri de satıcıya aittir.

e) DPU teslim şeklinde ihracatçı, kendi tesislerinde yükleme yapar, ihracat yüklerini iç sevkiyatı organize ederek limana ulaştırır, yükün gemiye yüklenmesini sağlar, ihraç ülkesindeki gümrük işlemlerini tamamlar, navlun masrafı kendisine ait olacak şekilde sevkiyatı organize eder.

İthalatçı yükü taşıyan araç varış noktasına ulaştığı andan itibaren, yükü boşaltma işlemleri ve ithal ülkesinde gümrükleme dahil tüm masraf ve risklerden sorumludur.

Nakliye sigortası (sözleşme ile belirlenir, anlaşmaya göre ihracatçı ya da ihracatçı tarafından üstlenilebilir.)

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken nakliye ücretleri yanında, yapılan sözleşmeye göre, sigorta giderlerini kapsaması halinde sigorta giderleri faturada gösterilir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 28/1-a maddesi hükmü gereği eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken boşaltma giderleri ithalatta KDV’nin maliyetine eklenir.

f) DDP teslim şeklinin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken hem nakliye hem de sigorta giderlerini içerdiği, buna karşın mezkur Kanunu’nun 28/1-a ve 28/1-f maddesi hükmü gereği gümrük kıymetine ilave edilmemesi gereken, eşyanın ithali veya satışı nedeni ile Türkiye’de ödenecek olan ithalat vergileri ile eşyanın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinden sonra yapılan nakliye giderlerini de içermektedir.

Genel olarak, Incoterms 2020 DAP, DPU ve DDP terimleri satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yapma borcu yüklememektedir. Satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yaptırmamış ise, Gümrük Yönetmeliğinin Fiilen ödenen veya ödenecek olan fiyata ilave edilecek unsurlar başlıklı 51 inci maddesine göre; “Navlun makbuzu ve/veya sigorta poliçesinin ibrazının imkansız olduğu veya kabul edilebilir nitelikte bulunmadığı hallerde, yükümlü tarafından nedenleri de belirtilerek verilecek bir dilekçe ile bu durumun bildirilmesi suretiyle; emsal navlun ve/veya sigorta gideri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata eklenir. Vergi kaybı söz konusu olmaması ve yükümlünün talep etmesi halinde, ithal eşyasının FOB kıymetinin % 10 unun navlun ve % 3 ünün sigorta bedeli olarak ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına eklenebilir. Ancak, 71.08 tarife pozisyonunda yer alan eşyanın sigorta poliçesi veya navlun faturasının ibraz edilememesi halinde, vergi kaybı olmaması kaydıyla, işlemler eşyanın faturasında belirtilen teslim şekli esas alınarak tekemmül ettirilir.” Hükmü uyarıca işlem yapılır.

Gümrük Kanunu’nun 24/1 maddesi; “…1-İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır…’

Gümrük Kanunu’nun 27/1-e maddesi; “…1. 24’üncü madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır: …e) 28 inci maddenin (a) bendi hükmü saklı kalmak üzere, ithal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri ile eşyanın giriş liman veya yerine kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme ve elleçleme giderleri.…”

DDP teslim şekli; eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan ithal ülkesindeki belirlenen yerde tüm gümrük işlemleri ile masrafları ve gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar ihracatçı firmaya (satıcı) ait olmak üzere ithal ülkesinde alıcıya teslim edilmesini ifade eder. DDP teslim şekli tüm taşıma türlerinde kullanılan bir teslim şeklidir.

Bu teslim şeklinde, yurt dışındaki ihracatçı firma (satıcı), eşyaları nakliyecisine teslim ettikten sonra ihraç ülkesindeki gümrük işlemlerini yaptırır ve eşyanın ithalatçı firmaya teslim edildiği yere kadar ki navlun giderleri ile sigorta giderlerini üstlenir. Ayrıca; eşyanın ithal ülkesindeki tüm gümrük işlemleri ile masrafları ve gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar ihracatçı firmaya (satıcı) aittir. DDP teslim şeklinde tüm risk ve her türlü masraflar ihracatçı firmaya (satıcı) ait olup, ihracatçı firma (satıcı) ithalatçının ülkesinde faaliyet gösteren herhangi bir firmadan farksız bir şekilde eşyaları ithalatçıya teslim eder.

II- UYGULAMADA DDP TESLİM ŞEKLİ

D ile başlayan teslim şekillerinde gönderici Türkiye’de beyan yapılamamaktadır. DDP teslim şeklinde ihracatçının vergiyi nasıl ya da ne şekilde ödeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada ithalatçılar gümrük vergilerini eşyanın ithal anında, (serbest dolaşıma giriş beyannamesi kendi adlarına tescil edildiğinden doğal olarak gümrük yükümlüsü de kendileri olduklarından) kendileri ödeyip, ödedikleri bu vergileri ihracatçıdan tahsil etme yoluna gitmektedirler.

İthalatçı firmalar ya da temsilcileri gümrükte bir sorunla karşılaşmamak için çoğu zaman -en azından bizim karşılaştığımız örneklerde- DDP teslim şeklini CIF gibi düşünerek beyan etmekte eşya kıymetinden düşüm yapmadan vergiyi de kendileri ödemekte ödedikleri vergiyi ihracatçıdan tahsil etmektedirler.

Aslında DDP teslim şeklinde ihracatçının ithal vergilerini ödemesi gerekmekte birlikte bu vergiyi nasıl ödeyeceği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

III- GÜMRÜK VERGİLERİ VE DDP TESLİM ŞEKLİ

DDP teslim şekli, İngilizce Delivered Duty Paid baş harflerinin kısaltılmasından oluşturulmuş DDP kodu (adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak teslim) herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal ülkesinde adı belirtilen yerde malları gümrüklenmiş olarak alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk ve maliyeti (vergiler dâhil) satıcı üstlenmektedir. Bu durumda satıcının en fazla risk ve maliyet üstlendiği terim DDP olmaktadır. Nakliye sigortası konusunda taraflar(ihracatçı-ithalatçı) arasında bir sözleşme ile nakliye sözleşmesinin kimin tarafından yapılacağını açıklığa kavuşturmalıdır.

DDP teslim şeklinde Gümrük Vergilerini de ihracatçı öder. Ancak bu ödediği vergileri fatura toplam fiyatı üzerinden ithalatçıdan tahsil eder. Uygulama örnekleri üzerinde ödenen/ödenecek vergiler fatura birim ya da toplam kıymetinden ayrı gösterilmemektedir.

DDP teslim şeklinde ihracatçının vergiyi nasıl ya da ne şekilde ödeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada ithalatçılar, gümrük vergilerini eşyanın ithal anında, (serbest dolaşıma giriş beyannamesi kendi adlarına tescil edildiğinden doğal olarak gümrük yükümlüsü de kendileri olduklarından) kendileri ödeyip, ödedikleri bu vergileri ihracatçıdan tahsil etme yoluna gitmektedirler.

Görüldüğü gibi, İthal eşyasının teslim şekli doğrudan vergilendirmeyi etkilemektedir. Bu nedenle ithal edilen eşyanın maliyeti konusunda önemli bir etkiye sahiptir. DDP teslim şeklinde vergileri ihracatçının ödemesi gerekmektedir. Bu durumda DDP teslim şeklinde ithalatçı beyanda bulunuyorsa ki uygulamada çoğu zaman böyledir, ihracatçının ödediği vergi kadar kısmın gümrük kıymetinden düşmesi gerekir, aksi halde vergi üzerinden (ödenen ithalat vergileri kadar kıymet artmış olacağından) vergi alınmış olacaktır.

İthalatçı firmalar ya da temsilcileri gümrükte bir sorunla karşılaşmamak için çoğu zaman -en azından bizim karşılaştığımız örneklerde- DDP teslim şeklini CIF gibi düşünerek beyan etmekte eşya kıymetinden düşüm yapmadan vergiyi de kendileri ödemekte, ödedikleri vergiyi ihracatçıdan tahsil etmektedirler. Bu durumda ödenen vergilerin ithal edilen eşyanın/malın maliyetine atılmaması gerekir.

DDP teslim şeklinde gümrük beyanının ithalatçı tarafından yapıldığı durumlarda, ihracatçının ithal vergilerini (varsa ihraç vergilerini) ödemesi gerekmekte birlikte, bu vergiyi nasıl ödeyeceği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Türk Gümrük idarelerinde mevcut düzenlemelere göre, DDP teslim şeklinde beyanın mümkün olmakla birlikte, uygulamanın mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

IV- TESLİM ŞEKİLLERİ VE SİGORTA POLİÇESİ

İfadelerine yer verildiği ve ilgi (a)’da kayıtlı yazımızda belirtilen hususlardan bahisle; taraflarca aksinin kararlaştırılmamış olması kaydıyla, INCOTERMS 2020`de yer alan DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde mallara ilişkin tüm ziya ve hasarın teslim yerine kadar satıcıya ait olduğu, bu teslim şekillerinde sigorta masraflarının satıcıya ait olduğunun anlaşıldığı belirtilmiştir.

Bu nedenle taraflarca bu hususta bir farklı bir anlaşma sağlanmışsa, gümrük kıymetinin tespitinde bu hususun dikkate alınması ve hangi masrafların hangi tarafça üstlenildiğinin bu anlaşma dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekecektir.

5. INCOTERMS’e yapılacak atıflar

INCOTERMS 2020’nin “Giriş” bölümünün 9 uncu ve 10 uncu paragraflarında, “9. Eğer taraflar Incoterms 2020 kurallarının sözleşmelerine uygulanmasını isterlerse, bunu sağlamanın en güvenli yolu, tarafların bu niyetlerini şu gibi ifadeler kullanarak sözleşmelerinde açıkça belirtmeleridir:

DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde sigorta giderlerinin ne şekilde değerlendirileceği ilgi (b)’de kayıtlı yazımız ve yukarıda 2 nci maddede açıklanmaktadır.

Bu çerçevede, INCOTERMS 2020 kapsamında bulunan işlemlerde, her bir beyanname için yükümlülerden sigorta yükümlülüğünün kimde olduğunu gösteren belge ibrazı istenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır

Ancak tarafların kendi aralarında farklı bir düzenlemeye gitmelerinin de söz konusu olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu çerçevede, alıcının sigorta masraflarını üstlenmesi durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27/1-e maddesi uyarınca bu giderlerin gümrük kıymetinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

Beyan edilen gümrük kıymetinin gerçeklik veya doğruluğu konusunda tereddüt hasıl olması durumunda konunun 2012/29 sayılı Genelge kapsamında araştırma konusu yapılabileceği açıktır.” Şeklinde açıklanmıştır.

V- SİGORTA POLİÇESİ DÜZENLENMİŞ VE BEYAN EDİLMEMİŞ İSE CEZA UYGULANMASI

Orta Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 09.11.2018/38713016 tarih ve sayılı yazısında; INCOTERMS 2010 kurallarına göre, CİP ve CİF gibi teslim şekillerinde asgari (yangın, patlama, karaya oturma, batma, devrilme, raydan çıkma, çarpışma, denize atılma v.b kapsayacak şekilde) bir teminat sigortası (C klozu) ödemesini satıcının sorumluluğuna bırakmakta iken, DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerinde satıcıya direkt olarak bir teminat sigortası ödeme zorunluluğu getirmediği, satıcı ile alıcı arasında yapılacak sözleşme kapsamında bu yükümlülüğü satıcı ya da alıcıya yüklediği; bu kapsamda, G JVAS üzerinde yapılan sorgulama neticesinde; teslim şekli DAP, DAT, DDP, DDU (01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli değil) olan ithalat beyannamelerine ilişkin bazı firmaların beyannamede “sigorta bedeli” beyan ettikleri görülürken bazı firmaların herhangi bir “sigorta bedeli” beyanında bulunmadığının tespit edilmesi üzerine, mevcut durumla alakalı olarak nasıl bir işlem yapılması gerektiğine yönelik, Bölge Müdürlüğümüzün 23.05.2018 tarih ve 34589139 barkod numaralı yazıları ile Bakanlığımız Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne görüş sorulmuş, Makamlarından cevaben alınan ve Bölge Müdürlüğümüz kayıtlarına 08.10.2018 tarih ve 37680277 berkod numarası ile giren ve bir örneği yazımız ekinde gönderilmiş olan yazılarında özetle: [“…Bu itibarla, alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27’inci maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir.”] denilmiştir. Alınan bu talimat doğrultusunda Bölge Müdürlüğümüz Kontrol Şubesince: GÜVAS üzerinde O1.11.2015 – 06.11.2018 tarih aralığı baz alınarak yeniden bir sorgulama yapılmış ve elde edilen sonuçlara ilişkin oluşturulan Excel tablosu ile konuya ilişkin düzenlenmiş olan 2018/3 sayılı Kontrol ve Değerlendirme Raporu rapor yazımız ekinde gönderilmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun zaman aşımı ile alakalı maddeleri de göz önünde bulundurularak öncelikli olarak zaman aşımına uğraması muhtemel beyannamelerden başlamak üzere, yazımız ekinde gönderilen ithalat beyannamelerine ilişkin gerekli işlemlerin, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün talimatları ile anılan Kontrol ve Değerlendirme Raporu’nun “Değerlendirme ve Sonuç” kısmında belirtilen hususlar doğrultusunda gerçekleştirilmesi ve yapılan işlemlerin sonucundan Bölge Müdürlüğümüze bilgi verilmesi …” istenilmektedir.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

İncoterm teslim şeklinde tartışılması gereken konuları ana başlıklar halinde sıralarsak,

Birincisi, Katma Değer Vergisi ihracatçı tarafından ödenmiş ise, ödenen bu verginin ithalatçı tarafından mahsup ya da iade konusu edilmemesi gerekir.
İkincisi, DDP teslim şeklinde vergiler fatura kıymeti üzerinde gösterilmiş olacağından, gümrük kıymetini artırmaktadır. Vergiler KKDF’den kaçırma ya da kaçınma için mi kullanılıyor. Vergiler kadar KKDF kesintisinden mi kaçılıyor? Ya da vergiler kadar kısım için vadeli ödemlerde KKDF ödenmeyecek midir? İhracatçı tarafından ithalatçıya vergiler kadar kredi mi açılıyor? Vergileri ithalatçı ödediğine göre, faturada gözüken gümrük vergileri Gümrük Kanunu’nun 211 inci maddesinin 1.nci fıkrası, “Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır…” hükmü uyarınca geri alınıyor mu gibi akla bir çok teknik soru gelmektedir.
Üçüncüsü, aslında, DDP teslim şeklinde eşya kıymetine ödenecek gümrük vergileri de eklenerek bu vergiler ithalatçı tarafından ihracatçıya ya peşin ya da vadeli olarak ödenmekte ihracatçılarda eşya kıymeti üzerine bu vergileri de ekleyerek fatura düzenlemekte ve faturada DDP teslim şeklini göstererek bu durumu belgelendirmektedirler. İthalatçı vergileri ödediği halde DDP teslim şeklinde eşyaları ithal ediyorsa dahili vergiler açısından gümrük vergileri kadar maliyetlerini şişirerek dahili vergilerin matrahını düşürüyor mu?
Dördüncüsü, gümrük vergileri ithalatçı tarafından ödeniyor ise bunu belgelendirmediği veya belgelendiremediğinde, DDP teslim şeklinde ithalat vergileri kadar iskonto mu yapılıyor sorusu akla gelebilir?
Beşincisi, ithalat vergileri yurt dışına hiç transfer edilmez ise, haksız rekabeti önceleme açısından damping mi yapılıyor sorusu akla gelebilir.
Altıncısı, Geçici ithalat rejiminde kısmi muafiyet suretiyle yapılan ya da yapılacak ithalat da DDP teslim şekli uygulanabilir mi? Gibi bir soru akla gelmektedir.

Yedincisi, DDP teslim şeklinde, eşyanın dolaşım belgeleri eşliğinde ithal edilmesi ve vergi oranının sıfır olması ya da Avrupa birliğinden ATR eşliğinde ithal edilmesi halinde, gümrük kıymetinden (tekil anlamda) gümrük vergisinin düşülmemesi

DDP teslim şeklinin gümrük idareleri ya da başka idareler tarafından alınan vergiler ya da eşya kıymeti konusundaki etkisi dikkate alındığında, üzerinde çok düşünülmesi gereken ve sadece uluslararası mevzuata bırakılamayacak kadar geniş ve derin bir konu olduğu ortadadır. Bu nedenle konunun bütün ilgili taraflarının da görüşleri alınarak uluslararası mevzuata uyumlu hukuki bir altyapının oluşturulması gerekir.
Teslim şekli DAP, DPU VE DDP olarak beyan edilen eşyalar için, navlun ücreti ihracatçı tarafından ödendiğinden, navlun faturasının olmaması ve kâğıt ortamında ya da elektronik ortamda (muhasebe kaydı gibi) ithalatçı adına düzenlenmiş Navlun Faturası veya navlun gider kaydı bulunmamalıdır.
Birden fazla teslim şekli olan faturalarda bir beyanname düzenlenmesi halinde vergi ya fazla ya da az ödenmektedir. CIF teslim şekli olan fatura ile FOB teslim olan fatura aynı anda beyan edildiğinde BİLGE sistemi bunu FOB ya da CIF kabul ederek vergileri hesaplamaktadır. Bu sorunun çözülmesi gerekmektedir.
Gümrükler Genel Müdürlüğünün yukarıda yer alan 26.02.2021 tarihli 61634634 sayılı yazısında; DAP, DPU ve DDP’den oluşan “D”li terimlerde teslim varma yerinde gerçekleşir. Bu nedenle “D”li terimler, “boşaltmada (varma yerinde) satışlar” olarak adlandırılan grubun içinde yer alırlar. Bu terimler uyarınca mallar varma yerinde, yani taşımanın gerçekleştirilmesinden sonra alıcıya teslim edildiği için, mallara ilişkin tüm ziya ve hasar bu noktaya kadar satıcıya aittir. Bu nedenle satıcının, bu hasar ve kayıp riskine karşı sigorta yaptırması mutlaka önerilir. Ancak bu sigorta, Incoterms 2020 terimleri kapsamında bir sigorta değildir ve tamamen satıcının ihtiyarındadır.” denildiği belirtilmiştir.

Incoterms 2020 DAP, DPU ve DDP terimleri satıcı veya alıcıya herhangi bir sigorta yapma borcu yüklememektedir. Ancak, ithalatçı nakliye sigortası yapmışsa gümrük kıymetine eklenmesi gerekir.

Gümrükler Genel Müdürlüğünün yukarıda yer alan 26.02.2021 tarihli 61634634 sayılı yazısında; INCOTERMS 2020 kapsamında bulunan işlemlerde, DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde “satıcının alıcıya karşı sigorta sözleşmesi yapmak yükümlülüğü yoktur.” Açıklaması yanında, her bir beyanname için yükümlülerden sigorta yükümlülüğünün kimde olduğunu gösteren belge ibrazı istenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır. Ancak tarafların kendi aralarında farklı bir düzenlemeye gitmelerinin de söz konusu olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu çerçevede, alıcının sigorta masraflarını üstlenmesi durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27/1-e maddesi uyarınca bu giderlerin gümrük kıymetinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Şeklindeki açıklamaları ile Orta Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 09.11.2018/38713016 tarih ve sayılı

yazısında, Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne görüş sorulmuş, Makamlarından cevaben alınan ve Bölge Müdürlükleri kayıtlarına 08.10.2018 tarih ve 37680277 berkod numarası ile giren yazıda özetle: “…alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan… teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27’inci maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir…” görüşünü birlikte değerlendirdiğimizde; DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde, sigorta yükümlülüğünü ithalatçının üstlendiği durumlarda, gümrük kıymetine ilave edilmesi gerektiği ve bunun beyan edilmediğinde ise eğer şartları oluşmuş ise ek tahakkuk ile birlikte ceza uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Uygulamada; özellikle distribütörlük verdikleri firmaları desteklemek için ihracatçı firmaların, kota tutturmak, piyasayı ele geçirmek, rekabet dayanıklılığını artırmak vb., gibi nedenlerle, DDP ödeme şeklinde teslimi seçtikleri gözlemlenmiştir. Ancak, gümrük vergileri beyana tabi vergi olduğundan, gümrük yükümlülüğü beyannameyi tescil eden firma adına doğduğundan, ilgili beyan (SDGB) ithalatçı firma adına yapıldığı/ düzenlendiği için DDP teslim şekli teorik olarak (teoride) kalmakta ve gümrük vergileri ithalatçı tarafından ödenmektedir.

Bilgilerine rica/arz olunur.

Saygılarımızla.

Kocaeli, 19.12.2025

Kerim ÇOBAN Sefa YAYLA
(Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi) (Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi)

Tasfiye’den Satın Alınan Araçların Vergi ve Resimleri

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

Tasfiye’den Satın Alınan Araçların Vergi ve Resimleri

19.12.2025

A) Eşya Bedelinin Tespiti:

1) 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tasfiye edilecek her türlü eşyanın bedeli, gümrük muayene memurlarınca düzenlenecek tespit ve tahakkuk belgesinde gösterilir. Eşya bedelinin tespitinde aşağıda belirtilen esaslar uygulanır:
a) Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değer esas alınır. Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır. Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahilolmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir. Eşya ihale ile satılacaksa, bu durum şartname eki listenin özel hükümler bölümünde belirtilir. Ayrıca, satış anında isteklilere bu konuda bilgi verilerek tekliflerini buna göre vermeleri istenir.
b) Kaçak eşyanın bedeli, varsa mahkemece belirlenen bedel, bedel belirlenmemiş ise kaçak eşyaya ait tespit tutanağındaki bedel, yoksa rayiç değer esas alınarak belirlenir.
c) İmha edilecek eşyanın nitelik ve nicelikleri ile değeri, istatistik bilgilerine esas olmak üzere tespit ve tahakkuk belgesinde veya imha kararında gösterilir.
ç) Perakende satılacak eşyanın bedeli, tespit ve tahakkuk belgesindeki bedele bağlı kalınmadan serbest piyasa koşulları göz önünde bulundurularak işletme müdürlüklerince belirlenir.
d) İhale yoluyla yapılan birinci ve ikinci satışta teklif almayan veya teklifi uygun görülmeyen eşyanın ihaleye esas bedeli, eşyanın özelliği, durumu, piyasa şartları, satış kabiliyeti, rayiç değeri ve varsa teklif değeri de dikkate alınarak ihale komisyonunca sonradan değiştirilir. Komisyon tarafından değiştirilen fiyat, ilk belirlenen fiyatın yüzde elli ve üstünde olması halinde işletme müdürünün, yüzde ellinin altında olması durumunda işletme müdürlüğünün görüşü ve bölge müdürlüğünün onayı ile geçerli olur.
e) Tespit ve tahakkuk belgesinde yer alan eşyanın kıymetinin aynı veya benzer eşyaya ait tespit ve tahakkuk belgesindeki kıymetlerle aynı olup olmadığı kontrol edilir ve aralarında bariz farklılık olması durumunda gerekli düzeltmeler işletme müdürlüğünce yapılabilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 1 / 10

B) Eşyanın Vergi ve Resimleri

– Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır. Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.

– İhaleler açık artırma usulüyle yapılır.

– Artırma sonunda eşya, en yüksek bedeli verene satılır. İhale komisyonu kararı duyurularak alıcının ve ihale komisyonunun satış kâğıdını imzalamasıyla satış tamamlanır.

– Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değer esas alınır. Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır. Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahil olmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir. Eşya ihale ile satılacaksa, bu durum şartname eki listenin özel hükümler bölümünde belirtilir. Ayrıca, satış anında isteklilere bu konuda bilgi verilerek tekliflerini buna göre vermeleri istenir.

– Damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenir. Ödememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının yeterli olmadığı halde teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir.

– Diğer taraftan, spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir. Hangi eşyanın spesifik vergiye tabi olduğu ve bu vergilerin satış bedelinden ayrı olarak tahsil edileceği ihale ve şartname eki listelerin özel hükümler bölümünde belirtilmektedir.

– İhale bedeli haricinde, damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenmektedir.

Kısacası, Tasfiyelik Eşyanın Satışı:

1) Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değer esas alınır. Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği tarihteki, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır.

2) Satış (Müşteri tarafından alış) işlemi “Eşyanın Satış Bedeli” üzerinden yapılmaktadır. Spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir.

Sayfa 2 / 10

– Tasfiye Yönetmeliği 18/6.maddesine göre; Tasfiyelik hale gelen araçlardan tahsisi veya satışı yapılanlar, teslim tesellüm belgesi ile teslim edilir ve deftere kaydedilerek stoklardan düşümü yapılır.

Araçların Satış Sonrası İşlemleri Nelerdir?

Satılan araçlardan, tescili zorunlu ve Ülkemizde ilk defa tescili yapılacak olanlar için trafik şahadetnamesi düzenlenecek, ancak Ülkemizde daha önce tescil kaydı bulunanlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmeyecek olup satış kâğıdı trafik şahadetnamesi yerine kullanılacaktır.

Araç satışlarında teslim fişlerinin gelmesini müteakip düzenlenen trafik şahadetnamesi ile satış kâğıdının bir örneği alıcının isteğine bırakılmaksızın, alıcı gerçek kişi ise kimlik paylaşım sisteminde yer alan yerleşim yeri adresinin, tüzel kişi ise ticaret sicil gazetesi, tüzük veya diğer resmi kayıt belgelerinde belirtilen adresinin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluşuna gönderilecektir.

Ancak, hasar oranı % 70 ve daha fazla olan araçlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmemektedir.

Genel Bilgi

1) Bedel (Kıymet) Tespiti

Tasfiye edilecek her türlü eşyanın bedeli, gümrük muayene memurlarınca düzenlenecek tespit ve tahakkuk belgesinde gösterilir.

– Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değeri yani Gümrük Kanununun 23-31 maddeleri uyarınca belirlenen: a) ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile ithalat vergileri toplamı,
b) İhraç eşyası için FOB kıymeti ile ihracat vergileri toplamıdır.

Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır.

Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahil olmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir.

Kaçak eşyanın bedeli, varsa mahkemece belirlenen bedel, bedel belirlenmemiş ise kaçak eşyaya ait tespit tutanağındaki bedel, yoksa rayiç değer esas alınarak belirlenir.

– Tespit ve tahakkuk belgesinde yer alan eşyanın kıymetinin aynı veya benzer eşyaya ait tespit ve tahakkuk belgesindeki kıymetlerle aynı olup olmadığı kontrol edilir ve aralarında bariz farklılık olması durumunda gerekli düzeltmeler işletme müdürlüğünce yapılabilir.

Sayfa 3 / 10

– Tasfiyelik hale gelen ve yapılan denetimlerde insan, bitki, hayvan ve çevre sağlığı yönünden yurda girişinde bir sakınca bulunmadığı tespit edilen eşya (taşıt dahil), perakende satış niteliğine haiz değilse, gümrüklenmiş değeri üzerinden Tasfiye İşletme Müdürlüklerimiz tarafından ihale suretiyle satılmaktadır.

2) Teminat Alınması

(1) İhale yoluyla yapılacak satışlara katılacaklardan, satış ilanı ve şartnamede belirtilen yer ve süre şartı dâhilinde yatırılmak kaydıyla, eşyanın ihaleye esas bedelinin en az yüzde onu oranında teminat alınır. İhaleye esas bedeli 1.000.000 TL’yi geçen eşyada 100.000 TL teminat bedeli alınır ve arttırmaya söz konusu teminat bedeli yeterli olanlar katılabilir.

(2) Aşağıdaki değerler teminat olarak kabul edilir:
a) Tedavülde olan nakit Türk Parası,
b) Bankalar ve katılım bankaları tarafından verilen süresiz teminat mektupları,
c) Devlet tahvilleri veya Hazine kefaletini haiz tahviller,
ç) Bütçe kanunlarına konulan özel hükümler gereğince devlet ihalelerinde teminat olarak kabul edilen diğer değerler.

(3) Nakit olarak yatırılan teminat tutarı, ilgilinin isteği üzerine ihale bedelinden mahsup edilir. Şartname hükümlerine uygun olarak ihale bedelinin tamamının ödenmesi şartıyla teminat geri verilir. Satış bedelinin takside bağlandığı durumda iade veya borcuna mahsup işleminin yapılması taksit tutarlarıyla faizlerin toplamı kadar teminat gösterilmesine bağlıdır.

(4) Teminatın alıcıya iade edilmesi gereken durumlarda, teminat alındı belgesi aslının arka sayfasına “Teminatın İade Edilmesinde Sakınca Yoktur” ibaresi yazılarak ihale komisyonu başkanı, işletme müdürü veya görevlendireceği personel tarafından imzalanarak teminat alındı belgesi alıcıya geri verilir. Teminat bedelinin nakit olarak yatırılmış olması halinde iadesi alıcının banka hesabına da yapılabilir.

(5) Teminat bedelinin yatırılmasıyla satış şartnamesi ve şartname eki listede yer alan koşullar kabul edilmiş sayılır.

(6) Yatırılan teminat, adlarına teminat belgesi düzenlenen kişiler için hüküm ifade eder ve açık artırmalı ihalelerde teminat miktarını karşılayan tüm eşya için geçerlidir. Teminat bedelinin geri alınmaması halinde teminat alındı belgesi başka ihalelerde de kullanılabilir.

(7) Bu madde kapsamındaki uygulamalar elektronik ortamda gerçekleştirildiği takdirde dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz. Teminatın alıcıya iade edilmesi gereken durumlarda teminat bedeli, en yakın işletme müdürlüğünden veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Saymanlık Müdürlüğü’nden iade alınabilir veya iadesi alıcının banka hesabına yapılabilir.

Sayfa 4 / 10

(8) Teminat;

a) Alıcının satış anında damga vergisini ödememesi,
b) Alıcının, 38 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca teminat bedelini tamamlamaması,
c) Alıcının, 38 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca teminat bedelini tamamlama hakkına sahip olmayacak şekilde teminatı yeterli olmadığı halde pey sürdüğünün tespit edilmesi,
ç) Alıcının, ihale bedelini ödememesi,
d) 42 nci maddenin birinci fıkrasında sayılan yasak fiillerde bulunulması,

Nedeniyle teminatının gelir kaydedilmesi gereken durumlarda iade edilmez.

3) Teminat İade Ediliyor Mu?

Şartname hükümlerine uygun olarak ihale bedelinin tamamının ödenmesi durumunda teminat geri verilmektedir.

Diğer taraftan, teminat tutarının nakit olarak yatırıldığı durumlarda, ilgilinin isteği üzerine teminat tutarı ihale bedelinden mahsup edilebilmektedir.

Satış bedelinin takside bağlandığı durumlarda ise, iade veya borcuna mahsup işleminin yapılması taksit tutarlarıyla faizlerin toplamı kadar teminat gösterilmesine bağlıdır.

Teminat bedelinin nakit olarak yatırılmış olması halinde iadesi alıcının banka hesabına da yapılabilir.

Elektronik (e-ihale) ihale yoluyla satılan eşya/araçlarda taksitlendirme yapılmaz.

4) Teminatın İade Edilmediği Durumlar Nelerdir?

Teminat bedeli,

a) Alıcının, satış anında damga vergisini ödememesi,
b) Alıcının, teminatının yeterli olmadığı halde ihaleye teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde,
c) Alıcının, ihale bedelini ödememesi, …
e) İhalede yasak fiillerde bulunulması, nedeniyle teminatının gelir kaydedilmesi gereken durumlarda iade edilmez.

5) İhale Bedeli Haricinde Bir Vergi Ödenmekte Midir?

İhale bedeli haricinde damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenmektedir.

Sayfa 5 / 10

Diğer taraftan, spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir. Hangi eşyanın spesifik vergiye tabi olduğu ve bu vergilerin satış bedelinden ayrı olarak tahsil edileceği ihale ve şartname eki listelerin özel hükümler bölümünde belirtilmektedir.

6) İhale Sonucunda En Yüksek İkinci Teklif Sahibiyim Aracı/Eşyayı Alabilir Miyim?

İhale sonucunda satışa esas bedelin % 75’i ve üzerinde olan ikinci en yüksek teklifin teminatı serbest bırakılmaz. İlk teklif sahibinin ihale bedelini yatırmaması halinde ikinci en yüksek teklif sahibi (yedek kazanan) bedelini ödeyerek eşyayı/aracı alabilir. İkinci en yüksek teklif sahibinin de süresi içerisinde ihale bedelini yatırmaması halinde teminatı gelir olarak kaydedilir.

7) İhale Bedeli Ne Zaman Ödenir?

İhalenin tamamlanmasını izleyen yedi gün içinde, bekletilmeyecek eşyada iki iş günü içinde ihale bedelinin ödenmesi zorunludur.

8) Satış Hangi Hallerde Tamamlanmış Sayılır?

Satış;

a) En yüksek teklifin ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beş ve üzerinde olması halinde şartnamenin ve satış kâğıdının satış yerinde alıcı tarafından imzalanması,
b) En yüksek teklifin ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beşinin altında olması halinde teklife ait sonucun teklif sahibine tebliğ edilmesi,
c) Son çekilene yapılan satışlarda, satıştan son çekilenin satış kâğıdını ve şartnameyi imzalaması,

durumlarından herhangi birinin gerçekleşmesi ile tamamlanmış sayılır.

9) İhalede Alınan Eşyanın İadesi Mümkün Müdür?

Eşya mevcut durumu ile satışa sunulmakta olup, şartname eki listelerde yer alan hasar oranlarına ilişkin hususlar yalnızca “bilgi” mahiyetindedir. Alıcının eşyayı yerinde bizzat görerek satışa katıldığı kabul edildiğinden; hasar oranları gösterilmiş olsun veya olmasın belirtilen hususlara itiraz edilemez. Bu konuda yapılan itirazlar idarece reddedilmektedir.

Satışın iptal edildiği durumlarda eşyanın iade edilmesi gerekmektedir.

10) Eşyanın Teslim Alınması İçin Bir Süre Var Mıdır?

Eşyanın, ihale bedelinin ödenmesini izleyen on gün, bekletilmeyecek eşyanın ise üç gün içinde alıcı tarafından bulunduğu yerden teslim alınması zorunludur.

Bu sure, ihale bedelinin ödendiği tarihten itibaren yeniden ihraç amacıyla satılacak eşyada otuz gündür.

Sayfa 6 / 10

11) Eşya Süresinde Teslim Alınmazsa Ne Olur?

Son çekilenin eşyayı almayı kabul etmemesi Eşyanın süresinde teslim alınmaması halinde, eşya için varsa satıştan son çekilene yazılı tebligat yapılarak ihalede verdiği teklif üzerinden eşyayı satın alabileceği bildirilir. Bildirimin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde kabul etmesi halinde teminat alınmak, satış kâğıdı ve şartname imzalattırılmak suretiyle eşya, son çekilene satılır.

Son çekilenin olmaması veya eşyayı almayı kabul etmemesi veya süresi içerisinde ihale bedelini ödememesi durumunda ise eşya pazarlık usulü ile satılır.

12) Eşya Bedeli Ödenmezse Ne Olur?

İhalenin tamamlanmasını izleyen yedi gün içinde, bekletilmeyecek eşyada iki iş günü içinde ihale bedelinin ödenmesi zorunludur. İhale bedelinin bu süre içinde ödenmemesi halinde satış bozularak teminat döner sermayeye gelir kaydedilir.

İhaleden son çekilenin verdiği teklifin eşyanın ihaleye esas bedelinin;

a) Yüzde yetmiş beş ve üstünde, bekletilmeyecek eşyada ise yüzde elli ve üstünde olması,
b) Yüzde yetmiş beşinin, bekletilmeyecek eşyada yüzde ellinin altında olmakla beraber ihale bedelini ödemeyen alıcının vermiş olduğu teklif bedelinin yüzde doksanı ve üzerinde olması,

halinde son çekilene yazılı tebligat yapılarak ihalede verdiği teklif üzerinden eşyayı satın alabileceği bildirilir.

– Bildirimin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün, bekletilmeyecek eşyada ise elektronik yolla yapılan bildirimi takip eden iki gün içinde isteklinin eşyayı almayı kabul etmesi halinde, teminat alınmak, satış kâğıdı ve şartname imzalattırılmak suretiyle eşya, satıştan son çekilene satılır. Son çekilenin kabul etmemesi veya son çekilenin olmaması durumunda ise eşya yeniden satışa çıkarılır.

13) Eşyayı Teslim Aldıktan Sonra Başka Bir İşlem Yapmak Gerekiyor Mu?

Eşyanın tesliminden sonra ilgili kurumlar nezdinde yerine getirilmesi gereken işlemlerin (araçların tescil işlemleri için yapılması gereken işlemler ve ilgili kuruluşlardan alınması gereken izin/belgelerin alınması) alıcı tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.

14) Satın Alınan Eşyanın Fazla veya Eksik Çıkması Halinde Ne Yapılmalı?

Sayı, ağırlık, uzunluk ve hacim esası üzerinden yapılan satışlarda, eşyanın tesliminde eksiklik görülürse eksikliklerin bedeli iade edilir, fazlalık görülürse fazlalıkların bedeli tahsil edilir. Ancak, fazlalık oranının yüzde otuzu geçmesi halinde, teslimat ihale edilen miktar kadar yapılır. Eksiklik oranının yüzde otuzu geçmesi halinde Alıcı’nın talebi halinde ihale iptal edilerek satış bedeli iade edilir. Tahsil edilmiş olan vergilerin red ve iadesi ise vergi mevzuatı çerçevesinde yapılır.

Sayfa 7 / 10

15) Yeniden İhraç Amaçlı Eşya Satışı Ne Demektir?

İthalatı yasak veya kısıtlamaya tabi eşya yürürlükte bulunan mevzuat gereğince sadece yeniden ihraç amacıyla satılır. Yeniden ihraç amaçlı satışa sunulan eşya ihale bedelinin yatırıldığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde gümrük müdürlüğünün denetiminde yurtdışına çıkarılmalıdır.

16) Bekletilmeyecek Eşya Satışı Ne Demektir?

Çabuk bozulma, telef olma, ekonomik değerini kaybetme riski bulunan eşya ile saklanması masraflı, külfetli veya tehlikeli olan eşyayı ifade etmektedir. Bekletilmeyecek eşya e-ihale sistemi üzerinden satışa sunulmakta olup diğer ihalelere göre daha kısa sürelere tabidir. Bekletilmeyecek eşya ihaleleri 1 gün ilanda kalır, 1 iş günü de teklif verme süresine tabidir. Eşyanın ödeme süresi 2 iş günü, teslim süresi 3 gündür.

İhale Yoluyla Yapılacak Satışlarda Uyulacak Kurallar

(1) İhale yoluyla yapılacak satışlar ihale komisyonu tarafından yürütülür. İhaleler açık artırma usulüyle yapılır. Katılımı ve rekabeti artırmak amacıyla miktarı çok olan eşya bölünebilir. Araçlar tek olarak, eşya ise tek olarak veya gruplar halinde satışa sunulur.

(2) Açık artırma suretiyle satışlar aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Açık artırma ihale komisyonu başkanı tarafından açılır. İhale komisyonu başkanı, satışa başlamadan önce, satışa ilişkin genel bilgiler ile o satış için getirilen özel düzenlemeler hakkında ihaleye katılanlara açıklama yapar. 37.maddede belirtilen belgelerle ilgili gerekli işlemlerin tamamlandığı ve satış düzeninin sağlandığı anlaşıldıktan sonra satışa başlanır. Açık artırmaya katılacaklarla görevliler dışındakiler satış yerine giremezler. Satış, işletme personeli veya görevlendirilen tellal tarafından yürütülür.

b) Açık artırmada istekliler, tekliflerini kendilerine verilen giriş kartını göstererek verir. Alıcıların sürecekleri pey miktarını, eşyanın ihaleye esas bedeli 1.000 TL’den çok olan eşya için 100 TL’den az olmamak üzere ihale komisyonu belirler. İhaleye esas bedeli 1.000 TL’nin altında olan eşyada daha düşük pey miktarı belirlenebilir. Satışı yürütmekle görevli olanlar isteklilerin vereceği teklifleri bu peye göre takip eder ve uygulatır.

c) İhale komisyonu gerekçesini belirtmek suretiyle satışı yapıp yapmamakta serbesttir. İhale komisyonunun kararı kesindir. Artırma sırasında varsa ihaleden en son çekilenin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi ile sürdüğü pey satış kâğıdına yazılarak imzası alınır.

ç) Artırma sonunda eşya, en yüksek bedeli verene satılır. İhale komisyonu kararı duyurularak alıcının ve ihale komisyonunun satış kâğıdını imzalamasıyla satış tamamlanır.

d) Damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenir. Ödememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının yeterli olmadığı halde teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının gelir kaydedildiği durumlarda varsa son çekilenin verdiği teklif üzerinden satışa devam edilir. Artırma olmaması halinde son çekilene satış yapılır. Son çekilenin de yukarıda belirtilen ödemeleri yapmaması halinde, satış iptal edilir ve teminatı gelir kaydedilir.

Sayfa 8 / 10

e) Satışlarda eşyanın ihaleye esas bedeli kadar teklif gelmemesi halinde, ihaleye esas bedelin altında teklif veren olup olmadığı sorulur. Teklif verilirse, bu tekliften artırmaya devam olunur. Verilen en yüksek teklifin ihaleye esas bedelin en az yüzde yetmiş beşini bulması halinde satış yapılır, bulmaması halinde teklifler ihale komisyonunca değerlendirilmek üzere kaydedilir.

f) Teklifler değerlendirilerek; eşya, gümrüklenmiş değer dikkate alınmadan teklif edilen bedel üzerinden en yüksek teklifi verene satılabileceği gibi kamu kurum ve kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere de verilebilir. Teklifler eşyanın özelliği, durumu, piyasa şartları, satış kabiliyeti, rayiç değeri ve satılamaması halinde eşyanın uğrayabileceği değer kaybı ile beklemesi halinde oluşturacağı külfet gibi hususlar dikkate alınarak ve ihale komisyonu tarafından değerlendirilerek, verilen teklifin eşyanın ihaleye esas bedelinin yüzde elli ve üstünde olması halinde üç iş günü içinde işletme müdürüne, teklifin yüzde ellinin altında olması durumunda ise üç iş günü içinde işletme müdürlüğünün görüşü ile birlikte bölge müdürlüğüne kabul veya reddedilmesi için sunulur. Verilen teklifin beş iş günü içinde onaylanmaması veya teklif verilmemiş olması halinde, ilk ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beşi ihaleye esas bedel kabul edilerek, eşya aynı koşullarla bir defa daha satışa sunulur.

g) Satışın gerçekleşmemesi durumunda eşya diğer yollarla tasfiye edilebileceği gibi 31.maddenin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılarak, belirlenen yeni bedel üzerinden aynı koşullarla en fazla iki defa daha satışa sunulur. Yine de satışın gerçekleşmemesi durumunda eşya diğer yollarla tasfiye edilir.

ğ) İhalelerde, satışın başlangıcından bitimine kadar kesintisiz sesli ve görüntülü video çekimi yapılır. Satış anında 42 nci madde uyarınca herhangi bir ihtilaf yaşanmışsa, bu husus ayrıntılı olarak tutanağa bağlanır. Varsa düzenlenen tutanak ile çekilen video kaydına ait kaset veya CD’nin bir örneği yedi gün içinde bölge müdürlüğüne gönderilir.

h) İhale komisyonu, artırma üzerinde kaldığı halde satış kâğıdını imzalamayan, (d) bendi uyarınca eksik teminat bedelini tamamlayanlar hariç teminat tutarı yeterli olmadığı halde pey süren, satış anında damga vergisini ödemeyen istekliyi ihale salonundan çıkartır. Varsa son çekilenin verdiği teklif üzerinden satışa devam eder. Artırma olmaması halinde son çekilen istekliye satışı yapar. Son çekilenin de yukarıda belirtilen kapsama girmesi halinde, ihale komisyonu teminatını döner sermayeye gelir kaydedilmek üzere işlem yapar ve o eşyaya ait satışı iptal eder.

ı) İhale komisyonunca, üzerine ihale kalan alıcının ve varsa son çekilenin, ihaleye girerken vermiş oldukları ikâmetgah veya işyeri merkezi adresini içeren yetkili birimlerden alınmış belge veya “Adres Beyanı” ile vekaletname kartı bulunmayan vekil veya kanuni temsilciye, son çekilen vekil veya kanuni temsilci ise bu kişilere 37 nci maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde yer alan belgeleri iade edilmez.

(3) Yüzde yetmiş ve daha fazla hasarlı durumda olan araçlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmez.

Sayfa 9 / 10

(4) İhaleli satışlara ilişkin hükümler ve idarece belirlenecek diğer kurallar şartnamelerde gösterilir. İmzalanan şartnameler sözleşme yerine geçer. Alıcı, şartnamede belirtilen haller dışında ihalenin iptalini isteyemez.

(5) İşletme müdürlüğü, ihalenin duyurulması aşamasında bölge müdürlüğüne yapılacak ihale ile ilgili bilgi verir. Bölge müdürlüğü, ihale öncesinde veya ihalenin iptalini gerektirir bir ihtilaf olması halinde ihale sonrasında ihaleyi tamamen veya kısmen iptal etmeye, tasfiye yönteminin değiştirilmesine yetkilidir.

(6) Komisyon, satılan eşya için “Satış Kâğıdı” düzenler. Aynı zamanda komisyon kararı yerine geçen bu kâğıdı, komisyon üyeleri ile alıcı ve varsa satıştan son çekilen istekli imzalar. Satış kâğıdının bir nüshası alıcıya verilir.

(7) İhalede satılamayan ve yeniden ihaleye çıkartılacak eşyanın, en geç üç ay içinde satışa sunulması esastır. Bu sürede satışa sunulmayan eşya ile ilgili durumları inceleyip sonuçlandırmaya bölge müdürlüğü yetkilidir.

Kocaeli, 19.12.2025

Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

Sayfa 10 / 10

TAKAS-MAL MUKABİLİ ÖDEME

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

TAKAS-MAL MUKABİLİ ÖDEME

18.12.2025

BİLGİ NOTU

Sayı: 19

Konu: Ödeme şekilleri ve takas.

I- KONUYA İLİŞKİN BAZI MEVZUAT HÜKÜMLERİ

Bilindiği üzere, 2013/21 sayılı Genelge’de bankacılık sisteminin kullanılmadığı veya kullanılamadığı durumlarla sınırlı ve bu ülkelerle yapılan ticarete mahsus olmak üzere, ödeme şeklinin takas olarak beyan edildiği hallerde Genelge’de belirtilen şartların yerine getirilmesi kaydıyla KKDF kesintisinin yapılmayacağı hususu düzenlenmiştir. Söz konusu şartlar içinde;

“- Takas işlemi kapsamında yapılan ithalatlarda KKDF tutarı için 4458 sayılı Gümrük Kanununun 202’inci maddesi çerçevesinde teminat verilmesi,

– Takas işlemlerinin, takas dilekçesinde belirtildiği şekilde gerçekleştirildiğinin; takasa ilişkin ithalat ve ihracatların aynı gümrük müdürlüğünden yapılması halinde ilgili gümrük müdürlüğünce, farklı gümrük müdürlüklerinden yapılması halinde Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerince tespit edilmesi,

Hususları düzenlenmiştir. Söz konusu Genelge hükümleri, takas işlemlerinde ihracatın önce yapılması durumuna göre; yapılan ithalatlarda KKDF için teminat alınmayacağı ve işlemlerin farklı gümrük idarelerinde yapılması durumunda YGM raporunun aranmayacağı şeklinde yorum ve uygulamalara imkan vermeyecek şekilde açık ve anlaşılırdır.

Bilgi edinilmesi ve takas işlemlerinin 2013/21 sayılı Genelge hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

– 12/05/1988 tarihli ve 88/12944 sayılı Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) hakkında Kararnameye ilişkin 6 Sıra no.lu Tebliğin 3 üncü maddesinin 12 numaralı bendinde Takas, fon kesintisi yapılmayacak işlemler arasında sayılmıştır. Takas ödeme şekli beyan edilen ithalat ve ihracat işlemlerinin takibinin yapılmasına ilişkin aşağıda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak işlem tesis edilmesi halinde söz konusu takas işlemlerinde KKDF kesintisi yapılmayacaktır.

ÇÖZÜM DENETİM GÜMRÜK DIŞ TİCARET VE DANIŞMANLIK ANONİM ŞİRKETİ
Üsküp Caddesi Erim İşhanı 16/24 Çankaya/ANKARA
kerimcoban@cozumdenetim.net; sefayayla@cozumdenetim.net
Tel: 0312 4426735
Tel: 0505 5198841- 05304602418

A. Takas İşlemlerinin Yürütülmesi

1. Takas işleminde tarafların aynı gerçek veya tüzel kişi olması,

2. Ek (1)’te bir örneği yer alan Takas İşlemleri Takip Başvuru Formunun ithalat veya ihracat işleminin yapılacağı ilk gümrük idaresine muhatap olarak elektronik ortamda doldurulması,

3. Takasa ilişkin sözleşmenin (Takas sözleşmesinin ithal ve ihraç edilecek eşyanın cinsini, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunu, miktarını, birim fiyatını, toplam değerini ve sözleşme süresini içermesi gereklidir.) aslı ve yeminli tercüman tarafından yapılan Türkçe çevirisinin takas izni talep edilen gümrük idaresine verilmesi,

4. Takas İşlemleri Takip Başvuru Formunun gümrük idaresince uygun bulunması halinde, gümrük idaresince verilen onay kodunun, bu kapsamda tescil edilecek tüm beyannamelere kaydedilmesi,

5. Takasa ilişkin ithalat ve ihracat beyannamelerinde ödeme şeklinin “ Özel Takas” olarak beyan edilmesi,

6. Takas işlemi kapsamında yapılan ithalatlarda KKDF tutarı için 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 202.maddesi çerçevesinde teminat verilmesi,

7. Eşya ihracatının önce yapılması halinde, ilk ihracat beyannamesinin tescil tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde takas işlemlerinin tamamlanması,

8. Eşya ithalatının önce yapılması halinde, ilk ithalat beyannamesinin tescil tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde takas işlemlerinin tamamlanması,

9. Takas işlemlerinin, Takas İşlemleri Takip Formunda belirtildiği şekilde gerçekleştirildiğinin; takasa ilişkin ithalat ve ihracatların aynı gümrük müdürlüğünden yapılması halinde ilgili gümrük müdürlüğünce, farklı gümrük müdürlüklerinden yapılması halinde Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerince tespit edilmesi,

Gerekmektedir.

B. Teminat İşlemleri

Takasa ilişkin ithalat ve ihracatların aynı gümrük müdürlüğünden yapılması halinde, söz konusu takas işlemine konu ithalat ve ihracatın firma beyanı doğrultusunda gerçekleştirildiğinin gümrük idaresince anlaşılmasını müteakip alınan teminatlar çözülecektir.

Takasa ilişkin ithalat ve ihracatların farklı gümrük müdürlüğünden yapılması halinde; Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerince hazırlanan tespit raporunun Gümrük Müdürlüğünce uygun bulunması durumunda söz konusu rapor, takas işlemleri kapsamında yapılan ithalatlarda teminata bağlanan KKDF’nin çözümünü teminen ithalat yapılan diğer gümrük müdürlüklerine gönderilecektir.

Diğer taraftan, ihracatın tamamen veya kısmen gerçekleştirilmemesi halinde ise ithalatın ihracatı aşan kısmı için KKDF ile buna bağlı diğer alacakların tahsili gerekmektedir.

C. Geçiş Hükümleri

İlgide kayıtlı Genelge kapsamında ödeme şekli “Özel Takas” beyan edilerek tescil edilmiş ancak iş bu Genelgenin yayım tarihi itibariyle işlemleri tamamlanmamış ithalat ve ihracat beyannamelerine ilişkin olarak bahse konu Genelge kapsamında işlem yapılmaya devam edilecektir.

Bu Genelgenin yayım tarihinden önceki 1 yıl içinde ilgide kayıtlı Genelge çerçevesinde imzalanmış olan takas sözleşmeleri kapsamında gerçekleştirilen ödeme şekli “Özel Takas” olarak beyan edilen ithalat ve ihracat işlemlerine ilişkin olarak Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerince tespit raporu düzenlenmesi ve hazırlanan bu tespit raporunun gümrük idaresince uygun bulunması halinde işbu Genelge hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilecektir.

Genelge hükümlerinin uygulanmasını gerektiren işlemlere ilişkin diğer düzenlemelerde ilgide kayıtlı Genelgeye yapılan atıflar iş bu Genelgeye yapılmış sayılacaktır…”

İndirim Ve Mahsup İşlemleri

– (1) 2018-32/48 sayılı Tebliğ’in 7 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen [1) İhracatla ilgili navlun, sigorta primi, komisyon, ardiye, depolama, antrepo, gümrük resmi, harç ve faktoring masrafları ile uluslararası para piyasalarında geçerli faiz oranlarını geçmemek üzere iskonto giderleri gibi masraflar için yapılacak indirimler ile konsinyasyon yoluyla ihraç edilen mallarla ilgili nakil, muhafaza, bakım ve fümügasyon, rafa (maniplasyon), satış ve benzeri masrafların ihracat bedelinden mahsubu veya görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde döviz transferi talepleri bankalarca incelenip sonuçlandırılır.
2) Ticari teamüllerin gereği olarak satış akdinde veya akreditiflerde ayrıca varış yerinde tartı ve analiz yapılması şartı bulunuyorsa, tartı ve analiz sonucunda tespit edilen vezin noksanlığı veya kalite farkı ile ekspertiz ve tahkim ücretleri ve rafa (maniplasyon) masraflarının (hariçteki gözetme şirketleri ücretleri dahil) mal bedelinden mahsubu veya görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde döviz transferi talepleri bankalarca incelenip sonuçlandırılır.] indirim ve mahsup işlemleri aracı bankalarca sonuçlandırılır.

(2) Aynı maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan giderlerin ihracat bedelinden indirilmesi veya mahsup edilmesi sebebiyle ihracat bedelinin bu giderler kadar eksik gönderilmesi halinde bu durum aracı bankaya belgelendirilir. Düzenlenen İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) üzerine söz konusu giderlerin türü ve tutarıyla ilgili not konulur.

(3) İhracat bedelinin mahsuben ödemede kullanılabilmesi için mahsup talebinin bedel getirme süreleri içinde veya bu Merkez Bankası İhracat Genelgesinin 27 nci maddesi uyarınca verilen ek süreler ya da 29.maddesi uyarınca gönderilen ihtarname süresi içerisinde yapılması gerekir.

(4) İthalat bedellerinin ihracat bedelinden mahsup işleminde kullanılabilmesi için ithalat konusu malların serbest dolaşıma giriş tarihi ile ihraç konusu malların fiili ihraç tarihi arasında azami 180 gün olması gerekir. Ancak, bu maddenin yedinci fıkrasında belirtilen Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek bir ürün için ihracat öncesi yapılan ithalatta, ithal edilen malların serbest dolaşıma giriş tarihi ile ihraç konusu malların fiili ihraç tarihi arasında 180 günden fazla süre bulunması halinde dahilde işlem izni için (Dahilde İşleme İzin Belgesi, Dahilde İşleme İzni) Ticaret Bakanlığınca verilen sürenin (söz konusu sürenin ilgili mevzuat hükümlerince uzatılması halinde verilen ek süre de dahil olacak şekilde) mahsup işlemlerinin yapılmasında ihraç ve ithal arasındaki azami süre olarak dikkate alınması mümkündür.

(5) Gemi ve uçak alımı için yurt dışından sağlanan kredilerin ihracat bedeli dövizlerle mahsuben ödenmesinde; ihracat bedelinin, kredinin teminatı olan ipoteğin çözülerek kredinin ödenmesi sebebiyle muhabir hesaplarına alacak verilemediği hallerde, kredi kullandıran yurt dışındaki kuruluşun kredi borcunun ödendiğine dair yazılı beyanı ile ipoteğin terkin edildiğini gösteren sicil kaydının bedel getirme süreleri içinde ihracata aracılık eden bankaya ibrazı kaydıyla ihracat hesabı yazılı beyanda belirtilen tutar kadar kapatılır.

(6) Dış ticaret mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen mal ihraç ve ithalinde ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde veya bu Genelgenin 27 nci maddesi uyarınca verilen ek süreler ya da 29 uncu maddesi uyarınca gönderilen ihtarname süresi içerisinde kalınması kaydıyla, ilgili GB’lerin birer örneği/GB bilgilerinin bankalara ibrazı durumunda mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubu mümkündür. Ancak mahsup sonrası kalan tutar için bu Genelgenin 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

(7) Dâhilde İşleme Rejimi kapsamında yurt dışından geçici olarak ithal edilen ve işçilik uygulanarak ihraç edilen mallara ilişkin işlemlerde ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, ilgili Gümrük Beyannamelerinin (GB) birer örneğinin, GB bilgilerinin bankalara ibrazı durumunda tarafların aynı kişiler olması şartı aranmaksızın mal ihraç ve ithal bedellerinin yurda getirilmesine gerek kalmadan bankalarca mahsubu mümkündür. Ancak mahsup sonrası kalan tutar için bu Genelgenin 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

(8) Mahsuben ödemede kullanılacak döviz cinsi ile mahsuben ödenecek (transfer edilecek) gidere ilişkin döviz cinsinin farklı olması halinde mahsuben ödenecek azami tutar mahsup tarihindeki Merkez Bankası çapraz kurları esas alınmak suretiyle tespit edilir.

(9) Aracı ihracatçı vasıtasıyla yapılan ihracatta, ihracat bedeli, ihracatçının onayı ile imalatçının veya tedarikçinin bu maddede sayılan bütün döviz giderlerinin mahsuben ödenmesinde kullanılabilir.

(10) Aynı GB’de kayıtlı imalatçı/tedarikçi firma ile ihracatçı firmanın grup firması olması durumunda, ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması ve ihracatçının yazılı onayının alınması kaydıyla, ihracat bedeli imalatçı/tedarikçi firmanın yaptığı ithalata ilişkin bedellerin mahsuben ödenmesinde kullanılabilir.

(11) Yurt dışından emtia/eşya kredisi kullanan ihracatçıların bankalara teminat olarak verdikleri stoklarının ihracatında, ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması ve ilgili kredi sözleşmesinin ve kredi ödemesini tevsik edici belgelerin bankalara ibrazı kaydıyla, ihracat bedellerinin söz konusu emtia kredisi ödemeleri ile mahsup edilmesi durumunda, mahsup edilen tutarların yurda getirilmesi zorunlu değildir. Ancak mahsup sonrası kalan tutar için bu Genelgenin 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

(12) İhracatçılar tarafından yurt dışındaki iştiraklerine gerçekleştirilen ihracata ilişkin bedellerin ihracatçının aynı iştirakine söz konusu ihracatın fiili ihraç tarihinden sonra sermaye olarak ilave edilecek tutar ile mahsubunda, ihracat bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması ve

İthalatçının ihracatçının iştiraki olduğuna ilişkin ilgili ticaret sicil kayıtlarının,
İthalatçının bahse konu ihracat bedellerinin sermayeye eklendiğine/ekleneceğine ilişkin sermaye artırım tutarını içeren yazılı beyanının,
Sermaye artırımının henüz gerçekleştirilmemiş olması halinde ithalatçı firmanın yönetim kurulunun sermaye artırımı kararının,
Sermaye artırımının gerçekleştirilmiş olması halinde ise sermaye artırımına ilişkin tescil belgesinin,

İbraz edilmesi kaydıyla, ihracat bedelinin mahsup edilen kısmının yurda getirilmesi zorunlu değildir. Mahsup sonrasında kalan tutar için bu Genelgenin 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Mahsup işlemi gerçekleştirildiğinde, sermaye artırımı henüz gerçekleşmemiş ise sermaye artırımına ilişkin tescil belgesi yönetim kurulunun sermaye artırımı kararı tarihinden itibaren üç ay içinde mahsup işlemini gerçekleştiren bankaya ibraz edilir. Söz konusu tescil belgesinin bankaya ibraz edilmemesi halinde mahsup edilen tutar banka tarafından yurda getirilmeyen ihracat bedeli olarak değerlendirilir. Açık kalan ihracat hesabının süresi içinde kapatılmaması halinde, aracı banka tarafından Genelge’nin 29 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında gerekli bildirimlerde bulunulur.

(13) Gemi ihracatına ilişkin gemi yapım sözleşmesinin ifası kapsamında ve söz konusu sözleşme süresi içerisinde ilgili ithalatın gemi yapımı için gerçekleştirildiğinin satış sözleşme, kesin veya proforma fatura, GB örneği/GB bilgileri, banka hesap özeti gibi belgelerle aracı bankaya tevsik edilmesi ve ihracatçıdan söz konusu ithalat bedellerinin başka bir ihracat bedelinin mahsubunda kullanılmadığına ve kullanılmayacağına ilişkin yazılı beyan alınması koşuluyla söz konusu ithalat bedellerinin gemi ihracatına ilişkin bedellerden mahsubu mümkündür.

(14) Kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından aracılık edilen işlenmemiş kıymetli madenler ithalinde;

a) İthalata ilişkin GB’de ihracatçının ve/veya ilgili ihracata ilişkin GB tarih ve sayı bilgilerine yer verilmesi,
b) İthalatın ödeme şeklinin “bedelsiz” olarak Gümrük İdarelerine beyan edilmesi,
c) İlgili ihracat işleminin GB bilgilerini, yapılan ithalatın standart işlenmemiş altın türünden karşılığını ve bunun Borsa İstanbul A. Ş.’nin Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasasında gerçekleşen fiili ithal tarihindeki günlük ortalama fiyat ile hesaplanan döviz cinsinden karşılığını içeren ve Borsa İstanbul A. Ş. tarafından onaylanan yazılı beyanın kıymetli madenler aracı kuruluşunca sunulması,
ç) Kıymetli madenler aracı kuruluşu ile ilgili ihracatçı arasında düzenlenmiş olan aracılık sözleşmesinin bir örneğinin sunulması,
d) Söz konusu ithalata ilişkin tutarların başka bir ihracat bedelinin mahsubunda kullanılmadığına ve kullanılmayacağına ilişkin yazılı beyanın sunulması,

Koşuluyla söz konusu ithalata ilişkin kıymetli madenler aracı kuruluşu tarafından bildirilen tutarların ihracat bedelinden Bankalarca mahsubu mümkün olup mahsup edilen tutarların yurda getirilmesi zorunlu değildir.

İhracat Bedelinden İndirimler

– (1) İhracatla ilgili navlun, sigorta primi, komisyon, ardiye, depolama, antrepo, gümrük resmi, harç ve faktoring masrafları ile uluslararası para piyasalarında geçerli faiz oranlarını geçmemek üzere iskonto giderleri gibi masraflar için yapılacak indirimler ile konsinyasyon yoluyla ihraç edilen mallarla ilgili nakil, muhafaza, bakım ve fümügasyon, rafa (maniplasyon), satış ve benzeri masrafların ihracat bedelinden mahsubu veya görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde döviz transferi talepleri bankalarca incelenip sonuçlandırılır.

(2) Ticari teamüllerin gereği olarak satış akdinde veya akreditiflerde ayrıca varış yerinde tartı ve analiz yapılması şartı bulunuyorsa, tartı ve analiz sonucunda tespit edilen vezin noksanlığı veya kalite farkı ile ekspertiz ve tahkim ücretleri ve rafa (maniplasyon) masraflarının (hariçteki gözetim şirketleri ücretleri dahil) mal bedelinden mahsubu veya görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde döviz transferi talepleri bankalarca incelenip sonuçlandırılır. …

(4) Dış ticaret mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen mal ihraç ve ithalinde, tarafların aynı kişiler olması ve ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubuna ilişkin esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.

(5) Kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından aracılık edilen işlenmemiş kıymetli madenler ithalinde ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubuna ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.

(6) Dördüncü ve beşinci fıkrada belirtilen haller dışında kalan talepler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır. İhracat bedellerinden mahsuba izin verilen hallerde, ihracat bedelleri süresi içinde yurda getirilmiş sayılır. Mahsuba tabi tutulan kısım için mahsup tarihinde geçerli döviz alış kuru üzerinden döviz alım ve satım belgeleri düzenlenir.

II- DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

İki firma arasında takas sözleşmesi var ise, sözleşmede ithalatta ilişkin meblağ para yazması halinde ithalat kısmı için, sözleşmeden kaynaklı damga vergisinin ödenmiş olması ve ödenen Damga Vergisinin ithalat sırasında ilgili SDGB’lerde beyan edilmiş (ithalatta KDV matrahına eklenmiş) olması gerekir.

İhracat ise, döviz kazandırıcı bir işlem olduğundan damga vergisinden istisna tutulmuştur.

– İthalat için sözleşme düzenlenmiş, tekabül eden Damga Vergisi ödenmemiş ve ithalat sırasında KDV matrahına eklenmemiş olması halinde ise; Vergi (İthalatta KDV) kaybı olduğundan, eksik ödenen damga vergisinin ceza ve faizi ile ödenmesi ve ithalatta KDV matrahına eklenerek eksik alınan KDV’nin de ceza ve faizi ile birlikte tahsili gerekir. (İlgili ithalatçı firmanın kendisinin sonradan Gümrük İdaresine beyan etmesi halinde Gümrük Kanunu’nun 234/3.maddesi “ % 10 Ceza + Gecikme Faizi”, Gümrük idaresinin tespiti halinde ise Gümrük Kanunu’nun 234/1.maddesi “ 3 kat Ceza + Gecikme Faizi” uygulanır.,

– Firma, aynı firmaya ihracat yapıp ithalat yapmaya devam ediyor ise, KKDF kesintisi ödememesi için yukarıda belirtilen genelge hükümlerini yerine getirerek KKDF kesintisi ödemeyebilir. Ya da ihracat ithalat arasında ithalat bedelinin daha fazla olması halinde, aradaki farkın KKDF kesintisini öder.

– İhracat bedelinin mahsuben ödemede kullanılabilmesi için mahsup talebinin bedel getirme süreleri içinde veya bu Merkez Bankası İhracat Genelgesinin 27 nci maddesi uyarınca verilen ek süreler ya da aynı Genelgenin 29.maddesi uyarınca gönderilen ihtarname süresi içerisinde yapılması gerekir.

– İthalat bedellerinin ihracat bedelinden mahsup işleminde kullanılabilmesi için ithalat konusu malların serbest dolaşıma giriş tarihi ile ihraç konusu malların fiili ihraç tarihi arasında azami 180 gün olması gerekir. Ancak, bu maddenin yedinci fıkrasında belirtilen Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek bir ürün için ihracat öncesi yapılan ithalatta, ithal edilen malların serbest dolaşıma giriş tarihi ile ihraç konusu malların fiili ihraç tarihi arasında 180 günden fazla süre bulunması halinde dahilde işlem izni için (Dahilde İşleme İzin Belgesi, Dahilde İşleme İzni) Ticaret Bakanlığınca verilen sürenin (söz konusu sürenin ilgili mevzuat hükümlerince uzatılması halinde verilen ek süre de dahil olacak şekilde) mahsup işlemlerinin yapılmasında ihraç ve ithal arasındaki azami süre olarak dikkate alınması mümkündür.

– Dış ticaret mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen mal ihraç ve ithalinde ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde veya bu Merkez Bankası İhracat Genelgesinin 27 nci maddesi uyarınca verilen ek süreler ya da 29 uncu maddesi uyarınca gönderilen ihtarname süresi içerisinde kalınması kaydıyla, ilgili GB’lerin birer örneği/GB bilgilerinin bankalara ibrazı durumunda mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubu mümkündür. Ancak mahsup sonrası kalan tutar için bu Genelgenin 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

– Dış ticaret mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen mal ihraç ve ithalinde, tarafların aynı kişiler olması ve ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubuna ilişkin esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Kocaeli, 18.12.2025

Kerim ÇOBAN Sefa YAYLA
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

POTANSİYEL VERGİ MÜKELLEFLERİNİN ANTREPOLARDA EŞYA DEVRİ

Written by mehmetkurtipek_ap0wb77s on 30 December 2025. Posted in kategoriler. Leave a Comment

POTANSİYEL VERGİ MÜKELLEFLERİNİN ANTREPOLARDA EŞYA DEVRİ

25.12.2025

I- KONUYA İLİŞKİN BAZI MEVZUAT HÜKÜMLERİ

1- Genel Bilgiler

Potansiyel Vergi Numarası: Herhangi bir nedenden veya bir zorunluluktan ötürü, sürekli bir yükümlülüğü gerektirmeyen (gelir vergisi, kurumlar vergisi, stopaj ve katma değer vergisi) nedenlerden ötürü vergi dairelerinden alınan numaraya “potansiyel vergi numarası” denir.

Potansiyel Vergi Mükellefiyeti: Herhangi bir nedenden veya bir zorunluluktan ötürü potansiyel vergi numarası alan kişiye vergi idaresi nezdinde “potansiyel vergi mükellefi” denir. Potansiyel vergi mukellefleri, adından da anlaşılacağı üzere herhangi bir verginin mükellefi değillerdir. Potansiyel, yani vergi numarası almış olan ve ileri de vergi mükellefi olabilecek kişilere verilen numaradır.

– “Türkiye’ye ihraç amaçlı satış”: Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satışı, ifade eder.

– Gümrük antrepolarında depolanan eşya, satış suretiyle başkasına devredilebilir.

– Gümrük antrepolarında depolanan solvent ve baz yağın satış suretiyle devrine, devralan tarafından serbest dolaşıma sokulacak olması durumunda izin verilmez.

– Devralanın, onaylanmış kişi veya yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne sahip olması ya da Gümrük Yönetmeliği’nin ilgili maddesindeki şartların sağlanması halinde, gümrük antrepolarında depolanan solvent ve baz yağın satış suretiyle devredilebilir.

– Eşyanın beş iş günü içerisinde gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması, yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda devre konu eşya için devralan tarafından yeni bir antrepo beyannamesi verilmesi gerekir.

– Eşyanın devri ile birlikte gümrük vergileri ile para cezaları da dâhil eşya ile ilgili hukuki sorumlulukların devralana geçer ve antrepo stok kayıtlarında gerekli değişiklikler/ düzetmeler yapılır.

– Devir işlemine ilişkin belgeler, eşyanın gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması ya da yeni antrepo beyannamesi verilmesi sırasında ilgili gümrük idaresine ibraz edilir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 1 / 10

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine (Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine) yönelik 25.12.2008 tarih ve 29841 sayılı yazısında: “… Gümrük Yönetmeliğinin 333.maddesi çerçevesinde gümrük antrepolarında depolanan eşyanın satış suretiyle başkasına devredilmesi halinde de Türkiye’ye ihraç amaçlı satış, Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satışı, yani devir suretiyle yapılan satışı ifade etmekte olup, kıymet tespitinde bu satışın esas alınması gerekmektedir.

Diğer taraftan, Gümrük Kanununun 65.maddesi çerçevesinde gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu araştırma hakkının bulunduğu açıktır.

Bu çerçevede, serbest dolaşıma giriş beyannamesinde beyan edilen kıymetin, antrepo beyannamesinde yer alan kıymete nazaran düşüklük arz etmesi durumunda, söz konusu düşüklüğün ekonomik ve ticari gerçeklerle (eşya borsalarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle eşya fiyatlarının düşmesi vb.) uyumlu bir şekilde izah edilebilmesi durumunda, buna göre işlem yapılması gerekmektedir.”, denilmektedir.

2- Gümrük Kıymeti, Fiilen Ödenen Veya Ödenecek Fiyat, 26.Maddeye Göre Gümrük Kıymetinin Belirlenmesi

İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta Kanun’un 27 ve 28 inci maddelerine göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.

– Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcıya veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı yapılabilir.

– 27.maddeye göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama dahil kendi hesabına yaptığı faaliyetler, satıcı yararına veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya yapılan dolaylı bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.

– Gümrük Kanunu’nun 24 ve 25.madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti;
a) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII.Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın,
b) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII.Maddesinin,
c) Bu bölüm hükümlerinin,
Prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye’de mevcut veriler esas alınarak belirlenir.
– Kanun’un 24 ve 25.madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin 26. Maddeye göre belirlenecek olması halinde;
a) Türkiye’de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,
b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanının kabul etmesini öngören bir sistem,
c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,
d) Aynı veya benzer eşyanın, 25.maddenin 2.fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli,
e) Türkiye’den başka bir ülkeye ihraç edilen eşyanın fiyatı,
f) Asgari gümrük kıymetleri,
g) Keyfi veya fiktif kıymetler,

Esas alınmaz.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 2 / 10

3- Antrepodaki Eşyanın İncelenmesi ve Eşyadan Numune Alınması

– Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune alınması yönünden ilgili ve yetkili kişilere izin verilebilir.

– Antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından önce; eşyanın doğru bir şekilde beyan edilmesini sağlamak, eşyanın evsafına uygun olup olmadığını belirlemek ya da satış suretiyle devri yapılacak eşyanın evsafını tespit etmek gibi nedenlerle ilgili ve yetkili kişilerin talebi üzerine eşyadan numune alınmasına veya eşyanın incelenmesine gümrük idarelerince izin verilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu kapsamdaki talep ve işlemlerin Gümrük Yönetmeliği’nin 87’inci maddesinin iki ilâ altıncı fıkraları hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesinin gerektiği belirtilmiştir.

– Gümrük Yönetmeliği’nin 196.maddesi uyarınca tahlile gönderilmesi gereken eşya, yükümlünün ilgili gümrük idaresine başvurması halinde rejim beyanında bulunmadan önce tahlile gönderilir. Yükümlünün tahlil sonuçlarını kabul etmemesi halinde, Kanunun 243.maddesi kapsamında tahlile itiraz edilebilir.

4- Antrepolarda Eşya Devri

Gümrük antrepolarında depolanan eşyanın satış suretiyle başkasına devredilebilir.

– Gümrük antrepolarında depolanan solvent ve baz yağın satış suretiyle devrine, devralan tarafından serbest dolaşıma sokulacak olması durumunda izin verilmez.

– Devralanın, onaylanmış kişi veya yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne sahip olması ya da Gümrük Yönetmeliği’nin 333.maddesinin 5.fıkrasındaki şartların sağlandığının tespit edilmesi halinde, gümrük antrepolarında depolanan solvent ve baz yağı satış suretiyle devredilebilir.

– Eşyanın devri ile birlikte gümrük vergileri ile para cezaları da dâhil eşya ile ilgili hukuki sorumluluklar devralana geçer ve antrepo stok kayıtlarında gerekli değişiklikler/ düzeltmeler yapılır.

– Eşyanın beş iş günü içerisinde gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması, yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda ise; devre konu eşya için devralan tarafından yine beş iş günü içerisinde 7171 rejim kodlu yeni bir antrepo beyannamesi verilmesi, söz konusu beyannamenin açıklama ekranına veya 44 no.lu hanesine “Gümrük Yönetmeliği 330/2.maddesi kapsamı eşya” ibaresinin yazılması gerekir. Beş iş gününün başlangıç tarihi olarak satış faturasının düzenlenme tarihinin esas alınması gerekir.

– Özel antrepolarda bulunan eşyaların devrine ilişkin talepler, eşyanın devrini müteakip beş iş günü içinde gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulmak suretiyle antrepodan çıkarılması şartıyla kabul edilir. Belirtilen süre içinde eşyanın antrepodan çıkarılmaması halinde bu sürenin aşıldığı tarihten itibaren antrepo işleticisine/eşyayı devredene ve devralana ayrı ayrı olmak üzere, aşılan her bir gün için Gümrük Kanunu’nun 241.maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlem yapılır.

– Özel antrepolarda devralınan eşyalar için yeni bir antrepo beyannamesi düzenlenmez/ tescil ettirilmez.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 3 / 10

5- Antrepolarda Devir Alınan Eşyanın Kıymeti

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 25.12.2008 tarih ve 29841 sayılı yazısında: “… Gümrük Yönetmeliğinin 333.maddesi çerçevesinde gümrük antrepolarında depolanan eşyanın satış suretiyle başkasına devredilmesi halinde de Türkiye’ye ihraç amaçlı satış, Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satışı, yani devir suretiyle yapılan satışı ifade etmekte olup, kıymet tespitinde bu satışın esas alınması gerekmektedir.

Bu çerçevede, serbest dolaşıma giriş beyannamesinde beyan edilen kıymetin, antrepo beyannamesinde yer alan kıymete nazaran düşüklük arz etmesi durumunda, söz konusu düşüklüğün ekonomik ve ticari gerçeklerle (eşya borsalarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle eşya fiyatlarının düşmesi vb.) uyumlu bir şekilde izah edilebilmesi durumunda, buna göre işlem yapılması gerekmektedir.”, denilmiştir.

– İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.

– İthal eşyası için ve/veya Antrepo rejimine tabi ithal eşyası için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, eşyanın antrepo/geçici depolama masrafları ile antrepoda/geçici depolamada kaldığı sürece muhafazası için yapılan masraflar, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattan ayrı olarak gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez.

Ancak, Eşyanın antrepo masrafları ile antrepoda kaldığı sürece muhafazası için yapılan masraflar, 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 21.maddesi gereği ithal edilen eşyanın (İthalatta) KDV Matrahına eklenerek ilgili gümrük idaresine beyan edilip KDV ve varsa ÖTV’nin ithalat sırasında ödenmesi gerekir.

Kısacası; Antrepolardan devir alınıp serbest dolaşıma (ithalata) konu edilecek eşyaların kıymetinin, söz konusu eşyanın antrepoya girişi sırasında beyan edilen (Türkiye’ye ihraç amaçlı satış- Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satış) kıymetinden/ antrepo beyannamesinde yer alan kıymetten daha düşük olmaması (mümkünse, antrepo beyannamesinde beyan edilenden daha yüksek olması) gerekir.

– Antrepoda satış suretiyle başkasına devredilen eşyada ekonomik ve ticari gerekçelerle (borsa fiyatının düşmesi, eşyanın yeni modellerinin piyasaya çıkması nedeniyle talebinin ve fiyatının düşmesi, genel ekonomik kriz, eşyanın beklemesi sırasında kalite ve kıymet düşüklüğüne uğraması, vb. durumlar dışında) izah edilemeyecek şekilde eşyanın ilk antrepoya alınışından daha düşük kıymetle satış (devir) faturalarının düzenlenmesi halinde; Gümrük idaresinin, yapılan kıymet beyanının doğruluğunu Gümrük Kanunu’nun 65.maddesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2012/29, 2021/27 sayılı Genelgeleri ve diğer ilgili mevzuat gereği araştırmasına neden olabileceği, yapılan araştırmada bu fiyat düşüklüğünün makul sebeplere dayanmadığının anlaşılması durumunda ise Gümrük Kanunu’nun 234.maddesine göre cezai işlem uygulanacağının unutulmaması gerekir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 4 / 10

6- Potansiyel Vergi Mükelleflerinin Antrepoda Eşya Satışı/ Devri

Potansiyel Vergi Mükellefiyeti: Herhangi bir nedenden veya bir zorunluluktan ötürü potansiyel vergi numarası alan kişiye vergi idaresi nezdinde “potansiyel vergi mükellefi” denir.

Bize göre: Potansiyel vergi kimlik numarasına sahip firma veya şahıslar yurt dışından eşya getirerek antrepolara veya geçici depolama yerlerine koyabilir, depolayabilirler. Antrepolarda depoladıkları, Antrepo rejimine tabi tutulan bu eşyaları serbest dolaşım rejimine konu olmak (ithal edilmek) üzere Türkiye’de yerleşik kişi veya firmalara satabilirler.
Potansiyel vergi kimlik numarasına sahip firma veya şahısların antrepolarda depoladıkları, Antrepo rejimine tabi tutulan bu eşyaları Türkiye’de yerleşik kişi ve firmalara sattıklarında, söz konusu eşyaların kıymeti olarak; eşyaların antrepoya giriş kıymetleri değil, -(muvazaalı işlemler hariç ve aksi ispatlanmadıkça)- potansiyel vergi kimlik numarasına sahip firma veya şahısların serbest piyasa koşullarına göre düzenledikleri nihai (antrepodaki eşya) satış faturalarının dikkate alınması, söz konusu eşyaların alıcılar tarafından Türkiye’ye ithali sırasında bu faturalarda yer alan tutarların dikkate alınması, potansiyel vergi kimlik numarası ile düzenlenen faturalarla yapılan satışların da Gümrük Yönetmeliği’nin 43/1-h.maddesinde belirtilen Türkiye’ye ihraç amaçlı satış: “Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satış” olarak kabul edilmesi gerekir.
Aksi bir durumda, (aksi, hukuki ve fiili delillerle ispatlanmadan, örneğin: eşya satış faturalarının değil de sadece söz konusu eşyaların antrepoya alınış kıymetlerinin yüksek olması sebebiyle bu kıymetlerin ithalat sırasında dikkate alınması, vb. durumlarda), Gümrük Kıymetinin belirlenmesinde/tespitinde dikkate alınmaması gereken ve Gümrük Kanunu’nun 26.maddesinin 2.fıkrasında belirtilen unsurlar [26/2-b: “Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanının kabul etmesini öngören bir sistem”, 26/2-f: “Asgari gümrük kıymetleri”, 26/2-g: “Keyfi veya fiktif kıymetler”] dikkate alınmış olur.

7- KDV ve ÖTV Yükümlülüğü

– Yurt dışından getirilerek antrepoya konulan, antrepoda devredilen/satın alınan, gümrük antrepo rejiminin uygulandığı eşyalar KDV’den istisnadır.

– Gümrük antrepolarında ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri KDV’den istisnadır.

– 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun gümrük antrepo hükümlerinin uygulandığı mallar/ eşyalar ÖTV’den istisnadır.

Diğer bir deyişle, antrepoda eşyayı devreden/ satan kişi veya firmanın düzenleyeceği satış faturasında KDV ve ÖTV hesaplamasına gerek yoktur.

Ancak, eşyayı devralan kişi veya firma tarafından, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma sokulması (ithalata konu edilmesi) durumunda tekabül eden KDV ile ÖTV ödenir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 5 / 10

8- Damga Vergisi Yükümlülüğü

– 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1.maddesi eki (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu; 3.maddesinde, damga vergisi mükellefinin kâğıtları imzalayanlar olduğu; 4.maddesinde, bir kâğıdın tabi olacağı verginin tayini için o kâğıdın mahiyetine bakılacağı, kâğıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı; 10.maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kâğıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kâğıtlarda yazılı belli paranın esas olacağı hüküm altına alınmıştır.

– Türkiye’de düzenlenen kâğıtların düzenlendiği an itibarıyla, yabancı memleketlerde düzenlenen kâğıtların, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulması, verginin bu mükellefler tarafından mükellefiyet durumlarına göre beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

– Kanuna ekli (1) sayılı tabloda sadece belli parayı ihtiva eden taahhütnameler ve sözleşmelere yer verildiği dikkate alındığında, belli parayı ihtiva etmeyen taahhütname ve sözleşmeler damga vergisine tabi tutulmayacaktır. Bu kapsamda sözleşme ve taahhütnamelerin taahhütnamenin düzenlendiği tarihte belli parayı ihtiva etmesi veya eki olduğu belirtilen kâğıtlarda belli paranın tespitine imkân veren verilerin olması veya atıf yapılan başka bir kâğıttan belli paranın bulunabilmesi halinde, taahhütname/sözleşmenin bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bize göre; Antrepoda devredilen (satılan) eşya için düzenlenen sözleşmeler; Söz konusu eşyaya Antrepo rejimi, Transit rejimi veya İhracat rejimi hükümleri uygulandığı sürece Damga Vergisine tabi değildir.

Ancak, eşyayı devralan kişi veya firma tarafından, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma sokulması (ithalata konu edilmesi) durumunda ilgili sözleşme veya sözleşmelere tekabül eden Damga Vergisinin ödenmesi ve ödenen Damga Vergisi tutarının ilgili SDGB’nin Yurt İçi Giderler bölümünde beyan edilerek tekabül eden KDV’nin -(ve varsa ÖTV’nin)- ödenmesi gerekir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 6 / 10

9- KKDF, Döviz Kuru ve Kur Farkı

– Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerine göre yapılan ithalat işlemlerinde % 6 oranında fon kesintisi yapılır.

– KKDF kesintisine tabi olmayan ödeme şekillerine göre gerçekleştirilen ithalatta, beyanname kapsamı eşya bedelinin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten önce (gümrük beyannamesinin tescil tarihinden önce veya tescil tarihinde) ihracatçının yurt dışı hesabına transfer edildiğinin gümrük idarelerine tevsik edilmesi gerekir.

– Antrepolarda veya geçici depolama yerlerinde devredilen eşyalar ile ilgili olarak KKDF kesintisi doğmaması için; gerek devreden tarafından gönderici firmaya yapılacak transferin, gerekse eşyayı devralanın devredene yapacağı transferin, satıcı veya göndericisi belli alıcısı emre olan eşyada ise alıcının satıcıya veya göndericiye yapacağı transferin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten önce (veya bu tarihte) tamamlanmış olması ve bu durumun ilgili gümrük idarelerine ibraz edilecek belgelerle tevsik edilmesi gerekir.

– “Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler” KDV matrahına katılır.

– İthalatta vergiyi doğuran olayın meydana gelmesinden önce yapılan ödeme tarihindeki kurun, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihteki kurdan yüksek olması (negatif kur farkı) halinde, aradaki kur farkının KDV matrahına ilave edilmez.

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 30.11.2022 Tarih Ve 80479953 Sayılı (Döviz Cinsi Faturaya İstinaden Türk Lirası Cinsinden Ödemenin Yapıldığı Durumlara İlişkin) Yazısına Göre: … Beyanname konusu eşya bedeline ilişkin faturanın döviz cinsinden, ödemenin ise Türk Lirası cinsinden yapıldığı durumlarda; ithal eşyasının gümrük kıymetine esas olacak değerinin, faturada yer alan döviz tutarının, Gümrük Kanununun 30 uncu maddesinde belirtildiği şekilde gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan, T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak beyan edilmesi,

KKDF kesintisi doğmaması açısından ise, faturada yer alan eşya bedelinin, ödemenin yapıldığı tarihteki karşılığı Türk Lirasının beyanname tescil tarihi dâhil bu tarihten önceki bir tarihte transfer edildiğinin TBF ID ile 2014/18 sayılı Genelge kapsamı ithalatta ise banka yazısı, dekont, swift vb. belgelerle gümrük idarelerine tevsik edilmesi,

Gerekir.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 7 / 10

10- İhtirazi Kayıt

İhtirazi Kayıt: [[Yükümlülerce kanuni gerekçe gösterilerek beyan edilen matrah veya matrah üzerinden tarh edilen vergiye dava hakkının saklı tutulması yolundaki beyannameye yazılı şerh düşülmesine uygulamada “İhtirazı Kayıt” denilmektedir. (Fatih UZUN- Gümrük ve Dış Ticaret Dünyası – fuzun@nazali.av.tr – 31 Mart 2021 Çarşamba).

– Bu durumda ihtirazı kaydı, yükümlü ile gümrük idaresi arasındaki gümrük mevzuatının uygulanmasına yönelik herhangi bir konuya veya gümrük beyanının herhangi bir unsuruna yönelik mevcut olan bir uyuşmazlığa ilişkin yükümlülerin idareye karşı yapmış oldukları gümrük beyanlarında dava hakkının saklı olduğunu belirten bir şerh olarak tanımlamak yanlış olmayacaktır. (Fatih UZUN- Gümrük ve Dış Ticaret Dünyası – fuzun@nazali.av.tr – 31 Mart 2021 Çarşamba).

Genel vergi mevzuatı uygulamasında sıklıkla kullanılan bir müessese olan, ihtirazı kayıtla beyana vergi ve gümrük mevzuatında lafzen yer verilmemekle birlikte “ihtirazi kayıt” kavramı, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 4. fıkrasında yer almaktadır.

“İhtirazi Kayıtla Beyan”ın, gümrük vergilerine uygulanıp uygulamayacağına ilişkin olarak Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 18.06.2003 tarih ve 15501 sayılı yazısında; {“Hukuk Müşavirliğinden alınan görüş doğrultusunda yükümlünün serbest iradesi dışında yapmak durumunda kaldığı, yani idarenin öngördüğü kuralların sonucu zorunlu olarak yaptığı beyana karşı ihtirazı kayıt konulmasının gümrük mevzuatında mevcut olan “Beyanın Bağlayıcılığı” hükmünün dışında değerlendirilmesi gerektiği, çünkü bu durumda beyanın ihtirazi kayıtla yapılmasının idare tarafından engellenmesi mümkün olmayan bir hak teşkil ettiği, yükümlünün bu şekilde ihtirazi kayıt koyarak yaptığı beyanı üzerine itirazda bulunması ve işlemi yargıya götürmesinin idarece engel olunamayacak bir durum teşkil ettiği, ancak idarenin yükümlünün beyanına bağlı olarak tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğunun savunmasını çeşitli aşamalarda usulü dairesinde yapacağı vurgulanmış ve gümrük mevzuatındaki “Beyanın Bağlayıcılığı” müessesesinin yükümlünün tamamen kendi iradesiyle beyanda bulunduğu hususlara ilişkin olarak ihtirazi kayıt koymasını, itirazda bulunmasını ve dava yoluna başvurmasını engelleyecek şekilde yorumlanamayacağı”} ifade edilmiştir. Böylece bir anlamda ihtirazi kayıt uygulamasının gümrük vergilerine ilişkin olarak ta uygulanabileceği hususu açıklığa kavuşmuştur.

– İhtirazı kayıtla yapılan gümrük beyanında yükümlü gümrük idaresinin görüşüne katılmasa da, ithalat veya ihracat işlemini idarenin görüşüne veya mevcut uygulamasına göre tamamlamakta ancak, idarenin bu görüşüne katılmadığını gümrük idaresine ilgili ithalat veya ihracat işlemi için düzenlediği gümrük beyannamesi üzerine düştüğü bir şerhle veya eklediği bir dilekçeyle beyan etmektedir. …

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 8 / 10

Sonuç itibariyle, yükümlüler tarafından yapılan gümrük beyanlarında, gümrük idareleri ile gümrük vergilerine ilişkin bir konuda veya gümrük beyanının diğer unsurlarına ilişkin görüş/yorum farklılığının mevcut olması halinde ihtirazi kayıtla gümrük beyanında bulunulması, operasyonel süreçte hem cezai müeyyide ile muhatap olunmaksızın gümrük işlemlerinin tamamlanması, hem de gümrük işlemlerine ilişkin süreçler tamamlandıktan sonra yükümlünün yapılan işlemi uyuşmazlık konusu edebilmesi (Yargıya taşıması) bakımından oldukça önemlidir.]] (Fatih UZUN- Gümrük ve Dış Ticaret Dünyası – fuzun@nazali.av.tr – 31 Mart 2021 Çarşamba).

II- DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Antrepoda satın (devir) alınan eşyanın Türkiye’ye ithali/ serbest dolaşıma sokulması sırasında:

1) Söz konusu eşyanın antrepoya girişi sırasında beyan edilen (Türkiye’ye ihraç amaçlı satış- Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satış) kıymetinden/ antrepo beyannamesinde yer alan kıymetten daha düşük olmaması (mümkünse, antrepo beyannamesinde beyan edilenden yüksek olması),

2) Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 25.12.2008 tarih ve 29841 sayılı yazısında belirtildiği üzere; “… Serbest dolaşıma giriş beyannamesinde beyan edilen kıymetin, antrepo beyannamesinde yer alan kıymete nazaran düşüklük arz etmesi durumunda, söz konusu düşüklüğün ekonomik ve ticari gerçeklerle (eşya borsalarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle eşya fiyatlarının düşmesi vb.) uyumlu bir şekilde izah edilebilmesi durumunda, buna göre işlem yapılması”,

3) Antrepoda satış suretiyle başkasına devredilen eşyada ekonomik ve ticari gerekçelerle (borsa fiyatının düşmesi, eşyanın yeni modellerinin piyasaya çıkması nedeniyle talebinin ve fiyatının düşmesi, genel ekonomik kriz, eşyanın beklemesi sırasında kalite ve kıymet düşüklüğüne uğraması, vb. dışında) izah edilemeyecek şekilde eşyanın ilk antrepoya alınışından daha düşük kıymetle satış (devir) faturalarının düzenlenmesi halinde; Gümrük idaresinin, yapılan kıymet beyanının doğruluğunu Gümrük Kanunu’nun 65.maddesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2012/29, 2021/27 sayılı Genelgeleri ve diğer ilgili mevzuat gereği araştırmasına neden olabileceği, yapılan araştırmada bu fiyat düşüklüğünün makul sebeplere dayanmadığının anlaşılması durumunda ise Gümrük Kanunu’nun 234.maddesine göre ceza uygulanacağının unutulmaması,

4) İthal eşyasının kıymet düşüklüğünün haklı gerekçelere ve/veya mücbir sebeplere dayanmasına rağmen ilgili Gümrük idaresinin zorlamasıyla yapılacak (antrepo ya giriş kıymeti beyanı, yüksek kıymet beyanı, eşik/ referans fiyat, vb.) işlem ve beyanlarda ise “İhtirazi kayıtla beyan yapılması”,

– İhtirazı kayıtla yapılan gümrük beyanında; İlgili Yükümlü/ Gümrük Müşaviri tarafından ithalat, ihracat, antrepo, vb. işlemleri için düzenlenen gümrük beyannamesi üzerine (beyannamenin 44.sütununa) “İhtirazi kayıt” şerhi düşülmesi veya ilgili beyannameye “İhtirazi kayıtla beyan yapıldığına ilişkin” bir dilekçe eklenerek işlem yapılması,

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 9 / 10

5) “İhtirazi kayıtla yapılan beyanlarda”, eşyaya ilişkin gümrük işlemlerinin bitirilmesine/ tamamlanmasına (eşyanın fiilen ithaline, ihracına, vb.) müteakip, söz konusu eşya için fazladan ödenen gümrük vergilerinin Gümrük Kanunu’nun ilgili maddesine göre geri istenilmesi, geri istenilme işlemleri sırasında Kanun’un 242.maddesi hükümlerine ilişkin ilgili maddesine göre gerekli takiplerin yapılması ve gerektiğinde olayın Adli Makamlara (Yargıya) taşınması,

Gerekir.

Ankara, 25/12/2025

Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

KAYNAKÇA:

4458 sayılı Gümrük Kanunu.
Gümrük Yönetmeliği.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu.
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu.
Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün Çeşitli Genelgeleri.
Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün Muhtelif Sayı ve Tarihli Yazıları.

Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Hilal Park Konutları No: 47 C Blok Daire: 12   – Bağlıca-Etimesgut/ANKARA
Etimesgut Vergi Dairesi Ver. No: 258 189 0975 – Sicil No: 448688   – www.cobangumrukdenetim.com
Tel: 0505 – 519 88 41   – E-Mail: info@cobangumrukdenetim.com    – kerim.coban@cobangumrukdenetim.com   –   k.coban0306@gmail.com

Sayfa 10 / 10

Month: December 2025

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında İthal Edilen Eşyaya Ek Tahakkuk Ve Ceza Kararı Uygulanması Hakkında

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında İthal Edilen Eşyaya Ek Tahakkuk Ve Ceza Kararı Uygulanması Hakkında

INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

INCOTERM TESLİM ŞEKİLLERİ

Tasfiye’den Satın Alınan Araçların Vergi ve Resimleri

Tasfiye’den Satın Alınan Araçların Vergi ve Resimleri

TAKAS-MAL MUKABİLİ ÖDEME

TAKAS-MAL MUKABİLİ ÖDEME

POTANSİYEL VERGİ MÜKELLEFLERİNİN ANTREPOLARDA EŞYA DEVRİ

POTANSİYEL VERGİ MÜKELLEFLERİNİN ANTREPOLARDA EŞYA DEVRİ